 Salam belə izləyicilər, hər vaxtımız qeyri olsun, Altunayabur 2023-ci yıl, Bakivakla Sad-i 22-də Azqisöz programının zanlı bağlantısında xoş gördü işsizləri, mənə elə gəlir ki, artıq şöz efərim nansibəti ilə izləyicilərimizdə təbrik edəyə bilərik, tam üçülüncə bu anlarda bizim Bəhramın ordumuz, şöyə doğru hərəkit edirdi, və bu anlarda bizə puanın azad olunmasından bağlı xəbərlər gəlirdi. Bütün allarda bir sül gün bizim zəfər bayramızdır, şənin azad edilməsi bizim üçün olduğu cə böyük, olduğu cə böyük, önəmlidir və ona görəmən düşünürəm ki, biz bu günlərdə məhz zəfər üzərini kökləmişik. Təbrik edəyərik, bu məsəlirlərinə bağlı danışacıq, dəli izləyicilər. Programımızın qonalı, tarixçı, palitolog, qələndər muxtarlıdır. Qələndər bəyi xoş gördü, üzər vaxtınız qeyr olsun. Çox sağ olun. Akşamınız xeyr olsun, Üfət bəyi. Sizi və auditoriyamızı salam edirəm və fürsətdən isfad edərək bu qələbə günü, zəfər günümün asbətindən xalqınızı bütün dünezər bacallarını və böyük üç millətini təbrik edirəm. Bu savaşta bütün bizi isteyən xaqlar, o cümlədən yaxın əqrəba toqquqları da rol almışdılar, onların hamsını bu barəm münasbətindən təbrik edirəm. Bu çox müətəşən bir qələbədi, bu sıradan bir hadisə deyildi. Çox teşəkkürləz, şəhirlərimizi ruhu şahd olsun deyirək canlı yəmimizi davam etdiririk. Hər halda, Qarabağ zəfəri təkcə azarbaycansın deyil, dünyada yaşayan soydaşlarımın üstündə böyük mesajlar verdi. Bu axtı danışacaq, Qarabağ zəfərindən sonraki durum axtında danışacaq, problemlər axtında danışacaq, Qarabağda problem yaşayan insanların, qazilərin, şəhid alələrin problemlər axtında danışacaq, çünki bu zəfərə gəl onlara borcu yıqsa onların problemlərini demək olmaz. Bu qarabağı qaydışdan bağlı da məsələləri ölmətliyik qələm dərbəilə müzakirə edəcik. Və bugün axtıq sosial şəvekələrdə laçınla bağlı çox üzücü bir olayların biz şahidə olduk ki, niye laçına qaydanlardan bağlı problem yaratılır? Hər halda bütün bunlara biz aydınlıq getirəciyi dəli izləyicilər. Yəni, ən azından üç onilik sonra qarabağda şəhidlərimizin qazilərimizin hesabına qazandığımız o zəfərə kimlər çölgə salmaq istəyir? Yenədəmi qarabağda korupsiya var problemlər var, bu axtada danışacaq. Amma ilk öncə bu zəfərin önəm axtında danışaq, gələndər bəyi, mən istəyərdim, şövbədimizi bundan bağlı başlayaq. Çünki biz də bir təqdimat məsələsi var, sanki əvvəllər siz milli demokrat partiyasını yaratmışdır. Siyasi failliyyət davam eləyirmi ilk öncə partiyanın durumu ilə bağlı. Disa da olsa fikrinizi eşidək, sonra zəfərlə bağlı bir milliətçü cəmiyyənin təmsidisi kimləkinizi eşidək. Fəhbək, çox teşək üçün milliətçili demokrat partiyasının üzüləriyi içmən, milliətçili demokrat partiyasının sərdiridim. Bizim əlbət də ön dəki hüququ münasibətlər, süsilə siyasi partiyaların yeni hüququ vəziyyətinlə nəla qədər olaraq, ilirsiniz ki, failliyyətlər deməyə olayış partiyaların qanunun kenarı hesab edildi. Və təzdən qeydət məsəlləri başlandı. Bizim parti içi elə bölünmüş partiyaydı. Biri milli demokrat partiyasının tufan çərimli onu zəbtələmişdir və yaxudda höçümət halıb onu tufan çərimləyə vermişdir. O partiya təbəki ki, digərləri çəmi özünü bıraqdı, belə bir qərar qəbul elədir. Milliyatçı demokrat partiyası, yəni, əksəriyyət üzülərin burada cəmləşdiyi bizim yanımız olduğu partiyanında qeydət olmadığı üçün biz təkirəli. Yenidən təhsil olunan partiya çimi, təxslat çimi biz qeydətlə sənətlərimizi hazırlamışıq. İnşallah bu yaxın müddətdə, yəni bu ailsində biz onu da baxdım əndirəmirəm öncədən. Biz onu təqdim edirəcək, ədləyə nazirliyinə bu yeni təhsil olunan təhsilatların, yəni partiyaların təqdimatı yəni və yaxudda sənətləri yükləs fərqlədir. Onların ədləyə nazirlə təqdim edirlər sənətin formatıq olanı fərqlədir. Yəni, o əvvəllər qeydətli olub, təksləli qeydətlərin çizən partiyalarla yeni təhsil olunan partiyalar arasında fərq var. Ona görə də təhsilçilərimiz imza toplayacaq şəxslərimizin əhat-i darəsi hamsi müəlləşibdi və yaxud günlərdə biz Azərbaycan'da yüklumun asibətlər sistemində partiyanın faaliyyətini təmin edəcik. Miləstdemokrat partiyası faaliyyətdən kenar qalabilməz. Bu partiyanın biz sonuncu toplantısında 54 ayon təhsilatından təmsi olunmuşum. Ona görə sürüktürə olan Azərbaycan'da 3-5 partiya varsa onun biri də Miləstdemokrat partiyasıdır və kifayət qədər ciddi ənlə nəsi olub Qarabax Savaşında da füsusi xidmətlər olunan, füsusi ilə birinci Qarabax Savaşında ən əsas dövşən tərçib Azərbaycan qalqərə kəhatının dövşən qanadı dərdək. Anada səsən bozgut partiyası, bozgutlardan ibarət edir. Və onların da varısı üçün bir ün çıxı şeyləri Azərbaycan Miləstdemokrat partiyası. Ona görə bu partiyaya sıradan çıxması mümkün olan bir şey dey. İnsanlarda belə bir düşüncə harçım olsun ki, ne fəaliyyətləri görürmür, fılan sərdəcə olaraq, mevzu şətlər sərsivəsində partiyanın fəaliyyətinə səsıqaməti qeydiyata, təkcələr qeydiyata nələ qədər olaraq, sənətlər bəyaq da təşlətləm mələ nələ qədərdir. Çünki bu tələklər ilə bir reallıq yaratılır ki, partiyanın təşlətləndirə, təşlətləndirə, aynu təşlətlərinə bir növ hərəkətə gətirə gətirə, mevzu qeydiyataq məsələrimizi həll eləməlik. Ona görə bu ay seşmişək, bu ay inşallah ki, yeçün aşıracıq biz ədləyən azərində təxidim olmaqla bağlı operasi duru, sonra təbək ki, imza toplanma mərasimi gəlir, o mərasimi də hazırlıq pişləri davam edir. Davam edəcəkdi, yəni, operasi duraqanını tələklərlərini uğruna olaraq. Hər allı uğur olsun deyək və söhbətimizi davam edirik. Mən bir məqamı da deyim, və əz təşlətlərdə siz sələdəsiniz ki, məyən kansilidasiya, digər, sənsu qüvələrin birlikcəm məsələlər unuzakirə piridmiti oldu, amma heç yəsin bir iləşməsin görmədik. Sədəcə olaraq özlərinı bıraxanların bir dəstəsi toparlardır, özlərinı bıraqdılar. Amma bizim dəşlətlərdə, yəni, Azabacan-Miləstiməxalat Partiyasında, yeni adların Azabacan dəki siyasi çevrələrinə, siyasi elitasını tanış olaraq məki fəqqədər məsələrin