रयत शिक्षण संस्थेचे श्री गणेश विद्यामंदिर अंमळनेर

कर्मवीर भाऊराव पाटील हे महाराष्ट्रातील एक थोर शिक्षणप्रेमी व समाजसुधारक होते. त्यांचा जन्म २२ सप्टेंबर १८८७ रोजी सातारा जिल्ह्यात झाला. त्यांचे बालपण गरिबीत गेले, त्यामुळे शिक्षणाचे महत्त्व त्यांनी स्वतः अनुभवले. महात्मा जोतिराव फुले व सत्यशोधक समाज यांच्या विचारांचा त्यांच्यावर खोल परिणाम झाला.

भाऊराव पाटील यांनी "शिक्षण हेच खरे दैवत" या विचाराने प्रेरित होऊन १९१९ साली रेयत शिक्षण संस्था स्थापन केली. या संस्थेमार्फत हजारो शाळा, महाविद्यालये व वसतिगृहे उभारली गेली. यामध्ये विद्यामंदिर शाळा ही महत्त्वाची संकल्पना होती. ग्रामीण भागातील, शेतकरी, मजूर, वंचित समाजातील मुलांना कमी खर्चात दर्जेदार शिक्षण मिळावे हा उद्देश होता.

श्री गणेश विद्यामंदिर शाळा ह्या रेयत शिक्षण संस्थेच्या तत्त्वज्ञानावर चालणाऱ्या शाळा आहेत. या शाळांमध्ये शैक्षणिक ज्ञानाबरोबरच चारित्र्य, प्रामाणिकपणा, स्वावलंबन आणि समाजसेवेचे संस्कार दिले जातात. येथे विद्यार्थी केवळ पुस्तकांपुरते न राहता कष्टाचे महत्त्व, श्रमप्रतिष्ठा आणि समानतेचे मूल्य शिकतात.