 Hoogstuk 4 van Ferdinand Huik. Dit is een liepenvox-opname. Alle liepenvox-opnamen behoeren tot publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilligig, ga naar liepenvox.org. Opname door Anna Simon. De lotgevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. Vierde Hoogstuk. Geen verhaald wat me verrecht in de koepel voorviel. De voorstanders der nieuwe school, welke zeer het enige tijd in de letterkunde uit hoofd begint op te steken, schijnen met verwerping der oude invoudigheid, welke wij van de Grieken en Romeinen hadden ontvangen, in hun voortbrengselen, vooral in die van dramatische aard, machtig veel prijs te stellen op treffende en ongehoorde tegenstellingen en contrasten, en op alles wat vreemde en door hun onverwachte verschijning sterk schokkende uitwerkingen te weegbrengt. Hier toe behoeren voornamelijk de zogezegde coude theater, welke tegenwoordig bij onkundigen, ja zelfs, ik zeg het met leedwezen, bij etterlijke die beter moesten weten, meer indruk maken en meer tojuigingen verwerven dan de vrijste gezichten of de schilderachtigste beschrijving in onze beste dichters. Wat mij betreft, welicht komt het daarvan daan dat ik op mijn oude dag mijn smaak niet weet te ploien naar die deshedendaagse tijd, maar ik kan maar van mezelf het niet verkrijgen dat verschrikkelijk bonte, dat sterke licht en bruin, al die schuddende en schokkende contrasten te beonderen. En zo ik al in enkele gevallen vrede heb met die coude theater, welke mij doorgaans eer een lach van medeleiden dan een kreeg van genoegen afpersen, het is in een blij of kluchtspel waarin ik oorde dat ze thuis behoeren. Mijn vergeven mij deze uitwijding, welke sommigen misschien zal ergeren en aan allen waarschijnlijk ongepast en misplaats zal voorkomen, maar het is een voorrecht van de ouderdom bij etterlijke gelegenheden wat lang van stof te worden en wat te beuzelen, geen soms basenen wordt. Tot mijn verdere verschoning moet ik zeggen dat de aanleiding daar toe zich zeer natuurlijk verklaren laat uit de toestand, waarin meer vrouw Blake en ik, zowel als de drie nieuwe personages die ons kwamen verrassen, ont aan het slot van het voorgaan de hoofdstuk bevonden en welke toestand over en weder een der aardigste coude theater opleverde, die immer in de gevingeerde toneelwereld kan worden uitgedacht. Verbeeld u slechts aan de ene zijde, dus schrijver deze gedenkwaardige geschiedenis in de vrije dos die vroeger beschreven is en die door de regen niet beter van aanzien geworden was. Op handen en voeten onder de tafel liggende om de klu op te rapen van mijn vrouw Blake, die op het groep het blonde hoofdje had omgewen en zodra ze de aankomenden herkenden met neergeslaag ogen en bloedrode wangen als op haar plaats genagelblees staan, gelijk iemand die op een schuldige daad wordt betrapt. En aan de andere kant de drie nieuw aangekomenen, verbaasd en als ver suft op de drempel staande om dit toneel aan te gapen, en zeker alle drie in de waan verkeerende dat het hier niet zuiver toe ging en dat mevrouw Blake een vrije had die zich onder de tafel zocht te verbergen. Waarlijk, dit leverde een toneel op, het penseel van mijn oude kennestroost of en hem gelijk is schildig overwaardig, en opdat het niemand die zich mocht opgewekt gevoelen, deze ontmoeting op het paneel te vereeuwen, aan de vereiste bijzonderheden ontbreken mogen, welke hem in staat kunnen stellen alles als naar het leven af te beelden, wil ik hier de beschrijving bijvoegen van de drie personen door welke onze tet-a-tet zo onverwachtsgestoord werd. De voorste van hen was niemand minder dan de eigenaar zelf der Hofstede, de Heer Jacobus Blake, een man van middelbare lengte, schraal en ongezond van uitzicht en voorzien met een gelaad waarvan men de kleur gevoegelijkst bij die van een glas zuiver Amsterdamse grachtwater zou kunnen vergeleken hebben. De rimbels die zijn voorhoofd gehoefden, de ziekelijke uitdrukking van zijn het diep in de kasse weggezonke ogen, de ver vooruitstekende kin en magere wangen, en het gemis van de grootste helft zijn er tanden, gaven hem het voorkomen eens afgeleefdend grijsarts, of schoon hij werkelijk niet ouder was dan drie en vijftig jaren. Zijn houding echter was altijd afgemeten en deftig, ja in sommige gevallen niet van waardigheid ontbloot, en zijn voorkomen dat van een fatsoenlijk man. Zijn gewaad bestond in een effenzomerok van gevlochten zilverdraad. Vanuit de brede omslagen der mouwen die tot even onder de ellepoog gereikten vielen aanzienlijk pak Lubben op de voorarm neer. Het kamizool was van zwart gebloemd daamast, even als de weidebroek, en tussen beide in blonk een hagelwit linnen. De zijde kousen staken in grote vierkante schoenen met hoge rode hakken voorzien. Hij doog tans geen degen maar een kostbare hartvanger opzijde, aan een zilveren ketting, in een schede van Robbevel, en waarvan het gevest van Ivor was vervaardigd, ingelicht met goud. Een touwe bruik en daarboven een witte, lakend spet met een brede, ver vooruitstekende klep bedekte het hoofd. En een das met kantwerk aan de tippen, waarover rijkelijk snuifgestrooid was, omstrikte de hals. In de richterhand hielte hij een lange bruine rotting met barnstenenknop en in de linker een regenscherm. Rechts achter hem bevond zich zijn enige zoon, de heer Lodenwijkblaak, een reizig, kloekgebouwt jongman, met grote bruine ogen, een welgevormde mond en regelmatige trekken, welke hem een allergunstigd uiterlijk zouden geschonken hebben, inderdaan niet in zijn schuinsse blik en in de wijze waarop hij gewoon was de neus en de onderlip op te halen, iets waar gelegen geweest dat van hoogmoed en verachtingssprak en een onaganame uitdrukking over zijn gelaad verspreidde. En in die niet enkele rode vlekjes op zijn vledse wangen verspreid, te duidelijk, haar herkomst hadden geopend baard van de menigvuldige brasserijen en nachtwaken die toen, wat ook een laudator temporis acti, mogen zeggen, meer in zwang waren dan tegenwoordig. Zijn kleding was rijkig en meer nieuwmodisch dan die van zijn vader, of schoon insgelijkst die van een buiterman. Maar zijn rok was van groen laken, als bezaaid met een onnoemelijk getal kleine ronde knoopjes en met wingerdranken van groene flasseiden om de zakken en op de naden geborduurd. Zijn broek, waarboven een drie dubbele gouden horloge ketting bungelde, was van geen ledig. Zijn gerolde bovenkouzen van gele zijden en de onderkouzen van geweven tauwerk. Van onder een oude hoed, die hij zeker in haast had opgezet, golfte een fraaie bruik van kastanjebruinhaar in zielijke krullen naar beneden en deelte zich op de nek in twee zogenaamde magto, waarvan slechts de ene zijn weg over de rug vervolgde, terwijl de andere naar de toenheersende smaak over de linkerschouder naar voren was gebracht. Hij droeg tegen nog jachtmes, maar een klein hondensweepje met een gouden fluitje aan de stil stak hem onder de arm uit, terwijl ook zijn hand, zoals die zijn vaders, gewapend was met een regenscherm. Het zijne echter was van rood taf met gele rand, bloemen en gewerkte franje, dat van zijn vader van golf linnen en meer ouderwetse vorm. Wat de derde personage betrof, die meer achterwaarts bleef en de slinker hand hield, deze was niemand anders dan de heer Lukas Helding, de voortbrengselen van Wien's vernuft, ik in het vorige hoofdstuk heb medegedeeld. Men had de goede man slechts aan te zien om gewaart te worden, dat hij door de beide heren, in wie een gezelschap hij zich bevond, slechts geduld was en niet meer, en naar verre vanaf was die onafhankelijkheid te bezitten waarop de muzenzonen gewoon zijn zich te laten voorstaan. En waarlijk, het was in die dagen zoals nu een beklagenswaardig lot voor een inborling van ons gemeente best, wanneer hij niet door de voortuin bedeeld zijn, zijn brood met de beoefening der schone kunsten en wetenschappen verdienen moest. Vooral in Amsterdam, waar men weinig of genen achtingkoesterde voor al wie aan de begaafdheden welke hem de natuur geschonken had, het gewicht niet wist bij te zetten van enige goede zakken met ducaten en enige liassen, schuld en kustingbrieven, waar meer dan één schildig Wien's voortbrengselen tans duizenden gelden in een gasthuis stierf, waar meer dan één plaatsnijdig zich uit armoede verdronk en menige geleerden op een vliering woonden. Er was er echter onder de begunstigde van Apollo en het Negental aan wie wel geen rijkdom te beurt viel, maar toch onzeker bestaan werd verschaft, zeer draagelijk voor alle dagse geesten, maar voor hoog vliegende vernuften meer onverduurbaar bij lichtende en lende zelfen. Hoewel onze Amsterdamse patriceers, ik spreek hier in het algemeen, er bestonden enkele en treffelijke uitzonderingen, weinig met de beoefenaars daar kunst ophadden, zij konden bij de steeds klimmende weelden de kunst zelfen hoe langer hoe minder missen. Men bouwde overal nieuwe en prachtige huizen. Goed, men betaalde de bouwmeesters wel, maar dan moesten er ook beelden en vazen zijn in de voortportalen en gangen, schilderijen op de behangstels, basgeljefs boven de deuren, allegorien, beeldspraken en deviesen aan de gevels, stoepen, tuin en zomerhuizen. Men had fraaie ruittuigen, maar de panelen moesten met de wapens des eigenaars en met keurig schilderwerk prijken. Men had zielijk aangelegde lusthoven, maar dit moesten ieder weten en daarom moesten die in een deftig dicht, gelijk men het noemde, bezongen worden. Men had boekerijen, maar het was niet altijd de zaak des eigenaars om die zelf te verzamelen. Eindelijk men had van Augustus en Messenas horen spreken, van de aanmoediging en bescherming door hen aan de kunst verleend, en hoe zij, ter weder vergelding, door dichters en kunstenaars, werden geëerd en geprezen. En nu moest ieder die geld had, een Augustus of Messenas worden, en tenminste aan een paar schilders of dichters zijn hoge gunst doen blijken. Dat bij sommige aanzienlijke ingezetenen een wezenlijk gevoel voor het schone en goede bestond, kan niet geloogend worden. En ik zal de eerste zijn om hulde te doen, aan mannen, gelijk ik er velig gekend heb, die met de luister hun geboorte en het aanzien dat stand en rijk om hun gaven, vernuft, geleerdheid, goede smaak en echte kunstzinwis te verenigen. Maar dat het bij de meeste een zaak van moden was, zal even minn weer sproken worden door iemand die van de toenmalige tijdgeest zegt zijn flauwe kennis draagt. En zo gebeurden het dat schilders van de eerste rang hun een goddelijke kunst moesten verlagen om die te doen, strekken tot het versieren van vertrekken of statiekoetsen, overtekenen van perspectieven aan het einde in haar laan en op de wanden in haar orangerie. Ofwel tot het afbeelden van hun beschermer en zijn huisgezin, in het door hen gekozen, vaak belachelijke gewaarden en houding. Dat het dichter zijn vlucht beperken moest, binde de enge grenzen van het loft dicht, te eeren van de rijkaart die hun betaalde, en van het beschrijvend gedicht, ter verhefding van de buitenplaats waar hij nu en dan het onwaardeerbaar voorrecht genoot een paar dagen door te brengen. Wanneer er namelijk geen en meer aanzienlijke gasten waren dan de jongste boekhouder en dienstfamilie. Want, waagde hij het, hoger tonen te slaan, hij kon van tevoren berekenen dat zij hem geen stuiver zouden oprengen. Zodanig een lot was ook dat van Lukas Helding, wien de herplaak zich had aangetrokken, niet omdat deze enige gevoel voor de dichtkunst bezat, maar omdat gezicht te Lukas Helding hem enige jaren vroeg door zijn zoon Lodewijk, die er zijn redenen voor had, was aanbevolen geworden dat het bezingen der schoonheden welke de Hofstede Guldenhof opleverde. Etelijke honderden van exemplaren in kwartofformaat met fraaie lederenbanden en goudopsneden onder de vrienden en kennissen van de heer Blaak rondgedeeld, getuigden hoe treffelijk zich de hoofddichter van zijn taak gekweten had. En deze, hierdoor onder het patronaat van de eigenaar der door hem bezongen Hofstede gekomen, genoot sinds de benijdbare onderscheiding van somtijds bij zijn beschermer enige dagen te mogen doorbrengen, en nu en dan met een kleine doucheur in geld, of wel met een oude rok of hoed te worden vereerd. Hij had het in waarheid slechter kunnen treffen, want op Guldenhof waren geen kinderen die met de vergezellen had, wanneer zijn een bokkerwaagetje reden. Een bezigheid die gewoonlijk anders aan zulke logiergasten werd opgedragen. Geen Franse goeverneur met wie men uitgestuurd werd ter wandeling en wie men niet verstaan kon. Geen vrouwtijdshuizes die de portseen aan tafel zelfervoordiende en zorgt toch dat een gast als deze niet meer kreeg dan zijn bekomst. Het ganze huisgezin bestond er slechts uit drie personen, waarvan twee zich weinig of niet met hem bemoeiden en de derde een engel was. Lukas Helding sleet dus, zo dik was hij op Guldenhof kwam, daar werkelijk gulden dagen. Ad en dronk zoveel hem lusten, wandelde waarheen hij wilde, mocht ongemoeid in de boekenij snuffelen, en vond men je vrouw Blaak altijd gereed en genegen om een praatje met hem te maken en hem te plagen. Met dat al, mijn behoefte, gelijk ik heb gezegd, onze Musesoon slechts aan te zien om zich overtuig te houden dat zijn financiën zich geen sins in een voordelige staat bevonden, en Plutus hem even minder gunster was geweest als zoveel anderen die voor en na Lukas Helding de lier van apolo getokkelt hebben. Mijn bemerking geldt echt er alleen het uiterlijke voorkomen van de man, want