adların birləşdiyi bir yeni təşlətin ortaya gəlməsi görünəcəkdir. Və bu da mən bilirəm ki, fəqqədər ciddi müzaklələr müəssə olacaqdır. Oraya görə az qalıptır, inşaallə, bununla qədər məsələlərinizi təqdim edəcək. Mən bunu da demək də özləməb bir boş bildir. Biz davurlar dəliyək və qələndər və elə söhbətimizi davmettirik. Zəfərdən danışaq, mən biləşinə bələ dedim, üçün öncə bu günlər biz zəfər qürunu yaşırdık. Hətta şədə artıq bizim ordu qüvvələrimiz olmasına bağlı da xəbərlər yaildir. Şan alınmasına bağlı xəbərlər yaildir. Umar əsmi olaraq, 800 məyə burada bu eylean edildi. Bu qələbənin önəmi, bu qələbədən sonraki dönəm, istəyərdim bu dönəm, bu üçün elərizində baş verənlərə və zəfərin Azərbaycan adına qətirdiq uğurlara bir imunmi ekskursiyeliək. Buyrun, ölmətli qələndədir. Mən ilk öncə onu deyim ki, bu muharibə təkcə, təkcə, bu qələbə bizim üçün bu zəfər təkcə, onu özündə itibai etmir ki, Azərbaycan özlürə gibi olan və yaxud da, onun arasında 30 il işxalda saxlayan, 30 çildən artıq işxalda saxlayan bir dövlət üzəndə qələbə çalın. Bu təkcə bu məsələlər deyil. Mən düşünürəm ki, bizim zəfərlə bağlı yanaşmamız və bu zəfərin əhəmiyyəti, bu qələbənin əhəmiyyəti, bu qələbənin bütün Azərbaycana, bu qələbənin bütün çiçik dövlətlərin, böyük dövlətlərin, bu qələbənin canıbu qafqazın təhlükəsliyə arktekturasının qurulmasında yaraxtıq yeni situasiya, bu qələbənin benəxalq münasibətlər sisteminin yenidən müzakirəsinə, hətta yeni savaşların, məsələlən, müasir çabdaş müharibələrdə çiçik dövlətlərlə, böyük dövlətlər arasında müharibələrdə yeni yaranan situasiyaların və bunu kimi deyə, özümlədən iqsadi imkanların, özümlədən dəyə ki, rejiyonların inşafının, yeni beynəxalq komunikasiyaların, strategi komunikasiyaların və dünyanın özünü şəkirləməsində oynadığı rol və s. bu kimi digər məsələrin araşdırılmasına səbəb olacaq, çox ciddi bir mühaqişə, çox ciddi bir mühaqişə nizamlanmasıdır, çox ciddi bir müharibənin başa çatmasıdır, çox ciddi bir zəfərdir, çox ciddi bir qələbədir. Ona da biz millət olaraq həm də dövlət quruşumuza, özümüzü, milli ərçanımıza, dövlət ərçanımıza da yenidən bir diqqət salmaq, yenidən bir nəzər salmaq, yeni qaydılar sisteminin alaqədən olaraq özümüzün necə olmamız, özümüzün bundan sonraki dövlət quruşumuza necə tənzimlənməli olacaqımız, öz vətandaşlarımıza, öz insanlarımıza, öz təhsilimize, öz gələcəyimizə, hansı vaxşıq, bucağını səsəcəyimizdə çox ciddi bir muzaqirlər olunacaq məsələlər sırasındadır. Yəni, bu qələbə sıradan qələbə deyil. Bu sələləbə həqi qi mənə də binoxaq nasibətlər həsirilən qələbədir. Mən nümunə üçün bir məqamı diqət səsətdirim. 91. ildən ta 2020-ci ilə qətər olan dövrədə, 20-an Azərbaycanın ərasinin bir qismini, yəni 20 faizə qətər torpağını şiqal etmişdir. Bütün bu çiçən dövrərzində Azərbaycanın ərazı bir dövləyünün qaytarılması ilə bağlı olaraq bir əmtənin çıxardığı dört qətnamə, məlum 93-ci ilə çıxardığı qətnamələr və ondan sonra Azərbaycanın ərimənistan münaqşəsinin nizamlanmasına da rətətin minis grubu və həmsədür 100 dövlətlərinin. Bu sigamətdə ki, faaliyyətinin yetərsizliyi kimi bir amil ortada oldu. Yəni, ərimənistan bu müddət hərəfəsində nəyik ki, birabdım münaqşənin həllində doğru birabdım, əksinə eskalaşyana büyütmək, əksinə yeni ərazilərlərinə, məsələn, Toneya'nın xatırlısız çıxışınıb, Özübədən Paşinya'nın çıxışlarını, yeni müharibələr, yeni ərazilər, təhdiddər, özlərinə adı olmayan, Azərbaycanın Birləşməkumlətlə təşkilat tərəfindən tanının ərazisində yeni ərazilərlərinə, nələrisə qurmaq, yeni yollar çəşmək, və s. quruzulqışlar aparmaqdan bağlı bir təbulqatlar aparmaq kimi məsələlər ortadaydı. Bu əslində, bu böhran həm də Birləşmiş Millətlə Təşkilatının böhranı idi. Bu, bənihaq nasibətlərini zama salan təşkilatların, bənihaq hüqum böhranı idi ki, bu böhranı büyün göz ardına vurunlar və Azərbaycanla bağlı bəzən görüsüsü beləf çirlər səslənir ki, bu bir nəcəbəyini xaqmək çəmələr departasiya nə bilmirmələrə qarşı olan, amma unutulan məsələr yattan çıxırçı Azərbaycanın ərazisini sən tanımasan, bu dövlət ərazinin, bu torbaqlar Azərbaycanın torbaqı idi, bu torbaqlarda 700.000 insan departasiya olunmuştu. Madrid prinsiflər deyilən prinsiflər ortaya gəldi, ərimənistan bulunan da kenara qaşdı və sari. Yəni, demək istədim odu ki, bənihaq nasibətlərin böhranı ilə bir hətdə gəldi çatdı ki, burada Azərbaycan elbət də əslində həm də bir iləşmiş millətlə təşkilatını və bənihaq təşkilatların ində qədər həlliləyə bilmədi məsəlləri həlləkmiş oldu. Yəni, bu məsələ təkçə Azərbaycanın öz ərazisi üzərində süvirləlinin təsbəti ilə yetişinlaşan bu müharibə deyil. Həm də bənihaq hüququl nə dərəcədə böhran yaşadığının bəzi eləmətlərin ortaya qoyan bir müharib oldu. O cümlədən biz yeni qaydalar sistemi nə dərəcədə vacib olduq məsələsi ortaya çıktı. Məsələn, çizik dövlətlərin münasibətləri, məsələn, suçakçıq bir anıq biz bunu da müzakiriləməli yəsində bir millət olaraq. Məsələn, siz qatırlıysınız, həm mız qatırlıyırıq bunu Rusya davamlı olaraq, Rusya davamlı olaraq, İrmənistanı dəstək mümaşa etmək bir dövlət idi. Amma İrmənistan da heç vaxt düşünmürdü ki, Azərbaycan Rusya nə qoruxsundan, həsa formada dəkib belə bir müharibənin başlamağı cəhd deyilə bilər. Bak, bu amin unutulmamalıdır. İkincisi, BNT-nin nizamlamasında hər millətin öz torpağına, öz ərasini özün müdafəhüqku var. Bu hüququda İrmənistan-Azərbaycan üçün tanımırdı. Və İrmənistan davamlı olaraq Rusya dan silah alırdı, kallektiv təlçəsli müqavilət təşilatın müzvi kimi, düşünürdü ki, Rusya davamlı olaraq bunun yanında olacaktır. Və yaxud da Rusya BNK-i nəzara almadan Azərbaycan nərasına müdaxil edilib müharibəyə də bir tərəf olacaktır. Bu cür doğru yanaşmalar deyildi. Və Azərbaycanın nəslində bizində məyən daxili siyasətlə bağlı narazılıqlarımızı davamlı olaraq ifade etsəkdə, bu məsələ də bir məqanı, yəni bir tarıqçı olaraq, qeyd etməyə xüsusi ilə üstünlük edirəm ki, Azərbaycan