 Hoofdstuk acht van twintigduizend meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Twintigduizend meilen onder zee door Jules Verne. Hoofdstuk acht. Mobiles in mobile. Dat naar binnenstelepen was vrij lomp, toch had men de snelheid van de bliksemplaats gehad. We hadden de tijd niet gehad om tot onszelf te komen. Ik weet niet wat mijn makkers ondervonden toen zij in die drijvende gevangenis naar beneden werden gehaald, maar wat mij aanging, ik voelde een killer huivering door mijn ledegaan. Met wie hadden wij te doen? Zondertrijvel met zeeroofers van een nieuwe soort, die op hun wijze de zee doorkruisten. Nauwelijks was het enge luik gesloten of ik bevond mij in volslage duisternis. Mijn ogen, die nog verblit waren door het daglicht, zagen niets. Ik voelde met mijn blote voeten de treden van een ijzeren trap. Net lent en Koen werden stevig aangegrepen en volgde mij. Onder aan de trap opende zich een deur die onmiddellijk achter ons met tof geluid gesloten werd. We waren alleen. Waag? Ik kon het niet zeggen, mij nauwelijks voorstellen. Alles was donker, maar zo volslagedonker dat na enige minuten wachtens mijn ogen zelfs nog geen van die onbepaalde schemeringen zagen, welke men zelfs in de donkerste nacht bemerkt. Net lent was woedend over die wijze van handelen en liet zijn verontwaardiging de vrije loop. 1000 duifels, Rieprey, dat zijn lui aan wie de Caledonias nog een lesje in de gastvrijheid zouden kunnen geven. Het ontbreekt er nog maar aan dat het mensen eten zijn. Het zou mij niet verwonderen, maar ik verklaard dat ik mij niet zonder tegenstand zal laten opheten. Pedaar, vriend net, pedaar, antwoorden Koenraad Kamm, maak u voor de tijd niet boos. We liggen nog niet in de pan te braadden. In de pan, nee, zijn net, maar in de oven wel. Het is hier welachtig donker genoeg. Gelukkig heb ik mijn mes nog en ik zie genoeg om er mij van te bedienen. Ik liep al tastende vooruit. Na vijf of zes stap stied ik tegen een ijzeren muur van platen met bauten vastgeklonken. Toen ik mij omkeerde voelde ik een houten tafel waarbij verschijnde de bankjes stonden. De vloer was bedekt met een dikke mat, welke het geluid onze schreden verdoofde. Aan de naakte wanden voelde ik niets wat op deur of vensten gelijk. Koenraad, die langs de tegenovergestelde kant was rondgetast, kwam weer bij mij, waaruit het ons bleek dat de hutse wat 20 voet lang en 10 voet breed zijn moest. Wat hoogte aangaat, net lent Koen, hoewel hij nog een lang was, de zolder niet bereiken. Er was een half uur voorbij gegaan, zonder dat de toestand veranderd was, toen onze ogen van de diepste duisteren is, plotseling tot het scherpste licht overgingen. Eensklaps werd onze gevangenis verlicht. Dat is te zeggen, dat zij met zulke een schitterend licht vervuld werd, dat ik het aan de ogen niet verdragen kon. Aan de helderheid en de witheid herkende ik het als een elektrike schijnsel, dat rondom het overzezenvaarduig dat prachtige lichtverschijnsel had teweeg gebracht. Nadat ik de ogen enige ogenblikken unwillenkeurig had gesloten te houden, opende ik ze weer en zag dat het licht viel uit een gepoleiste halve bol, welke in de zoldering der hut was aangebracht. Nu kwam men tenminste zien, riep net, die met zijn mes in de hand zich ter verdediging gereed hield. Ja, antwoorde ik, maar onze toestand blijft er niet er meer even duister om. Laat meneer Slechts geduld nemen, zei de Kamerkoenraad. De plotselige verlichting der hut liet mij die in de kleinste bijzonderheden zien. Er waren Slechts een tafel en vijf bankjes in te vinden. De onzichtbare deur moest hermetisch gesloten zijn, geen het minste geluid trof ons oog. Alles scheen dood in het vaartag. Ging het voorwaard, dreef het aan de oppervlakte van de oceaan, of was het in de diepte gedeeld? Ik kon er niet gissen. Echter was dat licht niet voor het niet zondstoken. Ik hoopte dus dat enige der equipage zich weleraar zouden vertonen. Als men de mensen wil vergeten, verlicht bij hun gevangenis niet. Ik bedroog mij niet, een geschuif van grendels deed zich horen, de deur ging open en twee mannen traden binnen. De een was klein, maar steekgespieerd, breed van schouders, zwaar gebouwd van leden, met een krachtig hoofd, zwaar en zwart haar, een dikke knevel en een levendig en doordringend oog. Zij gehele persoon drukt de die zuidelijke levendigheid uit, welke in Frankrijk het kenmerk is de bewoners van Provence. De tweede, onbekende verdient uitvoeriger beschrijving. Een gelaadkundige zou op dienst aangezicht als in een openboek gelezen hebben. Ik herkende zonder aarzelen en heerzuchtig karakter, vol vertrouwen op zichzelf, want zijn hoofd stond edel op zijn schouders. En zijn zwarte ogen zagen nu aan met coole zekerheid. Hij was kam van natuur, want aan de lichtgekleurde huid was het te zien dat zijn bloed langzaam stroomde. Hij bezat geestkracht, blijken ze snel samentrekken zijn er winkbrouwen. Eindelijk moest hij moed bezitten, want zijn ademhaling beweest dat hij grote levenskracht bezat. Ik voeg er nog bij dat die man trots was, dat zijn vaste en kalme blik grote gedachten verriet en dat hij stellar openhartig zijn moest, omdat de uitdrukking zijn er bewegingen geheel met die van zijn gelaad overeen kwam. Onwille Curie voelde ik mij in zijn tegenwoordigheid zeker en ik voorspeelde mij veelgoeds van die samenkomst. Was die man 35 of 50 jaar? Ik zou het niet juist hebben kunnen zeggen. Hij was lang van gestolten, had een breed voorhoofd, een fijne richteneurs, een scherp getekende mond, prachtige tanden en schone lange handen. Hij was zeker wel de verwonderlijkste type welke ik ooit ontmoet had. Als iets bijzonders meekte ik op dat zijn ogen welke de een weinig ver van een kander stonden tegelijk een vierde gedeelte van de gezichtseinder konden omvatten. Waardoor, zoals mij later bewezen werd, zijn gezicht nog veel scherper was dan dat van netland. Als die onbekende naar enig voorwerp zag, vondste hij de wenkbrouwen. Trok het ook zo te samen dat sterkste pepeel zichtbaar bleef, beperkte daardoor de blik alleen tot het bedoelde voorwerp en keek. Maar met welke blik? Hoe werden door de afstand kleiner worden de voorwerpen verduidelijk? Hoe dronkt blik in de ziel door? Hoe dronk hij ook door in die vloeistof welke voor ons oog ondoosichtig is? Hoe las zij in de diepte der zee? De twee onbekenden hadden mutsen van bevervel op en lazen aan van de huid van een woges. Zij droegen kleren van bijzonder weefsel die de lichhemsvormen gunstig deden uitkomen en grote vrijheid van beweging toelieten. De grootste van de twee waarschijnlijk de bevelhebber van het vaartdag bekeken ons met bijzondere opmerksamheid zonder een enkelwoog te zeggen. Toen wende hij zich tot zijn makker en onderhield zich met hem in een mei geheel onbekende taal. Het was een welluidende, harmonische, buugzame taal welke klinkers op verschillende wijzeschijnen te kunnen worden uitgesproken. De anderen beantwoorden met het hoofdschudden en voerden erstert twee of drie voorkomen onverstaanbare woorden bij. Daarop scheerde hij mij met zijn blik te willen ondervragen. Ik antwoorde in het Frans dat ik zijn taal niet verstand, maar hij schee mij niet te begrijpen. Die toestand werd vrij lastig. Als meneer onze geschiedenis eens zou vertellen, zei Koeraad, dan zouden die heren naar mogelijk enige woorden van begrijpen. Ik begon het verhaal van onze lot gevallen, terwijl ik op mijn woorden een bijzondere nadruk legde en geen enkele bijzonderheid vergad. Ik gaf onze namen en hoedanigheden op. Daarop stelde ik hem volgens de wetterde wellevendheid, de hoogleraar Arona, zijn knicht Koeraad en meestal net Lent de harponeer voor. De man, met die zachte en kalme oogopslag, hoorde mij bedaard, beleefd, en met de grootste oplettetheid aan. Maar geen trek van zijn gelaad verriet dat hij mij begrepen had. Toen ik gedaan had, spak hij geen woord. Ik kon nu nog beproeven hem in het Engels aan te spreken. Misschien verstoond hij die taal. Ik kende haar, en ook hoog duits, maar bij de slechts genoeg om zijn vlucht te lezen, toch niet om zijn lot te spreken. En hier kwam het er vooral op aan om mij te doen verstaan. Nu is het uw beurt, zei ik, tot de harponeer. Praat jij nu eens in het beste Engels dat ooit in Aroszaks gesproken heeft en beproef eens of jij gelukkiger zei dan ik. Net liel het zich geen tweemaal zeggen, en begon hetzelfde verhaal als het mijne. Het was in de grond hetzelfde alleen de vorm verschilden. De harponeer, door zijn driftig karakter meegesleept, sprak met zeer veel vuur. Hij beklagde zich hevig dat hij tegen alle recht en billijkheid in gevangen werd gehouden, vroeg volgens welke wet men hem vasthield, riep de HB als corpus acte in, dreigde hem te vervolgen die hem onrechtvaardig opsloten, zwijnen met zijn armen, schilden en gaf eindelijk door zijn gebaren te kennen dat wij van honger stierven. Dit was voorkomen waar, door we hadden het bijna vergeten. Tot zijn grote verbazing schedet dat net even min verstaan was als ik. Onze bezoekers vertrokken zelfs geen winkpro. Het was duidelijk dat zij Frans nog Engels verstonden. Ik was verlegen omdat wij onze welsprekendheid te vergeefs hadden uitgeput en wist niet meer wat te doen, toen Koenraad mij vroeg, als meneer het goed vind zal ik de zaken eens in het hoogtuids vertellen. Wat, kent geen Duits, riep ik uit, een Rijnig, zoals bijna elke Nederlander meneer? Ga oegang daar maar, mijn jongen. En Koenraad vertelde met de grootste bedaardijd voor de derde maal onze lot gevallen. Maar niet tegenstaande de vrije volzinnen en het schone stemgeluid van de verteller slaagden het Duits even min. Eindelijk tot het uiterste gebracht trakte ik mij alles nog tegeninneren, want mij van mijn eerste studie was bijgebleven en ik pogde hun onze geschiedenis in het Latijn te vertellen. Cicero zou zich de oren hebben toegestopt en had mij naar de keuken gejaard, maar ik bracht het er redelijk wel af. De uitslag echter was even ontmoedigend. Toen deze laatste poging bepaald mislukt was, wisselden de beide onbekenden enige woorden in hun onverstaanbare taal en vertrokken, zonder ons zelfs met enige geruststellende beweging te grotten. De deur ging weer dicht. Het is een schandaal, schilden Nederland, die voor de 20e maal losbaste. Wat, men spreekt in het Frans, Engels, Duits en Latijn aan en geen van die schafuiten heeft de beleefdheid van te antwoorden? Bedaar, vriend net, zei ik, tot de woedende harponeer, uw toren leidt tot niets. Weet je dan wel, meneer de professor, en dan mijn licht geraakte met gezell, dat men in deze ijzeren kooi best van honger kan sterven? Kom, kom, zei Koenraad, met een beetje filosofiek kan men het lang uithouden. Vrienden, zei ik, men moet niet wanhopen. We hebben reeds in vrij wat erger opstandigheden verkeerd. Doet bij dus het genoegen om nog te wachten voordat jij een oordeel over de kapiteinen en de equipage van dit vaartuig veldt. Mijn oordeel is reeds gevormd, antwoorden net lent. Het zijn schelmen. Goed, en uit welk land? Uit het land van de schelmen. Mijn beste net, dat land staat op de wereldkaart nog niet juist aangetekend, en ik bekend dat de afkomst van die beide onbekenden moeilijk te bepalen is. Men kan alleen zeggen dat het geen Fransen, Engelsen of Duitsers zijn. Evenwel houd ik het ervoor, dat die kapiteinen en zijn steurman dicht bij de evenaar geboren zijn. Er is iets zuidelijks in hun voorkomen, maar hun gelaten vormen kunnen niet doen beslissen of het Spanjaarden, Turken, Arabieren of Indiërs zijn. Hun taal is geheel overstaanbaar. Dat is nu het onaangename van niet alle talen te kennen, antwoorden Koenraad, of het nadeel van niet één enige wereldtaal te bezitten. Dat zou tot niets leiden, sprak net lent. Hoort geniet dat dit volk een taal op hun eigen hand heeft, een gerammel om iemand van hopig te maken die om eten vraagt. Maar begrijp men in alle landen van de wereld niet wat het betekent als men de mond open doet, zijn kakebenen op en neer beweegt en met tanden en lippen klapt? Wil dat niet overal? Ik verbek en op de Pomotoeilanden, te Parijs en in Japan zeggen, ik heb honger, geef mij wat eten. Ach, zei Koenraad, er zijn zulke onbegrijpelijke mensen. Toen hij dit zei ging de deur open, er kwam een hofdmeester binnen die kleren bracht van een stof verveiligd welke ik niet kende. Ik haaste mij om ze aan te trekken en mijn makkers volgde mijn voorbeeld. Gedurende die tijd had de hofdmeester misschien wel een doof stommen de tafel voor drie personen gedekt. Dat lijkt toch ernst te zijn, zei Koenraad, een goed voorteken. Huts zou wat, antwoorden de haatdraag en de harpoonier, want drommel zouden we hier te eten krijgen. Schildpaddenlever, haaier gebraat, zeerhonden biefstuk. Dat zullen wij je zien, zei Koenraad. In de geschoters met zilvere deksels werden in orde op de tafel gezet en we naar mijn plaats. Het was zeker dat wij met