niet tegenstaande zijn sobere opschik schenen zijn ronde buik en blozende wangen van een betere keuken en meer voorzien en speijskeldig gewagen dan hem gewonlijk ten deel viel. En de goede moeder Natuur had het vergoedingsstelsel ten zijne opzichte in zoveren gevolgd dat zij hem bij zijn armoede een geluk humeur en een blijde verhoorlijkheid had geschonken. Welke hem de nukken der voortuin tot de beste wijsgeer deden tarten, en alleen, gelijk uit het vervolgstal blijken, nu en dan voor smarten van een meer trefende aard moest zwichten. Zij rond en open gelaad zijn kleine maar geest geogen, zijn lachende rode lippen hadden, om voordelig uit te komen, een betere lijst verdiend dan het maagere puikje waaruit enige grijze haren omstapten die te kennen gaven dat hun eigenaar de zes kruisjes reeds achter de rug had. Wat het overige van Sman's kleding betrof, om met een dichter van zijn slag te spreken, zijn kamizoos gewoon van Damast was, was het slechtste stuk dat aan zijn bast was. En miste reed lang de grote helft daar knopen, waarmee het vroeger versiert was geweest en weer plaats tegenwoordig vervuld werd door hem menig te spelden, zo hoog opgestoken dat zij het vraagpunt in het midden lieten over al dan niet enig linnig goed onder dat vest verborgen was. De rok was bij uitstek vrij, geweest, maar de kleur der gele, blauwe en oranje ruiten welke daarop te zien waren was lang verschoten en het fatsoen ten ene malen ouderwets geworden. Ook was hij niet ruim genoeg om dicht geknoopt te kunnen worden over de vooruitpuilende buik die met moeite geborgen werd in een groen fluuele broek, welk laatste kledingstuk, nog zo goed als nieuwzijnde, merkelijk tegen de restafstak. Witte, geweven kouzen, welk tot boven de dijen rijkten en onder de knie met een paar marokkijnen kouzenbanden opgehouden werden, omsloten de korte en met fraaie kuiten voorziene benen, waarmee hij angstig op en neertrippelde, om een paar grote honden van de heer Blaak te ontwijken, die hier vermakingschijnen te vinden, om hem met verlegenheid te brengen. Wanneer men zich nu bij dit alles, een klein degetje met tinnen gevest, onder het rokspand half verborgen en een paar lompgemaakte schoenen voorstelt, zal men zich een klaar denkbeeld kunnen maken van de persoon van Lukas Helding. Ook hij doet een regenscherm, maar het zijne was zo bedekt met lappen en zetstukken dat de oorspronkelijke aard en kleur der stoffage niet langer te onderkennen was. De drie personages, waarvan wij de beschrijving hebben gegeven, bleven dan, als gezegd is, in stom een verbazing op de stoep staan en hij herinnerd dat Helding, gelijk deze na de hand beweerde, aan soldaten die, verdadigd met een dak van schilden, regenschermen, dicht gevoegd, een bres beklimmen en halverwegen worden gestuid. De verbazing, welke zich op drie onderscheidende tronien vertoonden, leverde een kluchtig en veel betekend contrast op. Bij de oude herblaak scheen ze vermengd met een gevoel van angst en toren, terwijl ik hem de mond wij deed openen en de knop van zijn rotting krampachtig vastknijpen. Zijn zoon wierp het hoofd in de nek en tock de neus in de wenkbrouwen naar boven en op de lippen van Helding er is een glimlach die hij zich haasten met de hand te bedekken in de onzekerheid hoe een scherts met dit voorval zou kunnen worden opgenomen. Het stilswijgen door de wederzijdse verrassing veroorzaakt duurde echt er niet lang. De drie heren traden binnen, vooraf gegaan door de beide honden die dadelijk al plaffende en grommende toeliepen naar de ongelukkige indringer die ondertussen met de klu in de hand van onder de tafel voor de dag gekomen was. En de jonge juffrouw ging haar oom een schreden tegemoet. We kwamen u halen in juffer, zei de dingeerblaak, op een toon van omtevredenheid welke de omstandigheid enig sinds vettigde en zonder enige de minste notitie van mij te nemen. Niemand wist waar ge heen gestoven waard. Ik was, ik, ik zat hier te lezen om, antwoordde het lieve meisje, beurtelingsrood en bleekwoordende. Het regende zo en... We waren bang dat ga u verveel te hebben, zei de lodewijkplaak, met een schampere lach, terwijl hij tevens een schuintse blik op mij weerp. Maar we wisten niet dat ge gezel schop had. De herplaak, weerp op zijn zoon een enig sinds onvergenoegde blik en wende zich tot mij als om mij te vragen wie ik was, toen ik, verlangende mijn lieve gastrouw uit de verlegenheid te redden, vooruit trat en hem voorkwam. Ik hoop, meneer Blaak, zei de ik, dat ga je het mij niet ten kwaarde zult duiden, zo ik hier voor enige ogen blikken een schuilplaats tegen de regen heb gezocht. Dat staat voor de deur, omopelde helding half luid. Zo ga je voor regen vreesd of guren noorden winden, ga je kunt in dit verblijf een zoete schuilplaats vinden. Ge waard zeg er bang, voerde lodewijkplaak mij spottenen tegemoet, dat de dak lekte en dat geslechts onder de tafel tegen de regen beveiligd zou zijn. Ik raapte deze klu op, die de juffer had laten vallen, zei de ik, zo bedaard mogelijk en rijkte meteen het garen naar mijn bekoorlijke gastvrouw toe, die het met een beleefde neiging aannam. En waard ga je ook aan het borrelen, nichtje, voeg lodewijk, naar de tafel gaande en een der flesjes opnemende. Mij dunkt, ga je hield hier openhoof. Wat zeg je? Pooiet? Tegen helding. Heeft de maag ook een prikkel nodig, voor waar je aan tafel gaan? Helding naderde met enige strijkages en het glasopnemende dat lodewijk voor hem had ingeschonken, hield hij het zo lang in de hand totdat het zoon van zijn beschermer het zijne geledigd had, waarna hij met kleine teugjes de fijne liqueur begon in te slorpen. En heeft mij niet u genodigd hier te komen schuilen, vriendje? Voeg mij de heer Blaak op een vrij knorrige toon, tegelijkertijd zijn paraplu aan helding overhandigende, die red zijn handen volhebbenen, zich haasten zijn glas op tafel te zetten en de beide regenschermen neder te slaan. Het is hier anders een besloten plaats, vochten de eigenaar van Guldenhof, een zware gouden snuifdoos voor de daghalende en er drie vingers van zijn rechter hand indompolende. En geen herberg waar iedereen zomaar vrij mag inlopen. Dit gezegdhebbenen bracht hij de lading snuif tussen zijn vingers bevat naar haar bestemmingsoord en stakte doos aan helding toe, die deze beleefdheid niet durvende wijgeren spoedig de beide natte regenschermen onder de linker armbracht, dat groot nadeel voor zijn kleed, en met de rechter hand van het aangeboden gunstbewijs gebruik maakte. Maar je vrouw is zo vriendelijk geweest, maar je niet van hier te jagen, antwoorde ik, enigszins bedremmelt over de barse toespraak van de heer Blaak. Overigens is het zrekkelijke weer mijn verschoning zo ook onbescheiden geweest ben. Mijn naam is... Ik vraag u niet naar uw naam, viel mij de oude herende reden. Enigszins hardhoorend en buitendien ontevreden zijn de, verstond hij slechts zijn halve het genlijk vrij zagjes gezegd had. Maar me dunkt, het weer is nu al heel wat bedaard, en ga ik kost nu alweer opkijren, vriendje. Tegen deze wenk, of dit bevel, was niets in te brengen. Ik trad daar halfen naar me je vrouw Blaak, en haar mijn dank betuigende voor haar vriendelijk onthaal voeg ik, of ze mij ook enige bevelen te geven had, voor Amsterdam. Ik dank u, meneer Huik, zeiden zij, met nadruk mijn naam doen de woeren. Ik denk zelf eerst daar staar te komen, en hoop misschien van de week nog, met vrouw uw moedig en zandje te komen bezoeken. Het horen deze woorden, bracht geen geringen verandering in de glatstrek aan der aanwezigen teweeg. De heer Blaak zag op, gelijk mijn zicht, als of hij het te keulen had horen donderen. Lodewijk begon te lachen, toch mijn wijze, die mij nog onbeleefdaar toescheen, dan zijn trotsen blik van korte voren. En Helding liet van verbazing de beide regenschermen op de grond vallen. Oh, is het een kennis van u, Jetje, voeg Lodewijk, na een ogenblik zwijgens. Wel, had je dat maar ten stond gezijd, meid lief, daar was Vardig die zich al verbeelde dat meneer een medegenood was van de bende van Jacob. Huik, huik, herhaalde de heer Blaak, zijn nicht en mij beurtelingsaanziende. Is meneer van de familie, van de hoofdofficier van die naam? Ik ben zijn zoon, antwoordde ik, met een buiging. Heeft meneer ook enige boodschappen? Ik wist niet dat uw edeling kenniswaard met mijn nicht vervolgde hij, zonder op mijn aanbiedingen te letten. Meneer is, geloof ik, uit landen geweest? Anders zou meneer weten dat het de gewoonte in Holland niet is, dat jonge dames wanneer zij alleen zijn, bezoeken van hieren ontvangen. Ik kom van de reis, hervat ik, enigszins geraakt, en zie me je vrouw Blaak heden voor de eerste maal. Ik wist niet dat er zich iemand in de koepel bevond, waarin ik schuilen kwam, anders waren ik zo onbescheiden niet geweest. Het schee mij toe, alsof deze mijn verklaring de heer Blaak een pak van het hart nam. En, als wilde hij zijn onbeleefdheid vergoeden, voeg hij mij, of ik niet totzijnend wilde komen en iets gebruiken. Ik sloeg zijn aanbod af, zeggen dat ik mijn spoeder moest, daar ik ga naar voorpoort sluiten, binnennader wilde wezen. Wel nu, steek dan tenminste een pijp op voor uw vertrek, zei de heer Blaak. Lodewijk zal wel een tondel doos bij zich hebben. Ik heb mijn vuurslag vergeten, zei de Lodewijk, zich met onverschilligheid omwendende. Helding neem eens de moeite van die glaasjes wat om te spoeden en in het liekkeurkeldertje te bergen. Voei, zei de Henriette. Ik wist nu haar naam. Dat is dameswerk, dat zal ik wel bezorgen. Ik ben het roken buitenslands verleerd, zei de ik, en groeten nogmaals het gezelschap. Op de stoep gekomen hoorde ik Lodewijk overluid zeggen. Nu ja, geloof maar vrij, jesje, dat het de zoon van de heer Huik zou wezen. Het is een verkleden field die zien komt of er iets van zijn gading is. Ik hield mij niet op om te weten of de bevallige Henriette mijn verdediging op zich zou nemen, maar stapte niet weinig ontevreden over de handelwijze zo vanvardig als zoon de hoofdsteden af. De wel de koepel wanneer men van de kant van Amersfoort kwam, voorbij het hek was, moest ik de landweg vervolgenden die nogmaals langsgaan. Toen ik zolks deed, lichte ik beleefdelijk de hoed tot afscheid. De heer Blaak beantwoorde mij goed op een coole, toch op paste wijze. Zijn zoon zag mij aan met een onbeschaamde blik die ik hem met woeker terug gaf. Wat zij niet betrof, het zij uit verlegenheid, het zij uit onverschilligheid, het zij omdat zij aan de inblazingen van Lodenwijk gehoor had gegeven, zij bleef met de rug naar het venstengekeerd met helding praten, en mijn hoop om nog een enkele blik als waar wel te erlangen, was in rook vervlogen. De bui was nu geheel over, en de lucht aangenaam verfrist door het onwedig. Sechs enkele waterloze wolkjes dreven nog in het zwerk rond. Vrolijk zweefden de vogels om mij heen, als om de wederverscheiding van het zonlicht te begroeten. De weg daaron tegen was, als ze denken is, nog glibberig en vol plassen. Alleen het voetpad was redelijk, maar ik had zeker al een geruimetijd doorgestapt, Erik, zij op het fraaien weer, zij op het slechte weg begon te letten. Zo geheel waren mijn gedachten van de zondelingen ontmoeting op Guldenhof vervuld. Een onbeschrijfelijke, en mij toen nog onbegrijpelijke, mengeling van hoogst genoegelijke en alleronaangenaamste gewaarwoordingen hield mij bezig. Met verrukking dacht ik aan het lieve gezichtje, aan de zoete, welluidende spraak, aan het spelend vernuft der beminnelijke herriette, maar met vrevel en misnoegen aan de zotte rol die ik naar mijn mening tegenover haar gespeeld had. Ik ging al de woorden na die ik had uitgesproken, de gehele houding die ik had aangenomen, en ik vond al wat ik gezegd en gedaan had, zot en onverstandig. De oude heer Blaak had mij in de aanvang, de zoon bij voortduring, onbeleefd behandeld. Toch hun bejegening trok ik mij minder aan dan die van herriette, welke mij, ik kon op mijzelf niet ontkennen, tot afscheid de rug had toegedraaid. Ongetwijfeld, dacht ik, was zij mijn gezelschap langereeds moede, en beleidde daarvan eindelijk ontslagen te worden. Ongetwijfeld had ik het onderhoud dat zij wel met mij heeft willen voeren, alleen te danken aan het slechte weer dat haar dronk met mij te blijven, aan haar beleeftijd en aan haar vriendschap voor mijn zustig, en geen zins aan enig behagen dat zij er niet schepte. Dan weder voeg ik mij af, waar mij toch eigenlijk haar welwillendheid of tegenzin aanging, en hoe ik mij zo verlegen kon maken over de gevoelens, temijn en opzichtige koester Torren Juffer, die ik voor de eerste maal meins levens zag. Ik had toch op mijn reizen vele vrouwen en meisjes ontmoet, zo schoon en misschien nog schooner dan deze, maar nooit had ene daarvan zulke een indruk op mij gemaakt. Was die teweeg gebracht door het verrassende, het romaneske, gelijk mijn tand zou noemen, der ontmoetting? Maar zo velig mijzelf bekende, was mijn karakter kam en bedaard, zelden of nooit na mijn ziel haar vlucht naar het gebied ter verbeelding, en niemand had ooit uit zijn aard minder aanleg dan ik, om zich ideale te schepen, die met ingebeelde hoedaniggeden te versieren, de wezenlijkheid aan de schijn op te offeren, in het kort een roman held te worden. Ik verwonderde mij dus zelf over de onrustige beweging, die in kunnen het hoofd voelden, en over de ongewone heftigheid, waarmee de mij het hart in de boezem klopte. Ja, ik was er ten laatste niet ver af, om die