dövləti, Azərbaycanın siyası rəhbərliyi, Karabax Savaşı nələ qətər olan məsələdə çox dəhki hamının, hətta Amerika Birləşi dövlətdəri, bəri bu digər qəf dövlətdərinin davamlı olaraq düşündüğü bir istirahatibi davətti. Onlar düşündürdülər ki, Azərbaycan heç vaxtı beləcə sələ sahibi olub müharibəyə girişməz. Hətta 2020-ci yıl, 10 Noyabr anlaşmasından sonra, Karabaxın xan kəndisti qamətində, yəni xan kəndisti listəsində olan ermənlər yaşayan ərazilərdə, hər bir əmələtə başlamaqa cesaret edə bilməz. Amma Azərbaycan siyası rəhbərli də dövlət olaraqda, xal qorulqda, çox ciddi manarikliyi və birli isə ayasında bu attımları attı və Azərbaycanında, bax bu cür çox böyü tarixin möytəşən bir qələbəsini millətə yaşatmış oldu. Burada gözləntlər buydu. Bəsən, Fransa kimi dövlət heç vaxt düşünə bilməz ki, Azərbaycan bu attımları atabilər mi? Rusya kimi dövlət, baxını biz artıq şəkildir, dək ki, bəzən cəmiyyətimizdə fəqlim uzakirlər aparılır. Bilə bir fikir hakimdir ki, Rusya nə nə Azərbaycan bu məsələdə məhlə alışmalardan çeşirlər, hətta irməni məhbata bunu açıq şəkildir, yazır ki, Rusya irməni sanat Azərbaycanlı tutudur. Amma əksinə, burada reallıq, həm də onda da ki, Azərbaycan ilə attımları attı ki, Rusya Azərbaycanın bu attımlarını gözləmədiyi halda məcburaq kaşsa qalıq, bunlar azlaşmaq məcburaqda qaldır. Azərbaycan dək ki, laxşın postunu, səhər çeşit məntəqəsində nazarətin tətbiqi. Bu gözlən, dək ki, üçtərəfli o sahaz işte özəksinin tapan maddə deyildir. Səhərcə olaraq çeşidin təmin olunması ilə bağlı məsələ vardı. Amma postun qurulması və Azərbaycanın özələsinin nazarətiyyətə keçirməsi Azərbaycan dövlətinin qaradəsinin təntənəsi kimi ortaya çıqdır. Bunlar sıradan hadisələr deyil. Mən bir daha qatırlarım və bu hadisələr həm də Rusiyanı bu məsələlər də Azərbaycanın dək ki, haqlı tələtlərinə barışmağa və yaxud da bəyənəxal qalami haqlı tərəbər dək ki, bu o nəməyə məzbur etmək durumunda qoydu. Bu o nəməyət deyəndə belə səhri çıxrifqatə. Yəni, söhbət ondan gədiyik ki, bundan barışmağa söv gələ bildir. Bakın, bir anıq biz nəzədə tutaq ki, bu savaş baş vermirdi, dək ki, baş vermir və bu proses bu şəkildə davam elir. Yərimənistan hansı niyə tətüşünmüşdür? Yərimənistan 2018-ci ildə Paşinan hakimətə gəlişinlə hamımızda belə bir düşüncə yarandı ki, o vaxtlar Paşinan mükləq və mükləq ədalətli bir sürü üçün mübarizə parazı. Paşinan tamam fərqli bir, dək ki, hər bir retorkanı gündə məcətirdin. Paşinan umumiyyətlə indiyə qədəratəti minskurubu və deyikər madəh bir bunların hamısının çökünləm vuran bir munasibəs sərcilədi ki, bu məsələləri rəyallıqı əksilətdirmir. Və siriyallıq nədir? Rəyallıq oyudu ki, Qarabağ, Yərimənistandır. Bu doktorini irəli, hərbi doktorini, irəli sürüməsi tamam fərqli bir hərbi suyasi stasiya yarattır. Azərbaycan bunda geri çəkiləcək və yaxud da beynəxalq tələbin və yaxud da Rusya nın diktəsi ilə oturup duracaq bir dövlət halında olsaydı, biz farku olaraq Büyün Azərbaycan dövlətinin varlığının hansı bir məziraya gəlib çıxacaqı, hansı bir halda olacaqın nələlə gəli məsələlərdə düşünək. Biz nələrə gəlib çıxabilərdik? Bir anlıq düşünək, bir məsələndə deyim mən. Mən dəri xatırlayıram ki, 1920-ci ilin fevral aynında paşinanın bu şəkirdə ki, bəyanatlarından sonraki dövrdə, yəni ondan o fevral aynından iğn ayna qədər, iğn 15 nə qədər ki, o toviz hadislər nə qədər ki, dönəmdə Yermenistan'a 90 təyərə 3 Rusya'dan hərbi tətsizak gəlmişdir, hərbi sırahar gəlmişdir. Yermenistan'da, Paratda iskəndər 375 km-li məsafəni vuran, rahkətlər numarşirəktirlidir. Yermenistan'ın bundan Azərbaycanın bütün hava ərazisini, yəni Azərbaycan arazlarına hədəxalabiləcə imkanları numarşirəktirmişdir. O cümlədən, Azərbaycan da hərbi təxribat xaraq derili bir neçə, Yermenin məsələrin baş leitinatı keşfiaksanı tutulması mənim xatirimdədir. İyini halində, Azərbaycanı dünya enerji bazarına bağlayan tauz rayonu var, bizim bilirsiniz. Oradan üç əsas stratejiki kommunikasiya xəttikdir. Baki Ceyhan, Canibuq Qafqaz qətti və Baki Tiflis Qars-Namriya xəttikdəri. O cümlədən, ələ, mən internet şəbəkələrin və sarəni nəzələ, quru yolu nəzələ tutulmamış. Ən əsas bu, bizi ki, dünya enerji mərkəzlərinə bağlıdır. Bu, ərazini hədəf almaqla Irmənsan pitövliti Azərbaycanın. Bözə mən, cümlədən, mütəhcə Irmənsanım içeriydi. Bu, həm də Rusiyanın umumi istəhlərinə daxıl olan bir mesaj idi. Çünki Rusiya o ələfədən ən çox stratejik, kommunikasiyalarının bağlı məsələlərdə pay imkanlarını, pay istəhlərinin əsas götürüp, bu hati sən deyirdi ki, bu hati sən turədilməsində daha doxsa Irmənsanı yanda durdu. Bə, Azərbaycan əlbət də daha alternativ bir yol qalmadığını əsas götürələk, ciddi çəkildə muharbaya hazırlık dövrünə qədəm qoydu və birinci qarabağ muharbəsindən sonraki dövr də ilk təfa olaraq ən ciddi hərbi toqkuşma 27-i Centriabrda başverdi. Bə qırs dört üçüncü savaş dönəmi Azərbaycanın hərbi üstünlüklərinə, Azərbaycanın hərbi imkanlarını, Azərbaycan millətinin birlini, Azərbaycan ordusunun dövüş ruhunu və s. ən belətli cəramirləri nəzərələr xüsusilə, hava məkanında həyata çetirlən Azərbaycan uğurlu hərbə mələtdəri tamam fərfi bir hərbi siyasi sustasiya əlattı və dört üçüncü savaşın məs bu günlərində artı müharibən tali demək olar ki, həll olunmuşdur. Amma əlbəttə Rusya nün fəal müdaxiləsi Azərbaycanın qələbəsinin həmən dövürdə uğurlaması ki, mühadisələr də nəzərdən qaçırmamalı və mən burda bir amilə xüsusilə diqəticəl bitmə istirəm, amildə ondan ibarətdir ki, və hər birimiz əlbəttə bunu unutmamalıq, bu ondan ibarətdir ki, bu müharibədə Ermenistanla Azərbaycanın hərbi qüvələrinin, hərbi balansının yeni çeyfət məhləsi daxıl uğurması amiləti. Azərbaycan təqir bəndür, milyarda yaxın hərbi, hərbi təqsatını yeniləşdirə bilmişdir. Ermenistan isə tamaminin arxan edici, bunun tərəftaşı olduğu dövlətlər var, bunun arxasında duran müttəfiklər var. Rusya, ola ola, heç bir və hər bəmələt azərbaycan özünəcə sərək tapabilməz, Avropa və dünyanın arxasında durduqu və yaxud da himayətdir. 