beschaardelieden te doen hadden en zonder het elektrieke licht waaronder wij zaten, zou ik gedacht hebben in een hotel aan de tabelen dood te zitten. Ik moet echt zeggen dat brood en wijn geheel ontbraken. Het water was fris en helder, maar water vied in het geheel niet in de smaak van het land. Onder de opgediende gerechten herkende ik enige heerlijke klaargemaakte vissochten. Maar over enige overigens lekkere schotels kon ik geen oordeel uitspreken en ik zou zelfs niet hebben kunnen zeggen of ze tot het planten of dierenrijk behoorden. Het suffis en tafelzilver waren net en smaakvol. Elk stuk, lepel, vork, mes, bord enzovoort was met een letter getekend waaromheen in een kringetje enige woorden stonden. Mobiles in mobile. Een defis dat zeker sloeg op het vaartaag waarin wij ons bevonden. En een letter N waarschijnlijk de eerste letter van de naam van de raadselachtige persoon die hier in de diepte der zee bevel voorde. Net en Koenraad maakten niet zoveel opmerkingen. Zij Atenmaag en ik volgde weldraag hun voorbeeld. Ik was bovendien gerust in ons lot, daar duidelijk bleek dat onze gastheren ons niet van honger wilde doen sterven. Alles eindigd even wel hier beneden. Alles. Zelfs de honger van mensen die in geen 15 uur gegeten hebben. Toen onze honger gestilt was, deed zich de behoefte aan slaapgeducht voelen. Het was zeer natuurlijk ook na die eindeloze nacht gedurende welke wij met de dood gewosteld hadden. Nu zal ik wel slapen, zei Koenraad. En ik slaap al, promde net lent, die even als Koenraad op de vloermatte ging liggen waar zij weldraag vast sliepen. Ik kon de slaap nog zo gemakkelijk niet vatten. Te veel denkbeelden doorkruiste mijn geest. Te veel onoploosbare vragen kwamen in mij op. Al te veel voorstellingen hielden mijn ogen geopend. Waar bevonden wij ons? Welke vreemde macht sleepte ons mee? Ik voelde of lieve ik meende te voelen dat het vaartuig in het diepste gedeelte der zee daalde. Vreeselijke nachtmerrie en plaagde mij. Ik zag in die geheim zille gediepte het wereld van onbekende dieren, welke samenleving dit onderzees vaartuig scheen te denen. Leefend, zich bewegend, even afschuwelijk van gedaante als zij. Toen werd het calmer in mijn geest. Mijn denkvermogen losste zich op in een onbepaalde lust te loosheid. Elk viel weldra in een doffe slaap. Het einde van Hoogtstuk 8. Hoogtstuk 9 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. 20.000 meilen onder zee door Silferne. Hoogtstuk 9. Woede van Netland. Hoelang die slaap duurde weet ik dit, maar het moet lang geduurd hebben, want we waren geheel van onze vermoeienissen hersteld. Ik werd het eerste wakker. Mijn makkers bewogen zich nog niet en blijven als wezenloze wezens in een hoek liggen. Noudig was ik van mijn vrijhard leger opgestaan of mijn geest was weer heldig, mijn denkvermogen opgeklaard. Ik begon onze cel opnieuw nauwkeurig te onderzoeken. Niets was er veranderd. We waren gevangen en gebleven. Gedurende onze slaap had de hofdbeester de tafel afgedoben. Niets duidde dus aan dat onze toestand spoedig zal veranderen en ik voeg bij ernstig af of wij bestemd waren om altijd in die kooi te leven. Dit veruitzicht scheer mij best de onaangenaamere toe, omdat, al was mijn hoofd helderder dan de vorige dag, ik hun zondelingen gedruktheid op de borst voelde. Ik haalde moeilijk adem. De zware lucht was voor mijn longen niet meer voldoende. Hoe groot onze cel ook was, het was duidelijk dat wij het grootste deel van de daarin aanwezige zuurstof verbruip hadden. Ieder mens toch verbruikt in één uur de zuurstof welke in honderd liter lucht vervat is en die lucht, met een bijna even groter hoeveelheid koos u beswaggert, wordt dan ongeschikt voor de ademhaling. Het was dus hoogst noodzakelijk om de lucht in onze gevangenis te verversen en zondertwijver loopt de lucht in het gehele vaartuig. Hier deed zich een vraag bij mij op. Hoe handelde de kapitein van die treivende toestel? Verkreeg hij lucht langs scherkundige weg door de zuurstof door middel van warmte uit gloorsuren potage af te zonderen en koos u met bijtende potage te verbinden. In dat geval moest hij toch in enige betrekking staan met het land ten einde zich de nodige grondstoffen te verschaffen welke hier toe nodig waren. Of bepaalde hij zich eens tegstoel om de lucht onder deze drukking in bewaarplaatsen op te hopen en die te verspreiden naarmate het scheepsvoker behoefte aan had? Misschien. Of gebruikt hij een gemakkelijker, goedkoper en dus ook waarschijnlijker middel? Namelijk om aan het oppervlakte der zee als een walf is te komen adem halen en zijn voorraad lucht voor 24 uur te vernieuwen. Hoe het ook zei en welk zijn stelsel waren het kwam mij voor dat hij voorzichtig handelen zou als hij het zonde lang te wachten in het werk stelde. Ik moest er eens sneller adem halen om het weinige zuurstof het welke de cel nog bevatte in mijn longen te brengen toen ik plotseling verfrist werd door de zuiveren zeelucht. Ik opende de mond waargewijd en mijn longen werden met versche lucht verzadigd. De gelijke tijd voelde ik een schommeling, een kleine stingering, maar welke volle komen duidelijk te herkennen was. Het vaartuig, het metalen monster was na de oppervlakte van de oceaan gerezen om er even als de walfissen adem te halen. De wijze van luchtverversing van het vaartuig had ik dus duidelijk herkend. Toen ik die zuiveren lucht met volle borst had ingeadermd, zocht ik naar de geleidingsbuizen welke die weldadige luchtstroom tot ons deden komen en ik vond die spoedig. Boven de deur was een luchtgat waardoor een stroomversche lucht kon binnenkomen om de bedorvenatmosfeer van onze cel te verversen. Zoveel was ik met mijn opmerkingen gekomen toen net een koenraad bijna tegelijk door die stroom van versche lucht wakker werden. Ze vreven zich de ogen, rekten de armen uit en waren in een ogenblik op de been. Heeft meneer goed geslapen, vroeg koenraad mij met zijn gewone beleefdheid. Heel goed ben jongen, antwoorde ik. Ik heen net lend. Als een os, meneer de professor, maar ik weet niet of ik mij vergis, het is alsof ik zeelucht in adem. Een zeeman kon zich daarin niet bedriegen en ik vertelde wat de gedurende hun slaap had plaatsgehad. Zo, zei hij, dat verklaakt voorkomen het gebroel dat wij hoorden toen de Abraham Lincoln de zogenaamde eenhoorn in het gezicht kreeg. Zo is het net. Het was zijn ademhaling. Maar, meneer Arona, ik kan in de verte zelfs niet gissen hoe laat het is, of het moest het uur van het middagmaal zijn. Het uur van ons middagmaal, braver harpoonier, zeg liever het uur van het ontbijt, want we zijn zeker reeds meer dan een dag hier. Dat bewijst, antwoorde koenraad, dat wij 24 uur geslapen hebben. Zo denk ik er ook over, antwoorde ik. Ik spreek u niet tegen, hernam net Lent, maar middagmaal of ontbijt, de hofbeestel zal welkom zijn als hij het een en ander brengt. Het een en het ander, zei Koenraad. Juist, antwoorde net, we hebben recht op een dubbelmaal en wat mij aangaat, ik zal aan beide eer genoeg bewijzen. Wel nu net, laat ons wachten, antwoorde ik, het is duidelijk dat die onbekenden ons niet van honger willen laten sterven, want in dat geval zou het eten van gisterenavond ongeruimd zijn. Oftewel moest ons wel even vetmesten, hernam net. Dat spreek ik tegen, zei ik. We zijn niet in handen van menseneters gevallen. Eens is nog geen gewoonte, merkte de harpoonier ernstig op. Wie weet of die kerels niet sinds lang naar vers vlees hebben uitgezien, en in dat geval zijn drie gezonde en goed gebouwde mensen als meneer, Koen en ik, verband toch die gedachten net en neem daaruit vooral geen aanleiding om je boos te maken tegen die mensen, want dat zal onze toestand slechts verergeren. In aller gevallen, sprak net, heb ik een honger als de duivel en middag malen vond bij het waarschijnlijk geen van beide te krijgen. Zeg eens net, gaf ik de antwoord. Wij moeten ons aan de scheepsbed onderwerpen en ik houd er ervoor dat onze maag voor is bij het horlozen van de kok. Wel nu, dan zal ik haar gelijk zetten, sprak Koenraad bedaard. Daar aan herken ik u weer, vriend Koen, zei de ongeduldige net. Gezijd die torener of zenuwachtig, altijd bedaard. Gezoud is daar zijn om te danken in plaats van te bidden en eerder van honger te sterven dan u te beklagen. Waardoor zou dat ook dienen, vroeg Koenraad. Alleen omaar te klagen, en dat is reeds iets. Als die zeerovers, ik noem ze zeerovers om meneer niet te ergeren die verbied om zijn menseneters te noemen. Als die zeerovers zich verbeelden dat ze mij in die stinkende kooi zullen houden, zullen nog eerst te horen met welke verwensingen ik aan mijn woede lucht geef, dan zullen ze zich bedriegen. Spreek eens vrij uit, meneer. Zou het gij denken dat ze ons lang in die ijzeren kooi houden? Om u de waarheid te zeggen net, weet ik er niet veel meer van dan gij. Maar wat vonden stelt gij dan? Ik vond de stel dat het toeval onders in het bezit gesteld heeft van een belangrijk geheim. Indien dus de equipage van dit vaartuig er belang bij heeft om het te bewaren, dan geloof ik dat ons even groot gevaar loopt. In het tegenovergestelde geval zal het monster dat ons heeft ingestokt ons wel weer op de bewoonde aarde uitspuren. Of we moesten ons onder de equipage opnemen, zei Koenraad, en ons zo lang houden. Tot op het ogenblik, answoorden net lend, dat enig frigat, dat harder stomt en behenniger is dan de Ebrém Lincon, zich van dit nest van zeeschamers meester maakt en de equipage, en ons, aan het uiteinden van de grote raar voor de laatste malen luchtje laat scheppen. Mooi gezegd net, hervatte ik. Maar, voor zover ik weet, heeft met ons nog geen voorstel in die geest gedaan. Het is dus onnodig om te twisten over de partij welke wij moeten nemen als dit gebeurt. Ik herhal het u dat wij moeten wachten. Laat ons met de omstandigheden te raden gaan en niets doen omdat we toch niets doen kunnen. In tegendeel meneer de professor zei de harporier die niet vast een stuk te brengen was. Men moet iets doen. En wat dan, baasland, vluchten. Om uit een aardse gevangenis te ontsnappen is soms zeer moeilijk. Maar om uit een onderzezen gevangenis te ontkomen schijt mij geheel onmogelijk. Komaan vriend net, voeg koeeraad, wat antwoord geert daarop? Ik kan niet geloven dat de Amerikaan ooit een idrat is. De harporier was zichtbaar verlegen en zweeg. Een ontvluchting was in ons geval bepaald onmogelijk. Maar een inboorling van Canada is zowat een halve Fransman. En dat bewees net lent door zijn antwoord. Kun je dan niet raden, meneer? Vroeg net, daar enige ogenblikken nadenkens, wat mannen moeten doen die niet uit hun gevangenis kunnen ontsnappen? Nog niet, mijn vriend. Dat is doodhevoudig, daar moeten zij beproeven om er zo goed mogelijk in te blijven. Dat geloof ik wel, zei Kunraad, het is toch beter erin dan nog op of eronder. Maar als men sipier en oppassers uitgooit, voeg de netlent erbij. Wat net? Zou het geerwezen ik aan denken om u van dit vaartaar meester te maken? Zeker antwoorden de harporier. Dat is onmogelijk. Waarom men hier? Misschien krijgen we wel in z'n gunstige kans en ik zie niet in waarom wij daarvan geen gebruik zouden maken. Als er maar een 20-tal aan boord zijn, dan zullen 2 Fransen en netlent toch voor zo'n hangtje voor vol volks die bang zijn. Het was nog beter om het voorstel van de harporier aan te nemen dan erover te twisten. Daarom antwoorden ik, laat de kans eerst komen en dan zullen we eens zien. Maar tot die tijd toe verzoek ik u uw ongeduld te bedwingen. M'n kans leert met listhandelen en als je u kwaad maakt zult je zeker geen gunstige kans krijgen. Beloof mij dus, u zonder opgewonde drift in de omstandigheden te schikken. Ik beloof het u, meneer de professor. Antwoorden net op weinig rust stellen deton. Er zou geen drift te gewoord meer uit mijn mond komen. Geen enkele brutale handeling zal mij verraden, zelfs als wij niet zo regelmatig als wij wensen, de tafel voor ons zullen zien dekken. Ik hou u aan uw woord net, zei ik. Daarop zwegen wij stil en elk onzerg gastig aan zijn overpijnzingen over. Ik bekend dat ik niet tegenstaande de verzekering van de harpoonier mij geen illusieën maakte. Ik geloofde niet aan die gunstige kans waarvan net lent gesproken had. Om zo goed bestuur te worden had het vaarder zeker een touwrijke equipage nodig en daarom zouden wij bij een worsteling met een veel te grote overmacht te doen hebben. Overigens moesten wij voor alles vrij zijn en dat waren wij niet. Ik zag zelfs geen enkelmiddel om uit de goed gesloten ijzeren hut te geraken en als de vreemde kapitein van het Schip een geheim te bewaren had wat mij tenminste waarschijnlijk toeschijn dan zou hij ons niet vrij aan boord laten rondlopen. Zou wij zich nu met geweld van ons ontslaan? Of zou wij ons de enige tijd in het ene van de land afzetten? Dit bleef de vraag. Al die veronderstellingen scheden wij even waarschijnlijk en wij