8.15K
  • Ο υπεραιωνόβιος πλάτανος του Πιτυούς

    1,196 views 1 week ago
    © Κωνσταντίνος Μιλ. Αναγνώστου - www.chiosphotos.gr
    Ένα από τα μεγαλύτερα πλατάνια της νησιωτικής Ελλάδας δροσίζει εδώ και αιώνες την είσοδο του ορεινού χωριού Πιτυός, στη βόρεια Χίο. Ο ξακουστός πλάτανος του «Μάκελ(λ)ου». Τα μεγέθη του προκαλούν δέος, δεν είναι όμως ικανά να προσδιορίσουν την ηλικία του. Η περίμετρος του κορμού του είναι 9,3 μέτρα ενώ η περίμετρος της Κώμης του 64,7 μέτρα. Οι Πιτυανοί κι οι περαστικοί χαίρονται την καλοκαιρινή δροσιά του, θαυμάζουν την πολυπλόκαμη ανάπτυξη του όταν είναι γυμνός από φυλλωσιά και δεν φαντάζονται τι έχουν δει τα μάτια του. Τι ιστορίες, μικρές και μεγάλες, θα ‘χε να μας διηγηθεί, αν είχε στόμα. Τα μυστήρια που κρύβει το υπεραιωνόβιο πλατάνι είναι πολλά. Αρχίζουν απ’ το όνομα του. Μάκελλος με δυο ή με ένα λάμδα; Όσοι τον γράφουν με διπλό λάμδα αποδέχονται τα βαφτίσια του από το λατινικό macellum, που θα πει σφαγείο. Ένα σφαγείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ζώα, μπορεί όμως να παραπέμπει και σε κτηνώδεις συμπεριφορές της ανθρώπινης ύπαρξης. Και τέτοιες κρύβονται πολλές τους περασμένους αιώνες, όταν η αξία της ανθρώπινης ζωής δεν είχε τη σημερινή της σημασία. Μάκελος όμως και με ένα λάμδα, απ’ το ελληνικό «μακελειό». Δηλαδή ανθρωποσφαγή, άγρια και μαζική εξόντωση ανθρώπων. Οι ιστορικές πηγές διχάζονται για την ακριβή προέλευση της ονομασίας του. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Ζολώτα (Ιστορία της Χίου) : «Εν Πιτυός λέγεται Μάκελλος το μέρος του κυρίου φρέατος «διότι κατ΄ έτος έτρωγε (το φρέαρ) ένα άνθρωπο ή διότι επί του πλατάνου είχαν οι Οθωμανοί την αγχόνην». Οι πιο ηλικιωμένοι Πιτυανοί καταθέτουν σωρεία μαρτυριών για τη μακροβιότητα του. Ο αείμνηστος δάσκαλος Γ. Χειλάς άκουγε απ’ τους παππούδες του την παράδοση ότι η περιοχή και ο πλάτανος ονομάστηκαν «Μάκελος» γιατί κατά καιρούς φούσκωνε ο διπλανός ποταμός κι έπνιγε τους ανθρώπους που προσπαθούσαν να τον διασχίσουν. Κάποιοι άλλοι στο Πιτυός πίστευαν πως η περιοχή ήταν στοιχειωμένη. Η επικρατέστερη εκδοχή, βέβαια, μας παραπέμπει στην Τουρκοκρατία. Ο Αλ. Πασπάτης υποστηρίζει ότι εδώ, κάτω απ’ τον πλάτανο, εσφάγησαν πολλοί κάτοικοι του χωριού το 1822. Οι Πιτυανοί, άλλωστε, ήταν από τους λιγοστούς Χιώτες που αντιστάθηκαν στη μεγάλη Σφαγή. Αποφαίνεται όμως ότι το όνομα «Μάκελλος» είναι αρχαιότερο του 1822, φτάνει στην εποχή των Γενοβέζων, όταν τα μεγάλα αυτά δέντρα χρησιμοποιούνταν από τους τυράννους ως κρεμάλες.Αυτή ήταν μια πτυχή τοπικής ιστορίας. Στη σκιά του «Μάκελου» όμως διαδραματίστηκαν και γεγονότα ευρύτερης ιστορικής αξίας. Σαν το 1912, όταν ο μοναχός Ιγνάτιος Παϊδας φτάνει στο Πιτυός, χώρο στρατοπέδευσης των Τουρκικών δυνάμεων, για να πείσει τους Τούρκους να παραδοθούν και η Χίος να γίνει ελληνική. Το «Μακεδονία» βομβαρδίζει απ’ τα Καρδάμυλα τους Τούρκους. Ο τελευταίος Τούρκος στρατιωτικός διοικητής, Ζιχνή Μπέης, παίρνει την κουστωδία του και τον Ιγνάτιο και φτάνουν στο ρέμα του πλατάνου. Οι μεγάλοι κρύφτηκαν στην κουφάλα του πλατάνου ενώ ο Ιγνάτιος κι οι Τούρκοι αξιωματικοί, όποτε άκουγαν το συριγμό από τους βομβαρδισμούς έσκυβαν και φυλούσαν το χώμα.
    Η κρυψώνα της κουφάλας είχε δημιουργηθεί από φυσικό φαινόμενο. Στο τέλος του 19ου αιώνα ένας κεραυνός κόβει ένα μεγάλο κλώνο και δημιουργεί τη μεγάλη κουφάλα στο βόρειο μέρος του κορμού. Ήταν τόσο μεγάλο το κλαδί, που λέγεται ότι οι Πιτυανοί έφεραν ειδικό πριόνι για να το τεμαχίσουν και απ’ την ξυλεία του έφτιαξαν 150 σαμάρια και πολλές πλασταριές. Ο πλάτανός του «Μάκελου» τροφοδοτείται απ’ τα πλούσια υδατικά αποθέματα της ρεματιάς. Κάτω απ’ τις ρίζες του, απ’ το πηγάδι το πανηνό, οι Πιτυανές του περασμένου αιώνα έπαιρναν νερό για τις οικιακές ανάγκες. Κι όπου τόπος με νερό, σε αφθονία έθιμα και παραδόσεις. Σαν το Αμίλητο Νερό της Πρώτης του έτους. Στις πιο πρόσφατες δεκαετίες ο πλάτανός του «Μάκελου» άλλαξε χρήση. Κέντρο αναφοράς πάντα για το Πιτυός, είδε γραμμένους στον θηριώδη κορμό του όλους τους νεανικούς έρωτες του χωριού. Η λαϊκή μούσα είχε συνδέσει ήδη το «Μάκελο» με τα ερωτικά πάθη της εποχής. Ένα παραδοσιακό Πιτυανό Δίστιχο έλεγε: «Πουλάκι μου στο Μάκελο και στο Φαρδύ Πηγάδι αν δεν παρτούμε στο Ντουνιά παιρνόμαστε στον Άδη». Σήμερα πια ο πλάτανός του «Μάκελου» συνδέεται με την πλούσια γαστρονομική παράδοση του Πιτυούς. Κάτω απ’ τη σκιά του φτιάχνονται τα τελευταία χρόνια τα περίφημα Πιτυανά χερίσια μακαρόνια κι όλες οι παραδοσιακές συνταγές με πρωτογενή κτηνοτροφικά υλικά. Κυρίως όμως ο πλάτανος του «Μάκελου» λειτουργεί σαν το πιο δυνατό φυσικό κλιματιστικό του νησιού. Το καλοκαίρι η τεράστια σκιά του και το ιδιαίτερο κλίμα του Πιτυούς χαμηλώνουν τη θερμοκρασία κατά 5 τουλάχιστον βαθμούς συγκριτικά με όλο το υπόλοιπο νησί. Η δροσιά του «Μάκελου» είναι ασύγκριτη σε όλη τη Χίο. Με όλο αυτό το βαρύ βιογραφικό οι κάτοικοι του Πιτυούς έχουν ξεκινήσει τις διαδικασίες ο υπεραιωνόβιος πλάτανος του «Μάκελου» να ενταχθεί στον κατάλογο των διατηρητέων μνημείων της φύσης.