toe te schrijven aan de invloed van de brandenwijn die ik genutigd had, en die misschien van beter en sterker alloy was, dan de geestrijke dranken welke mij in andere landen tapte. Wat hiervan wezen mocht, de gespanne stemming waarin ik mij bevond, verliep mij niet eer dan toen ik, met natte voeten en een hore gemaaag, mij voor de herberg van Eemnes bevond, al waar ik mijzelf al het voorgesteld heb middag maal te houden. Einde van vierde hoofdstuk. Deze opname bevindt zich in het publieke domijn. Hoogstuk vijf van Ferdinand Huik. Dit is een LibiVox opname. Alle LibiVox opname behoort tot publieke domijn. Voor m'n informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibiVox.org. Opname door Anna Simon. De lotgevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. Vijfde hoofdstuk. Het welke bangen lieden bijavond niet moeten lezen. Wel, dat treft nou ongelukkig, riep dewardin na mijn schoenen bij het vuur in de keuken geplaatst, en mij in een opkamertje te hebben gelaten waar zich een tafel bevond, beladen met de overblijfselen van een al daar gehouden middagmaal. Dat is jammerkoop, man. Dat je nou geen aanbereidje vroeger gekomen waard, dan had je mee kunnen aanzitten met twee passagiers die je reed te hebben, en bij kanzal de profijant daar ben huis hebben met te pakken. Zo, zei ik, niet zeer gesticht over deze onwelkomen mededeling, en voorziende dat mij de overgeblevene spijzen nu dubbel zouden worden aangereken. Waren dat zulke schrokkers? Dat wil ik naar justement niet zeggen, antwoordde de vrouwdeshuisens, terwijl ze de overgeschoten klikjes ontweldigden aan de duizenden en ene vliegd hierop aasten. De jongen verest er althans, hij het bij kansje mond volgegeten, maar zij behalve wat ik nog overhad aan vleis, en nog een brood, dat ik van de bakkerplaat te halen in een grote blikke trommel gestopt, die ze met te hadden, puur als je ze naar het onbekende zuien, en over te naden of te weesp, waar ze dan ook heentrokken met haar lui huifkar, geen stikkenpitje te krijtje waren. Het woord huifkar herinnerde mij, daar stond aan de man die ik tot saar verheven had, en ik voeg aan de waardin of de reiziger niet een rode mantel droeg. Een kerel als een boom, antwoorden zij, en deed ik niet graag alleen in een boszaon moeten. Ja kijk, als de vrijste niet zo'n hupste deen was geweest, en als ze niet alles prond betaald hadden, en nog een fooy aan de meid gegeven toe, dan zou ik bij mijn zondige ziel gedacht hebben, dat het zwarte piet zelf is was. Ik had waarentig medelijden met de dame schaap, zo bedrukt als de keek. Maar medel dat, mocht je geen jongen leiden, koopman, en ik zou er al dat praten, van in een del vergeten van je te bedienen. Na, ik zeg je, je hebt ook al een weertje bij gehaald. Het zal de boer ook rauwen, die al lui hoor je nog niet binnengehaald hebben. Bij het ons is de godzeeg, en al in de schuur, op een paar waardjes na van een kampje dat ver leidt, heel onder een brugge. Maar zijn lui, die het altoos op het laatste laat aankomen. Heb je nog een heetje in het schuil, koopman? Niet om genegen, om aan mijn praatzuchtige gastvrouw de gelegenheid te verschaffen, haar tong te vieren over een belangrijker onderwerp dan haar hoorbouw, vertelde ik haar dat ik op Gildenhof de regen ontvlucht was. Op Gildenhof, haar haalde zij, enigszins vreemd opzien. Mooie plaatsen, ken je me de blaak? Hij houdt er anders niet veel van, dat men zo'n bij hem oploopt. Ik ken hem slechts van aanzien, antwoord ik. Ook heb ik niet in huis, maar op de koepel geschuild. Nou, kijk, dat had hij eentjes moeten weten. Niet of het is een weldoend heer die vul aan de armeluig heeft, dat moet ik zeggen. Lest hij er nog twee dikke tonnen en een fles wijn nezonder een les, de vrouw van Tijm en de varkenslachter, die een kwaaie kraan had uit. Maar ik wil maar zeggen, hij ziet niet graag mens bij zich. Hij leeft zowat enigszins met zijn niet en zijn zoon. En een mild heer, dat beloof ik je. Men zei het zo, ze zullen een paardje worden samen. Volle neven, volle niet, dus niet zoals het hoort. Ik kon niet naan laten innerlijk deze uitboezening der waarding te beamen. Schoon niet uit dezelfde bewegereden als de goede vrouw, die tot de roms de godsdienst behorende, gelijk uit het gouden kruis op haar boezem te bemerken was, een dergelijk huwelijk af moest curen als met de kerkwetten in strijd. En tussen had haar aanmerking mijn nieuwsgierigheid opgewekt. En zou dat huwelijk al spoedig doorgaan, voeg ik? Dat beloof ik niet kopen. Dat jongenschap is zowat los en liever, zoals ik zei, en houdt te veel van z'n rijheid om van nou af aan de ketting te lidje. Het bericht dat Lodewijk Plaak zijn niet waarschijnlijk trouwen zouden, was mij hoogst onangenaam geweest. Toch de gedachte dat hij zulke verbindenis niet op de ware prijs zou stellen, en die als een lastige band beschouwen, maakte hem volkomen hatelijk in mijn ogen. Na, vervolgte de waarding. Ik had mij wel begrijpen. Het meisje had van de rijtje niet veel gezegd. En dus mijn schuil, puppy, hij kwam wel wat beter schreeuwen. Ik keek de waarding aan. Die de slanken, bevallige rijetten, een schraalpopje dorsnoemen. Het was een dikke, gezonde zus, met wangen of ze de hel had aangebluizen. Ze schreeuw mij op dat ogenblik zo afschuwelijk toe, dat ik niet verkoos, verder een woord met haar te wisselen. Maar slechts verzoekende dat ze wat spoed maken zouden, mij voor het venster plaatsten en haar de rug toegeerden. Of ze uitgepraat had, weet ik niet, althans ze had de tafel opgeruimd en verliet mij, met de belofte in een ommezintje met het eten terug te wezen. Niets beters te doen hebben me, vermaakte ik mij gedurende haar afwezigheid, maar uit het raam te zien, het welke het uitzicht had op de niet-verre vandaar aan de overzijde van de weg gelegenen kerk, een kloekgebouw, met twee verdiepingen en transen en van een tamelijks spits voorzien. Meer na bij en vlak tegenover mij stond een koepeltje, wat minder prachtigder dan het Van Guldenhoff, en het uitzicht hebben de over een tuintje, het welk geen ander plantsoen bevatten, dan enige heestergewassen, in die er vroeger geschoren, dat ze allerlei figuren op een vanstaltige wijze naboodsten. Ik bekeek deze voorwerpen, welke mij eigenlijk bijzonder weinig belang inboezenden, zo lang totdat de wazem, welke mijn adem op de glasruiten had weegebracht, die aan mijn oog ontrok, en bleef toen kijken, totdat ik bespeurde dat mijn gedachten ergens anders waren. Ik bespeurde zolkes, zeg ik, en wel aan een onweder spreekbaar teken. Ik had namelijk met de vingig een H en een B in krulletters op de ruit getrokken. Ik werd, toen ik dit ontdekte, enigszins verevelig tegen mijzelf, en haaste mij deze vruchtenmijner afgetrokkenheid van gedachten uit te wissen, als waar ik bang geweest, dat iemand die lezen zouden en een geheim raden dat ik mijzelf nog niet bewust was. Deze daad beg me opeens van het rijk der verbeelding tot het werkelijke leven terug, want het nu weder heldere glas deed mij iemand zien die, een weinig zwaaiende, althans met geen vaste stap, van de kant van soest kwam aangetreden, en daar stond herkend ik in die persoon dezelfde Andries die zulke een opschudding te soest had verwerkt. Reeds wens ik mijzelf geluk dat ik niet op de weg door die lastige kwant was ingehaald geworden, toen ik tot mijn spijt gewaar werd, dat onze matroos, die ongetwijfeld niet gewend was een kapelletje voorbij te gaan, zonder eens aan te leggen, naar de huisduur stevende en binnen trat. Hoe blij de was ik dat ik in een afzonderlijk kamertje gezeten was. Mids nu maar, dacht ik, de waardin die niet hier brengt, om met mij te eten, gelijk zei mij met die vreemdelingen zijn dochter had willen doen spijzigen. Toch dit liep beter af. Na een geruime poos kwam de vrouw dus huisens terug met enig brood en spek en een kanbier. Ik haaste mij haar mede te delen, dat ik z'n morgens de soest enig ongenoegen gehad had met de man die beneden zat en liever niet met hem opnieuw in aanraking wensen te komen. Nou, ik geloof het wel, zei de waardin. Het is een ongemakkelijke compare ook als heb je gint, die eitje inste Andries. Maar hij zal zich nou stil houden, hoop ik. Hij zult er dan eens heel veel duit en glaasje bier te drinken en een praatje te maken met een kennis van hem die juist beneden was. Ze spreken ondertussen een rare taal, maar die ik liever niet hoor dan al. Het is Duits en toch geen Christenseel kan verstaan. Het is net diventaal. Ik maakte geen aanmerking op dit gezicht te der waardin, het welk zoveel komend strokte met de slechte gedachte die ik reeds van de knap al opgevat. Alleen verzocht ik haar mij te zullen waarschuwen zodra Andries vertrokken was, daar ik niet op zijn gezelschap langs de weg gesteld was. Na deze maatregel van voorzorg zette ik mij aan tafel en begon niets onder graagte op de mij voorgezette spijzen aan te vallen. Zodra echter mijn eerste honger gesteld was, ging ik met meer bedaardheid te werk. Ten einde mijn maalt tenminste zo lang te rekken totdat Andries de herberg zouden verlaten hebben. Doch spek en brood waren reeds van het bord naar mijn maag verhuist en de stem van de lastige matroos deed zich nog in het onderhuis horen. Ik stond op, liep vrever ligt de kamer op en nedig, begon me eindelijk verwijtingen te doen dat ik voor de twistzoeker vreesde en bloos zijn ogenblik over mijzelf. Kom, dacht ik, waarom niet moedig de deur uitgestapt? Misschien ziet mij de kerel niet eens. En, zo hij mij al opmerkt, het is niet gezegd dat hij nu juist weer twist zou zoeken. Maar nee, vervocht ik bij mezelf, de deurklink die ik er in het aangevat, wederlos laatende. Schoon hij mij hier al met vredeliet, hij zou mij op de weg kunnen volgen. En hoewel ik hem alleen wel zou durven staan, er steekt geen eer in om zich zonder noodzakelijkheid bloot te stellen aan de aanrandingen van iemand die zijn beroep van het vechten schijnt te maken. Wie een dolle hond op moet en niet uit de weg gaat, handelt dwaas. En die dronkaart beneden is niet veel beter dan een dolle hond. Naar door deze fraaie redenering mijzelf overtuig te hebben dat geen vrees, maar hoge wijsheid mijn handelwijze bestuurde, bleef ik bij mijn besluit om niet te vertrekken dan voordat Andries vooruit gegaan was. Het leed echter nog een goed half uur gedurende het welk ik vrij verdrietig het kamertje op een neer ging, al brommende over al de tegenspoeden die wij beletten, mijn weg voor te zetten, en zelfs de aangename kennismaking van Henriette Blaak op de achtergrond stelde. Het leed een half uur, zeg ik, eerlijk de banken in het benedenhuis hoorden verschuven en, aan het raam gluurende, zag ik nu wel draa Andries met nog een man die oog onschijnlijk beter gekletelst dan hij, de herberg verlaten. Ze liepen met grote, schreden voort als mensen die hun tijd verpraat en haast hebben. Ik toefde hierop nog enig ogenblikken ten einde hun gelegenheid te gunnen om zich ver genoeg te verwijderen, betaalde vervolgste factering en vertrok, mijn weg links af naar laren neemende. Ik ging echter in de aanvang niet aan langzaam voort, zowel omdat de slechte staat van de wegen na de regen het lopen moeilijk maakte, als ten einde zeker te zijn van mijn twee wandelaars niet opzijden te komen en keek ondertussen zoveel de slingers van de bochtige weg mij zoiks toelieten voor mij uit om te zien of ik hen ook ergens ontdekte. Ik had echter wel een goed kwartieruurs gelopen eerlijk iets bespeurde dat op hen gelijk maar nauwelijks was ik de grinspaal voorbijgetreden die een van Gooyland scheidt en zuchtte ik bij het overzien der schade door de hagel teweeggebracht in de koerenvelden welke deze anders zo lachende heuvelen bedekten of ik kreeg rechts van mij af zeer in het verschiet twee personen in het oog die een paartje volgden dat door de bouwlanden heenslingerde en weer uiterlijk voorkomen mij voorkwam in allen delen gelijk te zijn aan dat van andere zijn zeer makkig ik was nu geheel gerust gesteld en wandelde onbezorgd voort te laren hield ik mij niet op maar tratt in tegen deel met dubbeles reden voort daar de tijdreeds bij alle door mij ondervonden op onthoud verder was verstreken dan ik gedacht had en de allends kunstdalende zon mij vrees en deed naar er niet voor poortsluiten te zullen bereiken het ging toen maals in die vesting te zes uren plaats had weliswaar er was dan nog altijd de mogelijkheid om daar binnen te komen toch hier toe werden meer formaliteiten vereist dan ik lust had af te leggen terwijl ik met die onaangename gewaarwoording welke ons eigen is wanneer wij nog een goed eind weegs af te leggen hebben en vreesend te laten komen de heuvelbeklom die zich tussen het bevallige laren en de grijze vesting waar ik zo even van sprak bevindt zag ik een rijtuig mij van de hoogte af te gemoet komen het welk ik bij het naderen voor de huifkar herkende die ik desmorgers de zoest had gezien en die tans ledig terugkeerde de voerman het pijpje dat hem tussen de lippenstak hebben te laten uitgaan zat het dommelen en te knikkebollen op het krat terwijl zijn zweep hem ontvallen maar gelukkig was blijven vasthaken aan het wiel en daarmee de langzaam voortlingerde ik achte het betamelijk de man te waarschuwen hey oh hey wat goede vriend riep ik geen zo te goede zweep verspelen zorg er niet op past wat is het riep de voerman met schrik ontwakende en door een natuurlijke beweging naar zijn zweeptassenen wat wou je het paard dat waarschijnlijk