moesten harponeer zijn om ooit op een bevrijding te hopen. Overigens begreep ik dat netlens verbittering toenam naarmate zijn overdenkingen zich geheel van z'n driftmeester maakten. Ik hoorde in hem nu en dan half verstaan maar een vloekenmompelen en ik zag dat hij opnieuw dreigende gebaren maakte. Hij stond op, liep als een wild hier in een kooi rond en stampte met handen en voeten tegen de muur. Bovendien verliepte tijd. De honger deed zich erg gevoel en de hoofdmeester verscheen nog niet. Als we ons goed wilde behandelen dan vergat met ons ongelukkige schipreukelingen toch wat al te lang. Netlens, iets stekenbaar geen begon te plagen werd hoe langer hoe driftiger en hoewel hij mij zijn woord gegeven had vreesde ik inderdaad een uitbasting als hij een van de equipage onderhanden kon krijgen. Zijn toren vermeerde nog gedurende twee lange uren. Hij riep en schreeuwde maar te vergeefs. De ijzere muren waren doof. Ik hoorde geen het minste geluid in het vaartuig welks bemanning doodschijn te zijn. Het schip bewoog zich niet. Anders zou ik de trillingen wel bemerkt hebben welke een draaie ener schroef veroorzaakt. Het was zonder trijfel in de diepte de zee afgedaald en behoorde niet meer tot deze aarde. Die doodse stilte was vreselijk. Ik durfde er zelfs niet daar te raden hoe lang onze verlatenheid of onze eenzaamheid nog duren zou. Langzamerhand verdwenen de verwachtingen welke ik na deze ontmoeting met de kapitein gekoesterd had. De zachte blik van die man, de edelmoedige uitdaging van zijn gelaat, de waardigheid in zijn houding. Dit alles verdween uit mijn herinnering. Ik beschouwde het raadselag de gewezen stecht als onmedogend en vreed. Ik stelde mij hem voor als onmenselijk, ongevoelig voor edig medelijden. Hart jegen zijn medemensen aan wie hij een eerlige haatschijn te hebben gezoren. Maar zou die man ons van honger doen sterven, opgesloten in deze enge gevangenis en overgegeven aan die vreselijke gedachten welke woedend de honger bij de mens soms opwekt. Dit ontzettende denkbeeld kwam langzamerhand bij mij tot rijpheid en in mijn verbeelding gevoelde ik dat het onzinnige vrees mijn bekroop. Koederaard bleef kalm. Net lent brulden nu en dan van woede. Op dat ogenblik hoorden wij edig geraas buiten onze gevangenis. Voetstappen weer klonken op de metalen vloer. Sloten werden omgedraaid. De deur ging open en de hoofdmeester verscheen. Voordat ik iets kon doen om het te verhinderen had net lent zich op de ongelukkige geworpen. Hij wirp hem op de grond en greep hem bij de keel. De hoofdmeester stikte bijna onder die gewelde gevuisten. Koederaard trachten het half dode slachtoffer aan de handen van de woede de harmonier te onttrekken en ik wilde hem helpen toen ik plotseling aan mijn plaats genageld bleef door het uitspreken van deze woorden in de Franse touw. Wees bedaard, meneer Lentz. Egenij, meneer de professor. Hoor mij aan. Het einde van hoofdstuk 9. Hoodstuk 10 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Oplamen door Bart De Leeuw. 20.000 meilen onder zee door Zilverne. Hoodstuk 10. De man der zee. Hij die zo sprak was de gezagvoeder van het vaartuig. Bij die woorden stond net Lentz plotseling op. De bijna geworgde hoofdmeester ging met wankelde scheden de deur uit toen zijn meester dit met een winkebeval. En zo groot was de invloed van de kapitein op zijn onderhoregen dat geen enkele trek op het gelaad van de hoofdmeester de vraak aanduiden welke demand tegen de harpronier moest kosteren. In de grootste verbazing wacht de Koenraad en ik af hoe dit toneel zou aflopen. De kapitein leunde tegen een hoek van de tafel, sloeg de armen overal kanden en bekeken ons met de grootste aandacht. Aarselde hij op te spreken of had hij berouw over de pas in het Frans gesproken worden. Ik kon het niet geloven. Na enige ogenblikken van een stilswijgen dat geen onzer durfde af te breken zei hij met bedaarde nog door dringende stem. Mijn heren, ik spreek Frans, Engels, Hoogdaads en Latijn. Ik had u dus bij ons eerste samen zijn reeds kunnen antwoorden. Toch, ik wilde u eerst kennen en dan eens nadenken. Uw viervoudig verhaal dat in de grond voorkomen gelijk was heeft bij u doen kennen. Ik weet nu dat het toevall mij samen heeft gebracht met de heer Pierre Aronna, Hoogdiraag in de natuurlijke geschiedenis aan het museum te Parijs. Koenraad zijn bediende en netlent uit Canada Harponnier aan boord van de Eberhem Lincoln een stoomschip van de Nationalmarine de Verenigde Staten. Ik boog ten teken van toestemming. Het was geen vraag welke hij mee deed. De halve was ook geen antwoord nodig. De man sprak met een bijzondere gemakkelijkheid zonder enig merkbaar accent. Zijn volzinnen waren afgerond. Zijn woorden juist gekozen en hij had een opmerkelijk goede uitspraak en toch gevoelde ik dat het geen landgenoot van mij was. Hierop vervolgden hij alters. Je hebt waarschijnlijk gedacht meneer dat het lang duurde voel ik u een tweede bezoek bracht. Dit was omdat ik, toen ik niet wist wie jij waard, eerst rijpelijk wilde overdenken welke partij ik ten uur opzicht te moest nemen. Ik heb lange aarzels. De meest toevallige omstandigheden hebben u bij een man gebracht die met de mensheid gebroken heeft. Gij zei het mijn leven komen stooren. Onwillekeurig, zei ik. Hoe onwillekeurig voegde onbekende met verheffing van stem. Is het onwillekeurig dat de Abraham Lincoln mij in alle zee heeft opgezocht? Is het onwillekeurig dat jij aan boord van dat frigat gekomen zei't? Is het onwillekeurig dat de kanonkogels afgestuid zijn op de romp van mijn vaartuig? Is het onwillekeurig dat net lend zijn harpoon op mij heeft afgeworpen? Ik bemerkte in de woorden een kwalijk bedwongen toren, maar op die beschuldigingen had ik een zin natuurlijk antwoord en een kraftit in deze woorden. Gij weet zeker niet, meneer, welke twistvragen er in Amerika en Europa ten uur opzichtige rezen zijn. Gij weet waarschijnlijk niet dat verschillende oogelukken, die het gevolgen waren van botsingen met uw onderzees vaartuig, de openbare mening in beide wereldtelen hevig geschokt hebben. Ik zal u niet verboeien met al de veronderstellingen welke men maakte om daarmee het onverklaarbare verschijnsel te verklaren waarvan Gij alleen het geheimen zit. Maar gezond mij wel willen geloven als ik u verzeker dat toen de Ebrahim Lincoln uug in het noorden de stellenzaad ze vervoegde wij een steek zemonstermeen in de natenjagen. Van het welk ben de oceaan? Het kosten wat het wilde moest verlossen. Een glimlach speelde op de lippen van de kapitein die op kamertoon vroeg Meneer Arona zou het gedurven verzekeren dat u u vroeg had niet evengoed een onderzees vaartuig als een monster zou hebben vervolgd en beschoten. Deze vraag bracht mij in verlegenheid want kapitein Fergert zou zeker niet geaaseld hebben. Hij zou gewiss gemeend hebben dat het zijn plicht was om die toestal evengoed als een reuzachtige eenhoorn te vernieelen. Gemengrijpt dus meneer ervatte de onbekende dat ik het recht heb om u als vijander te beschouwen. Ik antwoorde niets en met reden waarom zou ik overzoken worden twisten als het geweld de beste bewijsgrondend smoren kan. Ik heb lang geaaseld vervolgde de gezachtsvoordig. Niet doodzaakte mij om uw gastvrijheid te verlenen. Als ik mij van u wilde ontdoen had ik geen enkel belang om u te houden. Ik had u dan weer op het plot gezet dat u reed eens tot schuipplaats diende. Ik zou het vaartuig in zee hebben doen zinken en ik zou vergeten hebben dat u ooit bestaan had. Had ik daartoe geen recht? Dit was misschien het recht van een wilde antwoorde ik maar zeker niet van een beschaafd mens. Ik ben geen beschaafd mens en nam de kapitein Driftig zoals ik mijn geliefde noemen meneer de professor. Ik heb met de gehele maatschappij gebroken om redenen welke ik alleen het recht heb te beoordelen. Ik gehoorzaam dus niet aan de wetten die een maatschappij en ik verzoek u die nimmer in mijn tegenwoordigheid interroepen. Dit was duidelijk toren en verachting straalde uit het oog van de onbekende en ik vermoedde dat die man een vreselijk verleden achter zich had. Niet alleen gehoorzaam daar hij niet meer aan de menselijke wetten maar hij had zich vrij en onafhankelijk gemaakt in de strengste opvatting van het woord zonder dat iemand hem bereiken kon. Wie toch zou hem in de diepte in de zee durven vervolgen daar zelfs aan de oppervlakte alle tegen hem in het werk gestelde pogingen een eidelspel bleken te zijn. Welk schip zou weerstand kunnen bieden aan de schok van die onderzeesemoni toch? Welke pansering hoe dik ook zou een stoot van dit vaartuig weer staan? geen enkel mens kon hem rekenstap vragen van z'n daden. De enige rechters welke iets op hem vermochten waren god zo hij in hem geloofde en zij geweten in dinerjeren had. Deze opmerkingen kwam in mij voor de geest terwijl die vreemde man enige ogenblikken als in zichzelf vergekeerd zweeg. Ik beschouwde hem waarschijnlijk even als ooit de poes de zvings met belangstelling en afgrijzen tevens. Na een vrij lang stilswijgen nam hij wederom het woord. Ik heb dus geazeld maar dacht eindelijk dat mijn belang wel ligt overeenstemmen met dat natuurlijke medeleider waarop elke sterveling recht heeft. Gezond bij mij aan boord blijven omdat het toevall u daar toch heeft heen gevoord. Gezond tevrij zijn toch in ruil voor die vrijheid welke trouwens zeer betrekkelijk is leg ik u slechts één voorwijde op. Het is bij genoeg als je mij daarop uw woord geeft. Spreek meneer antwoorde ik. Ik stel me voor dat dit een voorwijde is welke elke eerlijk man zal kunnen aannemen. Dat is zo meneer. Het is de volgende. Het is mogelijk dat zekere onvoorzienne omstandigheden bij verplichten om uw genurende enige dagen of uren in uw hutten op te sluiten. Daar ik nimmer geweld wil gebruiken verwacht ik van u in dat geval nog meer dan anders leidelijke gehoorzaamheid. Door zo te handelen ontslaaik u van alle verantwoordelijkheid want het is mijn zaak om u in de onmogelijkheid te stellen van dat gele te zien wat jij niet zien mocht. Neemt je die voorwijde aan? Leid gebeurde dus aan boord op zijn allerminst zondelingenzaken. Welke niet gezien mochten worden door mensen die zich nog niet geheel en al buiten de wetten de maatschappij gesteld hadden. Onder al de verrassingen welke de toekomst voor ons opleverde zou dit zeker niet de minst belangrijke zijn. Wij nemen haar aan antwoorden ik. Ik verzoek u echter mij te vergunnen meneer u een enkele vraag te doen. Spreek op meneer. Ik heb gezegd dat wij vrij zouden zijn. Geheelvrij. Daarom vrijgek u wat jij onder die vrijheid verstaat. Wel, de vrijheid van te gaan te komen, te zien en alles na te gaan wat hier gebeurt. Uitgezonderd in enige zeer enkele gevallen. Kortom de vrijheid welke mij makkers en ik zelf gelieten. Het was duidelijk dat wij ook kan dat begrepen. Vriegeef mij meneer hen nam ik, maar dit stert die vrijheid welke elke gevangenen heeft om in zijn gevangenis rond te lopen. Dat is voor ons niet genoeg. Gezond die daarmee toch de vrede moeten stellen. Wat? Moeten we dan het denkbeeld laten varen om ooit ons vaderland, onze vrienden en bloedverwandten terug te zien? Ja meneer, maar het is misschien niet zo moeilijk als je denkt om het onverdragelijke aardzuur af te schudden welke de mensen menen dat vrijheid is. Wel nu, kom aan, riep net lend. Ik zal nooit mijn woord van de eer erop geven dat ik niet eens beproeven zal op te ontvluchten. Ik vraag uw woord van de eer niet meesterlend, antwoordde de kapiteinkortjes. Meneer, hernam ik, terwijl ik onwelkeurig driftig werd, gebaakt misbraak van onze toestand. Dat is vreed. Volstrekt niet, meneer, dat is goedheid. Gezijd na de strijd ben gevangener geworden. Ik houd u, of schoon ik u met een enkel woord weer in zekom doen werpen. Je hebt me aangevallen. Je hebt een geheim ontdekt, het welk geen sterveling ooit mag doorgronden, want het is het geheim van mijn bestaan. En jij geloof nog dat de kuh naar de bewoonde aarde zou terugzenden, welke mij niet meer kennen mag? Nooit. Als ik u hier houd, bewaar ik niet u, bij mijzelf. Deze woorden duiden genoegzame aan, dat de kapitein een partij gekozen had, tegen welke geen praten iets zelf om mogen. Geeft ons dus eenvoudig weg te kiezen tussen het leven en de dood, hernam ik? Ja, dood eenvoudig. Vrienden, zei ik, op zulke vragen ze niet veel te answoorden, maar ons woord van eer bind ons niet aan de kapitein van dit vaartag. Er is zoals gezegd, antwoorden de onbekende. Daarop vervolgde hij, met zachte stem. Laat ik nu verdergaan met het geen dek u te zeggen had. Ik ken u, meneer Arona. Gezult u wel echt niet zozeer als uw bakkers te beklagen hebben over het toevall dat u tot bij heeft gebracht. Gezult onder de boeken, welke voor mijn lievelingsstudie deeden, het werk vinden, het welk jij over de diepte naar zee hebt uitgegeven. Ik heb het dik was gelezen. Geheb die dat werk alles meegedeeld, wat