 Proeven van kleine gedichten voor kinderen. Dit is een liepenvoxtopname. Alle liepenvoxtopnamen zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar liepenvoxt.org. Opname door Bianca Kramer, Bartoleo, Anna Simon en Peter Zinn. Proeven van kleine gedichten voor kinderen. Van meester Hyronimus van Alphen. De kinderen zijn een erg deel des heren. Salomo. Voorbericht. Ziedaar enige kleine gedichten ten behoeven van kinderen opgesteld. De maker weet zeer wel dat hij als dichter daardoor weinig hond behalen kan, maar dat was ook zijn oogmerk niet. Hij bedoelde slechts enige nuttige waarheden zo in rij bevoeg te dragen dat dezelfde de kinderlijke valtbaarheid niet te boven ging. En hij heeft ze zo klein gemaakt, opdat zij destig makkelijker door enkel lezen zouden kunnen in het geheugen geprens worden, omdat het doodig was dat ze van buiten geleerd werden. Iets waar de maker zeer tegen is, en dat daar het boven enkel door herhaald lezen geschieden kan. Het geen aanleiding gaf tot het opstellen deze stukjes is geweest dat de maker zelf kinderen heeft die tans zijn enig en grootst vermaakt zijn. Dat men aan zulke stukjes in onze touw gebrek heeft. Dat hij ook gerne voor andere nuttig is. En dat hij de hoogduitse Liedervuurkinder van Wijsen en de kleine Liedervuurkleinemeet genoemd Jünglingen van GW Buurman met zeer veel genoegen gelezen heeft. Ook hebben zij hem menigmaal op de weg geholpen zodat hij eigenlijk geen uitvertaald of overgenomen heeft. Ze zijn wel allen niet voor kinderen van viert of vijf jaren geschikt, maar dit was ook juist niet nodig. Ik kan zelf kiezen welke men aan zijn kinderen wil laten lezen. Ook kan men schielig merken of een kind verstaat wat het leest, daar niet. De opsteller heeft met alle de proef genomen en hij kan verzekeren dat zijn oudste jongetje en kind van vijf jaren vele van dezelfden op de eerste of tweede lezing verstaan heeft. En daarom houdt hij zich verzekerd dat alle deze stukjes voor kinderen boven de vijf en beneden de tien jaren bruikbaar zijn. Ook mag het geen kwaad wanneer hier en daar het kinderlijk verstand in kleine zwaarigheid ontmoet en daardoor tot vragen en praten wordt opgewekt. Wanneer ik het genoeg had dat deze gedichtjes goed gekeurd en met vrucht gebruikt werden, zou ik met vermaak nu en dan een plaatje voegen, bij het geen tans aan mijn landgenoten aanbieden. Het getal dat ik tans geef is groot genoeg om er de proef mee te nemen. Aan twee lieve kleine jongens. Zie daar lieve wichtjes. Een bundel gedichtjes. Vermaakt u ermee. En springt naar uw woning. Maar eerst ter beloning een kusje of twee. Door liefde gedrongen heb ik ze gezongen en wilt geer meer? Gemoog erom vragen. Wanneer ze u behagen, komt huppelend weer. Het kinderlijk geluk. Ik ben een kind van godbemind en tot geluk geschapen. Zijn liefde is groot. Ik heb speelgoed, kledren, melk en brood. Een wieg om in te slapen. Ik leef gerust. Ik leer met lust. Ik weet nog van geen zorgen. Van spelen moe sluit ik mijn oogjes avonds toe en slaap tot aan de morgen. Geloofd, zeg God, voort ruimgenot van zoveel gunstbewijzen. Mijn hart en mond zal hem in elke morgen stond en elke avond prijzen. De persik. Die persik gaf mijn vader mij omdat ik vleitig leer. Nu eet ik vergenoegd en blij. Die persik smaakt naar meer. De volgelijkheid past aan de jeugd die leerzaam zich betond. De naastigheid die kinderdeugd wordt auto's wel beloond. De kinderliefde. Mijn vader is mijn beste vriend. Hij noemt mij steeds zijn lieve kind. Kon zie hem zonder bank te vrezen. En ga ik huppelen aan zijn zij, ook dan vermaakt en leert hij mij. Er kan geen beter vader wezen. Ik ben ook soms eens wel in stout. Maar als mijn onderugd mij berouwd, dan wordt zijn vader hart bewogen. Dan spreekt zijn liefde geen verwijt. Ja, zelfs wanneer hij mij kast tijd, dan zie ik tranen in zijn ogen. Zou ik door ongehoorzaamheid dan maken dat mijn vader schrijt? Zou ik hem zuchten doen en klagen? Nee, als mij jongheid iets misdoet, dan val ik aanstond hem te voet en zal aangod vergeving vragen. Alexis. Alexis heeft zijn zusje lief, wanneer ze in vrede leven. Hij noemt haar zelfs zijn hartendief, als zij haar speelgoed hem wil geven. Maar als zij iets