reeds zijn bekomst van de tocht had was op mijn geroep al dadelijk blijven staan en ik wees nu aan de voerman waar zich zijn onmisbaar wapentuig bevond sta kees zij rijdt op zijn knol die deze vermaning niet behoefte want het beest had volstrekt geen plan om te loop te gaan dankjewel koopman vervolgde hij afstijgende en zijn zweep niet zonder moeite loswirmende in weerwel van mijn haast om voort te komen kon ik niet naan laten een oogomelijk stil te staan om naarricht in te winnen omtrend te roodmantel en de juffer die met hem was en voeg ik de voerman of hij zijn volk al naar naarden gebracht had dat weet ik niet waar ze ook stoven zijn antwoordde hij ik heb zijn deusekant van naarden afgezet op een plek daar huis nog pad te zien was waar ze wezen mosten weet joost had ik vertrouw het werk maar half ze leken hun allebei zo bang om aanzien te worden maar wat scheelt het mij nou ook ze hebben mij een goede foy gegeven en dus ik heb niks op ze te pretenderen nou ajuus koopman en je wordt bedankt voor je beleefdheid met deze woorden steeg hij op d'r voor hij wegreed riep hij mij nog toe je mag dan voorzichtig wezen want ik houd er voor dat het niet pluis is buiten naarden ik heb een paar keer in het bos horen fluiten zodat het blij was dat ik hier weer op een open weg kwam hi kees fortpat de huifkar verwijderde zich en ik vervolgde mijn weg slechts weinig gesticht over de tijding mij door de voerman mede gedeeld ik pogte mij wel wat gerust te stellen met de gedachte dat men het niet wagen zouden iemand op de heldere dag aan te randen en wel zo na bij investing terwijl bovendien mijn bagage nog mijn uitrusting van dienaart waren dat zij een rover in de verzoeking konden brengen maar de veronderstelling alleen dat het geval van roof mogelijk waren was alles behalve aangenaam op het hoogste punt van de heuvel gekomen wend ik mij even om ten einde het verrukkelijk langtourneel te beschouwen het welk men vandaar geniet over het bekoorlijk gelegen laren welks kerkspits en daken tansfonkelend in de gloed ter zon heerlijk afstakend tegen het lommerlijk gebomten en de uitgestekte akkers daaromheen voor Blaricum, de beide Eemnessen Soest, Baarn en Amersfoort over het bosrijke landschap daartussen en over de blauwe zee de stichtse bergen en de grouwe heide welke dat alles omsloten ja, ik zucht de onwillekeurig toen ik herdacht aan de voortstaande tijd die mij niet vergunnen mij langer in dat schauspel ter verlustigen en aan de vervelende weg die ik nog had af te leggen immers, wanneer mijn inns die hoogte over is neemt de weg een geheel ander aanzicht geen welen groeiend gebomten geen vruchtbare bouwlanden geen landhoeven meer aan weerzijden een dorre, wijd uitgestekte heide over welke het uitzicht ten noorden op enkele bossen kreupelhout en ten zuiden op het donkere groen der schraven landsen lusthovens stuid ik kon niet nalaten van zodik was ik de blik na de laatste zijde sloeg een vergelijking in te stellen tussen de woesternij welke ik door trok en die, slechts een uur of anderhalf van mijn gelegen oase waar de Amsterdamse rijkdom al zijn wilde en schattet en toonspreid voorwaar dacht ik mijn goede tante van Bempten die gins haar buitenplaats altijd vol gasten heeft denkt tans weinig dat haar neef hier eenzaam door de heide keuren ik ben ook al dwaas geweest dat ik haar niet geschreven heb de goede vrouw had mij zeker haar koets de amers voortgezonden en dan was ik vrij wat meer op mijn gemak en vrij wat royale de provincie binnengekomen maar dan had ik ook Henriette Blaak niet ontmoet het hoofd al zo volhebbende van Henriette Blaak van mijn tante van Bempten van Andries en van de roversbende van Zwarte Piet kwam ik langzamerhand verder de grond langs de weg hoe zeer nog altijd door en zandig droeg, naarmate ik de vestig naderde enige meerdere spoelen van bebouwing hier en daar vond ik een vers ontgonnen hoekje en nu en dan kleine kampjes met pulvruchten beteeld wat verderop groeide hees te gewassen langs de kanten van de weg en berlemmerde een al meer aan meer het uitzicht totdat ik eindelijk aan mijn rechterzijden een vrij dicht geplant posje kreeg het welk tot deze ofgeene rustplaatsgeen te behoren het was op die hoogte ongeveer dat de flauwgehoorde tonen van een klok of bengel welke alles kunstduidelijker in mijn oren klonken mij aankondigden dat ik naden al vast naderde toch tevens dat ik mij zou moeten rappen om er nog tijdig te zijn terwijl ik al zo met verhaasting voortrat kwam ik aan een plaats waar kort te voeren gelijk aan het wielspoor te zien was een wagen had omgedraaid waarschijnlijk de meer vermelde huifkar dit zou echter mijn opmerksamheid niet bijzonder hebben getrokken maar het niet geweest dat ik juiste dier plaatsen in het voorbijgaan iets zag liggen het welk ik bij nadere beschouwing voor een groene beurs herkende ik raapte die op en bleef enige ogenblikken besluitenloos staan waarschijnlijk was deze beurs welke redelijk wel voorzins geen aan één der personen die in het rijtuig gezeten hadden en wie je voetstappen nog bij het spoor te zien waren bij het uitstappen ontvallen maar hoe die weer aan de eigenaars terug bezorgd de voerman was mij onbekend en kende zelfs volgens zijn voorgeven zijn passagiers niet die hem niet aan een huis of plaats maar minder op de weg hadden verlaten al over pijnzenden wat mij te doen stond opende ik onder het voortwandelen de beurs ten einde te onderzoeken of zich daar ook iets in bevond het welk mij enig licht zou kunnen verschaffen ik ledigde het daarin besloten in mijn hand het was een goede som in gouden rijkers en ducaten en bovendien een gouden zegelring met een fraaie corallijn waarop een wapen zeerkunstig gesneden was daar stond liet ik het goud weder in de beurs glijden en vestigde al mijn aandacht op het wapen en de hoop dat mij dit op de goede weg zouden helpen om de eigenaar terug te vinden maar nauwelijks had ik gezien dat het in een Sint-Andrieskruis met omgekroelde punten bestond en bovendien met tallrijke sieraden omslingerd was waarvan ik de betekenis niet zo spoedig kon ontzijveren of ik hoorde opeens in de nabijheid een gefluit en tegelijk een geritzel van takken alsof iemand zich een weg door de struiken baande ik verschrikte, zag om en ziet, daar sprong een kerel van de hogere boskant op de weg en klopte mij op de schouder met de uitroep Hanne maar kan er mij mee samen ik stond verzet ik wist dat deze woorden wie rechte samenhang of betekenis ik nooit had kunnen uitforzen zoveel moest het de kennen geven als wij delen het gevonden het samen en wat mijn ontsteltenis niet weinig vermeerderde was de omstandigheid dat ik in de man die mij zo vrij postig opzijde kwam mijn vriend Andries herkende en de overtuiging dat hij mij de beurs had zien oprapen ik zag er stond in dat een onversrokken houding alleen in staat waren de vent van mij af te houden en mijn stok met kracht omvattende zag ik hem scherp in het gezicht en vroeg wat hij begeerde wat ik begeer herhaalde hij met een houlende lach wel niet meer hoop ik dan wat mij van rechtswegen toekomt ik heb die beurs net even gauw gezien als jij en ik wou er juist op aanleveren toen jij er zo vlak voor de wind op aanschoot je moet niet denken dat je alleen richtheid om die geeltjes bij moeder Keet te gaan verzwendelen ik heb ze al zo nodig als jij ik was staande deze redenering van Andries met hem vooruitgewandeld maar hij hield hem niet tenminste in het oog gereed hem voor te komen bij de minste verdachte beweging die hij maakte al wat hij zegt mogen waar zijn zei ik maar het geen gevonden heb behoort nog aan u nog aan mij en ik ben voornemend zet de rechte eigenaar terug te brengen ei ei zei de Andries een spotend gezicht zettende terug brengen wel dat bedenkt je fijn denk je dat ik je uitvluchte niet merk en geen londruik je wilt met ongebroken lading wegzeilen maar dat gaat zo niet je zult bijdraaien cameraat of we zullen je enteren en dit gezicht hemde vloot hij ten tweede malen de zin der geuiterwoorden was te duidelijk om kwalijk verstaan te worden ik was nu overtuigd dat Andries niet slechts in twist zoekig maar een struikrover was en dat ik mij van hem moest ontslaan eer hij hulp kreeg met vaardigheid licht ik mijn knuppel op en deed die op een niet zachte wijze op zijn reeds daar mijn uitgestoken handen nieder komen waarna ik het met alles spoed op een lopen zette in de hoop van al zo de medehelpers van Andries zo hij die al had te ontkomen de vlucht was mij echt ervan geen nut want nauwelijks was ik tien pas er verder of twee andere kerel spronger van weerzijder uit de struiken voor de dag en terwijl de een mij de pas afsneet greep mij de ander in de kraag pas op haantje dat hij je de loef niet afsteekt riep Andries toesnelende hij wou het mij draaien maar hij zal er voor bloeien nou hij voor drie angkers leidt verhoor u niet of het gaat er door duwde mij haantje tegemoet in wie ik de man herkende met wie Andries uit eennis vertrokken was en meteen zette hij mij een mes op de strot kom koopman zeiden toen de derde over met veel bedaardheid een pistool voor de dag halende het welk hij mij voor hield laat u raden alle tegenstand waren onnut overhandig ons goed schiks het geen gij aan goud en zilver bij mocht hebben gij zult daarna eens zo luchtig voor het wandelen ik zag deze man terwijl hij sprak in het gezicht hij was iemand van een allergunstigst uiterlijk dat merkelijk afstak tegen het hatelijke voorkomen van Andries en de bruine filterige trooni van haantje zijn gelaadstrekken waren ja enigszins versgroeid en verhard als die van iemand die in verre landen gereist heeft maar toch regelmatig en innemend geestigheid vondkoelde in zijn gidswarte ogen en gunnen een lokken van dezelfde kleur versierde zijn schedel zijn gewaad daarom boven dat uit een deft gezwarte rok en broek bestond zouden aan niemand in hem de struikrover hebben doen vermoeden alle weerstand was vruchteloos ik lag letterlijk zoals Andries zich had uitgedrukt voor drie ankers vast indien het niet anders kan, zei ik, neem dan het genik bezit voor geweld moet ik zwichten ziet, dat is gesproken gelijk een verstandig man betaand zei de zwart rok op de vriendelijke toon welke een grootvader zouden aannemend ter aanbodiging van een kleinzoon die in mijn verjaringsgedicht was komen opzeggen en daar gezelf niet rijk schijnt zullen wij ook matig in onze eisen zijn en nu nog een paar dubbeltjes overlaten om ten aarde een slok te kopen en van de schrik te bekomen niet rijk, herhaalde Andries zo meteen zijn er op onze eigen kust komen kappen en heeft een beurs vol goud van de weg opgevist ik heb hem net bij tijds gepraaid anders was haar mede schoot gegaan want dat doet er niet toe wou je maar te lopen, Pieterbaas? ik heb hem hele morgen al gewaarschoed dat hij niet weer in mijn vaarwater zou komen en mijn woord moet ik houden, weet je? deze woorden boosende mij geen geringen bezorgdheid in en ik sloeg het oog met ongerustheid op de in het zwart gekleden rovig tot wie Andries zijn reden wende ik zidderte toen ik hem de wenkbrauwen zag samentrekken en op een korte, gebiedende toon hoorde zeggen kent ge hem? in het bos dan met hem dit bevel was nauwelijks geuit of de schelmen namen mij op en sleepten mij tegen de hoogte op en door de struiken een koude rilling liep mij door de aderen want welk ander oogmer kom en hebben met mij van de weg af te voeren dan dat van mij uit te schudden en te vermoorden ik vormde intussen het vast besluit mijn leven niet dan ten duurste te verkopen en alle middelen welke list of geweld mij aan de hand mochten doen ter ontkoming aan te wenden voor het oogomblik echter viel er aan geen wederstand te denken want ik bleef het koude staal tegen mijn nek en de mond van het pistool op de borst voelen maar toen mij alles kunst wat verder in het kreupelbos geraakten waar ik mij met opzet als een levenloos lichaam doorheen liet sleuren vonden zich de rovers genootzaakt hun een moordtuigen een oogomblik van mij af te houden haantje om een tak af te snijden die hem in de weg was en de zwart rok om zijn hoed op te rapen die aan een struik was blijven haken ik oordelde dat nu het gunstge oogomblik ter mij naar verlossing gekomen was ik rees eensklapps wederop en mij van Andries die mij nog vast hield losrukkenen maakte ik rechtsomkeerd spon over de mij in de wegstaande struiken heen en liep nu al wat ik lopen kon om de herweg weder te bereiken het bleek mij echter daarna dat ik een verkeerde kant had ingeslagen wel drap bevond ik mij bijna gelijk tijdig met de drie knapen die mij onder de afgrijslijkste vervloekingen achter vocht waren op een klein open kampje met mislukte rogen beteeld en waar een voetpad twars doorheen liep mijn krachten waren uitgeput ik bemerkte dat ik wel draa zou ingehaald worden en keerde mij der halven als wan hopend om waag het niet met de naderen riep ik mijn stok die ik altijd was blijven behouden met gezwindheid om mij heen zwaaiende mijn houding boezende de schurken enig ontzag in hij die de hoofdman der bendes heen haalde de haan van zijn pistool over laat die gekheid varen zeiden hij op mijn aanlegende of het gaat er door maak maar gerucht hernam ik de juicitie is u al op het spoor hij voor de duivel gelijk ook hernam de zwart rok lachende en stak meteen zijn pistool dat waarschijnlijk ongeladen was wederbij zich maar dat zal hem weinig baten dit zegende haalde hij een kort rapier van onder zijn klederen voor de dag