de aardse wederschap kent. Maar, je weet niet alles. Gij hebt niet alles gezien. Ik zeg u, meneer de professor, dat jij u de tijd niet zo'n beklagen, welke jij bij mij aan boord doorbrekt. Gezult u reis door een wereld van wonderen doen. Gezult waarschijnlijk voortdurend verwonderd, ja, zelfs verstomd staan. Vermoedelijk zult jij niet spoedig genoeg hebben aan het schouwspel dat welke u voortdurend wordt aangeboden. Ik ga op een nieuwe onderzezenreis om de aarde, welke misschien de laatste zal zijn, al dat geden nog eens weer beschouwen, wat ik in die zo dik was bezochte diepte bestudeerd heb. En gezult erin mijn deelgenoot zijn. Van dat heden betreed jij een nieuwe wereld. Gezult zien wat geen mens toch gezien heeft, en onze planeet zal u door mij haar inigste geheimen laten zien. Ik wil niet ontkennen dat die woorden van de kapitein grote indruk op mij maakten. Ik was in mijn zwak getast en ik vergad voor een ogenblik dat het zien van al die verheven zaken tegen onze verloren vrijheid toch niet kon opwegen. Overigens rekende ik op de toekomst om die vraag uit te maken. Daarom antwoorde ik indien je met de mensheid hebt gebroken meneer wil ik toch wel geloven dat jij van elk menselijk gevoel nog geen afstand gedaan hebt. We zullen het niet vergeten dat je ons arm schip breuken dingen liefderijk aan boord hebt opgenomen. Ik voor mij wil niet ontfijn zijn dat als het belang van de wetenschap het verlangen naar vrijheid kon vernietigen al het geen geheim mij beloft daarvoor tenminste een grote vergoeding zal aanbieden. Ik dacht dat de kapitein bij de hand zou toesteken om ons verbond te bevestigen. Doch dit deed hij niet. Het speed mij voor hem. Een laatste vraag zei ik op het ogenblik dat dit onverklaarbare wezen wegscheent te willen gaan. Spreek op meneer. Hoe moet ik u noemen? Ik ben voor u kapitein Nemo en gij en hoe metgezellen zijt voor mij stert de passagiers van de doutelers. De kapitein riep. Een Hofmeester verscheen aan wie hij in zijn vreemde voor mij onverstaanbare taal enige bevelen gaf. Daarop wenden hij zich naar netland en Koenraad en zeiden een maal wacht u in uw hut. Volg die man slecht. Dat wijger ik dit antwoorden de hardprodier. Koenraad en hij gingen eindelijk uit de cel waarin zij meer dan 30 uur hadden opgesloten gezeten. En nu meneer Aroda is ons ontbijt ook gered. Ik zou nu slechts voor gaan. Ga in de kapitein. Ik volg de kapitein Nemo en zodra ik over de drempeltrad kwamen wij in een soort van elektrisch verlichte gang. Na een gescheiden voortgegaan te zijn openen ze een tweede duur. Ik kwam toen in een eetzaal welke met smaak versierd en gemöbeld was. Aan de beide uiteinden de zaal stonden hoge eikenhouten bufetten met emmenhout ingelicht op wie er uitgestulpte planken kostbaar aardewerk porcelijn en glaswerk prakte. Het servies schitterde onder de lichtstralen die na beneden vielen van een zoldering waarvan de zachte kleuren het scherpe licht enigszins temperden. In het midden de zaal stond een rijk voorzien de tafel. Kapitein Nemo wees bij een stoel aan. Neem plaats meneer en eet als iemand die van de honger sterven moet. Het ontbijt bestond uit een aantalschotos welker inhout door de zee geleverd was en uit enige gerechten waarvan ik de aard en de herkomst niet kende. Ik moet bekennen dat ze goed smaakten doork ze hadden allen een bijzondere smaak waar aan ik mij slechts langzaam gewende. Die verschillende spijzen schelen volst voorhoudend te zijn en ik meende dat ze uit zee afkomstig moesten wezen. De kapitein keek mee aan. Ik vroeg hem niets maar hij raden mijn gedachten en antwoorden op de vragen welke ik vooral verlangen branden om tot hem te richten. De meeste van deze gerechten zijn zijn nu onbekend. Evenwel kun je er zonder vrees van eten. Ze zijn gezond en voedzaam. Zijdertlang heb ik afgezien van landvoedsel en ik bevind me er niet slecht bij. De krachtige banden van mijn equipage voeden zich niets anders als ik. Zijn dus al die spijzen voorbrengselen van de zee vroeg ik? Ja, bd de professor, de zee voorziet in al mijn behoeften. Dan eens werp ik me nette uit en haal ze tot scheurensstoel gevuld op. Dan weer ga ik op die jacht in dat element het welk voor de mens ongenaakbaar schijnt en ik jag het wild op dat zich in mijn onderzeeste bossen schuil houdt. Mijn kudde grasen evenals die van de oude herden van Neptunus zonder enige vrees in de onmetelijke wijnlanden van de Oceaan. Ik heb daar grote domijnen welke ik zelf doorzoek en waarop zeer een hand steeds alle dingen gezeind heeft. Ik keek Kapitein Nemo met grote ogen aan. En antwoorden ik begrijp voorkommer meneer dat u het nette u voertreffelijk vis bezorgen. Ik begrijp minder goed dat jij het water wilt in uw onderzeeste bossen vervolgd. Maar ik begrijp in het geheel niet dat een enkel stukje vlees hoe klein dan ook op uw tafel komt. Ik gebruik Nimmer het vlees van Landtieren. Antwoordde de Kapitein. En dit dan toch hernam ik terwijl ik op een schotel wees waarop nog enige plakken vlees lagen. Wat gemeent dat vlees is beneden professor is niets anders als een stuk gebraad van een zeeschildpad. Hier zijn bijvoorbeeld enige dofijne levers welke jij misschien voor varkensragoen gehouden hebt. Ik heb een bekwame krok die er uit Muntenslag van heeft om deze verschillende voortbrengselen van de oceaan toe te bereiden. Proef van al die gerechten. Hier is een gelij van Holothurien welke een Malaiër onverbetelijk zou noemen. Daar heb geen rom van walvissenmelk en suiker uit het grote zeewieren van de Noordzee. En vergun mij eindelijk u wat gekonfeite zeeanemone aan te bieden welke zeker tegen de zappigste vruchten kunnen opwegen. En ik proefde meer uit nieuwsgierigheid dan het honger terwijl Kapitein Nemo mij aangenaan bezig hield met zijn onwaarschijnlijke verhalen. Bij de zee meneer Arona die zo wonderbaar en onaard puttelijk is voet bij niet alleen doch zijn verschaf bij oekleding. De stof welke ik draag wordt geweven uit het bekleefsel van sommige schelpen. Ze worden geverft met het pulpel van de ouden terwijl er verschillende tinter op worden gebracht door Violet dat ik uit een plant ter middelandse zee de Aplisis haal. De rukwerken op uw toilettafel worden uit zeeplanten getrokken. Uw bed bestaat uit het zachtste zeegras. Een walfisbaard zal uw pen zijn. Uw inkt is het afgescheide vocht van een wekdier dat men Spaanse zeekant noemt. Alles komt uit de zee zoals er eens naar zal terugkeren. Bemind jij de zeekapitein? Ja, ik heb haar lief. De zee is alles. Zij bedekt zeventiende van de aardpol. Haar adem is zuiver en rijn. Het is de onmetelijke woestijn waar de mens nimmer alleen is want hij voelt rondom zich leven. De zee is slechts het voertuig van een bovennatuurlijk en wondervol leven. Ze is slechts beweging en liefde. Ze is het levende oneindige zoals een uur dichters en zijden. En, inderdaad meneer de professor, de natuur openbaart er zich in het delfstofen, planten en dierenrijk. Dit laatste vooral is rijk vertegenwoordigd door geleden en schelpdieren, door gewervelde en zoogdieren, door kruipende dieren en onttellbare scharen van vissen. Het is een eindelozerij van dieren waarin meer dan dertien duizend soorten worden aangetroffen van welkes dertientiende gedeelte in het zoete water ter huis behoort. De zee is de uitgestrekte vergaderbak der natuur. Het is uit de zee dat de aarde om zo te zeggen ontstaan is en, wie weet of ze er niet door haar eindige zal. Daar heest we heven stilten. De zee behoort niet aan de twingelanden. Op haar oppervlakte kunnen zij hun onbillijke rechten nog uitroefenen, ook aan de aanvallen en verslinden en er al de eiselijkheden de aarde overbrengen. Maar, 10 meter beneden op een vlakte houdt hun geweld op. Daar is hun invloed niet ich en verdwijnt hun macht. O, meneer, leef, leef in de diepte de zee. Daar alleen is men onafhankelijk. Daar alleen heeft men geen meester. Daar ben ik vrij. Kapitein Nemo speegplotseling te midden van zijn geestrift. Hadden zich buiten zijn gewoonten laten meestlepen, had hij te veel gezegd? Hij liep gedurende enige ogenblikken heven geontroerd heen en weer. Daarop werd hij bedaardig. Ze gelaad hernam de gewone kanten en zich tot mij wendende, zei hij. Als genuude nautilus wilt bezoeken meneer de professor, ben ik geheel tot toedienst. Het einde van halfstuk 10. Halfstuk 11 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leel. 20.000 meilen onder zee door Jules Verne, halfstuk 11, de nautilus. Kapiteet Nemo stond op. Ik volgde hem. Een dubbele deur achter in de zaal opende zich en ik betrok in Kamer welke van gelijke afbetingen was als die welke weer pas verlaten hadden. Het was een bibliotheek. Hoge palisanderhouten kasten met koper ingelicht bevatten op brede planken een groot aantal gelijk ingebonden boeken. Ze stonden rondom in de zaal en daaronder stonden gemakkelijker met bruinleder over trokend rustbanken. Lichte, beweegbare lessenaars, welke men naar Willekeur na zich toe kon draaien of wegschuiven, waren daarin bevestigd om er de boeken waarin men las op neer te leggen. In het midden stond een grote tafel met brossures en enige oude nieuwsbladen bedekt. Het elektrische licht scheen over het schone geheel en viel door drie matte glazenbollen van het plafond naar beneden. Ik beschouwte deze vernuftig ingerichte zaal met bewondering. Er kwam een ogen nauwelijks geloven. Kapitein Nemal zei ik tot mijn gastheer die op een rustbank naast mij plaatsnam. Dit is een boekkerij welke meer dan één paleis op het platteland tot eer zou strekken. En ik ben inderdaad verpaasd dat jij zo een boekenschat tot in de diepte de zee met u kunt voeren. Waar kan ik beter de eenzaamheid en meer stil te vinden? antwoordde de kapitein. Is uw studeervertrek in het museum zo rustig? Nee, meneer. En ik mag er nog wel bijvoegen dat het in vergelijking met het uwen er zeer armoedig uit zit. Je hebt hier zeker zes of zeven duizend delen twaalf duizend, meneer Arrona. Het is de enige band welke mij nog aan de aarde hecht. De aarde bestaat voor mij niet meer van de dag af dat ik met mijn nautulus voor het eerst in Zeedook. Die dag heb ik de laatste boeken brochures en dagbladen gekocht. En van die tijd is het mij alsof de mensen niet meer gedacht of geschreven hebben. Die boeken, meneer de professor, zijn overigens tot uw dienst geen kunt er vrij gebruik van maken. Ik bedankte kapitein Nemo en bekeek de bibliotheek eens wat nauwkuriger. Ze stelde overvloed van werken over allerlei wetenschappen zoals van Zeede en letterkundige aard in allerlei talen, maar ik zag geen enkelwerk over staathuishoudskunde die schede string verbannen te zijn. Zonderling was het dat al die boeken in welke talen ook geschreven door Ocandes stonden en die wanoorden beweest dat de kapitein van de nautulus alles vlugboest kunnen lezen wat hem in de hand kwam. Onder die werken zag ik de meeste stukken van oude en nieuwe schrijvers. Dat is te zeggen al wat de mens het schoonst heeft voorgebracht op het gebied van geschiedenis, dichtkunst en romantiek. Van Homerus tot Victor Hugo van Xenophon tot Michelin van Rabbelin tot Dickens. Het grootste deel der boekkerij was echter aan allerlei takken van wetenschapgewijt. Het waren werken van werktuigen en natuurkunde, waterbouw en weerkunde, aardrijkskunde en natuurlijk geschiedenis en ik begreep dat dit de voornaamste studie van de kapitein was. Ik zag er al de werken van Van Humboldt, Arrago, Focot, Harry Stankledenviel, Zal, Milne Edwards, Quattrefage, Tindel, Ferrede, Bertello, Peterman, Kuizurg, Mori enzovoort. De verslagen van de Academie voor Wetenschappen en van verschillende aardrijkskundige genoodschappen. En op één der beste plaatsen zelfs de beide delen, welke mij misschien zo'n goede ontvangst aan boord doen genieten. Eén week gaf mezelfs in juist de tijdspepaling aan de hand, namelijk één dat in de loop van 1865 verschenen was. Waardoor ik kon opmaken dat de reizen van de Nautulus tot geen vroeger tijdperk opklommen. Der halve had kapitein Nemo zijn onderzees leven eerst zeer de drie jaar begonnen. Overigens hoopte ik dat nieuwe werken bij die tijd misschien nog nauwkeuriger zouden kunnen aanwijzen. Maar ik had de tijd om dit te onderzoeken en ik wilde onze wandeling ter bezichtiging der wonderen van de Nautulus daarvoor niet ophouden. Ik dank u meneer, zei ik tot de kapitein, dat jij deze bibliotheek ter mij naar beschikking gesteld hebt. Er zijn daar schatten van wetenschappen in verborgen waarvan ik gebruik hoop te maken. Deze zaal dient niet alleen tot boekerij, maar ook tot rookamer, zei de kapitein. Een rookamer, riep ik uit, wordt er dan aan boord geroogd, zonder twijfel. Nou, geloof ik dat jij door betrekkingen met Havana onderhouden hebt, kapitein? Geen sinds, antwoordde Nemo, neem één van deze cigaren, meneer Arona, en hoewel zij niet uit Havana komt, zal u die wel smaken als geen kennis uit. Ik nam de