dat hem behaagt voor haar om mee te spelen vraagt, dan wordt de liefde ras verminderd. En als zij hem in doen van zijn zin verhindert, dan haat hij bijkant haar geheel. Ook is zij doorgaans hem te veel wanneer zij boven hem door iemand wordt geprezen. Een liefde die zo ras verkoelt, die slechts op eigen voordeel doelt, zou dat wel rechte liefde wezen? Geen geld bekoren ons jonggemoet, maar heiligheid en deugd. De wijsheid is het nodigst goed, het ziraat van de jeugd. Wat is toch rijkdom? Wat is eer, een handvol nietig slijk? God's vriend te wezen is veel meer, die Jezus liefd is rijk. Kom, vallen we onze God te voet om deugd en heiligheid? Zo wordt op aard ons jonggemoet ten heen onder voorbereid. Dan krijgen wij die beste schat die niet meer meer vergaat. Dan lopen we op het deugdtenpad en schrikken voor het kwaad. Het vrolijk leren. Mijn spelen is leren. Mijn leren is spelen. En waarom zou mij dan het leren vervelen? Het lezen en schrijven verschapt mij vermaak. Mijn hoepel, mijn prikto, verhuil ik verboeken. Ik wil in mijn printen mijn tijd voor de zijf zoeken. Mijn tijd, zijn deugdten naar welken ik haak. Het medeleiden. Wie dat ik immer smart zie dragen, ik heb ook gevoel daarvan. Ik slaat mijn oor niet voor zijn klagen, maar helpt hem als ik kan. Een mens in droefheid op te beuren is zelfs voor kinderszoet die spotten kan met hen die treuren vertoond een slecht gemoet. Zou mij eens anders leed verblijden? Zou ik lachen in zijn smart? Oh nee, een edel medeleiden past aan mijn kinderhard. Ik wil dan met bedroefden klagen en troosten in hun pijn. Eens anders last te helpen dragen zal mijn genoegen zijn. De naastigheid. Desmoges lang te slapen, te geel en te gapen staat lelijk voor een kind. Die auto's veel moet snappen en zot het touw wil klappen, zietzelfde zich bemint. Zou ik mijn tijd besteden aan duizend nietigheden? Ik heb daar geen voordeel van. Mijn lessen wil ik leren. Mijn beesten zal ik eren. Dan worden ik haast een man. De spiegel. Die telkens in de spiegel ziet en zich met schoonheid vlijdt beseft de ware schoonheid niet, maar jaagt naar eidelheid. Dit glas maakt trots of geeft ons pijn. Wilk weten wie ik ben? Er moet godswoord de spiegel zijn waar ik bij een hart uit ken. Klacht van de kleine Willem op de dood van zijn zusje. Ach, mijn zusje is gestoven. Nog mijn veertien maanden oud. Ik zag haar dood in het kistje liggen. Ach, wat was mijn zusje koud? Ik repert toe, mijn lieve mietje, mietje, mietje. Maar voor niet. Ach, haar ogen zijn gesloten. Schrijden moet ik van verdriet. Althoos wil ik om haar treuren, ploempjes strooien op haar graf, wenend aan de kusjes denken die mij het lieve meisje gaf. Morgen zal ik. Maar voor mij ook is het gevaar van sterven groot. Gisteren liep zij met mij spelen. Gisteren nog. En nu reeds dood. Het geschenk. Moederlief, zie daar een roosje van uw koosje, wel geen jaren gezijd. Ik heb vanmorgen al gezongen en gesprongen. Zo verlangde ik naar die tijd. Maar kan ik geen rijmpjes dichten? Moet ik zwichten voor mijn broer zijn poëzij? Neem dan, moeder, slechts dit roosje van uw koosje. Ik heb u toch zo lief als hij. Welkom goed van klaartje voor haar kleine zusje. Welkom lieve kleine zus. Welkom in dit leven. Bakker mag ik niet een kus aan mijn zusje geven. Wil je slapen? Oh, zij krijt. Zal haar wisst vervelen. Morgen, als zij wakkerzijd, zal ik met u spelen. Slaap gerust, dan wordt zij groot. Leer toch spoedig lopen. Als zij zit op moeders schoot, zal zij speelgoed kopen. Oh, mamaatje is zo goed. Alles wil zij geven. Lekkerzijd, maar zoet en tevreden leven. De ledigheid Nimmer moet ik ledig wezen. Alles doen met lust en vleid. Bidden, leren, schrijven, lezen, spelen, werken heeft zijn tijd. Moeder lief kan ook niet velen dat de tijd verwaardoosd wordt. Luizendzichten is tijd te stelen. En ons leven is zo kort. Het hondje. Hoe dankbaar is mijn kleine hond voor beentjes en wat brood. Hij kwispel staat, hij loopt in het rond en springt op mijn schoot. Mij geeft me een vlees en brood en wijn, en dik was lekker nij. Maar kan een beest zo dankbaar zijn, wat wacht me niet van mij? Het gebroken glas, een vertelling. Cornelis had een glas gebroken voer aan de