trok zijn rok uit en kwam uit het omblote staal op mij af ik verdeerde mijn korte poos onder het aanhoudend geschreeuw van moord moord diven maar het gelukte eindelijk aan de knap die de naam van haantje droeg mijn arm te vatten op het oog omlik dat ik daarmee er een stoot van de hoofdman afweerde en tegelijkertijd voelde ik mij door Andries bij de benen grijpen en van de grond lichten ik startte voorover en achte mijn laatste uur geslagen te zijn toen ik op het onverwachts een krachtgewuist slag op het hoofd van één meiner bespringers hoorde klinken en Andries naast mij op het gras zag neertuimelen ik rees op en ziet de vreemdeling met de rode mantel stond met opgeheven hand aan mijn zijde hij doet genen wapens en toch schenen zijn forse houding zijn onverwachte verschijning en de krachtig gewijs waarop hij Andries het gewicht van zijn arm had leren kennen dienst makkers met verbijstring te hebben geslagen althans zij bleven een weil besluitenloos staan echter vatten zij wel draaweerder moed en terwijl haantje zijn mes opraapte dat hij bij de woordstelling ontvallen was liep de hoofdman met opgeheven staal mijn redder tegemoet hoe is het zwarte piet kent ge mij niet meer voeg deze zonder zich te verroeren en hem strak aanzienden is het wel mogelijk zei de zwarte piet met verbazing terwijl hij zijn rapier zakker liet en zijn hoed haastig afnam zijt gaat zelf kapitein of is het uw geest de andere rover wilde toespringen maar de hoofdband deed hem door een wenk op zijn plaats blijven is dat uw handwerk tegenwoordig vervolgde de rode mantel op een verwijtende toon moest ik zo iets verwachten van iemand die onder mij gediend heeft ja kapitein zei de zwarte piet met een deemoedig gezicht en zijn hoed tussen de handen vrijvende wat zal ik u zeggen het is een slechte tijd en geen woord meer hernand de vreemdeling neem u makker op zodat hij niet lopen kan en zorgd dat hij voor de nacht alle drie de omtrek van naar de verlaten hebt of hij zult de galg niet ontsnappen dat beloof ik u de rover zetten zonder een letter te antwoorden de hoed weder op het hoofd stak zijn rapier in de schede trok zijn rok aan en gelast de andries op te staan aan hem te volgen de schelm die intussen weder was bijgekomen vol deed ter stond aan het eerste gedeelte van het verzoek maar had daar tweede geen oren voor de blanco zei hij de vreemdeling en mij met een woedende blik aanzienden zullen wij vlag strijken zonder die schoorms nog eens de volle laag te geven ja zei de haantje zijn hoofdman met bevremding aanzienden ik begrijp niet gij begrijp niet gij behoeft ook niets te begrijpen de domme eezels die gij zeid zei de vzartpiet en elk bij een arm neemende gij ziet de man die daar staat zo hij mij gelast u beide op te hangen ik zou het doen ook voelt gij kom kom geen praatjes meer gewet waar wel kan er terug vinden en maakt dat gij van hier komt of ik zal uw benen maken hoeveelte twee schelmen vrij wat forstveruitelijk hadden dan hun hoofdman schenen ze echt een gewoon van voor de zedelijke invloed des laatsten hetzelfde ontzacht te voeden als deze weder kering aan de vreemdeling betoonden en schoon enigszins berommende en schoor voetende trokken zij langs verschillende kanten het bos in en weldra uit ons gezicht is er nog iets van uw dienst kapitein voeg de rovig zodra zij vertrokken waren de vreemdeling beleefd naderende deze vergenoegde zich met van neer te schudden in die gij mij diensten nodig mocht hebben vervoegd hij mijn adres is altijd te bevragen bij maike katers in het duivelzoek te amsterdam hier is weeguitplotseling en slug een arg waanende blik op mij ik heb mij daar mooi verpraat zei hij maar hier werd het toonzanner stem die zodra hij tegen de vreemdeling sprak beleefd en wel luidend was weder kort en scherp meneer ga zij het gewaarsgoed voorzichtig te zijn ik zal dat alles wel schikken zei de mij reddig maak maar dat genu van hier komt hij gezuld niets te vrezen hebben de rovig glimlacht op een wijze welke zienlied dat hij geheel tevreden gesteld was pog zich en was spoedig uit ons gezicht einde van vijfde hoofdstuk deze opname vindt zich in het publieke domein hoofdstuk zes van verdingand huik dit is een libyfox opname alle libyfox opname behoort tot publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als jij wiligig ga naar libyfox.org opname door Anna Simon de lotgevallen van verdingand huik door Jacob van Lennep zesde hoofdstuk waarin onze helpt voor de tweede reis op dezelfde dag gevaar loopt van zijn hart te verliezen ik had dit ganze toneer met een stomme verbazing beschouwd om bekwaam om de betrekking te verklaren welke er tussen mijn reddig en de hoofdbande rovers bestond en deze zo gedwee het veld voor hem ruimen deed was de ontsachwekkende vreemdeling misschien ook zelf het hoofd geweest ener meer uitgebreide bende en moest ik zijn invloed op zwarte piet en de naam van kapitein die deze hem gaf daaruit afleiden wat hij van wezen mocht ik voelde mij van eerbiedige bewondering door drongen voor de man die wapenloos en bijna alleen door het vermogen van zijn wil mij uit de handen van drie boosdoeners verlost had en zodra het geritseld er struiken waardoor zich zwarte piet en weg baande en waarna de vreemdeling aan dachten scheen te luisteren geheel had opgehouden begon ik in de warmste bewoordingen mijn erkentenis aan hem uit te drukken voor de dienst die hij mij bewezen had hij ontving mij met tuigingen met coolheid al genoeg zei hij na een pooszwijgens ik was u wederkerig een dienstschuldig ter vergelding van dien welke jij mij hele morgen bewezen hebt geloof kapitein zei ik hem de titel geven welke zwarte piet onttrend hem gebesigd had dat mijn dankbaarheid verschool mij viel hij mij kort af in de reden ik heb dan geen tijd om al het vrijst aan te horen dat jij mij zeggen wilt ik heb iets op de weg verloren en moet mijn haastuit op te zoeken want het is allemaal schading en een groene beurs riep ik uit verheugd over de gelegenheid welke zich aanbood van hem op mijn beurt een dienst te bewijzen heb schaar gevonden vroeg hij terwijl hij al rechts en links van het pad langs de grond keek zei we wat de goudstukken vervoegd ik en bovendien en een ring met een stempel zei hij de volzin besluitende hier is ze hernam ik de beurs voor de dag halende en met pleidschap aan de eigenaar ter handstellende door mij te redden heb jij meteen uw eigendom gereed en ik verhaalde hem hoe die beurs de voorname aanleiding was geweest mijn ontmoeting met de rovers het is als ik gedacht had zei de kapitein ik heb de voerman op de weg betaald en toen zeker de beurs naast mijn zak in de plaats van er ingestoken hij heb me inderdaad een gewichtige dienst bewijzen te oordelen naar uw wezen en hoe spraak vervolgde hij terwijl hij mij met ontmerkstumheid beschouwde schijnt het op een deft gestand in de maatschappij te behoren en zou ik u misschien met een aanbieding beledigen daar echter uw plunje geen wilde aanduid men ik niet om beleefde handelen door hun geringe toesseur voor de genomen moeite te schenken en terzelfde tijd nam hij een paar goudstukken tussen de vingers en strak mij die toe ik dank u zei ik uw aanbieding is zo bescheiden gedaan dat zij mij niet beledigen kan ik behoef geen beloning ik ben de zoon van de heer Huik de hoofdschout van Amsterdam en zou ik u van enige dienst kan zijn zo zei hij terwijl zijn gelaad zich op een zondelingenwijze samentrok de zoon van de hoofdschout moest zich minder dan iemand alleen wagen op onveilige wegen hier zweeg hij een poos deed het geld weder in de beurs en vervolgde op deze wijze het was ongetwijfeld uw voornemen heden tot nadem te gaan ik vrees zei ik dat het te laat zal zijn de stad nog voor poort zouden te bereiken ook hoor ik de klok niet meer luiden echt zou ik van mening zijn dat ik derwaarts behoor te gaan om rapport te maken van de ontmoeting die mij eens overkomen en zo u edelen mij wilde het vergezellen dat noem ik spreken gelijk de waardige zoon in hoofdschouts betaamd zei de de vreemdeling met een gemaakte lach maar ik voor mij gevoel geen erroeping om aan de bruggen mijn keel hees te schreeuwen en bij elke schildwacht een half uur te wachten tot de corporaal de ronde komt en dan van de beleefdheid van deze af te halen om teruggezonden te worden of de halve nacht in het wachthuis door te brengen ten einde de zotte verhoeren te ondergaan welke bij een zodanige gelegenheid nooit missen zoals u edelen wil zei ik toch ik meen dat er aan deze zijde buiten de poort een vrijgoede herberg is Jan Tabak of een dergelijke naam voerende zo wij daarheen gingen en iemand zonde om niets van dat alles zei de de vreemdeling met de hand een ongeduldige beweging maken laat zwartapiet met zijn bende elders gaan om zich te doen ophangen ik wil de kort daartoe niet spinnen wat u betreft handel zo schijt goed vind ik schijf u geen wetten voor maar zo jij mij geloofd en al enigszins prijs opstelt om mij genoegen te geven zult jij heedenavond niet naar de stad gaan in tegendeel stel ik u voor tot mijnend te vernachten en zo jij de eenvoudige huisvesting voor liefnemen wilt welke een eenvoudige boeren woning u kan verschaffen zal ik mij aan u verplicht rekenen ik bekend dat ik enigszins over deze aanbieding verzet stond en aanzelde hoe die te beantwoorden juist de schijnbare gulheid en open hartigheid waarmee dit zijn voorslag gedaan werd boezende mij wand houden in want ik wist die niet te rijmen met de geheimzinnigheid welke zijn overige daden en gezichten tot nog toe omsluit hadden en het kwam mij onverklaarbaar voor dat iemand die zich voor het overige gedroeg als wilde hij alle naastpoeringen onderzoek ontwijken de onvoorzichtigheid zou hebben een hem onbekende jongeling en dat nog wel de zoon eens hoofd schoudt in zijn verblijf toe te laten ja te nodigen met dat al ik gevoel de weinig trek om alleen stadwaarts te keuren en mij nogmaals bloot te stellen aan een ontmoeting met de lieden uit wie er handen ik zo even voor los was nieuwsgierigheidspoorden mij aan om naderuit te voortzetten wie toch mijn redderwezen mocht en dit ene land ik te samengevoegd deed mij besluiten het gedaane voorstel te aanvaarden onder de betuiging mij naar erkendelijkheid en tevens van de hoop dat ik door mijn verblijf geen ongelegenheid aan mijn gast hier zouden veroorzaken volstrek niet zeiden deze terwijl hij met haast het voetbalweer door insloeg het welk hij was langsgekomen alleen door hier te blijven draaien zou ik een ongelegenheid kunnen geraken in dat geval vergezel ik u ter stond zei de ik en volgde hem op het ingeslagen spoor het paatje geleide ons weldra op een hollet dwarsweg aan weersijden dichtbegroeid met doornestruiken en door de gevallende regens op vele plaatsen zo volwaterstaande dat mijn werk had voortekomen het is hier slecht wandelig kapitein zei ik mijn voetblos rukkende die in de modder was blijven steken dat kan ik niet ontkennen antwoordde hij maar mag ik vragen waarom hij mij de titel van kapitein toe kent ik heb u door één dier lieden van zo even al dus horen noemen hernam ik wel mogelijk zei hij met een spottender blik naar mij omziende maar omdat die gekken mij zo noemen moet daarom in een verstandig jong mens hun voorbeeld volgen ik houdt die na een tans even zo min aanspraak als op die wantsaar waarmee degij mij vanmorgen vereerd hebt gekund alle titels met mij sparen vervolgde hij op een vrij hoge toon ik heet eenvoudig bos althans voor het tegenwoordigen ik zweeg en volgde gelijk een hond die een kastijding ontvangen heeft zonder verdere woordenwisseling mijn geleidig wiens grote stappen ik moeite had bij te houden ik dacht dat die fatale hollenweg nimmer zouden eindigen toen wij ten laatste aan een klein boerenhekkje kwamen het welk de heer bos openstoten en waar wij doortrokken een vrij smal pad het welk door een dicht vallend hekkje gesloten was bracht ons weldraar van achterop een moestuin aan welks einde ik een land hoeven gewaar werd welk ik veronderstelde dat het doel onze wandeling zijn zouden ik bedroog mij niet op het geblaf van een naaste deur aan een kettinggelegen mobshondje ging de voordeur open en een zwarte gedaante van welke de meer en meer vallende duisternis mij alleen toeliet de vormen te onderkennen trot haastig naar buiten en fluisterde van verre zei het gij het vader stil, stil, antwoordde deze ik kom niet alleen deze weg op meneer waar is de oude Marta bezig met het avondeten te bereiden antwoordde de dochter op een nog flauwe toon terwijl ik menen te bespeuren dat zij niet weinig verwonderd was over de aankomst van een zo onverwachte gast als ik dus wel, antwoordde haar vader binnen tredende breng meneer in het opkamertje hij zal van nacht hier blijven ik ga even met Marta overleggen waar wij hem huis vesten zullen dit zegende opende hij de deur van een soort van keuken al waar ik een oude vrouw zacht neden geherkt en bezig met koeken te bakken hij traat binnen en de deur achter zich sluitende liet hij mij met zijn dochter alleen beide voorzekig even zeer met onze figuur verlegen de jonge Juffer althans oogte haar vader met verbazing na en wende vervolgens de vragen de blikken op mij ik begreepte de welvoegelijkheid enige voor onschuldiging voordelde m'n juffer zei ik ik vrees dat ik hier ongelegenheid zal veroorzaken maar meneer uw vader heeft gewild dat wat mijn vader begeert moet volbracht worden antwoordde zij met een vaste stem en een deftige hoofdbuiging wees zo goed mij te