mij aangeboden cigar aan. Ze had een goudkleurig dekblad. Ik stak haar op uit een klein comfort op zielijke bronzenvoet en deed de eerste trekken met het welgevallen van een liefhebber die in geen twee dagen gerookt heeft. Zij is voor treffelijk, zei ik. Maar het is toch geen tabak? Nee, antwoordde de kapitein, die tabak komt niet uit Havana of uit Oost-Indië. Het is een soort van nicotine-houdend c-gras, dat de zee hoewel vrij schaars oplevert. Betreurt ge uw Havana's nog, meneer? Ik laat die van nu af staan, kapitein. Rook dan naar hartelust, zonder u over de herkomst van deze cigaren te bekobberen. Geen belasting brukt ze, maar daarom zijn zij, geloof ik, niet minder goed. Integendeel. Daarna opende kapitein Nemo een deur tegenover die, waardoor wij de bibliotheek waren binnengetreden en ik trat een ruim en schitterend verlicht salon binnen. Het was een groot vierkant, met afgesneden hoeken, 10 meter lang, 6 breed en 5 hoog. Een zacht, maar zeer helde licht viel van een rijk met Arabesken-beschilderd plafond op al de woneren welke in dit museum opeen waren gestapeld, want het was Waarlijke Museum, waarin een ervaren en rijke hand al de schatten van natuur en kunst had bijeen gebracht op een wijze welke de kust matige verwarring van een schildersattelier kenmerkt. Een 30-tal meestal stukken hing een ingelijk vormige lijsten langs de wanden, die met een sierlijk dochteftig behang zo waren bedekt. Daartussen hing een schitterende wapentrofeen. Ik zag daar onderschildereien van de hoogste waarde welke ik voor het grootste gedeelte in bijzondere verzamelingen en op tentoonstellingen had bewonderd. De verschillende scholen der oude meesters waren vertegenwoordigd door een Madonna van Ravell, een moedermaart van Leonardo Da Vinci, een nymph van Corrigio, een vrouw van Tiziaan, een aanbinding van Paul Vironese, een hemoverd van Maurilio, een portret van Holbein, een monarch van Velasquez, een kermis van Rubens, een Vlaams landschap van Teniers, zware stukken van Gerard Dauw met Soux en Paulus Potter, zee stukjes van Bakhuizen en Vernet. Onder de nieuwe schilderijen merkte ik op van Delcroix, Rosa Bonneur, de Keizer, Engere, Scheffer, Maisonnier enzovoort. Enige prachtige nabootsingen van de schoonste modellen der oudheid in Marmer of Bronze stonden op voetstukken in de hoeken van dit schone museum. De verbazing welke de kapitein van de nautulus mijn voorspeld had, begon zich reeds van mijn meester te maken. Meneer de professor, zei de vreemde man, gezult de weinige complimenten waarmee je kunt ontvang en de wanoorden welke hierheerst wel willen veronschuldigen. Zonder te willen onderzoeken wie geen zijt, meneer, antwoorde ik, zou ik wel willen vragen of geen kunstenaar zijt. Op zijn hoogstliefhebber, meneer, ik wilde vroeger veel van om die kunststukken te verzamelen welke de menselijke hand had voortgebracht. Ik zocht ze begierig en onvermoeid op en heb op die wijze enige kostbare stukken welkandig kunnen krijgen. Het zijn mijn laatste herinneringen van die aarde welke dood voor mij is. In mijn ogen zijn uw nieuwe artiesten reeds zeer oud. Bestaan reeds 2 of 3000 jaar en ik verwaar ze in mijn geest. Meesters heb ik geen leeftijd. En die componisten vroeg ik terwijl ik wees op stukken van Weber, Rossini, Mozart, Beethoven, Haydn, Meijerbeer, Herrot, Waaknig, Auberg, Gounot, en anderen die op een serrafeur van het grootste model welke tegen één van de wanden der zaal stond verspreid lagen. Die componisten antwoorden mij de kapitein zijn voor mij tijdgenoten van Orfaars want tijdrekenkundig verschil bestaat in de herinnering der doden niet en ik ben dood meneer de professor. Even goed dood als uw vrienden die een paar meter diep onder de grond liggen. Kapitein Nemo's wegen schen in diepe mijmering verzonken. Ik beschouwde hem met levendige aandoening terwijl ik in stilte het vreemde van zijn gelaad trakte te oncijferen. Tegen een kostbare met Mozaïk ingedegde tafel geleund zag hij bij niet meer en had hij bij geheel vergeten. Ik erbiede dit stilswijgen en beschouwde verder al de bijzonderheden welke het salon versierden. Na de kunstwerken bekneden zeldzaamheden uit de natuur een belangrijke plaats. Zij bestonden voornamelijk uit planten, schelpen of anderen voor het brengselen van de oceaan welke de kapitein waarschijnlijk zelf gevonden had. In het midden van het salon spong een elektrisch verlichte waterstrouw uit een frontijn op welke uit een enkele schelp vervaardigd was. Deze schelp was aan de randen zeerlijk uitgesneden en had een omtrek van 6 meter. Zij was dus groter dan die schone schelpen welke frans de eerste van de Venetiaanse Republiek kreeg en wel van hij voor de kerk van Saint-Soupis te Parijs twee reuzechtige doopbekkens die het vervaardigen. Rondom die frontijn waren onder zeerlijke glazen ramen de kostbaarste voortbrengselende zee gerangschikt welke het oog eens natuuronderzoekers ooit aanschoud had. Men kan begrijpen hoe opgetogend ik was. Een collegioloog schelpkeller die wat zenuwachtig was zou misschien van verbazing zijn omver gevallen voor andere glazen kastjes waarin schelpen waren tentoog gesteld. Ik zag er een verzameling van onschatbare waarden waardoor de tijd mij zou ontbreken om die geheel te beschrijven. Genoeg zei je te zeggen dat ze uit alle oorden der wereld uit alle delende zee was bijeen gebracht. Er waren paren onder van allerlei kleur en grote zelfs zo groot als een duiven ei welke een waarde van etelijke miljoenen moest hebben. Het was dus onmogelijk om de waarde van deze verzameling te schatten. De kapitein had miljoenen moeten besteden om die kostbaarheden te verwerven. En ik voeg mij zelf af aan welke bronheid putten om aan al die grillen van een verzamelaar te voldoen toen ik door deze woorden uit mijn mijmering werd opgewekt. Gij beschouwt die schelpen meneer de professor. Ze mogen de natuurkenner belang in boezemen maar ze hebben voor mij een aangenamerzijde want ik heb ze alle eigen handig verzameld en het is geen zee op de aarpool welke ik niet onderzocht heb. Ik begrijp het genot kapitein om te midden van zulke rijknommen rond te wandelen. Gij behoort onder degene die zelf hun schatten verzameld hebben. Geen Europees museum bevat zoke verzameling van voortbrengselen uit de Oceaan. Maar als ik mijn bewondering daar aan geheel besteedt wat rest bij dan voor het vaartuig waarin ze verborgen zijn. Ik wil niet doordringen in uw geheimen maar ik bekend dat hij noodelijks mijn nieuwsgierigheid in de hoogste mate opwekt. Om de kracht welk haar in beweging brengt en het toestel dat hij bestuurt. Ik zie aan de muur van deze zaal instrumenten hangen wie de bestemming mij onbekend is. Zou ik mogen weten? Meneer Arona, antwoordde de kapitein, ik heb u gezegd dat jij bij mij aan boord vrij zat zijn. En daarom is geen deel van de nautulus voor u verborgen. Er kunt het vaartuig in alle bijzonderheden in ogen schouw nemen en ik zal het mij tot een genoeg gerekenen uw gids te zijn. Ik weet niet hoe u te dank meneer, maar ik zou geen misbruik maken van uw goedheid. Alleen wens ik u te vragen waar deze natuur kunnen gewerktuigen voor dienen. Diezelfde instrumenten bevinden zich in mijn kamer meneer en daar zal ik de eer hebben, u er het gebruik van te verklaren. Bezien vanaf echter een ogenblik de hut welke voor u bestemd is. Gij moet toch weten hoe jij op de nautulus zult gehuiswest zijn. Ik voorde de kapitein die door een andere deur mij in één dag gangen van het schip bracht. Hij geleidde mij naar het voorste gedeelte en daar vond ik niet een hut, maar een smaakvolle kaber met bed, toilettafel en verschillende andere meubelen. Ik kom een gast deerslecht danken. Uw kamer is naast de mijne, zei hij, een deur open doende en de mijne komt uit in het salon dat wij zo even verlaten hebben. Ik trot de kamer van de kapitein binnen. Deze zag er somber bijna als een kloosterzel uit. Een ijzeren bed, een werktafel en enige andere benodigdheden, alle slechts ten halve verlicht. Niets aangenaams. Slechts het strikt nodige. Kapitein Nemo wees mijn stoel. Ik ging zitten en daarop begon hij al dus. Het einde van hoofdstuk elf. Hoogstuk twaalf van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart de Leeuw. 20.000 meilen onder zee door Silverne hoogstuk twaalf. Alles door elektriciteit. Meneer, zei kapitein Nemo, terwijl hij mij op de instrumenten aan de wand wees. Dat zijn de voor de vecht van de nautilus vereisde werktuigen. Hier in mijn salon heb ik ze altijd voor ogen. Ze wijzen mij de plaats en de juiste richting in het midden van de oceaan aan. Sommigen zijn nu bekend als de thermometer welke mij de temperatuur in de nautilus aanwijst. De barometer die de drukking van de lucht aanduid en verandering van weer voorspelt. De hygrometer die de graad van droogte van de atmosfeer aanwijst. Het stormglas maar van het minks voor mij door zijn verandering stormverkondigd. Het kompas dat mijn weg geregeld. De seksstand die mij de breedte doet kennen. Gronometers welke mij de lengte laten berekenen en eindelijk dag- en nachtkijkers die mij dienen om alle punten van de gezicht eindig te onderzoeken als de nautilus op de oppervlakte de lc drijft. Het zijn de gewone zeevaartkundige instrumenten antwoorde ik. Ik ken er het gebruik van maar er zijn nog andere welke zonder twijfel voor de bijzondere inrichting van de nautilus bestemt zijn. Die wijzerplaat daar met beweegbare naald is dat geen manometer juist meneer hij staat in verbinding met het water welks drukking hij aanwijst zodat ik daardoor weet op welke diepte mij vaartuig zich beweegt. En die dieplode van nieuwe soort het zijn termometrische dieplode welke mij de warmtegraad van de verschillende diepte de zee doet kennen. En die andere instrumenten welke gebruik ik zelfs niet kan raden. Dans moet ik u een en ander verklaren meneer de professor zijn kapiteidebo hoor mij dus aan. Hij bewaarde de duurende enige ogenblikken het stilswijgen en sprak daarop het volgende. Er bestaat in kracht welke mij gehoorzaamd die snel en met het grootste gemak werkt. Welke zich voor allerlei gebruik weet te schikken en het meesterschap met mij aan boord uitoefend. Door die kracht geschiet alles. Zij verlicht en verwouwend mij en is de ziel van al mijn werktuigen. Die kracht is de elektriciteit. De elektriciteit riep ik ten hoogste verbaasd. Ja, meneer. Mijn kapitein uw verterg beweegt zich bijzonder snel. Het geen moeilijk te rijmen is met de kracht de elektriciteit. Haar beweerkracht is tot hele bijzonder gering geweest. Het heeft terecht weinig kunnen uitwerken. Meneer de professor antwoorden de kapitein. Mijn elektriciteit is niet te gewoden. Welke elke een kent. Dit is alles wat ik er u van kan zeggen. Ik zal ook niet onbescheiden zijn kapitein en ik zal mij ver genoegen met mijn verbazing over zulke resultaten uiten. Een enkele vraag even wel. Wob je niet behoefte antwoorden als ik onbescheiden ben. De elementen welke jij voor die wonderbare kracht bezigt moet een spoedig verbruik zijn. Hoe bijvoorbeeld vervangt jij het zink omdat jij geen gemeenschap meer houdt met het bewoon de land? Nu vragen zal beantwoord worden antwoorden kapitein Nemo. Ik zal beginnen met u te zeggen dat er op de bodem der zee, zink, ijzer, zilver en goudmijnen bestaan welke ontginning zeer zeker tot de mogelijkheden behoord. Maar, ik gebruik niets van die metalen. En ik heb aan de zee zelf de middelen ontleend om mijn elektriciteit voor te brengen. Aan de zee? Ja, professor. En de middelen naartoe ontbraken mij niet. Ik zou bijvoorbeeld elektriciteit hebben kunnen verkrijgen door de verschillende temperaturen welke metaaldraden ondervinden als ik zo op verschillende diepten indompel. Maar, ik heb de voorkeur gegeven aan een meer praktisch middel. En welke is dat? Geen kent de samestelling van het zeewater. Op 1 kilogram vindt mij 0,965 water en ongeveer 0,0267 gloorsodium. Verder is er seegeringen hoeveel dat gloor potassium, gloormagnesium, zwavelzure kalk, zwavelzure magnesia, broodmagnesium en konzure kalk. Gij ziet dus dat gloorsodium er in merkbare hoeveelheid in voorkomt. Dit zodium haal ik uit het zeewater en ik stel er mijn elementen uit samen. Uits zodium. Ja, meneer. Met kwik vermengd vormt het in amalgama dat in de bunsense elementen het zinc kan vervangen. Het kwik wordt nooit opgelost. Dit is slechts het geval met het zodium, toch dit levert de zee bij telkens weer op. Bovendien moet ik u zeggen dat de zodiumzuilen als zeer sterk werkend moeten beschouwd worden en dat haar elektrieke kracht dubbel zo groot is als die van zuilen van zinc. Ik begrijp kapitein dat het zodium in uw omstandigheden voor treffelijke diensten bewijst. Geef in het in zee, goed. Maar jij moet het er uithalen. En hoe doet je dat? Uw zuilen zou er misschien naartoe kunnen dienen, toch als ik bij niet bedrieg, dan moet het verbruik van zodium in uw elementen de voortgebrachte