32 il davamlı olaq Ermenistanı təhək ki, bu şiqal etdi, ərazilərdə heç bir çirkti dəşliyə, heç bir nəticə səbəb olmayan manipüliyəsə yetlərin, siyasi bəniqaq görüşlər, Ermenistan'da ümitəri atmışdı ki, Azərbaycan bəni atdımlar atmayacaq və bu hərdasa, bu dayanacaq. Əslində, bəniqaq münasibətlərin və bəniqaq hüququm böhranın elementiydi bu. Və bu, Ermenistanı məqlu bətəparan amirlərdən biri kimi, həm də xarətləriz olunmalıdır, olunabilər və yaxud olunmalıdır. Azərbaycan, bu havada ki, üstünlüyü ondan sonra ki, digər hərbə mütəqəslərin olsun. İla, nə qəpiləşmiş dətlərin mütəqəslərin, xatırlayışsa, onların çox ciddi şəkildə muzaqələrin nəsəhb olan amir kimi çıxış etməyə başladı. Azad olunması üç-tərəfli bənatın və yaxud üç-tərəfli sür anlaşması ilə qəliməsəllərə və bizim üçün əhəmək kəsbəyilən 9. maddə məsələsinə. Və bizim üçün digər bir mühüm amir burada Türkiyə faktorundan bağlı məsələrdir, mən o məsələrin də xüsus olaraq edətmək istəyirəm ki, isər tovu saatçiləri dönəmi Türkiyə, ifan altıların Azərbaycan arasında gəlməsi və Türkiyənin birmənalı şəkildə Azərbaycanı sona qədər mudafi etməsi ilə nələ gəlir. Mövqə ördə qoyması tamamilə yeni tariqı hərbi siyasi suasiya yaradı, cəni bu Qafqaz bölgesində və Türkiyə olma sə olma siyasətinə ciddi şəkildə ortaya gətirmiş oldu. Və burada bir amili də mən qeyd edildim. Bu təkcə Azərbaycan xalqının qələbəsi, yəni bu əhəmiyyət baxımında demək istəyəm. Çəzə bəcəxalqının qələbəsi kimi imətləndirmək elbət də sahədə bizi ic, dövşəm bizi ic, səfərbərli ic, umumi xalqın səfərbərliyi, umumi icçilər, yaralı şəhətlərimizin olması və milletimizin drəniş ruhu filanı. Bunlar nə qədər müharbədə əsaslı rol oynasa da, Türkiyənin dəstəyibdə çox ciddi şəkildə rol oynadı Türkiyə. İstər xarici siyasət valiyyət sayəsində, istər Türkiyə məqbahtı vasitəsindən dünya məqbahtına çıxış bə hər bir reallıqların, tarxı reallıqların, hər bir siyasi arxitekturanın necə olmasıyla ələqədər olan məsəllərin dünya çatdırılmasında çox müstəsləsə bir rol olmuş oldu və Türkiyə xarici siyasətinin ən böyük qələbəsi dəməz Qarabağ zəfəri adlandırıldı. Hər bu təhcə Türkiyənin həm də deyil, o cümlədən İslam dünyasının çox böyük qələbəsidir. Çünki azad olunan ərazilər islam mühbələ bağımların deyilməm. Həm də o kontekstə deyiləm ki, vaxtilə bizanslar çox az bir, yəni 1,000 km2-li bir ərazi belə azad olunanda deyirdiklər ki, xirisən dünyasının 1,000 km2-li yarazi genişləndir, cənə bu qafqazda. Bəsələn, bu adətən səlcüklərin cənə bu qafqazda Türk-İslam etnosunun aparıcı hər bir qüvviyə, aparıcı siyasi, ictimai siyasi amilə çevrilməsi inə nəlaqətən olan məsələlərdə onlar böyük fəlaçət yaşırdılar, bu fəlaçətlərdə azalmaları bu şəkildə qeyd edildər. O cümlədən de, cənə bu qafqazda yeni bir hadisə baş vermişdir və mən o Türk-İslam alim amilinin, cənə bu qafqazda 11-13-cə sirlədə hansır ola malik olduğu bir tarixi sustasiyan necə etsə və necə qeymətləndir etsə, bax bizim Qarabax Zəfərimiz də yeni bir siyasi, hər bir, təhlükəsli məsələrini, iqsadi imkanlar məsələsini, cənə bu qafqazda bir mənələ olunan qündəmə gəxtətmiş oldu və bu qələbə yenə təşərilirəm Türk dünyasının, Türk-i şəkharci siyasətinin və Azərbaycan qalqının, bütob Azərbaycan qalqının çox möhtüşəm bir qələbəsi idi. Və bu da bir amil də mən qeyd edilim, bu bizim üçün Örüfət bəyi, onunla nəhəmətlədi ki, mən düşünürəm ki, bax biz bunun da altını çizməlir. Azərbaycan qalqı fərkli bir dövrə qədəm qoydu. Azərbaycan resmub və qası həməşət deyirik bunu və büyün də bəzən siyasi arena da bu fikirlər səslənir. Biz Azərbaycan xaq çumhriyatı, ilk çumhriyat kuruluşunu çeşdi, içirlik bir dövr, sonra savet çumhriyatı dövrü gəldi, sonunda da bərbə etdiyimiz Azərbaycan resmub və qası dövrudur. Bir də qalib Azərbaycan, yəni öz əraz bir dövrünü bərbə etmiş, ciddiq sadimkanlara malik bir Azərbaycan modeli var qarşımızda. Yeni bir biçimdə olan Azərbaycan, cəmiətimiz yeni bir biçimdə olan Azərbaycan görmək istəyir. Yeni bir Azərbaycan resmub qasını görmək istəyir. Bu məsələ üçün yeni bir Azərbaycanın doğuqşunun fəlsəfəsini əslində ortaya qoymuş olub. Biz bunu necə görəcik, necə iləcik, mən eləyələk ki, bizim müzakirələrinin sonraki məhrəslə məsud haqildi. Biz bunu da ciddiq şəkildə müzakirələməliyik. Və mən düşünürəm ki, əhatəmizdə xüsusi ilə bizim əhatəmizdə çox ciddi hərbi siyasi vəziyyət yaranıqdır. Çox narahat bir dövrə qədəm qoymuşuq, bu dövür muharibələr dövrudur. Hər gün yeniləşən muharibələr dövrudur. Və hər gün biz səhər durub yeni hərbi siyasi force-major sutansiyalarla yüzə qaldığımız bir dövrdür ki, bu dövrdə biz necə olmalıyıq, bizim gələcəyimiz necə şəkildən məlidir? Biz cümhürətimizi, bax, bu Azabacan cümhürətini, indiki cümhürətimizi, resubuqamızı, necə şəkildəndirməliyik, onun izbati, iqsaidi, sosial həyatını necə qurmalıyıq, hərbi güdrətini necə qurmalıyıq ki, Azabacan bir cazifə mərşəzində çevriləbilsin və Azabacan itirdəyi ərazilərin diri qətəralmasının baxlı yeni yaranan sutansiyadan və həllinə bilsin ən azı təhürkəsizliyini, öz təhürkəsizliyini, milli təhürkəsizliyini və təhürkəsi stratejiyasını, mudafiət stratejiyasını tamamilən yenidən yazmış olabilsin. Bak, bu yeni Azabacanın qarşısına duran ən ciddi hədəflər mən düşünürəm ki, indi bu zakirləcəyimiz məsələrin ən əlaqalı olmalıq. Teşekkürlər dələndər və yəni. İlk öncə bayaq qeydikdir və dikqətimi cəlbələdir. Türkiyənin bu zəfərdər olma, inkar etmirlə olmaz haxsızı o var. Türkiyə, mən əmkə deyim, şəmin də teki rəgirəm ki, Azərbaycan cumhuriyyətinin varlıq qarantıdır öz varlıqı ilə. Mənim üzəm bir məqam var. Sabıyaq, Müslügün, xan kəndində paraq planlanır. Amma həmin, hər bir paraqda Türkiyə əlpsilər deyil, Rusya əlpsilərinin keçməsi nəzərdət bu. Nizə düşünürsünüz? Bir miliyətçi kəsimin təmsidəsi çıkim? Bunlar nə qədər ədək və attı? Nəzər alsaq ki, Azərbaycan qaldının mütləqək şəriyyəti