volgen dit gezegdhebbenen keerde ze zich om en besteg een trapje dat naar een klein vertrekje geleiden waar binnen ik haar volgde ze schoof me een stoel toe ik nam echt geen plaats maar bleef met de ene hand op de leuning rusten mijn hoofd was zo vol en al mijn denkbeelden door de vreemde ontmoetingen van de dag zo verwart dat ik nauwelijks wist of ik droomde dan of ik waakte intussen bleef mijn geleidster over mij staan in de houding van iemand die een opheldring verwacht en ik achte het mijn plicht haar die te geven uw hervader, zei ik, heeft mij zo even het leven gered zonder zijn groot moedige tussenkomst had het er slecht bij mij uitgezien is u enig ongeval overkomen? volg zij op een deelnemende toon ik wilde op het punt haar mijn wedervaren te verhalen toen het tankbeeld mij opeens voor de geest kwam dat mijn gast die het wel ligt niet zou goedkeuren zo zijn dochter van het voorgevallende, onderricht en al zo noodeloos verontrust werd ik vergenochtte mij dus met de antwoorden uw hervader zal u voorzekeren wel zelfvillen mededelen op welke wijze hij zich een eeuwige aanspraak op mijn dank erkentenis verworven heeft maar neem toch plaats meneer haar nam zij, na enige ogenblikken zwijgens waarschijnlijk bespeurende dat ik niet genegen was haar verder bescheid te geven mijn vader zal ongetwijfeld dadelijk hier zijn vergun mij u een ogenblikje alleen te laten ik ga u eens zien of ik hem ook van dienst kan zijn met deze woorden ze weeg ze en vertrok de deur zorgvuldig achter zich sluitende mijn eerste beweging zodra ik mij alleen bevond was op mijn knieën te vallen en de inne gedank mijn hartem te brengen aan de almachtige god die mij zo genadiglijk uit doodsgevaar verlost had niet zegt ze op mijn het willen dankt ik hem maar ook voor mijn ouders en dierbaarste betrekkingen want ik eist op het blote denkbeeld van hun ontsteltenis en rouw indien zij eens vernomen hadden dat die zo'n minst leven op een zo lang dure gereis en in vreemde landen in gezondheid was gespaard gebleven in zijn eigen vaderland en zo na bij het doelzijnen bestemming door het moordend staal van rovers waren gevallen ik bleef een geruime tijd in die gestalte want mijn gemoed was vol en mijn ziel in een staat van hoge spanning een natuurlijk gevolg van mijn toestand toen ik oprees voel ik mij vermoeid en afgemat en zond met gesloten ogen en gevouwen handen op mijn stoel nedig langzamerhand begonnen mijn denkbeelden op te klaren de ontmoeting met de diven speelde mij nog wel voor de geest maar meer nog trof mij de zondeling en geel van het noodlot die mij twee maanden op één en dag en telkens op een zo vreemde wijze in kennis met een onbekende juffer bracht ik gevoel de tans echter minder opgewektheid dan desmorgens om mijn hoofd aan mijn gast gauw te maken en bij haar de galant de ridder te spelen de doorgestaan aan nattegheid vermoeienis en schrik en een zekere ongerustheid welk ik voerde omdat het geen afvolge moest zouden mij daartoe buiten staat hebben gesteld de jongen je verbleven tussenweg en ik moet op mijn schaam te bekennen dat mij dit enige ongerustheid begon te baren vooral in aanmerking daar opstandigheid dat zij de grennen op de deur geschoven had en dat ik mij dus in het kamertje opgesloten en gevangen bevond wie weet dacht ik nu of die heer bos of zoals hij heet te mag niet enig voornemen om te uit mijn persoon koesterd het is duidelijk dat hij onbekend wil zijn zou hij ook de verspieder zijn van deze ofgene vreemde mogelijkheid en geheimen plannen vormen verdervelijk voor het gemene best ik ben lang uit landen geweest en dus niet op de hoogte om goed met onze politieke toestand bekend te zijn er is misschien een onwenteling een oorlog ophanden deze man kan een avonturier zijn een hoofd van kwalijk gezinnen die mij gevangen wil houden uit vrezen dat ik zijn aanwezigheid al hier aan mijn vader verklikken zal ik bleef bij het laatste vermoeden staan het welk mij alles overdacht hebende het aannemelijkste voorkwam en hield mij intussen bezig met het opnemen van het kamertje dat ik nu oordeelde mij ten kerkere te verstrekken dit onderzoek was boedig volbracht de meubelen bestond er uit een vermond warmstekig notenboomhouten kabinet op gedraaide poten het welk naast de deur stond en met drie porcelijne fase bronkte in een van welk een ruiker van verlepte goudsbloemen geplaatst was daar tegenover bevond zich de kleine met gewas taf bedekte tafel aangeschoven tegen het venstig dat in lood was gezet en met drie ijzere boute voorzien welke alle gedachten op ontkoming van die zijden vereidelden bij de tafel stonden drie gemene houten stoelen de beide vakken rechts en links waren betimmerd met dubbele deuren die vermoedelijk bedsteden verborgen de avond begon te vallen en ik ongeduldig te worden juist wilde ik beproeven of ik de deur niet kon openen en onder het een of andere voorwensel naar beneden gaan toen ik een bedaarder stap op de trappen hoorde de grendelweek en de dochter, mijn gastheers, stond voor mij met een glas water in de hand mijn vader heeft me alles verhaald zeiden zij met een enigszins ontstelde stem wij ook zijn u dankversvuldigd ik heb gedacht dat jij wel licht zou het verlangen iets te drinken en ik geloof niet in onrechten maar ga toch zitten jij beeftig dunt mij nog van ze rijkte mij het glas toe ik wilde het aan de mond brengen maar juist toen zag ik dat het troepel was de gedachte of ook een slaaptrank ingemenkt was kwam mij pijl snel voor de geest neem het maar, vervolgde zij het is klaar water waarin ik enigedruppel spiritus heb gedaan ik zou je gaar naar wijn aanbieden maar die hebben wij niet ik schaam naar mij nu over mijn argwaan en het meisje dat zo minzaam en hartelijk tegen mij sprak geen minder vertrouwenwaardig achterne dan Alexander aan zijn genees hier betoonden tronk ik het glas in langzame teugen ledig te veel goedheid, zeiden ik terwijl mijn tanden tegen het glas kletten inderdaad ga ik kom mijn verlangen voorg want ik schaam mij niet te erkennen dat mij dat geval van zo even enige ontsteltenis veroorzaakt heeft mens zou van iets minder kunnen ontstellen zeiden zij althans wanneer mijn aandergelijke schiktournelen ongewoon is maar helaas mijn wend aan alles voegde zij er op een droef geest getoong bij hoe meufig zeiden ik enigszins verwonderd en hopende door mijn vraag de draad van het geheim machtig te worden is u ooit iets dergelijks overkomen? er zijn droefige omstandigheden van verschillende aard antwoorden zij het toneel dat hedenmorgen te soest plaats had was reeds genoeg om iemand schrik aan te jagen het is waar ook gij moet u toen in die huifkar niet op uw gemak bevonden hebben weinig dacht ik zo spoedig en op zulke vreemde wijze kennis te zullen maken met de persoon die zich daar binnen aan ieders oog ontrokken hield ach zeiden zij op een weemoedige wijze het hoofd schuddende mijn vader heeft geglimlacht toen hij mijn verhaalde met welke een kluchtige vondst gij ons een veilige afdocht bezorgd hebt hij had dit zeer dat jaren niet gedaan hij schijnt vele wederwaarigheden ondergaan te hebben zei ik gaven god hernam zij want wij daarvan slechts in de verleden tijd mochten spreken hier zweeg ze en zich omwendende wisten ze een tran uit het oog ik wist ook niet hoe het gesprek weder te beginnen het innige zielenleiden het welkaar schijnt de beheersen boezende mij eerbied in en in de stemming waarin zij zich bevond vereest ik een gezegde te wagen of een uitdrukking te bezigen die haar gemoed op dezelfde onaangename wijze zou kwetsen als een valse toon de oren in scanners van een andere kant dacht ik zou het misschien onbeleefd kunnen geacht worden het gesprek geen heel te laten vallen en ik waagte daar half de volgende vraag deze hoeve is ongetwijfeld uw gewone huisvesting niet helaas meneer antwoorden zij op een toon die mij tot in de ziel roerde wij hebben geen huisvesting die wij de onze kunnen noemen niet meer ver, zei ik dan moet ik testen meer mijn vrij postigheid beschuldigen van u door mijn bijzijn nog grotere lasten veroorzaken verschoon mij haar vatten zij zich herstellende mijn vader heeft u geloof ik reeds gezegd dat die last niet noemenswaardig is in tegendeel vochten zij er fluisterend bij ik ben overtuigd dat hij u niet herwaard zouden gebracht hebben in die er niet van oordeel waren geweest dat zulkes niet even ze draadzaamst waren voor onze veiligheid dat was wel juist het genen waar ik ook van overtuigd was maar toch klonk het mij enigszins vreemd de openhartige bekenten is daarvan uit haar om mond te vernemen ik meende dan ook te moeten te kennengeven dat ik geen zins te dupe de uitnodiging van de heer bos geweest was het spijt mij me juffig zei ik dat uw woorden mij bevestigen en vermoeden het welke ik reeds als onwaardig had onderdrukt dat namelijk uw heer vader mij verdenken kon van hem te zullen verraden verraden herhaalde zij terwijl ik haar ogen niet tegenstaan naar de duisternis welke reeds in het vertrek begon te heerzen zag schitteren van verontwaardiging indien hij u dertoe bekwaam had geacht zou hij u dan hier gebracht en vrijwillig met zijn schouwplaats bekend gemaakt hebben wat wist jij van hem dat jij zou kunnen verraden maar vergeef mij meneer ik spreek als een onverstandig meisje over zaken waarover het zwijgen mij beter voegde ergen u niet over de woorden die ik mij ontvallen liet de zondelingen de valse toestand waarin wij ons bevinden vergrunt mij niet u duidelijk uit te leggen wat ik menen en gevoelen jij zult geen misbruik maken van een uitdrukking die mij onbedacht ontsnapte een woord van u zou ons niet alleen maar ook de arme vrouw die deze hoefen bewoond in het ongeluk storten zeg mij dat ik in u hetzelfde vertrouwen mag stellen uit welk mijn vader toont jeges u te voeren zeg mij dat je de wetten der gastvrijheid eerbiedigen zult me juffig antwoord ik getroffen en verbaasd over deze uitboesteming van schijnbaar ontsamen hangende woorden welke mij perslott even wijs lieten als ik bij de aanvang was jij zegt wel dat ik al wilde ik ook omtrengt u vader of u niet zou kunnen verraden want niet alleen dat mij niets ten uw een opzichte bekend is maar ook de plaats van uw tegenwoordig verblijf zal niemand van mij vernemen indien dit althans uw verlangen is zou ik iets kunnen weigeren aan hem die mij het leven geret heeft het smart mij maar dat iemand van uw kunnen en jaren genoodzaaktig schuil te houden in steden van zich met opgeheven hoofd in de samenleving te vertonen waarvan zij zeker een sirad zou uitmaken deze laatste woorden sprak ook op een zeer coole toon uit opdat zij er niet de minste zweem in haar plichtpleging in zou bespeuren haar antwoord toonde mij ook dat zij die niet als sordanig had opgevat mijn kan niet betreuren wat mij nooit gekend heeft zeiden zij wie moedig het hoofd schuddende en voorzeker zou ik mij kwalijk geplaatst vinden in die samenleving welke ik heb bedoeld het weinige echter dat ik daarvan gezien heb is mij niet uitlokkelijk genoeg voorgekomen om mijn gedachte lang bezig te houden of die af te trekken van de roeping die mij hier op aarde is aangewezen ik bleef enigszins verlegen staan niet weten de wat te antwoorden op haar betuiging toen gelukkig voor mij en ook voor haar zou ik mij niet bedrig de heer bos de kamer binnen zat hij had zich van zijn rode reismantel ondaan en vertoonde zich nu aan mij in het eenvoudige gevaat van een land edelman of gegoede pachtig ik vraag hun verschoning zou ik u wat lang heb laten wachten zeiden hij zich tot mij wenden de openwijze die wel hoffelijk was maar toch altijd als die welke men in acht neemt degens iemand die een sport lager op de maatschappelijke ladder staat ik had beneden nog iets te verrichten mijn dochter heeft het u hoop ik aan iets laten onbreken immers aan niets van het geen waar u hier kunnen verschaffen voegt hij er met een bitterer lach bij ik weet niet wat ik voor het oog omlijk zou kunnen verlangen zeiden ik of het zou een gelegenheid moeten zijn om mijn aangezicht en mijn klederen te ontdoen van het slijk en de modderspatten die ik op weg heb opgedaan ga een was komhalen aan Melia zeiden de heer bos en een klerborstel in die nieren dergelijk meubel te vinden is of hoe kan ik zo het waas wezen ik heb de mijne immers in de zak de jongen je ververtrok en ik begon mijn plunje en weinig op te knappen met de hulp van de zakborstel die mij de heer bos had toegestoken onder het schuuren trof iets blinkende op de keerzijde van de borstel mijn ogen ik bezichterte die van daarbij en zag dat het een kopere plaatje was waarop hetzelfde wapen gesneden stond dat ik op de zeegelring ontdekt had mijn beweging ontging mijn gast hier niet en naar het mij voorkwam maakte die hem enigszins onver genoegd immers zodra zijn dochter de zafel had nedengezet nam hij de borstel terug bezacht die en rijkte hem toen aan haar over verbrand dit meubel zei hij hoe papa die borstel die hij zo vele jaren gebruikt heb en die u nooit verliet riep zij hem verbaasd aanziende verstaat hij niet wat ik zeg mij zelf een kost het van een oude diener te scheiden al is het maar een borstel maar wij moeten niets overhouden dat ons verraden kan ga mijn kind en doe wat ik u gelast heb blijf verder Marta maar wat helpen ik heb gelijk gewet nogal met die heer te spreken Amelia zuchten en vertrok het hoofdschuddende en de borstel beschouwende ze is er niet ingesticht zij raarvaardig haar naoogende en ik kan het klaar begrijpen want mijzelf hinderd