hoeveelheid verre overtreffen. Daarom verschaf ik het niet op die wijze meneer en ik gebruik daarvoor zeer evoudig steenkolen. Dicht jij in de grond vindt? Vroeg ik? Nee, in zee, antwoordde kapitein Nemo. Kun je dan uw onderzezen kolenmijnen ontginnen? Wacht maar, meneer Arona, en gezocht ons bezig zien. Ik vraag u slechts wat geduld, omdat je daardoor toch de tijd hebt. Herinner u even wel voortdurend dat ik alles aan de oceaan verschuldigd ben. De zee verschapt mijn elektriciteit en deze geeft aan de nautilus warmte, licht, beweging, kortom het leven. Maar toch niet de lucht welke ga je inaden? Oh, ik zou zelfs de nodige lucht kunnen vervaardigen. Toch, dit behoeft niet, omdat ik naar de oppervlakte dan zee terugkeer als ik het goed vind. Wanneer de elektriciteit maar niet al de nodige zuivere lucht verschapt, dan brengt zij toch de pompe in beweging welke de lucht in een vergaardbak te samenpest, waardoor ik als ik wil mij verblijf in de diepte kan verlengen. Kapitein, antwoordde ik, ik kan u slechts bewonderen. Je hebt zeker de warekracht de elektriciteit uitgevonden, welke de mensen hun zondertijfel later zullen vinden. Ik weet niet of ze die wel zullen vinden, antwoordde de kapitein Koel. Hoe het ook zei, gekent nu het voornaamste gebruik het welkik van deze krachtmaak. Zij verlicht ons met een gelijk matigheid en een duur welke het zonlicht niet bezit. Zie hier, dit uurwerk. Het is elektric en loopt regelmatiger dan de beste chronometers. Ik heb het op de Italiaanse wijze in 24 uur een verdeeld, want voor mij bestaat geen dag of nacht, geen zon of maan, maar alleen dit kunst ligt dat ik tot de dieptinder zee met mij kan meevoeren. Zie, op dit ogenblik is het 10 uur in de morgen. Juist. Hier is nog een andere toepassing de elektriciteit. Deze wijzerplaat wijst de snelheid van de nautilus aan. Een elektrieke draad stelt haar in verbinding met de schroef en deze neld wijst mij dan de juiste snelheid aan. Op dit ogenblik bijvoorbeeld lopen we 15 kilometer in het uur. Het is verbazend en ik zie wel kapiteen dat jij gelijk gehaald hebt om deze kracht te gebruiken welke wind, water en stoom vervangt. We hebben nog niet gedaan meneer Aruna, zei kapiteen Nemo, terwijl hij opstond. Als je mij wilt volgen zullen wij de achtersteven bezoeken. Ik kende nu reeds het gehele voorste gedeelte van dit vaartuig. Het welk als men het van midden naar de voorsteven ging, op deze wijze was ingedeeld. De 1 zaal 5 meter lang van de bibliotheek gescheiden door een hermetisch beschot waar het water niet doorheen komt dreien. De boekkerij was 5 meter lang. De grote zaal van 10 meter door in 2e waterdicht beschot gescheiden van de Kamerdeskapiteins welke 5 meter lang was. Daar achter lag Bijnhut van 2,5 meter en eindelijk een bergplaats van 7,5 meter die zich tot aan de voorsteven uitstrekte. Dus in het geheel 35 meter lang. In de ondordringbare beschotten waren deuren aangebracht die door sluitstukken van Kau Chuk hermetisch sloten waardoor de veiligheid aan boord van de nautilus gewaarboord was voor het geval dat het vaartuig een lek bekwam. Ik volgde de kapitein door de loopgangen aan bakboord. Ik kwam in het midden van het vaartuig. Daar was een soort van put tussen 2 ondordringbare beschotten. Een ijzeren trap aan de wand vast geschoefd leidde naar het bovenste gedeelte. Ik vroeg waarvoor die trap diende. Daar langs bereikt men de sloep, zei hij. Hoe? Heb je dan een sloop? Vroeg ik vrij verwonderd? Zonder twijfel lichtvaartuig dat niet zinken kan en voor uitstapjes en voor de vissvangst gebruikt wordt. Maar als je u daarop wilt inschepen moet je naar de oppervlakte daar zee stijgen? Geen zins. Deze sloep zit aan het boven gedeelte van de nautilus bevestigd en wordt bewaard in een daarvoor geschikte ruimte. Ze is van een dek voorzien voorkomen water dicht en met flinke kaptrollen vastgemaakt. Deze trap leidt naar een mangat in het buiteste opleedshof van de nautilus waar een dergelijk had dat in de sloep gemaakt is juist tegen aanslaat. Door deze dubbele openin kruip ik in de boot. Dan sluit ben de ene in de nautilus en ik de andere in de sloep. Ik laat de touwen over de katrullen schieten en de boot reist met een vervaarlijke snelheid naar de oppervlakte. Daar open ik in de luik in het dek dat tot nog toe zorgvuldig gesloten bleef. Ik richt de mast op, huizen zeil of neem de riem in ter hand en ik vaar. Maar hoe komt jij aan boord terug? Ik ga niet terug, meneer Aruna. De nautilus komt daarmee toe. Op uw bevel? Op mijn bevel? Een elektrieke draad verbindt mij met het vaartuig. Ik telegrafeer en dat is genoeg. Inderdaad, niet zo zeevoudiger zei ik, duizelend van het horen van al die wonderen. Na het trappgat voorbij gegaan te zijn waardoor men op het plat kon komen zag ik een hut van 2 meter lengte waar Koenraad en het Lent verrukt over het aangeboden maal bezig waren dit te verarberen. Daarna opende de kapitein een deur welke in een 3 meter lange keuken uitkwam. Deze was tussen de grote kombuizen gelegen. In de keuken werd de elektriciteit krachtiger en dienstiger dan het gas overal voor gebruikt. De draaden onder de fornuizen verhitten daar aangebrachte stukken platina-spons zeer regelmatig. Even zo werd de hitte onderhouden onder destileerketels welke door uitdamping heerlijk drinkwater opleverde. Bij die keuken was de gemakkelijk ingerichte badkamer waar 2 graden water na verkiezing koud of warm verschaften. Op de keuken vervolgde het verblijf van de equipage. Maar daarvan bleef de deur gesloten zodat ik die inrichting niet kon zien waardoor ik anders er achter had kunnen komen hoeveel mannen voor het besturen van de nautilus nodig waren. Een vierde waterdicht beschot scheiden deze ruimten van de basietekamer. Een deur opende zich en ik bevolkt mee in de ruimte waar kapitein Nemo zeker en uitstekend ingingeur zijn toestellen voor beweegkracht had geplaatst. Deze heldenverlichten maschinekamer was niet minder dan 20 meter lang. Ze was in 2 delen afgedeeld. Het eerste bewatte de elementen het tweede de werktuigen welke de beweging aan de schroef mededeelde. Ik was het eerste ogenblik verwonderd over de bijzondere lucht welke deze ruimte vervulde. De kapitein bemerkte dit. Het zijn enige gasachtige producten zei hij welke het gevolg zijn van het gebruik van sodium. Overigens zuiveren we ook gemorgen het gehele vaartag door er verse lucht in te laten stromen. Ik beschouwde met een licht te begrijpen belangstelling de machines van de nautilus. Geziet zei kapitein Nemo dat ik de elementen van Bunsen en niet van Roemkorf gebruik. De laatste zouden niet sterk genoeg geweest zijn. De Bunsense elementen zijn slechts weinig in getal maar sterk en groot het welk de ondervinding mijn geleerd heeft dat beter is. De elektrieke strom wordt naar achteren gevoerd waar hij door elektromagneten van grote afmeting inwerkt op een bijzonder stelsel van hefbomen en raderen welke de beweging weder overbrengen op de schroefstang. Deze schroef welke middelijn 6 meter bedraagt kan 120 omwettingen in de seconde doen. Echt geiffen krijgt al dus een snelheid van 50 kilometer in het uur. Er was nog iets geheimzinnigs toch ik drongen niet op aan om het te weten. Hoe konden elektriciteit met zulke kracht werken? Waar nam die bijna onbegrenste macht haar oorsprong? Was het door buitengemenen spanning opgewekt door klossen van een nieuwe soort? Was het door overbrengen van krachten ineentot nu toe onbekend stelsel van hefbomen dat men dit elektriekvermogen tot in het oneindige kon doen toenemen? Dit kan ik niet begrijpen. Kapitein Nero zei ik? Ik zie de resultaten elektracht niet zitten verklaren. Ik heb de nautelers voorde Abraham Lincoln zich zien bewegen. Ik weet dus waraan ik bij ten opzichte haar snelheid kan houden. Maar zich bewegen is niet genoeg. Men moet kunnen zien waar men heen gaat. Men moet zich recht en links naar boven en naar beneden kunnen bewegen. Hoe bereikt jij zulke een grote diepte waar jij tot mij een toenemende weerstand moet ondervinden? Die slecht door honder de atmosferen te meten is. Hoe steigt je weer naar boven? In een woord? Hoe blijft jij op die diepte welke jij wilt? Ben ik misschien onbescheiden door je dit te vragen? Geen sinds meneer de professor antwoordde de kapitein naar enige aarzelling om dat geluid vaak daar nimmer zot verlaten. Kom in het salon dat is onze ware studeerkamer en daar zot ge alles van nemen wat geen omtrenden nou natuurlijk weten moet. Het einde van half stuk 12. Hoogstuk 13 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. 20.000 meilen onder zee door Jules Verne. Halfstuk 13. Enige cijfers. Een ogenblik daarna zaten wij in het salon met een sigaren in de mond. De kapitein legde mee een tekening voor waarop het plan van de nautulus in opstand en doorsteden was uitgewerkt. Toen begon hij zijn verhaal in deze woorden. Hier hebt jij de verschillende afmetingen meneer van het vaartraag waarop geen u bevindt. Het is een lange cylinder met kegelvormen geuuteinden. Het ziet er zo ongeveer uit als een sigaar. De documenten London Reeds bij verschillende gelijkzortige constructieën gebruikt heeft. De lengte van de cylinder van de ene punt tot de andere bedraagt juist 70 meter. De middelijn is op de grootste breedte 8 meter. In mijn vaartraag staat dus niet zoals in uw grote stoomschepen de breedte tot de lengte als 1 tot 10 maar de zijden en de ronding zijn lang genoeg om de verplaatste watermassa geen enkele verhindering in zijn vaart te doen ondervinden. Deze twee afmetingen kunnen u door eenvoudige berekening de oppervlakte en de inhoud van de nautule stoen vinden. De oppervlakte bedraagt 1011.45 4 kilometer. De inhoud 1500.2 kilometer. Dat wil zeggen dat als het vaartraag geheel in het water gedompeld is er een watermassa verplaatst wordt die ongeveer 1500 ton weegt. Toen ik mijn plannen maakte voor dit onderzees een vaartraag wilde ik dat als het in evenwicht op het water lach met voor 19 er daarin zou wegzinken het sterkte 10e uit zou steken. Daarom moest het sterkte 19e van zijn volume verplaatsen de halve 1350.18 kilometer. Dat is te zeggen een gewicht van een gelijk aandal tonnen. Ik mocht dus bij mijn constructie dit gewicht niet te boven gaan. De nautule heeft een dubbele romp welks platen door dwars-eisers verbonden zijn welke eraan een buitengewone sterk te geven. Door deze inrichting heeft de oppervlakte een weerstans vermogen alsof ze massief was. De naden kunnen niet worden ingedrukt. De ijzere panseplaten zitten vast tegen opkanden gedrukt en door zo'n bouw is bij het schip in staat om de hevigste zeeën te totzeren. Die beide omkleedsel zijn van stalen platen verveiligd welke tichtheid in vergelijking met die van het water 7,8 bedraagt. De huid is niet minder dan 5 centimeter dik en weegt 364.56 ton. De kiel welkens 30 centimeter hoog en 25 de breed is Weegt alleen 62 ton. De machine de ballast de verschillende voorwerpen en werktuigen de tussenwanden en de binnenste stutten hebben te samen in gewicht van 923.62 ton. Het welk bij de vroeger opgegeven cijfers gevoerd een totaal oplevert van 1350.18 ton. Begrepen? Begrepen antwoorde ik. Als dus de nautunus drijft vervolgde de kapitein dan steekt zij voor een tiende deel boven water uit. Wanneer ik dus vergaarbakken heb aangebracht welke even groot van inhoud zijn als dit tiende gedeelte dat is van 150.02 ton en als ik die met water vul dan zal het vaartuig geheel onder water zijn. Dit gebeurt meneer de professor die vergaarbakken bestaan in het benedenste deel van de nautunus. Ik heb de kranes nergens de openen de ruimte wordt gevuld en het schip drijft juist onder de oppervlakte des waters. Goed kapitein maar nu stuiten we juist op de grootste moeilijkheid dat gejuist onder het water oppervlakte drijven kunt begrijp ik maar als je lagen wilt zakken ontmoet hoevaart er dan geen drukking van beneden naar boven van een kilogram op de vierkante centimeter. Juist meneer dan begrijp ik niet hoe jij de nautunus zo diep kunt doen indompelen of jij moest daar gehuil laten vol lopen. Geen moeten statica niet met de dynamica verwarren professor antwoorden kapitein Nemo want dan begraat geen groot verdwaligen er is slechts weinig arbeidsvermogen nodig om de grootste diepte van de oceaan te bereiken want alle lichamen hebben de neiging tot zinken vol slechts mijn redenering ik ben geheel gehoor kapitein toen ik het toenemende gewicht wilde berekenen dat ik aan de nautunus geven moest om haar dieper te doen zinken behoefde ik slechts acht te geven op de vermindering in volume welke het zee water ondergaat naar maten men dieper in zee daalt dat is duidelijk antwoorden ik wel nu als het water al enigszins kan worden samengedrukt dan bezit het deze hoedaligheid toch slechts in geringen mate en inderdaad volgens de laatste berekeningen is de vermindering stert 460 10 miljoenste per atmosfeer of op elke 10 meter