Rus ordusunun Azərbaycanı da olmasının belə əliyyətinədir? Dürfət bəyi, mən burada əlbət də, mən də sizi kimi çox təhsüb etsinlə bunu edəlirəm. Amma bir məqamı da deyim ki, vəziyyət çox, yəni tövlükdə vəziyyət, bu regionunda da yaxma ortaşəktə vəziyyət bu cəhətdən çox ağırdır. Amma bu məsələtə, mən bəzən stasiya, bəzən riyallıqlar o qədər səxsürətləndə dəyişir ki, məsələn, zaman vardı biz Niyəirmənlər burada qaldı deyirdik. Amma bir müddə keçir, baxırıq keçirməndə yoxdur və qərab akademi olay təmizlərinədir. Bu sorusunun, hərbi kantin gəntinin böyük bir istəsi buranın tərk şeyliyir və s. Mən əminəm ki, bu zaman gələcək, bu da olmayacaq və Azərbaycan, Türk-yəslahlı quvələri, hərbi quvələri birlikdə bu paradı daha böyük, daha əvvəzəmətli keşirəcəklər. Mən bu qənatimi, əlbət də bu formalaşdırıram özüm üçün bunu düşünür. Və mən cəx, əlbət də mən istərdim ki, ən azı burada təhlükəsizlik zəni bu qafqazın təhlükəsizləşməsində, zəni bu qafqazın və Azərbaycanın böyük dəyək, ərazi böyüklərinin təmin olulması əslində təhlükəsizliyin bir qarantik ki, məsələk şeydir. Çünki bu müharbəni çəki vardı. Həm felakətlər, həm departasyalar, qaşqınçılıq və s. kimi dünya üçün ciddi təhdidlər ortaya atırdı. Məsələn, 700.000 Azərbaycanlı bura yox Avropiyas tuzsaydı, Azərbaycanın arasından çıxsaydı, və yaxud da umumi bizim Ermenistanın arasından gələn, həsə bir milyon yarıma gədər ki, qaşqınımız. Bütövlikdə böyük bir problemiydi, yəni dünya üçün. Həm də iqsadi nasibətlər üçün. Iqsadi-in çabuq dəhcəyə narə haxçılıqlar yerəndi. Həm də bürün onlar arxıda qalır, bürün, tamam, fərqli bir istiqamət ortaya çıxıptı, fərqli bir reallıqlar ortaya çıxıptı və bu reallıqları üç dövlət istirak edildi. Bunun Azərbaycan dəhcə ne qədər, bu muharibədə rol alıbsa, dəhcə birinci rolla malikdir, içinci rolla türkçə malikdir, yəni bizdən eyni sırada olubdur, və Rusya da dəhcə netral qalması və yaxud da sürməramı misə yaratmaq kimi indi, nə qədər saxta olsa da məzbur qarısıda qalır, biz bunu dəhri çəyir, bu reallıqda faqh budur ki, Rusya buradan başqa bir cəhdlərdə bulunmadı, və yaxud da dəhcə bu da ki, hər bir siyasi tarazlıqı dəyişən bir əmələt istirak eləyə bilmədi, çünki Ermenistanın tutuq, xari siyasət kursiyyələyə niçan yaratıcə bu sustansiyaya baş vermət. Amma əər, doğrudan da bu da qüvvələrin numarşindən söhbət gedirse, bu da rol alan qüvvələrdən gedirdirse, burada türkçə en ön də gedən dövlət olmalı idi, və ən əlbətə, türkçənin istirakçının və yaxud da heç bir dövlət istirakçı eləməndə Azərbaycə xalqı və Azərbaycın dövləti öz istirakçı elədiyor, hər bir qüvvələrinin istirakçı nəm bunu həyatə keçirə bilədi. Amma nidə Rus sülhməramları özünü cərimi qapqazda haqsa bir şəhçildə təzdən numarş eləttirmək cəmi bir şansəldə eliyirsə, bu da elbət də, və bizə bir təhdidin elementi kimi çıx şeydir, azərbaycan çiçik dövləti, və bəni qaqqun asbətlərdə danışqlarda yaxın çöz vəziyyətinin zahiliyyədindən bu amilləri ısradalıyı, bu amilləri dələ gətirir. Amma mümkün varətlərdən biri deki, mümkün varətlərdən biri deki, mən bunu ehtimal çimi deyirəm, və mən əlbət də bu məsələlərinin numarş mührəmsizlə amaminin eni mübqədə görünəm budur, amma bir amiləri qeyd etmək istəyirəm küsus olaraq ki, olabilsin ki, yaxın şəqdə, yaxın orta şəqdə yaranmış hərbi siyasi vəziyyətlə və NATO-yla arasında olan cərcindiklə, küsusil amiləkə biləc dövlətləri, və onu müttəfikləri inəm, yəni, fələsin ısral münakşəsi konteksində yaranan cərcindiklə ilə qətər olaraq, səni bu qafqazda roll almaq və yaxda bir hərbi paraqdışdırat etmək, bir hərbi qələbənin imətləndirməsin, iştirak etmək ki, bir niyətlə özünü göstərmək istəmir. Bu amil de olabilər, amma mən bu amili o qədər də yüksək imətləndirmirəm, səhidəcə olaraq, mən düşünürdüm ki, burada azərbaycan silahlı qubbalarını öz iştirak eləməliydi, çünki bu muharibənin və bu qələbənin teminası azıbacan xalqıdır, azıbacan xalqına məxsus hərbi silahlı qubbalardır, onların iştirilməlidir rüsyanın budəştirakı, bu qələbəmizə hələdə kölycəsələrin eləmək ki, və bu eləmək buranın tərkələməlidir. Və mən bir məsələrdə də xüsus olaraq və bu işin üstünə də vurgunu bir daha bəyətlə edin, bir daha təsir edirəm ki, azarbaycanın imkanlar var ki, yəni, faqqı olaraq vəziyyəti elədir ki, azarbaycanın rüsyanın, buradan çıxıbq etməsin, amma bir tövlükdə mən onu da eləyedim ki, bir tövlükdə biz rüsyə əsarətində olduğumuz çiçən dövrə ərzində ilk təfə olaraq rüsyədən rüsyanın netral ilə biləcək, rüsyanın netral bir cüşədə saxlıya biləcək və rüsyədən bu netrallığından yararlanaraq öz qələbəsini təmin edən bir dövrə qədən qoymuşu. Bu dövr ilk təhə oluqdur, 220-lik rüsyan azarbaycan nasibətləri tarixində. Belə bir hal heç vaxtı olmuyordur. Mən bax bu məsələndə qeyd etməyət, lüzum bilirəm ki, bunu da hərdən fikirəşəndə nəzər alaq. Onu dövdə azarbaycan rüsyanın netrallı saxlama bacadığı qədə də onun öz ərzindən çıxarılmasını təmin edə biləcək güdrətə malik. Mən düşünəm ki, bu adlıma ətmalıdır və bu azarbaycan dövlətinin cazibəliyi üçün, azarbaycan dövlətinin belə qaləmdə çox ciddi güdrətlə deməsə, yəni ən azı çox ciddi bir siyasi hərbi və rəcanal bir mərkəz olaraq, rəcanalı güc olaraq imkanlarını təqdim etməyə əsas verə biləcək bir hal. Bu netməlidir, azarbaycan dövlətinin təhükəsi konsepsiyasının, yeni təhükəsi konsepsiyasının ən əsas çıxışı nökləsi məsb olmalı. Rüsyanın budan yetməsəni o nasıl gələcəkdir Rusiya? Biz bilirik ki, Quraniya da nələr baş verir Rusiya dövlətçün? Ası şəhdər məni nəşdirilir və əlbət də ki, bu amili ən, yəni, o sizin dədiyisi şəhdər çərçibəsində bu amili mə bu şəkildə dinətləndirmiş oldu. Dələndər beyi, təşəkkür edirəm. Hər halda zəhvərə gədər olan yolaqqında və zəhvərin mahiyyatı haqqında kifayət qədər ətrafı danışdır. Mən istəyərdim 44 günlük savaşdan sonraki zəhvər dönəmindən bugünə qədər ötəm üç il ərzində baş verənlərə də bir aydınlı kədərək. İlk öncə mən bilirəm ki, sizin