    Music
    "Tristan Lohengrin - The End Of The World" is under a Creative Commons license (CC BY 3.0). Music promoted by BreakingCopyright: https://youtu.be/vp2xrvXh9M0 Show less
    Read more
  • Uploads Play all

    • Παραλία Αυλωνιά Πυργίου Χίος - Avlonia beach of Pyrgi Chios - Duration: 3 minutes, 43 seconds.

      • 2 days ago
      • 1,326 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr

      Η παραλία Αυλωνιά Πυργίου ή Πυργούσικη Αυλωνιά όπως την ονομάζουν οι ντόπιοι, βρίσκεται στη νότια Χίο σε απόσταση 33 χλμ από την πόλη και 9 χλμ ...
    • Ο υπεραιωνόβιος πλάτανος του Πιτυούς - Duration: 10 minutes, 22 seconds.

      • 1 week ago
      • 1,196 views
      © Κωνσταντίνος Μιλ. Αναγνώστου - www.chiosphotos.gr
      Ένα από τα μεγαλύτερα πλατάνια της νησιωτικής Ελλάδας δροσίζει εδώ και αιώνες την είσοδο του ορεινού χωριού Πιτυός, στη βόρεια Χίο. Ο ξακουστός π...
    • Το Καφεπαντοπωλείον " Ο Έμπολος " σε ταξιδεύει σε άλλες εποχές - Duration: 2 minutes, 43 seconds.