diepte wil ik dus 1000 meter diep zinken dan moet ik berekenen hoeveel het volume inkrimpt onder een druk van een kolon van 1000 meter hoog dat is onder die van 100 atmosferen de vermindering zal dan 436 100 duizend te zijn ik moet mijn gewicht dus zo danig vermederen dat het vaartuig 1506.74 ton weegt in plaats van 1500.2 ton het is dus slechts een vermindering van 6.54 ton slechts wel zeker meneer Arona en die berekening is gemakkelijk na te gaan nu heb ik nog andere vergaarpakken welke 100 ton inhoud hebben ik kan me dus op ontsachelijke diepte laten zinken als ik weer stijgen wil heb ik het water slechts te verwijderen en als ik dan alle vergaarpakken ledig maak komt er nou dus weer voor een tiende deel van haar hoogte boven het oppervlak aaks tegenzoek heel op cijfers gegaan de bewijsvoering had ik niets in te brengen ik neem uw berekening aan kapitein gaf ik de antwoord en ik zou zeer onaardig handelen om daarover met u te twisten omdat de ondervinding er dagelijks de waarheid van bewijst maar ik verzie nog een wezenlijke moeilijkheid welke meneer als jij op 1000 meter diepte zijt dan ondervindt het buiteste bekleedsel van de nautilus een drukking van honderd atmosferen als jij dus op dat ogen blik het water uit uw vergaarpakken wilt verdrijven om weer te stijgen dan moet een uw pompen die drukking over winnen en dat is 100 kilogram op de vierkante centimeter jij hebt dus een kracht nodig welke de elektriciteit alleen meer kon geven veel kapitein neem al mijn haastig in de reden ik herhalen het u meneer dat de dynamische kracht van mijn werktuigen bijna onbegrenst is de pompen van de nautilus hebben een verbazende kracht gehebt dat tunt mij reeds moeten ondervinden toen haar waterstralen zich als een woedende stroom op het dek van de ebrem lincool neersnochten overigens bedien ik mij van mijn hulpvergaarpakken slecht om een gemiddelde diepte van 1500 tot 2000 meter te bereiken en dat wel om mijn toestellen te sparen als ik lust heb op de oceaan op een diepte van 2 of 3 kilometer te bezoeken dan heb ik veel langer toch even of veilbare bewegingen nodig welke dalkapitein vroeg ik daarvoor moet ik u noodzakelijk meedelen hoe de nautilus bestuurd wordt ik brand van ongeduld om het te vernemen om het schip naar stuur of bakbord zijden te wenden om het te doen laveren kortom om het in horizontale richting te doen bewegen daarvoor gebruik ik een gewone hoer dat met een tandrad in beweging wordt gebracht maar ik kan de nautilus ook van boven naar beneden en omgekeerd bewegen in verticale richting en dit doe ik door middel van twee hellende vlakken welke aan weerzijden midden uit het schip steken en die door middel van krachtige hefbalmen allerlei standen kunnen aannemen als die vlakken evenwijdig bij het vaart daar gehouden worden dan gaat het in horizontale richting voort worden zij schuins gehouden dan daalt de nautilus volgens de helling daar vlakken en door de werking de schroef naar de diepte of komt op dezelfde wijze naar boven en zelfs als ik spoediger naar boven welkomen dan laat ik de school stil staan en de drukking van het water tot de nautilus in verticale richting even spoedig stijgen als een luchtbal die met waterstof gas gevuld zich in de lucht verheft bravo kapitein riep ik uit maar hoe kan de stuurman de weg volgen welke hij hem in het midden de zee aanwijst de stuurman staat in een glazen kooi welke boven op de nautilus enigszins uitsteekt en welke van grote lenzen is voorzien glazen die bestand zijn om aan zulke drukking weerstand te bieden wel zeker het crystal dat zo bros is als er tegen gestoten wordt heeft echter een aanzienlijk weerstandsvermogen bij proeven welke men in 1864 in de pozee je nam om bij elektriek licht te vissen merkte men op dat crystal platen van 7 millimeter dik aan een drukking van 16 atmosferen kon de weerstand bieden als men een slechte warmte stralen door dit vallen welke haren een gelijk matige warmte mededeelden en de glazen wel van ik mij bedien zijn in het middelpunt niet minder dan 21 centimeter dik dat is dus 30 mal zoveel ik geloof het kapitein maar om te zien moet het licht de duisternis van die diepte toch vervangen en ik vraag me zelf af hoe het mogelijk is om onder in zee achter het stuurrokje is een krachtige elektrieke reflector geplaatst welke stralen de zee op een kilometer afstands van lichten bravo kapitein nu begrijp ik dat lichten van de rustzachtige eenhoorn die alle geleerde inspalling heeft gebracht het is natuurlijk dat ik u hierbij vragen of de botsing tussen de nautulis en de scotia waarover zoveel gepraat is door een toevallige ontmoeting werd veroorzaakt of niet geheel toevallig meneer ik voer op twee meter onder water toen de botsing plaatsschep overigens zag ik dat het geen noodlotte gevogen heeft gehad geen meneer maar wat u ontmoet ik met de ebrem linkon aangegaat het spijt mij voor één van de beste schepen van die flinke amerikaanse marie de manier maar met veel mee aan en ik moest mij verdedigen overigens heb ik mij straks ver genoeg om het frigat in een toestand te brengen dat het mij geen schade meer kon doen het zal zijn avarij in de eerste haven de beste wel kunnen doen herstellen oh kapitein kriep ik geheel overtuigd uit uw nautulis is waarlijk een wonder ja manier antwoorden de kapitein met wezenlijke aandoening en ik heb dat schip zo lief alsof het mijn vlees din op uw gewoondeschep in de gevaar nu omringen indien men op zee al haar eerst de indruk krijgt van een gevoel dat u daar de afgrond trekt zoals jansen het zo nauwkurig gezegd heeft dan heeft de mens in de nautulis niets de vrezen geen lek want de dubbele huid heeft de sterkte van ijzig geen tuig dat door het slingeren en stampen van het schip spoelig verneeld is geen zeilen welke door de wind u voor de neus aan vlaarders geurt geen ketels die door de hitte verteerd worden geen brand omdat het gehele schip van ijzer en niet van hout gemaakt is geen kolen welke opraken omdat elektriciteit zijn grootste kracht uitmaakt geen botsingen te vrezen omdat het alleen in de diepte van de zee vaart geen storm te weer staan omdat het schip enegemetersreeds onder de oppervlakte een voorkomen stilte vindt dat is nu het schip bij uitnemendheid meneer en indien het waar is dat de ingeneur meer vertrouwen in zijn vaart daar stelt dan de bouwmeester en de bouwmeester meer dan de kapitein zelf dan kunt jij begrijpen met welke vertrouwen ik voor mijn nautelus beziel ben als ik u zeg dat ik er de kapitein de ingeneur en de bouwmeester van ben de kapitein sprak met wegslepende welsprekendheid het vuur van zijn blik het levenigen van zijn gebaren maakte een ander mens van hem ja hij had zijn vaartuig lief als hun vader zijn kind maar een misschien onbescheiden vraag reest u bij mij op en ik kon die ook niet terughouden zeid jij dan ingeneur kapitein vroeg ik ja professor antwoorden hij ik heb te londen te parijs en te new york gestudeerd toen ik nog op het land woonde maar hoe heb jij in het geheim die wondervolle nautelus kunnen bouwen elk gedeelte van meneer Arona heb ik onder een verkeerd opgegeven bestemming uit verschillende landen laten komen de kiel is te leukere zo in Frankrijk gesmeed de schoefstang bij Pannenkoo te londen de ijzer en panserplaten bij leerd te Liverpool de schoef bij Scott te Glasgow de vergadebakken zijn bij keel en koo te Parijs gesmeed de machine bij Kroep te Essen de spoor in de werkplaatsen van Motala in Zweden de juistheidsinstrumenten zijn van de gebroeders hard te New York enzovoort en ieder van de leveranciers kregen onder verschillende benamingen iets van mijn plan te zien maar toen die stukken gereed waren moest jij die toch passen en in hoekanden zetten ik had mijn werf op een onbewoond eiland midden in de oceaan mijn werklieden dat is te zeggen mijn dappere makkers die ik onderricht en gevormd heb hebben daar de nautilus onder mijn toezicht gebouwd en toen het vaartaag van Stapel was gelopen heeft het vuur elk spoor van ons verblijf toen verdwijnen ik geloof zelfs dat als ik er toen in staat was geweest ik het eiland in de lucht had laten springen ik begin te geloven dat de kosten voor het bouwen van de nautilus buitensporig groot zijn geweest een eisere vaartaag meneer Arunach kost 1125 franc per ton de nautilus speelt 1500.2 ton zij kost dus 1.687.725 francens dus zowat 4 of 5 miljoen met alle kunstwerken en schatten welke zij bevat een laatste vraag kapitein vraag meneer zijt hij dan zo rijk? ongelooflijk rijk meneer ik zou zelfs zonder moeite de gehele nationale schuld van Frankrijk kunnen betalen ik keek de zondelingenman die zo sprak strak aan maakte hij ook misbruik van mijn vertrouwen de toekomst zou mij dit raad zo oplossen einde van de hoofdstuk 13 hoofdstuk 14 van 20.000 milen onder zee deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart De Leeuw 20.000 bijnen onder zee door Joferne hoofdstuk 14 de zwarte stroom met berekend dat het water op de aardbol een oppervlakte beslaat van 3.751.322.674 km of meer dan 37.5 miljoen hectaren de massa water wordt geschat op een hoeveelheid gelijk aan het water dat alle rivieren der aarde gedurende 40.000 jaar zouden uitstochten gedurende de geologische tijdperken volgden het tijdmerk van het water op dat van het vuur eerst was er overal zee toen verschenen in het silurische tijdvak langzamerhand berichtoppen eilanden kwamen boven verdwenen soms onder de grote waterstromen kwamen op deel boven verenigde zich en vormde vaste landen zoals wij die nu doorkennen er was een bewoonbaar vast gedeelte ontstaan dat een oppervlakte had van 132 miljoen 987.374 kilometer of ruim 13.298 miljoen hectaren de vorm van dit land doet ons het water in vijf grote wereldzeeën verdelen de Noordelijke IJC, de Zuiderlijke IJC de Indische Oceaan, de Atlantische Oceaan en de Stelle Zadzee deze laatste strikt zich van het noorden naar het zuiden tussen de beide polscirkels en van het westen naar het oosten tussen Azië en Amerika uit over een lengte van 145 graden het is de kans de zee maar vindt er brede en langzame stromen in het verval is middelmatig en er vallen overvloedige regens in zodanig was de Oceaan welke mij nooit lot mij in de vreemd soortigste omstandigheden zouden doen door reizen meneer de professor, zei capitaine Nemo als je wilt zullen we eens pooshoogte van onze liching nemen en het punt van vertrek voor deze reis bepalen het is kort vertaalven ik zal dus weer naar de oppervlakte stijgen de capitaine drukte driemaal op een elektriek klokje de pompen dreven het water uit de vergaard bakken de neld van de manormeter weest door verschil indrukking het stijgen van de nautilus aan tot dat alles stil stond we zijn er, zei de capitaine ik ging naar de middeltrap die tot het plat voerde ik besteerde metalen treden en door het geopende luik kwam ik bovenop de nautilus dit plat staks net 80 centimeter uit zee de voor- en achtersteven van het vaartuig hadden zo'n in vorm dat bij het vrijdal kurig met een lange sigaar kan vergelijken ik bemerkte dat de ijzige platen even overal kanden waren geschoven en enige overeenkomst hadden met de schubben van enig kruipend dier ik begreep dus vrij natuurlijk dat dit schip niet tegenstaande de beste kijkers altijd voor een zeemonster gehouden werd in het midden van het plat stak de sloep welke half in het schip verborgen was enige mate uit voor- en achter bevonden zich twee kooien van middermaatige hoogte met schuine wanden en voor een deel door grote lensen gesloten de ene kooi was voor de stuurman die de nautilus stuurde in de andere schitterde het krachtige elektrieke licht dat het schip op zijn weg verlichte de zee was kan en de hebel helder het lange vaartuig voelde nauwelijks iets van de zachte schommelingen van de oceaan een licht oostenwintje rippelde het watervlak de gezichts einde was zonne-nevels en liet dus de beste opmetingen toe er was niets in het gezicht geen klip geen eiland geen ebrem-linkon niets dan de omeindige ruimte kapiteen Nemo ging met zijn seksstand in de hand de hoogte der zon opnemen waardoor hij de breedte leerde kennen hij wacht de enige minuten totdat de zon haar grootste hoogte bereikt had terwijl hij zijn observatie indeed bewoog zich geen enkele spier van zijn lichaam en het instrument zou in de hand van een marmeren beeld niet onbeweeglijker hebben kunnen zijn middag, zei hij ik weer op een laatste blik op die zee welke elicins geelachtig gekleurd was door het zand van de japanse kust en ik ging weer naar het zandel daar berekenen de kapitein de lengte en zei toen meneer Aruna we zijn op 137 graden 15 minuten weste lengte van welke meridian voeg ik driftig hopen dat het antwoord van de kapitein mij misschien zou doen gewaar worden uit welk land hij afkomstig was meneer antwoordde hij ik heb verschillende chronometers die geregeld zijn naar de meridianen van Parijs, Kredits en Washington maar ter uur ere zal ik mij