çevrənizdə, milliyyət çikəsində çoxu qazilər var və sizin özünüzün tandığınız dolduğunuz yurtda belə şəhid ailələr var. İsteməzdim zəhvər bayramda bu problemlərdən danışıq amma hər halda bu problemlər bəs nə vaxt deyilməndir. Bu problemlər varsa, gəlşədən bizim bayram əhvə ruhiyyəmiz olabilər mi? Şəxsən mən onu tam yaşayabilmirəm aksiyon deyim size. Ölkədə kifayət qədər ciddi problem var. Əhalinin sosial durumundan tutunmuş qərabalda baş verənlər qayr üçünə bağlı problemlər qazilərin şəhid ailələrin problemlər hərə insan aqları sahəsində ölkədə siyasi apenikləri qarşı münasibətdə sərgilənəm nürqi gəlşəydən azərbaycanıq gəlibə bir dünyanın bir hədəfdən çıxaran ölkəyə çevirik. Mən istəyərdim ki, biz o zəfəri yaşadıqsa hansı adımlar atılmalıdır. Həm qazilərəm münasibətdə, həm qarabağı qayr düşəm münasibətdə, həm dəki ölkədə ahirindəki münasibətdə çəkil də soruşuram ki, zəfəri bugün kölge salmağa çalışanları dədəfala mən veriləşin əbvəlində dedim ki, laxçınla bağlı bugünlərdə çox bələ xoşa gəlməz videolar yaylar, laxçına qaydanların bəz istəsi qaydıblar. Bun laxçınlar özləri həyajan təbliç allar. Belə olmaz. Nə baş veririz? Qəbristanın ortasından yol çəkilməsin ədim hədi? Biz on illərdə o torpaqlara həsrət qaldı kindi də yür yaddaşımız, tarix yaddaşımız əradan aparaq. Mən istəyərdim, bax nə etmək lazımdı və siz də uzun illər siyasətdə siz həm ualim kimi, ziyalı kimi, həm bir siyasət kimi mən istəyərdim ki, bu barədəfkilərinizi eşlidək. Buyurun. Rıfət bəyi, əvvələ səsəndirdiyi sual sosial şəbəçələrdə, o müvqə sosial şəbəçələrdə deməli, cəmiyyətimizi yönəl dən cəmiyyətimizi toparlayan bir cəmiyyə var. Də bu cəmiyyənin milliyyətcəy və yaxud da milli maraqxardan çıxı şeylən cəmiyyəti və bunu göz ardına vurmaq, bunu göz ardı eləmək ki, bunlar kimi ki, biz hər şey bilirik və arzıl şəkildən siyasətimizi bucu davam etirəcik. Elə yanaşmalar, kusurlu yanaşmalardı. Çünki bu qüvələr bu sosial medya üzərindən milləti və müştema fikiri formalaşdıran cəmiyyət İkinci qarabax savaşında o cümlədən sonuncu xan kəndi istiqamətində həyata keçirlən sonuncu tamamlamışları deyətə biz bu tamamlamışlarında dövlətimizlə, hakimətimizlə bir qeyd oldu və ən böyük dəstə ifade etmiş oldu. İndi mən bəyəq bu da çıxı şeylərçəm belə bir fikir işlərtim bir daha o müvqəq qayıdıram ki biz yeni Respubuqanın gürmə istədiyimiz bu yeni Respubuqanın bu problemlərlə gədəcək, bu problemlərlə yaşam bir Respubuqanın fərqli bir Respubuqanın çeçidir hərli çeçitməliyik. Bu nədir? Ölçənin çox ağır, çox ciddi problemləri var. Və belə bir gündə siz dediniz kimi biz mən də heç vaxt istəmərim ki, bu problemlərə məs indi başvuraq. Ona görə də mən qısa detallara keşmədən bir neçə meqamların üzerində dayanmaqla mən fikirimi əsasandırmaq istəyəcəm, daha doğsa əsasandırmaq çalışıcım. Hər şeydən əvvəl unudulmamalı şey, Qarabakh Savaşından keçən dövr ərzində, nə qədər qazimiz intara cəhdirlədi və əkti intara iddi. Və şəhid alirlərlərlə bəzən narazılıq yanadan eləmetlər var ki, cəmiyyətdə bütün təbəqələr əsasində çox ciddi bir ictirazı səbəldi oldu. Şəhidlərində kimi yana qədər məsələrlərlərlər və onlar nəliyyə sülərlərlər nə münasibət məsələsində Züzzə eləmetlər doğsa bu faqlar vardı və bu faqlar qazilərə yönəli faqlar əslində qələbədə səbindən xalqın səvincini azatmaq bax bunu çubbuna çölcə salmaq bu, böyük zəhvərə və yaxud, sadaladığımız zəhvərə çölcə salmaq istəyən bir zəhniyyət hakimətlə mövzudu idi və bu zəhniyyət böyük bir təhlüçə mənbəyidir. Büyün də azərbaycan qalq üçün bu resmubuqə üçün və ona görə də biz bu zəhniyyətdən uzaq azərbaycanda əhalimizin problemlərinə əhalimizin millətimizin əhki firavan yaşaşına müddi gələcəyində və dövlətimizin güdürətləməsinə, bötövləşməsinə itirdiğimiz ərazilərin bərfasına yönəli yəni, digər ərazilərimiz əbəmən nəyi şarət etdiyimi bilirsiniz və bötöv və özümüzün tarıq səhnəsində ində qədər ki, o tarıqda qoyduğumuz bir miras var. O mirasa yenidən sahiblənməmimiz üçün yeni yaranan, bu situasiyadən yeni yaranan, bu global dəlki şəxtlərdən vəhlənməyə bir əsas verən bir islahat dövrünə qədən qoymalıq. Bu islahatı həyata keçirən dəlki azərbaycan, yeni bir əsbubuq olacaq, mən düşüncəmcəm yeni bir əsbubuq olacaq, mən düşüncəmcəm. Əlbət də mən bunu şərt olaraq elə səsləndirəm ona görə də məsələn Qarabax Zəhfəri deyib, siz dəymişəm bütün insanlarımız bu qələbəki yaşamır. Yəni, bunu qəbul edir, baş verən hatisəni qəbul edir. Səmincə ona adəqvat deyil. Məhəbət ona əhvəl ruhiya ona adəqvat deyil. Bunun da çocuğunda çox ciddə amillər durur. Bu amillər nədir? Məsələn, eləmentər olaraq deyirəm bugün sanki dövlətin də biz elbət də bəndə onu başa çürəmcəyir, bu dövlətin siyasiyyətə olmasa dəlki sosial vəziyyətlə bağlı olaraq, dəlki pensialardır, ondan sonra qazilərə verilən qəhardımlardır verilən təqaibdür o cümlətən qazilərin çim qazidir. Bunların, həyatə ödək, bunların yoxlayan, bunların satsunu məhənəşdirərin bunların fiziki durumunu məhənəşdirərin, kamisyaları fəaliyyət çössərid. Və bu kamisyalar trafçı elə fəaliyyət sərtilir elə bir hal yaradılır ki, sanki bunların qarşısında bir mən ona o tapşır qorulub ki, sən elə bir hal yaratmalı sanki dəlki dövlət bücəsindən, bunlara verilən yardım, məsələn verilir ki, 1 milyon manad bu olmalı 100 bin. Bunu necəlirsən, nətəlirsən, hansı qazil üstündə bunu sınaktan kestirirsən, mən bu elə məlisən bunu etdiyi və bunu amansızca sınav, düşməncəsində etdiyi nə görə hətta belə keçmiş onlara fərbətə qayqdər onu azirli inləməkdaşlarına əmələ fərlendiyi nə görə mədallar birinci dərəcəli vətəni xidmətə görə mədallar, ranski vətəni vətəni ilə nəmən qazidi Bunların eləcəkdir, sanki adamda bax bu təsurat elə nəsələn mən size bir nümünə deyim vətəm muharibəsi adlarının verilməsi vətəm muharibəsi vetrana adının verilməsi əgər dövlət həsa belir ki, 100.000 insana və yaxud da 80.000 insana, 70.000 insana əsaxsız olaraq bunu verifdir yəni, səhidəc olaraq adamlar hansısa