      • 2 weeks ago
      • 1,364 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr

      Ο Έμπολος είναι ένα μοναδικό παραδοσιακό αυτοδιαχειριζόμενο καφενείο που λειτουργεί όλον τον χρόνο στο χωριό Λεπτόποδα της Χίου. Πρόκεται για μί...
    • Νυχτερινή Μανούβρα Νήσος Χίος στο λιμάνι Μεστών - Duration: 3 minutes, 21 seconds.

      • 1 month ago
      • 1,797 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Νυχτερινή Μανούβρα του Ε/Γ-Ο/Γ πλοίου Νήσος Χίος στο λιμάνι Μεστών.
    • Οι Επιτάφιοι της Χίου - Epitaphs of Chios - Duration: 5 minutes, 1 second.

      • 1 month ago
      • 1,702 views
      © Κωνσταντίνος Μιλ. Αναγνώστου - www.chiosphotos.gr
      Η κατανυκτική ατμόσφαιρια της Μεγάλης Παρασκευής στην περιφορά των Επιταφίων της Χίου!

      ”Αι γενεαί πάσαι» (Βυζαντινό) από την παιδική Χορωδία Αρμ...
    • Μοναστήρι Αγίου Μάρκου - Agios Markos Monastery - Duration: 3 minutes, 8 seconds.

      • 1 month ago
      • 1,333 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Η Μονή του Αγίου Μάρκου βρίσκεται σε μία μαγευτική τοποθεσία στην κορυφή του όρους Πένθοδος, σε απόσταση 15 χιλιομέτρων δυτικά της πρωτεύουσας, μ...
    • Η μεγαλύτερη Πανσέληνος του 2020 - The biggest supermoon of 2020 - Duration: 2 minutes, 14 seconds.

      • 1 month ago
      • 968 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Απόψε το βράδυ αναμένεται να εμφανιστεί το πιο φωτεινό φεγγάρι του φετινού έτους, καθώς θα συμβεί η τρίτη από τις συνολικά τέσσερις υπερπανσελήνο...
    • Λεπτόποδα Χίος - Leptopoda Chios - Duration: 3 minutes, 13 seconds.

      • 1 month ago
      • 1,641 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Το χωριό Λεπτόποδα βρίσκεται στη Βόρεια Χίο σε απόσταση 55 χλμ από την πόλη. Είναι ένα ορεινό χωριό, από τα βορειότερα του νησιού, χτισμένο ανάμε...
    • Εγκαταλελειμμένο χωριό Τα Μάρκου Χίος - Αbandoned village Ta Markou Chios - Duration: 2 minutes, 39 seconds.

      • 2 months ago
      • 1,379 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Ο μεσαιωνικός οικισμός Τὰ Μάρκου (τ’ Ἀμάρκον, Ἀμάρκου και Ἀμαρκῶν) στη Βόρεια Χίο, εγκαταλελειμμένος σήμερα, χτισμένος σε ένα πλούσιο και χαρακτη...
    • Εντυπωσιακές πτήσεις F-16 πάνω από τη Χίο - Greek F-16 low pass over Chios - Duration: 47 seconds.

      • 2 months ago
      • 8,284 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Στα πλαίσια ενίσχυσης του ηθικού του πληθυσμού των νησιών μας και του εθνικού φρονήματος, δύο ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη F -16 πραγματοποίησαν χ...
    • 1st Chios Hardstone Trail promo - Duration: 81 seconds.

      • 2 months ago
      • 1,341 views
      Ένας εντυπωσιακός ορεινός αγώνας για πρώτη φορά στη Χίο. Το «1st Chios HardStone Trail» έρχεται για να καταπλήξει κάθε αθλητή ορεινού τρεξίματος και λάτρη της φύσης και όχι μόνο με δύο διαδρομές. Ό...
    • Οι Χιώτες γιόρτασαν τα κούλουμα στο 17 - Duration: 2 minutes, 38 seconds.

      • 2 months ago
      • 3,601 views
      © Konstantinos Mil. Anagnostou - www.chiosphotos.gr
      Εκατοντάδες Χιώτες βρέθηκαν την Καθαρή Δευτέρα στο 17ο χλμ της εθνικής οδού Χίου Βολισσού για να γιορτάσουν τα κούλουμα πετώντας τον χαρταετό του...
    This item has been hidden
  • Popular uploads Play all

    This item has been hidden
to add this to Watch Later

Add to

Loading playlists...