het ook wij mogen het een kinderachtig zwak noemen maar er bestaat toch bij ons een gestellige gehechtheid aan voorwerpen die wij lang gebruikt hebben en waar wij aan gewoon waren en er is iets onaangenaams in het verlies daarvan gelegen hoeveel te lastiger is het dan niet wanneer men door de noodzakelijkheid gedormen wordt die op te offeren ja te vernietigen maar dat daar gelaten soedragen u genoeg zou opgefristeld hebben en op uw gemak bevinden zal ik u een ogenblik gehoor verzoeken ik verlangde niets liever want ik hoopte nu eindelijk al het geheim zinnig geop geklaard te zien het welk tot nog toe de gedragingen en woorden van vader en dochter vergezeld had ik haaste mij dus zoveel mogelijk met mijn toilet en plaatste mij toen recht over de heer pos in de gemakkelijkste houding die ik nemen kon in hoeveren aan mijn verwachting voldaan werd zal men het volgende hoofdstuk beschreven vinden einde van zesde hoofdstuk deze opname bevindt geen publieke domein hoofdstuk 7 van verlinand huik dit is een liepenvoxtopname alle liepenvoxtopname behoort het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als je weer wiligig ga naar liepenvoxt.org opname door Anna Simon de lot gevallen van verlinand huik door Jacob van Lennep zevende hoofdstuk vermeldende wat de heer Bos aan verlinand vertelde en hoe deze perslot nog evenwijs bleef gelijk ook het geval met een laser zal zijn ik ben overtuigd meneer huik zeiden mijn gast hier naar enige ogenblikken stilte dat hij u al vreemde gedachten van mij geformd hebt en hoe geest gedurende de laatste twee uren vruchteloos op de pijnbank hebt gezet om uit te forsen wie ik toch eigenlijk ben en wat ik met u voor heb indien dit al zo waren zei ik geloof ik van mijn kant te mogen zeggen dat al wat ik in die twee uren gezien en gehoord heb niet weinig gestrekt heeft op de denkbeelden en pogingen die u edelen mij toeschrijft terechtvaardigen dat stem ik u toe zelfs de zodanigen die zich het minst aan de handelingen hun ermeden mensen gelegen laten liggen zouden in een geval als het uwen hun nieuwsgierigheid geprikkelt gevoelen het spijt me slechts dat mijn eigen veiligheid mij verbied aan uw wetelust naar vereisend te voldoen ik keek niet weinig op mijn neus want nu bleef ik even ver als de voren wat drommel kan de vent van mij winnen dacht ik bij mezelfen zo hij mij anders niets te zeggen heeft waar toe dan die plichtstatige voorbereiding en die inleiding die meer dan een faux page is meneer zei ik ik eerbiedig u geheim en begeer niet daarvan te weten zodra u edelen begrijpt het te moeten voor u houden indien het echte de vrees is voor mijn onbescheidenheid welke u zou weer houden mij u vertrouwen te schenken zo moet ik u mijn leedwezen betuigen dat hij geen betere gedachte ontrent mij koesterd nu spreekt hij als alle jonge lieden die het in een verheven waan hoogst kwalijk nemen wanneer mij niet beschouwt als van een andere klei gevormd dan de overige kinderen van even nee meneer huik ik geloof en vertrouw dat jij een braaf rechtschapen jongeling bent die mij de volstrekste geheimhouding zou het beloven en dat wel te goedertrouw het zou slechts bezien staan of ga u altijd in de mogelijkheid zou bevinden die te bewaren ik begrijp niet zei ik wat mij zou kunnen verhinderen mijn woord gestand te doen oh ik begrijp het dat is te beter hernam hij en het zal u straks wel ligt mede duidelijk worden dochterzaken want het is niet om u bloot te vertellen dat ik u niet zeggen wil dat ik dit onderhoud begonnen ben ik heb van u twee diensten te vragen en de betuigingen van erkentenis die u straks ontvallen zijn geven mij de moed daarmee de onbesromd voor de dag te komen ik zal de vrijheid nemen zeid ik u edelen te doen opmerken dat die betuigingen mij niet ontvallen zijn maar wel gemeent waren wat verder gij zijt een letterknecht zeiden de herbos in tussend u opheldering bevalt mij want zij toont dat gij niet behoort tot dat slag van mensen die veel beloven en weinig geven dan gij wilde het nog iets zeggen slechts dit wilde ik erbij voegen zeid ik dat ik bereid ben u edelen alle diensten te betonen welke niet buiten mijn vermogen liggen of tegen mijn plichtstrijden zie daar een hoogst voorzichtige en prijzenswaardiger restrictie zeiden de herbos zegt de kindvrijvende jammer maar dat men wanneer het erop aankomt zo oneindig veel onder die rubriek van plicht kan brengen terwijl de perken van het vermogen somtijds zo bijste eng worden dag we zullen zien hoe gij over mijn verzoeken denken zult luister in de eerste plaats zal het mij aangenaam zijn dat gij mij niemand wie het ook wezen mogen iets van onze ontmoeting te zoest nog van de historie met zwarte piet en zijn maats nog van u nacht verblijf al hier enig en het minste gewacht maakt maar volg ik welke voldoende redenen zal ik dan kunnen geven van het oponthoud dat mij belet heeft heden mijn reis naar Amsterdam voor te zetten gelijk mijn stellig voornemen was daar hebben we al zwaarigheden zeiden mijn gasteer niet zonder enige bitterheid kunt gij het slechte weer de vochten gewegen het mislopen der schuid en honderd andere redenen die gij zelf beter kunt uitdenken dan ik niet opgeven aan hen die recht hebben u daarna te vragen ik ben niet gewoon de dingen anders te vertellen dan ze zich hebben toegedragen zeiden ik droogweg dag en dit bezondig geval wil ik u bebeloften doen te verklaren dat zowel het weer het geen waar is als andere omstandigheden die ik niet noemen kan mijn reizen vertraagd hebben onder dit enkele bedingechter dat ik aan mijn vader voor wie ik nooit iets verborgen hield al wat mij is overkomen onbewimpeld verhalen aan uw vader herhaalde de heer bos met enige drift terwijl hij zijn stoel verzetten het aan uw vader verhalen is het kinderpraat of mannetaal aan uw vader op dat hij zijn rakkers uitzenden en zowel zwarte piet en zijn bende als mij en mijn arme dochter in triompf binnen Amsterdam douche lepen meed gij het op recht of hoe heb ik het met u geloof meneer zei ik dat ik mijn vader genoeg ken om te weten dat ik hem iets van deze aard vertrouwen kan zonder dat hij er enig misbruik van maken zal denkt gij dat ik anders de veiligheid van mijn reddag in de waagschal zou willen stellen of zelfs het leven van die rover die om welke reden dan ook van zijn opzet heeft afgezien gij zet een braaf mens hervat uit de hierbos na enige ogenblikken te hebben nagedacht ik weet ik kan u niet beletten aan uw vader ja aan iedereen te vertellen wat gij wilt dit dilemma wil ik u slechts de overweging voorhouden uw vader is hoofdschoud en als sodaanig heeft hij dit weet ik last bekomen mij overal op te sporen en zo hij mij vinden kan mij uit te leveren aan hen die mij verderve zoeken zo gij hem dus op het spoor brengt van mijn tegenwoordig verblijf zult gij dan bij hem die zo ik weet een gemoedelijk man is niet het ging gij rechtsgeleerde een pugna officiorem noemt doen ontstaan zal hij dan volgens zijn eet niet gehouden zijn de man te doen vattend die hij als de redder zijn zoons uit dankbaarheid liever sparen zou hier zweeg hij in ogenblik als om de uitwerking zijn in redenering af te wachten ik gevoelde daarvan het gewicht want ik wist hoe gestring en nou gezet mijn vader was in het betrachten zijn er plichten en hoe het hem zou hinderen in het bezit te wezen van een geheim waar hij niet dat gebruik van mocht maken het welk zijn ambt en plicht hem voorschreven daar aan tegen vervochten hier bos zo gij zwijgt blijft u geweten en dat uw vaders in rust hij zal termijnen opzichten de ontvangene bevelen tachtend in uitvoort te leggen en zulks meer onbekommer toen daar hij niet weten zal dat hij enige verplichting aan mij heeft en gij van uw kant zult u nog het verwijt behoeven te doen de oorzaak mij naar gevangeneming geweest te zijn nog dat van uw vader palletten hebben zijn plicht te volbrengen ik had niet tegen deze redenering in te brengen en afschonek mij altijd een hinderlijk tankbeeld bleef iets voor mijn vader te moeten verzwijgen acht ik echter in dit bijzonder geval aan het verlangen van mijn gast hier te moeten voldoen het is wel zeid ik ik beloof u geen melding van het voorgevallende te maken aan wie het ook zij indien het u eens niet gelukt de handen de justitie te ontsnappen staan mij dan toe door mededeling van het gebeurde mijn vader een gunstige gedachte jeegens u te doen opvatten misschien kan hij u als dan van dienst zijn en zeker zal hij dat indien het in zijn vermogen is deze voorwaarden is zo billig zeiden de herbos dat ik die niet slechts volkomen goedkeuren maar u tevens machtig om in geval ik eens buiten gevaar geraak waarvan ik u als dan de tijding al zo afgesproken zijn ga ik over het op mijn tweede verzoek waar tegen ik overtuigd ben dat jij minder bedenkingen zult opperen hoe zeer de vervulling daarvan u waarschijnlijk meer last zal veroorzaken dan die van het eerste ik ben verzekerd dacht ik bij mezelf dat deze herbos een bankroutier is en mijn geld te leen gaat vragen na het gen ik vroeger gezegd heb vervochten hij zal ik u niet behoeven te vertellen dat ik mij niet in Amsterdam kan vertonen zonder gevaar te loonen van in de knip te geraken hier in de onttrek kan ik mij uit hoofden van oude betrekkingen beter schuil houden en de spionnen van de baljuur van gooi land die ook wel ligt nog geen bevelen omtrend mij ontvangen heeft beter misleiden in tussend kan ik mijn arme dochter niet bij me houden zij moet in mijn zwervend leven niet delen en haar tegenwoordigheid zou de slechts trekken om mijn schuilhoek test te eerder te doen ontdekken bovendien moet ik de Amsterdam enig geld en enige oude papieren ontvangen een commissie waarmee er niemand zich zou kunnen of willen belasten en die ik alleen aan mijn amelia kan opdragen een zekere notaris bouwveld die in uw stad woont en wie geen misschien wel zult hebben horen noemen zelf hard op zijnend huis festen en voor een nicht van hem laten doorgaan is zijns daar dan ben ik niet langerom trend haar bekommend dacht de grote zwaarheid is hoe komt zij in Amsterdam ik keek eerig sinds vreemd op wel meneer bos zeid ik ervaart immers om de twee uren een volkschuit van Naren op Amsterdam en er zijn rijtuigen genoeg te krijgen zodat dat weet ik hij na mij maar ik weet ook dat huurkoetsiers en schippers gehouden zijn bericht te geven aan de hoofdschout van al de passagiers die hun verdacht voorkomen en jonger voorals zij zal toch niet onder de verdachte personen gerangschit worden zeid ik ga je bedicht u ik ben zeker dat bij mijn aankomst wachtende was en mij te zoest en te eemdens reeds bespiede door onderweg af te stappen heb ik die grappen wel voor een posit spoor bijster kunnen maken maar ze zullen het spoedig hervinden ze weten dat ik mijn dochter bij mij heb zien zij nu een juffer die alleen van Naren naar Amsterdam reist en een beschrijving met amelia overeen komt dan weten ze al genoeg om meer uit te forsen nee mijn kind moet de reis doen op een wijze welke hun alle vermoedens ontneemt en de bereiking van dat doel wilde ik u voor slaan haar onder uur bescherming derwaarts te brengen ik wist niet of ik wel gehoord had zo verbaasde mij deze voorslag had de heer pos mij die eenvoudig weg gedaan ik had die zonder bedenking aanvaard maar juist de inleiding welke haal toen verafgaan om alles ware geen af te snijden deed er een menigte bij mijn opreizen bemerkende dat hij op een antwoord wachten haast ik mijn zooks te geven de eerste moeilijkheid die ze gaan mij voordeet daarbij aangrijpende meneer zei ik het waren mij natuurlijk veel eer en genoegen het aangenaam dat juist ik de minst geschikte persoon ben om haar tot leidsman te strikken wanneer met de Amsterdam wanneer mijn vader verneemt dat ik met een onbekende juffer al daar ben aangekomen zal zil ik staan niet juist die vermoedens te weg brengen die u edelen wens te voorkomen ik zei zei de de heer bos zich in een ontenvredende houding achterover op zijn stoelwerpende dat hij Amsterdamers al een voorkomendezelfdezijd en honderd redenen tegen ene hebt wanneer het er op aankomt iets te doen het welk met uw gewone sleur van denken en handelen niet voorkomen strookt zeg liever ronduit ik doe het niet dan weet mij waar ze gaan te houden verschoon mij meneer haar nam ik een weinig verlegen en denkende hem te vervredigen mij betreft ik zal het gaar naar doen en mij niet stooren met geen de kwaarde tongen maar wel ik mocht het nageven maar de kwaarde tongen riep de heer bos opspringen met een heftige stem welke mij deed bespeuren hoe ze hier ik mij versproken had wie heeft die meer te vrezen mijn dochter of gij wie zal er een jong man te minder om achter zo hij op reis zijn de zich liever in de roef bij een jongen je vervoegd welke hij bij toeval ontmoet dan dat hij met de gemene hoop in het ruim gaat zitten nee indien de lasters zich aan een van beide hechten moet zij is het tegen wie hij zijn peilen scherpen zal hoe een vader bewijst genoeg vertrouwen te stellen in uw braafheid om zijn enige schat op aarde zijn engel reine dochter onder uw bescherming te stellen en gij acht dat zulke bescherming uw goede naam in gevaar zou de brengen of denk jij misschien omdat ik mij niet in het openbaar vertonen mag het recht te hebben van mijn dochter als een geluk zoek ze te beschouwen als een verworpenen een melaatse wie je gezelschap besmetting aanbrengt meneer gij doet mij op een vrede op een pittere wijze het rampzalige van mijn toestand en van dien mij naar