sütatsiz edin, sıfat edin, o dövrdə uçətlə yaşayın və yaxud da ərzə yaşayın bu muharibəi vetrana alıb muharibə vetrana problemi deyin o, azərbaycanda rüşvet promidasının problemi deyin azərbaycan modafə nazirliyində köyks almış bir çınarəkcar fəaliyyətin nətəcəsindədir bunu əsıl muharibə vetrana və yaxud da təksib olunmaz faktar nəm, özünün muharibədəş tracını subüt eləyən, videomaterial nəm aadiomaterial nəm fotomaterial nəm, sənət nəm məsələn, mən açıq şəkirdə bunu demək istəyirəm və həzən yazılır ki modafə nazirliyindən verilən arxıb sənətlərində belə yazılır bu adam fəlan tariqdən, fəlan tariqə qədər məsələn, 5 ay çox ki, fəlan növəsaili hər bir islənin tərkibində hərbə mələtdə iştirak edibdir sonraki taliyi barədə məlumat yoxdur %99 sualiyyə insanlara və s. qəverməyəndə bu zavabı yazılır bu köyəmi qaçıb, yərəmi qaçıb mələtdə iştirak edib, sonraki dövdə qıbətik bəlli deyil verdiyin arxayşı alan adam aparı pulunu verəndən sonra o arxayş onda durur ahı pulunu verəndən sonra muharbə vətələndə versəkəsini alıb bu cür vətələndə alan adamları mən bir nəsəsəni numarə şilətdirə bilərəm və bu hadisə ola ula bu hadisələr baş verəm irə biz bu sevinci tam yaşayabilmərik mən bir dəfə televizyada bir qazi ilə parələyil iştirak edirdim mən o muharbənin beynə qaq və s. tərəflərini izah edirdim, qazi də şuan alınmasına görə, cəbralin alınmasına görə fizulün alınmasına görə xocavəndin alınmasına görə mədallardan tərtif olunmuş idmançı, cəssür bir adam edin sabrabatdan, mağul edirdilər adını özünü yandırdı mən onun döyüş yoldaşları da gəlmişti onun tanıştığı o döyüş yoldaşların səsləndirdiği səslər fikirlər hərə də mən onun tərçilə bilmirmərim məsələn, adam şaqlar deyirdi ki əlbəyəxat döyüştə öldürdüyü adamların sayı silahla vurdu ondan çoxdur əppelə qaziinin həyatını qurban verdilər cətti mənim üçün nə fərqi var? onu əriməni orada öldürsəydir daha uygun idi, yoxsa yerdəki ərimənin fəaliyyəsizdi, nəticəsində bax bu cür yanaşmalar qələbənin müətəşəmliyi nə bax bu zəfərin müətəşəmliyi nə çölcəsələr namillərdir, ona görə də mən bu detalları o mənada dedim ki əzərbacan qalqının ərazı bir tövbelinin bəqpasında xidmətini görə insanlar laikli yerini almalıdır bu torpağın qorunmasında aldıqları rola görə yerini almalıdır sən elə icra batısı var ki mən tərtər ayonun ərasında mən dəqiq bilirəm ki tərtər nə səydimli kəndi arasından bir sual keçir eyni mövqedədir və əriməniyə biz daha yaxınıq məqəmlarda, zorafı cəhəttən daha yaxınıq əriməni daha çox izi vurabilir əndi tərtərdə yerlərə hali çox üddə, onlar atandan çox tərtərə düşürdü amma tərtərdən o tərəf çəktərə hərbi də çəktiyi yardım paylandı səydimli kəndi icra batısından mən tələflər etdiynə görə sərh münasibət göstərdiynə görə sərh tələflər etdiynə görə səydimli kəndinə bu yardım verilmədik səydimlidən bir nəsə kilometr kənnər çəklərə yardımlar paylandı bu yardımı dövlət sizə aranda icra batısı demiş ki, səydimli kəndinə vermeyin gedin o tərətlə çinə verin bunu yeri də həyata keçirən həmən o icra batısı hər tərin şəndələrdən ölmüş adamların meydəri qalırdı bax həmən icra batısı müstəqin bu icra əmənlər turə etdi səydimli kəndinə həllisini onlar verilmədik, o icra yardım hərbidən gələn yardım verilmədik və bundan çənərdə saklandı o çəndəki, o çəttə 230 dəxərə qədər Qarabax Savaşında dövüşlərdə icra kətmiş onlarla şəhidi olan bir çətti və təsəbəri eləyəndik ki birinin bir qohumu va o da bizdən qonşu çəttərdən biridir bu qohum yol nə bilim kanserinin prezidentinə yaxındı həmin kəndin bütün yolları darı çüsələrlə qədər asvat ama su qovuşana gələn yol bizim çəttən keçir bu strateji yolda asvat yoxdur asvatlama yoxdur bir dən asvatlı qışı yoxdur və mən niye yeni resmubuqan laşını dələ gəttirələm yeni bax bu dür elə islahatlar ölçədə paralmalıdır ki bu islahatlar müstəqil qalib azərbaycanın resmubuqası olsun azərbaycanın ərazisi dövləti kim görünə bilsin bizim çətlər bizim el oba müsləmləkə görkəmindədir müstəqil dövlət görkəmində deyil qara bağı taş dövrünə qayıtarı bir iftidağı dövlətləşi kimi göstərən düşmənlər ölçə ərazisinin də bu şəkildə qalmasını dəyeşməl edilər bax bir anlıq mənsidədir bir dəfə bir dostuma reportdan yora salırdım havalimanına el oldu ki, bu gələn də təzət çilən havalimanına düşmüştü, gələn də çöhnədən keçəsi oldu bu çöhnəni qəbul etmədir bu nəyə belə havalimanınız var dədim, əfəndim, bu Türkçü idi dədim, bu bizim müsləmnəkə olarken Sövvət İmperiyas də ərkibində olan havalimanımızdır, bu müstəqil azərbaycan havalimanıdır, bəqlər bununla ölçünür indi bizim çətlərimiz də bizim şəhərlərimiz də Sövvət İmperiyasının əsarətində olan görkəmdən çıxmalıdır, insanlarımızın yaşay tərzi, həyət tərzi svətləri, dişdəri bu İmperiyas müsləmnəkəsi olan qalqıqdan fərqləm məlidir və onu görə də çox ciddi islahatlar dövün azərbaycan qədəm qoymalıdır azərbaycanı qoruya bilən intelektər yaratı dərkib bir ölçəsi bir təhsil-i ərsəc elməlidir insanları qorayan onu yaşadan, onu 65 yaşından 1-2 o tərbə yaşama imkanı vermə səhəyəsindən uzaqlaşmalıdır azərbaycan azərbaycan adam başına düşən həkim sayına görə ən ahırda durmal deyil azərbaycan laxayqlı bir yerdə olmalıdır azərbaycan elə bir tizazibiyyət çevirilməlidir ki onun millətinin həkim evlatları alim evlatları dəhək ki, programist o komputer bilcilərindən malik ən səxdaş o dəhəkçə elmi taşın insanları ölçəmizə gəlməldir və ölçəyət höfə verməldir bu sərvət təhsə qaznevt sərvəti ilə bəhlələndən ölçədən millət də sərvəttir deyə bilən bir ölçək dövrünə yaşaməliyəm və onu görə də çox ciddi şəkildə bu məsələlər götür qoy olunmalıdır ölçədən çox ciddi şəkildə islahatlar dövrünə qədəm qoyulmalıdır ölçənin siyasi sistemini gündə bizdə bir fikirlər səstərinir də zaman zaman bunu dedik ki böyük bir siyasi islahatlar paketi hazırlandır bu islahatlar paketi tamam fəqli bir azərbaycan ərsəyə getirməlidir, buna hədəflənməlidir və bu olacaqsa azərbaycan bax bu gündəki dəyərdim ki, dururuk