van die van Parijs bedienen dit antwoord niet bij evenwijs ik boog en de kapitein vervolgde 137 graden 15 minuten weste lengte van Parijs 13 graden 7 minuten noordenbreedte dat is te zeggen op ongeveer 300 kilometer van de japanse kust het is heen 8 november desmiddags dat onze onderzoekingstocht onder water begint god bewagen ons, zei ik en nu meneer professor, laat ik u de tijd voor uw studieën ik heb gelast om oost noord oost te sturen op een diepte van 50 meter hier hebt je kaarten met grote punten waarop jij onze weg kunt volgen het salon is daar uur beschikking terwijl ik de vergunning verzoek om mij te verwijderen de kapitein groeide mij ik bleef met mijn gedachten alleen ik dacht terecht aan de kapitein van de Nautilus zou ik ooit te weten komen tot welke nazi deze vreemd zorgdige man behoorde die zich op beroemde totgene te behoeren wie had die haat bij hem opgewekt welke hij aan de mensheid gezwooren had en die hem misschien op vreselijke vraag bedachteid zijn was het een van die miskende geleerden die men volgens het uitdrukking van Koenraad verdriet had aangedaan een nieuwe wedstrijd Galilei of een van die wetenschappelijke mannen zoals Amerikaan Morrie wien slobhaan door staatkundige omwentelingen was afgebroken ik kon het niet zeggen hij ontving mij die het toeval bij hem aan boord had gebracht mij wiens leven in zijn handlag koel toch gastvrij hij had even wel nimmer mijn hem toegestoken hand aangevat of bij de zijde toegestoken ik bleef een uur in gepijnse verzonken zitten en zocht die voor mij zo geheim zinnige sluier op te lichten daarop vestigde ik het oog op de grote kaart welke op de tafel lag uitgespreid en zette de vinger op de plaats waar de opgegeven breedte en lengte graden ookandig kruisten de zee heeft stromen als het vaste land het zijn bijzondere stromen kenbaar aan een warmtegraad aan een kleur en van welke de berg weidigste te naam van golfstroom draagt de wetenschap heeft op de aardbol de richting van vijf hoofdstroomen aangewezen een in het noorden en een in het zuiden van de Atlattus oceaan twee andere in het noorden en zuiden van de Stille Zuidzee en een vijfde in het zuiden van de Indische Oceaan zelfs is het waarschijnlijk dat er een zesde in het noorden van diezelfde zee bestaan heeft toen de Caspische zee en het Meer Aro met de grote Asiatische meren verbonden slechts één grote uitgestrektheid water vormde op de plaats der wereldkaart waarop ik de vinger hield vertonen zich één van die stromen de Kuroskivo de Japanese de zwarte strom welke uit de golf van mangalekomende door de straat van Malacca en langs de kust van Azië stroomt en dan in de Stille Zuidzee zich met het bord naar de Aleutische eilanden wend hij voet kam verbonden en andere Indische voortbrengselen met zich en is door de helderblauwe kleur van zijn water duidelijk de onderscheiden van de golfen van de oceaan deze strom zouden autolus volgen ik volgde die met het oog op de kaart en zag hem zich in de oneindig grote oceaan verliezen zelfs voelde ik mij er reeds door meeslepen toen netland en Coenraad de zaal binnen traden mijn wakkere lotgedoten bleven als versteentstaan op het gezicht van zoveel wonderen als hier op één gestapeld lagen waar zijn wij, riep net uit, in het museum te kwebek met m'n eerst goedvinden zou ik eer zeggen dat het bij ons in de galerie de zoologie was, zei Coenraad vrienden antwoorden ik, terwijl ik hen wenkte om binnen te komen ze zei het nog in Canada, nog in Frankrijk maar aan boord van de nautelus, 50 meter onder het oppervlak der zee ik moet meneer geloven omdat hij het verzekert, zei Coenraad maar op mijn woord de zaal is zo schoon dat zij zelfs een vlaming als mij verbaasd verwonder u mijn vriend en kijk goed rond, want voor iemand die zoveel liefhebberij in het rang schikken en in klasseindelen heeft als geë, is hier werk in overvloed ik behoefde hem niet aan te moedigen, de brave jongen boog zich over de glazen kasten en mompelde allerlei woorden en namen uit de taal der natuurkenners weektieren, koppotigen, giproa, Madagascariensis enzovoort, alles door hoekander gedurende die tijd vroeg net lent die niets met schelpen op had mij naar mijn onderhoud met de kapitein, of ik ontdek had wie hij was, van waar hij kwam, waar hij heen ging, naar welke diepte hij ons meeslepte kortom, duizenden vragen loop ik zelfs de tijd niet had een antwoord te geven ik vertelde hem al wat ik wist, of liever wat ik niet wist en ik vroeg hem wat hij van zijn kant gezien of gehoord had niet gehoord of gezien antwoorden hij, ik heb zelfs niemand van de equipage gezien zou hij misschien ook elektrisch zijn, elektrisch? waarachtig, men zou het haast gaan geloven maar geen meneer Arona, vroeg net lent, die, zo het scheen altijd bij zijn denkbeeld van overrompeling bleef, zou het geen niet kunnen zeggen hoe sterk ze hier aan boord zijn 10, 20, 50, 100 ik kan u daarop geen antwoord geven, geloof bij, laat voor het ogenblik dat denkbeeld varen om u van de nautilus meester te maken of te vluchten dit vaart daar dus een van de grootste meesterstukken der nieuwere nijverheid en het zou mij spijten als ik het niet gezien had veden zouden zich in onze toestand schikken al waar het alleen maar om te midden van al die wonderen rond te dolen houd u dus stil en laat ostrachten te zien wat rondom ons gebeurt zien, riep de harpo dier, maar men ziet niets er zal nooit iets zien in die ijzeren gevangenis we varen in de blinde toen het ditzij werd het eensklaps donker als de nacht het dicht aan de zoldering verdween en wel zo snel dat mijn ogen er pijnlijk door werden aangedaan evenals dit geschiet wanneer men van de diepste duisternits plotseling in het schitterendste licht komt wij bleven verstom staan en bewogen ons niet daar wij niet wisten welke aangedame of onaangename verrassing ons wachten toch een schuiven deed zich horen men zou gezegd hebben dat de zijwanden van de nautilus in beweging kwamen dat is nu het einde van alles zijn net orde van de hydrombedissen mompelde koen plotseling werd het dag aan weerzijden van de zaal door twee ovale openingen het zeewater was helder verlicht door een stroom elektriek licht twee dikke glaschijven schijden ons van de zee eerst zilderde ik op de gedachte dat deze broze wanden konden breken maar stevige kopere stangen steunde het glas en gaven eraan een bijna onbeperkt weerstandsvermogen de zee was op een kilometer afstands rondom de nautilus duidelijk zichtbaar welke schouwspel welke pen zou dit kunnen beschrijven wie zou de uitweking van het licht door deze dooschijnlende massa en het zachte afdemenen verminderen daarvan in de diepte boven en beneden ons kunnen afschilderen men kent de dooschijnlendheid de zee men weet dat haar water helderder is dan bronwater de mineralen en organische bestanddelen welke erin opgelost zijn vermederen die dooschijnlendheid in enkele gedeelte van de oceaan bij de Antille bijvoorbeeld kan mij dan op een diepte van 145 meter de zandige bodem met bijzondere nauwcurigheid zien en zelfs schijnen de zonnestralen nog tot op een diepte van 300 meter door te dringen maar in de stroom waarin de nautilus dreef werd het elektriek dicht in de diepte dan zee zelf voortgebracht het was gevernicht waterbeer waar een stroom van vloeibaar ligt als men de vooronderstelling van ereberg geloven wil dan zou er in de diepte dan zee een fosforecerende licht bestaan waardoor de natuur aan de bewoners der zee een wonderlijk schouwspel bereid heeft ik kon dit in weinig beoordelen door het duizendvouden gespelen van het licht aan elke zijde had ik het gezicht op deze onderzochte afgronden de duisternis van de zaal deed het dicht buiten testen beter uitkomen en weer kijken door de ramen alsof het de wanden van een zeer groot aquarium waren de nautilus schen zich niet te bewegen het was omdat wij vast de punten voor ons oog misten somweilen echter vlogen strepen water met buitengewoon de snelheid ons voorbij waardoor we konden zien dat wij inderdaad zeer snel vooruit gingen verbaasd leunde wij op onze ellenbogen voor het glas zonder dat een onze de stilte nog had afgebroken toen Konrad zei geweldet zien vriend net wel nu zie prachtig zijn net die zijn toren en zijn ontvluchtingsplannen vergetende zich onwillekurig aangetrokken voelden wij zouden zelfs ver omweerden reizen om zulke schouwspel te bewonderen oh riep ik uit nu begrijp ik het neven van je man hij heeft zich een wereld afzonderlijk gevormd welke voor hem haar grootste wonderen bewaard maar wij zijn de vissen merkten de haponeren op ik zie je geen wat gaat u dat aan vriend net antwoorden konrad omdat ik ze toch niet kent ik een visser zijn netland en daarop ontstond een soort van twist gesprek tussen de beide vrienden want beide kende vissen maar ieder op verschillende wijze netland kende er wel onderscheid tussen door konrad wist er zoveel te meer van en nu hij de vriend van de haponeren geworden was kon hij niet dulden dat deze minder wist dan hij daarom zei hij gezet een vissen dood aan mijn vriend een zeer handig visser hij heeft een grote menigte van die belangwekkende dieren gevangen maar ik wette dat hij niet weet hoe mensen in klassen verdeeld wel zeker antwoorden de haponeren ernstig je vissen die men eet en die men niet eet dat is de onderscheiding van een fraat antwoorden konrad maar zeg mij eens of jij wel de onderscheid kent tussen beenachtige en kraak beenachtige vissen misschien wel kon en de onderverdeling van die beide grote klassen ik heb er nooit van gehoord antwoorden net wel nu hoor mij aan en onthoud het en daarop begon hij in geleerde verhandeling over de vissen waarbij de haponeren allerlei uitroepen deed horen die genoegzaam bewegen dat hij al die geleertijd van konrad al bijzonder weinig telde en de vissen alleen uit het oogpunt van eetbaarheid beschouden en toen konrad aan het einde van zijn dissertatie gekomen was zij hij ziet je bij beste net als jij dat alles nu weet dan weet je eigenlijk gezegd nog niets want de familie worden weer onderverdeeld in soorten onder soorten verscheidenheden wel nu vriend koen viel de haponeren in de heden terwijl hij tegen het raam leundde daar heb je verschijnenheid genoeg ja allerlei vissen zijn konrad men zou denken dat mij voor een aquarium zat nee voegd ik hem toe want een aquarium is een kooi en hier zijn de vissen zo vrij als vogels in de lucht wel nu vriend koen noem ze dan eens op als gekund vroeg net lend ik antwoorde koenraad daar ben ik niet toe in staat dat is de zaak van mijn meester en inderdaad die brave jongen was altijd met zijn klasse indeling in de weer door volstrekt geen natuurkennig ik weet niet of hij wel een schelvis van de school had kunnen onderscheiden kortom hij was het tegendeel van net lend die al de vissen zonder aarzelen opnoemde met een beide zouden zij een vol maaktichtieoloog hebben gevormd gedurende een paar uur trok een talloos heer van zeebewoners met een doutelus mee ze sprong en draaide en speelde voor ons oog dat het een lust was en witteijverde in schoonheid glans en vlugheid ik herkende er de meeste soorten onder van de vissen welke in de grote oceaan gevonden worden grote en kleine schone en afschuwelijke het daaronder somweide zeer zeldzame en prachtige exemplaren onze verbazing was voortdurend ten hoogste gespannen onze uitroepen verminderde niet net doemde de vissen op en koeraad deelden ze in klassen in ik was opgetogen op het gezicht van hun bewegingen en de schoonheid hun reformen nooit was mij het geluk te beurt gevallen die dieren levend en vrij in hun natuurlijke element te aanschouwen ik zal al de bescheidenheden niet opnoemen welke voorbij onze verbaasde blikken heen schoten het was alles wat de japanse en chinesische zeer sterkts opleverde de vissen kwamen toerijker dan de vogels in de lucht op ons af waarschijnlijk aangetrokken door het schitterende elektrieke licht plotseling werd het weer licht in de zaal de wanden werden dicht geschooken en het betoverend gezicht verdwijnen maar nog lang droomde ik totdat mijn blik zich op de instrumenten aan de muur vestigde het compas wees altijd het noordoostelijke richting aan de manometer gaf een druk aan van vijf atmosferen door zijn diepte van 50 meter en de elektrieke lucht dit al zin dat wij 15 kilometer in het uur maakten ik wacht de kapitein nemo maar hij kwam niet de klok stond op vijf uur net land en koenraad gingen naar hun hut ik naar mijn kamer mijn middagmaal stond gereed het bestond uit een overheerlijke schildpadsoep verder uit een in boten gepakken barbeel wiens lever afzonderlijk klaar gemaakt een voortreffelijk eten opleverde en uit enige sneden van een gebrade grote vis waarvan de smaak lekkerder was dan van zalm ik bracht de avond door met lezen schrijven en mijmoen toen ik slaapkreeg ging ik naar bed en sniep gerust terwijl de nautilus de snelle zwarte stroom volgde het einde van hoofd stuk 14