onschuldigen mij naar dierbare amelia gevoelen het is mogelijk dat uw stijven amsredamse kooplieden uw afgepaste patriciërs hun handelwijze als de uwen zouden toejuigen wat mij betreft wanneer maar iemand een dienst vraagt zeg ik ja of neen maar kom niet met gezochte voorwezels voor de dag meneer zei ik toen die vloed van woorden voorbij was die het onmogelijk zou de geweest zijn te stuiten ik herhaal u dat ik bereid ben u de gevraagde diensten bewijzen en tevends de beschuldiging ver van mij verwijderd als had ik u door enig gezichten of gedachten willen beledigen omtrend het in de waagshaal stellen van mijn tot heden onbevlekte naam zal ik niet met u twisten of schoon uw edelen mij vergunnen zult daarom trend mijn eigen ne mening te bewaren en vergun mij dit arbeid te voegen het kan niet anders dan uw gerustheid inboezemen wanneer je bespeurt dat jij u dochter toevertrouwt aan iemand die zelf meer nauw gezet omtrend dat punt denkt dan jij indien ik dus zwaar en geden gemaakt heb deze golden niet mij maar uw eigen ne veiligheid en de reputatie van meneer vrouw bos geef me de hand zei de hij naar mijn toekomende jij zei het een braaf jongeling en heb voorkomen gelijk ik heb verkeerd gedaan mij driftig tegen u te maken want uw bezwaren doen uw eer aan ik hoop dat deze rondborstige bekenten is u ver genoeg al ik ben nooit gewoon geweest verschoning te vragen en het zou mij spijten u op een andere wijze voldoening te moeten geven ik verzekerde hem dat ik voorkomen tevreden was over zijn gulle bekentenis en kon niet nalaten onder wel in mijzelf een te lachen over de zotte veronderstelling dat ik om al de avonturen van de dag die bijna met de messige vecht begonnen waren waardiglijk te betkonen die zouden de sluiten met een geregeld duel tegen mijn bevrijdig om verder op uw bedenkingen nog eens terug te komen zijde hij vergun mij u te herhalen dat het alleen van hier tot aan de poort van Amsterdam is dat mijn dochter u lastig zou vallen eens daar zijn de zal zijn haar weg wel vinden ze schipper zal u kennen of niet dit doet tot de zaak niets af in het eerste geval zal hij niet nodig achter aan de hoofdschoud enig rapport te geven dat zijn zoon met of zonder dame van de reis terug is in het tweede zal hij insgelijks geen vermoeden tegen Amelia koesteren want hij zal u beide voor broeder aan zuster aan zien en daar geniet aan de ook verder geen acht op uw slaan mocht mij eens na de hand van u willen weten met welke juffer jij gereisd hebt zo kunt jij de onbescheide vragen het antwoord schuldig blijven en aan hem die recht heeft de vraag te doen eenvoudig zeggen dat jij aan een juffer wie je naam je onbekend was die kleine diensten en beleefdheden op reis bewezen heeft welke ieder wel opgevoet man aan de zwakkere seksen verschuldigd is ik had nu niets te doen dan toe te stemmen en ik deed het ook hoe wel een geheim mijn stem mij te kennen gaf dat ik mij op mijn waaruit ik mij niet dan met moeite zou redden mag ik nog een vraag doen zei ik ten slotte is me je vrouw bos reeds van het gemaakt de plan onderricht en stemt zij er gaaf in toe zich aan een onbekende te vertrouwen mijn dochter heeft nooit een andere wil gehad dan die haar zvaders antwoord hij en in dit geval heeft zij met mij de noodzakelijkheid deze verschikking ingezien doch jij zult het haar zo aanstond zelf kunnen vragen want ik hoor haar komen dus of ze geraden had dat de zaak juist beklonken was mag mijn binnenkomen klopt nu de stem van Amelia buiten de deur brengt hij het licht met u voeg haar vaardig we hadden het wel nodig want het was gedurende ons gesprek stik donker geworden het licht en het avond eten antwoorden zij wacht aan een ogenblik en aan de herbos dan zal ik eerst de blinden sluiten mijn mocht ons van buiten bespuren en mijn kan geen genoeg samen voor zorgen nemen dit gezicht hebben ze sleut hij het luik en liet vervolgens Amelia in ze doeg in de ene hand een fles waarop een aangestoken kaarstak op de arm een servet en in de andere hand een blikke trommel welk ik gister gevulde zijn met de eetwaren te imnes gekocht de oude Marta vochten met een kruikbier en een bord waarop zich een bierglas een wijnkeltje een kommetje een papiertje met zout een paperbos twee stalen vorken een tinne lepel en drie messen van verschillend fatsoen bevonden het zelfschap zal zich moeten behelpen ze had de laatst genoemde terwijl ze met je vrouw bos hielpen haar dekken der tafel en het uitpakken van de trommel maar we kunnen het zo op zijn elven dertig niet bezorgen niet of er bennen hier wel wat fijne glazen en borden ook dat beloof ik maar die hebt me vrouw achter het slot ah dacht ik bij mezelf het is dus een mevrouw aan wie deze woning behoort het is nu de vraag of zij weet aan welke gasten in dit ogenblik op haar erf huisvesting verleent wordt onder dit alles nam ik de oude vrouw enigszins nauwkeuriger in oogenschouw ik meende mij te herinneren haar nogmaals gezien te hebben of schoon waarschijnlijk jaren geleden daar echter die grouwe ogen met rode randen voor zien die puntige neus dat gelaad wou op de sporen des ouderdoms die daar kinderziekte begonnen te vervangen die ingevallen tandeloze mond en scherpe kin die gebogen gang en bevende stem onder de kermerken behoorten welke aan meer dan ene bedaagte boerin passende zijn ontgaf ik mij dit een vrij eenvoudig toevall werkte echt haar nieuwe vermoeders bij mij op Marta liet namelijk onder het in orde brenger van de dis een mes van de tafel vallen ik was er spoediger bij dan zij om het op te rapen en overhandigde het haar toen zij het van mij aannam zag ze mij in het gezicht en opeens begon zij over al haar leden te beven heilige maagd zeiden zij is het mogelijk wat is mogelijk vroeg de heer bos kent jij die hier waarlijk antwoorden zij ik weet niet maar die heer lijkt een zo sprikke de beniefdje van m'n vrouw die wanneens je bij ons kwam de jaren geleden maar het kan toch niet wezen immers kom houtje veelde heer bos in wie een kennelijk de wending van het gesprek niet beviel gij kunt meneer niet kennen die hier vandaag voor het eerst in het land komt ga maar naar de keuken en stel die dwazen denkbeelden uit je gedachten nou zeiden Marta terwijl ze zich met Amelia weder naar beneden begaf er is meer gelijk als eigen maar toch in die net niet sprekend de jonge heer mijn gast heer de deur weder sluitende beletten mij de juistheid ter gisting van de oude vrouw te beoordelen of schoon ik er wel wat onderhad durven verwedden dat zij geen ongelijk had in haar vermoeden zo min als ik in het mijnen ik wist haar echt er niet thuis te brengen iets meer nopens haar wensende te vernemen waagde ik de volgende vraag woont deze oude ziel hier alleen dan loopt zij dank mij nogal gevaar een bezoek van zwarte pieten ontvangen ze had haar man tot haar bescherming antwoorde de heer bos en zeelde deze onlangs overledenis geziet ze draagt nog de rouw over hem woont haar zoon een afgedankte varensgezel bij haar in waar is waar aan deze heeft ze weinig hulp want na ze me vertelt is hij meestal en ook tans van huis en verdoet zijn tijd in de kroegen en doppelhuizen mijn hemel zei ik wie weet of haar zo niet dezelfde knap is die heden twee malen zo geducht door je begoed is geworden ligt mogelijk zei de heer bos al lachende in dat geval heb ik hem de dienst slecht betaald die zijn moeder mij bewijst toch dan mogen wij onstevens geluk wensen dat hij van huis is want een soort gelijke knap acht ik tot alles in staat Iks zal hedenavond nog eens onderzoek doen of u vermoed is gegrond zijn op dit ogenblik kwam Amelia terug met een schoot op pannenkoeken die ze op de tafel nederzetten zie zo zeiden zij als de heren nu maar plaats willen nemen het avond deed dus opgedaan we namen plaats en ik vond nu voor het eerst gelegenheid om de juffer die tot mijn reisgenoten voor de volgende morgen bestemd was enigszins nauwkeurige op te nemen dan het flauwe dag ligt mij bij onze eerste kennis maken vergunth had te doen haar gestalte vooral wanneer zij zat was eer reizig dan gemiddeld te noemen maar al haar ledematen waren voorkomen aan alkandige evenredigd en evenmin van grofheid als van te grote rankheid te beschuldigen alleen moest bijna haar handen uitzonderen die het geen juist niet als een gebrek kon beschouwd worden zo tengig en smal waren als die van een aankomend meisje wat haar gelaad betrof of schone te strengste witter moeilijks zouden gevallen zijn er iets aan te berispen bezat het echter niet die soort van schoonheid welke mij het meeste gevoel misschien kwam zolks hierdoor dat ik niet kon nalaten in mijn geest gestaardig vergelijkingen te maken tussen Haag en Henriette Blaak meer uiterlijke of schoon minder regelmatig vrije te noemen een zeker iets bezat uit welk mij meer behaagde deze laatste had mij bij de eerste aanblik geheel ingenomen wat haar meneer betrof ik gevoelde wanneer ik de doof geest getrekt beschouden die haar grote donkerbruine ogen benevelde een beweging van medeleide van hartelijke welwillendheid van dienstvaardigheid maar niets dat naar liefde zweemde misschien ik erken het gaarne ons proot dit verschil van gewaarwoording uit dezelfde Amsterdamse afgepastheid en tegensin in het buiten gewone waar tegen de heer Bos zo zeer en naar mijn begrip ten onrechte was uitgevaren en vervlaude de zondelingen aart de omstandigheden waarin ik Amelia ontmoet had de uitwerking welke anders haar bevalligheden hadden kunnen teweegbrengen ik twijfel er echt er niet aan want zo lopen de opvattingen en gewaarwoordingen uit een of een ander jongeling met een meer romaneske of ondernemende geest begraafd dan ik zou juist omdat zondelingen des te eerder op haar verliefd zijn geworden wat hiervan zij de waarheid is dat men je vrouw Bos heerlijk schone oog had met lange, sierlijke naar boven gekrulde pinkers voorzien en bekransd met zuiveren net gevormde blinkende wenkbrouwen even gids zwart als haar lokken die je natuurlijke krullen het hoofd bedekten de vorm van het gelaten is voorkomen eierond en gelijk ik er eens gezegd heb het als onmogelijk enige feil te vinden in het beloop van een weinig gebogen neus die hoewel zachter van vorm echte voorkomen op die in haar zwaar is gelijk van de fijne lippen en van de gladde kin die zich op de schone halst enigszins verdubbelde alleen op de kleur van het fel zouden men hebben kunnen aanmerken dat hij niet voorkomen blank was maar eerder overdek met die tint welke men bij Spaanse of Italiaanse vrouwen ontmoet toch behalve dat het mij nog onbewezen was welke landstreek of welke moeder haar het licht geschonken had zo kon ik bij een brunette de melkwitte blankheid niet voorderen welke de eigenschap ene schone plondine uitmaakt het was niet alleen over de ogen dat een waas van zwaar moedigheid verspreid was ook in een paar rimpels die nu en dan het anders gladde voorhoofd ploiden en in een enigszins pijnlijke trek welke de mond vertonen meende ik de sporen van een diep in het hart geworteld leed te ontdekken een ogenblik van verhoolijkheid zou gewiss een geheel nieuwe verrukkende glans over haar wezen hebben verspreid maar het scheen dat de vreugde en amelia elkander voor eeuw hadden haar wel gezegd slecht zeer enkel kwam een lichte blos zich op haar wangen vertonen en wanneer ze glimlachten was die glimlach eer geschikt om droevige dan een blij moedige gedachten te verwekken wat haar gewaat betrof het was geheel zwart en duidde niet de minste zweem van opschik aan terwijl men kon zien dat het er eens enige tijd gedragen was geweest echter was alles wat ze aanhad niet alleen van de fijnste stoffage maar getuigde bovendien de sneden van keurs en mouwen dat de modemaak ze daar aan had gewerkt die voor haar vak bij uitneemendheid berekened was en haar taak vervuld had op een wijze het voorwerp waardig waaraan ze haar arbeid had besteed het afbeeldsel van de heer Bos heb ik reeds gegeven althans zoveren als ik er bij onze eerst ontmoeting van had kunnen oordelen ik zal het dan slechts bijvoegen dat zijn dochter veel op hem gelijk door zijn gelaat hoewel mede bruin van verf is geen eer door de invloed van het weer die kleur te hebben aangenomen dan die aan de natuur het dank te weten hij door een blonden puik die waarschijnlijk een deel zijn vermomming uitmaakte want zijn haar was zwart met enkele grijze plekken durmenkt wijders was zijn linnen van de fijnste soort en een keurige netheid op zijn persoon kenmerkte de wel opgevoede man zijn handen waren vrij voorkomen aristocratisch van vorm en met spiegelgelade nagels voorzien terwijl geen vlekje of spatje, rok of vest ontzierden de wendingen en manieren van vader en dochterpijden waren gemakkelijk en wellevend men behoefde slechts een ogenblik met haar in gezelschap te zijn geweest om te bespuren dat zij fatsoenlijke lieden waren en met fatsoenlijke lieden verkeerd hadden het enige wat mij hinderde in de heer Bos was de toon van meerderheid welke hij zich gedurig jegens mij aanmatigde en die niet van dienaart was dat hij door zijn meerdere jaren gewetigd konden worden het was licht te zien dat hij in omstandigheden verkeerd had welke hem het rechtgehaven te bevelen en dat hij zich niet dan met moeite in een mindere toestand wist te schrikken wat de dochter betrof al wat zij deed of zijde was even beleefd en gepast maar insgelijks van dienaart dat het nimmig tot enige gemeenten mij het aanleiding geef ik om Einde van zevende hoofdstuk deze opname bevindt zich in het publieke domein