yaxın ortaş əktə fəqli sutasiya gündə bir dövlət müharibə qoşulur, gündə bir hadisə ilə rəstaşırır biz bunlardan özümüzü sıxor talə bilər, bir halə gəlməliyik biz dünyayla konflikdə girem bir halda olmalı deyilik onu görə də azərbaycanın dərdəyə problemləri çoxdur və mən yenə dəyərəm bir cümləyə bunu yaşınlaşdırmaq istəyirəm ki yəni fikirimi toparlamaq istəyirəm ki azərbaycan elə bir islahat elə bir dəşiklik elə bir çöçlü radikal dəşiklər həyata çeçirməldik ki bu hal bu hal qələbəni daha müətəşəm etsin qələbəni daha bir parlaq etsin qələbənin iştirakçılarını millə daha yaxınla tanıyıb səvəbilsin və qəddər əhəməklə olsun ki, azərbaycan də biz bunu yeni dövrçimi qeymərtləndirə bilək və yeni dövrün çeçit üçün çox ciddəsaslar yaranıptı üçünki ölçə fələkət isindədir muharbə başa çatıbdı, bu fələkəti ört basır edəcək başqa bir argumiyyət qalmıydı ona görə də ölçənin bütün elmi patensialı milli patensialı toparlanmalı və çox ciddi bax bu islahatlarına gələ bir dövrün anosları verilməldi əlbətdə daha çox bu siyasa hakimiyyətə yeni əki qanumiyyətci və s. hakimiyyət qollarına və s. ədəm qoyulmalıdır ən əsasla azərbaycandan siyasi məhbuz anlayışları bu azərbaycanı belə haq sanksiyaların təsrə altına salacaq dəyək ki, ciddi şəktər ortadan qaldırılmalıdır dəli deyiləcək də o qədər böyüyü o qədər migasib böyüyü üçün son 5 dg də haqil oldu amma suallar var siyərdin sonunda binətə sualları yəni mənim amma deyə biləcəyən budur qarabağda şəhid qanı bökülür kimi bütün siyasi tərəflərin qoyulur kənara orada azərbaycan əskerinin qanı bağasına alımlıq torpaqlar var və o torpaqlarda karupsiya olabilməz bu da bizim çox belə üçüldə orayı da bağlı işləyimiz negativ allardan biridir suallara keçirəm sizin örmətli filmar bəyin suallı var ki, qələndər məlləm sürməramların ərazimizdən 225 daha çıxabilərməm sürməramlılar bizim 2005-ə qələrdin onlar müddəti təçqma yetimalı var mı bəyələri sizi bir az ışarı etsiz anlayın tətraflı işləyib sətəkim sürməramlılar azərbaycan dövləti üçün azərbaycan dövlətinin gələcək üçün təhditdir və tamamı yəni haqlıyam ki, qısa bir zamanda azərbaycan arasında tərkətik yetməldir aydın da bugün fəqdi fəqdi və sayətlardə məndə qarşıma çıxıb ki, irmənlər silahlandırlar bizə düşünsürsün yenidən qarabağda növbəti sabaş ola bilərmi bu atan qazaklardır ifadəsində unutmamışı qazaklardır elə qarabağdadır bu ətmal var mı sizcən rüfət bəyət, bunun arkasında duran ərimənsanın silahlandırılmasının arkasında duran biri təhsata bakır biri onu ideoloji olaraq ərimənsanın qızışdıran iki dövlətdir biri Fransa'dır biri Hindistan'dır Fransa'nın mən qısa cəb bu nəhardan qaynaqlandığını demək istərim Fransa yeni dünya düzənin də indi ki eğer baş verənəri üçüncü dünya sabaşa atlandırsaq və yeni dünya düzənin bir elementi hesab etsək Fransa burada dəhdir beniti tərkəsi şurasında çox çi səhsöyquna malik bir dövlət Orada gəlməstik, Fransa heç bir rol oynamamışdı üçüncü dünya sabaşa üçüncü dünya sabaşında Fransa'dan çox azərbaycan iştirakiyin həm ikisinin sayına, həm əhalisinin sayına görək Fransa neyini burada amma Fransa gəlip o zürüstab yələni və büyünərimdə beynə haqm nasibətlər sistemində münakışələrin nizamlanmasına rola almaq kimi bir özünün haqqa bir şey çıxardır Cahirmenistanı dəhsəh verir Cahbudan dəhdir qazaksana uçur çox çürcək yedir çox çək isralilən görüşür və s. Yəni özünün yeni dünya biçimində yeni dünya düzenində Amerika və qərk mərkəzi bir siyasətin bir tərəfinində iştirakçisi kimi göstərmək istəyik ki, bu global problemlərin həllində rol olan dövlətə çək biləsin və Ermenistan fədbəq milləktrona görək ki bu heç bir vaxt müstəqid düşüncəyə malik olub müstəqid siyasət yürütmək imkanını həyatə keçirən və realiq leisablaşan haqq deyir ona görək ki, balaza bir teminat istəyirlər ki, balaza bir şey olsun, sutasiya dəyişsin bundan həli olmaq imkanı yoxdur və həndi mən əmin əmki Fransa onu xızışdırır, həmdona görək ki Türkiyə naxt oynan çox ciddi problemi çindədik gəzada vəziyyət dəyişir fərqli sutasiyalar yəraratır o yəni ona görək ki, ona görək ki, Türkiyə bu işlərə müdaxil eləmeyecək və Rusiyanda dəyişmək mümkündür hansısa bir hərbi siyasi balansı dəyişmək olar bu məsələ var amma, mən düşünmürəm kərimənistanın patensiyalı buna çatıcaqdır üçün kərimənistanı yaxın zamanlarda tərk eləyən adamların sağa 60 milik etik çox ciddi şəkədə boşalma var və gədən ahali ümütsizliyi tərk eləyən ahalidik gələcək görməyən ahalidik və hər bu qüvvələrdə şüraq etmək öz evladını bu münaqişənin qurbanına çevirmək istəyən ahalidik nəmrəm ki, böyük bir müharibə dövrü olacaktı, kimi məsələr olsa belə, yəni, ermənistanından gələn təhdit deyil, ermənistan bu da eləmək kimi ştirati ilə bilər Aydın, çox təşəkür eləm dələm dərbək, üm dələm ki siz deyən kim olsun amma nəzər alsaq ki regionda çox ciddi proseslər gedir mən şəxsən düşünürdün ki uqrayna savaşından sonra bir də geniş mas istablı savaşına dünya imkan verməz, amma orta şəxidə biz bunun fədli görüntlərlə şahid olduq hər halda bizim üçün də orada tüklən insan qanları üzüldü və orada savaşı başlayanlar üçün dünyanın isləndən məktəsində yeni savaş başlamak elə də təsvulər olsun ki, çətin deyil üm dələk ki deməli yazanlar da var, çox üzür istirən belə işimizin vaxtı son açaktan amr qan bəyin yazısını təqdim edib sonra belə işib itirəcik salamlar olsun hər kəsə rüfət və qalib ölkənin qazları intihar edisə və etranı 80 malatla təmin edən dövlət çox sətin ki, slaata gətsin məncə bu kimi slaat nağlılarına uymak, biz uymuruq, hər halda uymuruq və elə onu görə də biz məsələri aydını gəldirik proqramımızın qonalığı tarıq çıpar toluq gələndər boxtar deyidik və təşəkür edirəm proqramıza rəqqadan hər kəsə minatlarımı ifadə edirəm tanır və təminizi qorusun tanır millətimizi qorusun biz daha bu əziz zəfər günlərimizdə şəhidlərimizi sayır və sevgili anırıq qazlarımıza can sağlı deyirik təşəkürlər gələndər və təşəkürlər dəyərdə izləyicilər salam salam