straat. Schoonheden stukken had verstoken, hij wist geen raad. Hij had een afschrik van te liegen wijn, god het ziet. Hij zou hij nu mama bedriegen? Dat kon hij niet. Hij stond onthutseld en bewogen. De moeder komt. Zij ziet de tranen in zijn ogen. Hij is geen verstand. Heeft Keesje zij zijn wat bedreven? Wat schilder aan? Ik heb zij hij, moeder lief, zo even weer kwaad gedaan. Terwijl ik bezig met paletten bij het venster was, vloog mijn voorland korsraketten, daar in het glas. Maar als hoe Keesje het van zijn leven niet weder doet, dan wil ik het in mijn zem vergeven, geef zij het zo goed. Kom Keesje lief, hou op met krijten zijn moeder toe. Ik wil u de mislag niet verwijten. Hij kreeg een zoo. Die auto's wil de waarheid spreken wordt wel belood. Die leugen zoekt voor zijn gebreken wordt nooit verschoont. De godsdienstigheid. Als in de lieve lente de bloemend veld versieren, dan plukk ik rozen knopjes, viooltjes, maagde liefjes, citroenkraat en serringen. Dan zal ik krantjes flechten en dragen die ter ere van God, die mij het leven en bloempjes heeft geschonken. Dan zing ik, hemel koning, ga doet viooltjes groeien, met roosjes, maagde liefjes, citroenkraat en serringen, met duizend duizend bloemen om uw macht en liefde aan kinderen te tonen. Hoe mooi staat mij dit krantje. Ach, laat mij niet vergeten dat Gij het hebt doen groeien. De haas. Kijk, Pietje. Kijk, een haas. Oh, die zo gauw kon lopen. Nee, zei de slimme Piet, wilt Gij een haasje zijn? Ik niet. Gaan, want met een dood bekopen. Hij, die auto's wel tevreden, met vermogens die hij heeft, ver genoegd en dankbaar leeft, kan zijn gaven wel besteden. Maar dat hij, die auto's kniest en wat andere zijn wil wezen, zelfs het geen hij heeft verliest, heb ik meer dan eens gelezen. Een vertelling van Dorusje. We zaten laatst bij Saartje, onze oude goede baker, die sprook is kan vertellen. We dronken chocolade en deden honderd vragen. In het einde zijn ons Saartje, wel nu mijn hartediefjes, gekend de vierige tijden, wat houdt gevoort besten? Toen zijn mijn zusje Mietje, die tijd is mij de liefde, wanneer de bomen bloeien, dan krijg mijn mooie bloempjes om teltjes van te vlechten, dan zie ik mijn duizend vogels op groene takjes zingen. Ik vind Saartje, zei Pietje, is de beste, dan horen wij vertellen en drinken chocolade of eten dikke wafels. Nee, ik verkies de zomer, zei Keesje, dan is het kermis, dan hoef ik niet te leren. Maar ik zei, is het beste als meest de vruchterijp zijn, dan valt er braaf te knappen, dan heeft mijn aprikozen en pruimen en morellen en persen en emperen, moeten velden en tuinen vruchtbaar maken, men moet de bomen snuiën, de akker moet men mesten, dat hoeft men in de winter, de bomen moeten bloeien om vruchters te geven, dat doen ze in de lente, de vruchten moeten groeien, dat doen ze in de zomer, men moet de vruchters plukken, dat hoeft men in het najaar, dus moet hij, lieve kinders, in alle jaartgetijden godswijzig goedheid loven en wel tevreden wezen. Jezus is een kindervriend. Onzer wil hij zich erbarmen. Hij nam kinders in zijn armen. Jezus is een kindervriend. Ach, was Jezus nog op aarde. Aanstons vloog ik naar hem heen. Ach, was Jezus nog op aarde. Ik vloog met u naar Jezus heen. Zo'n van God die eeuwig leeft, hoor ons meaken en vergeeft onze stoutheid en gebreken. Zo'n van God is een kindervriend. Zo'n van God die eeuwig leeft, zegen onze jeugd en geeft dat wij dikwels van u spreken. De drijftol Nooit loopt mijn drijftol zonder slagen, want houd ik op, dan loopt hij niet. Ik heb in al dat slaan verdriet en zal om anders speelgoed vragen. Maar is het ook zo met flipje, dit? Ja. Had ik die me slagtevrezen, ik zou zelfde in mijn boeken lezen en dat geeft vader ook verdriet. Voei dat ik van een tol moet leren met vleid te werken zonder dwang. Ik wil tot mijn straf, mijn leven lang geen anders speelgoed gaan begeren. De prijmenboom Eene vertelling Jantje zag eens prijmen hangen. O, als eieren zo groot. Het scheen dat Jantje wel gaan plukken. Schoon zijn vader het hem verboot. Hier is, zei hij, nog mijn vader, nog de tuinman die het ziet. Aan een boom zo vol geladen mist mijn vijf, zes pruimen niet. Maar ik wil gehoorzaan wezen en niet plukken. Ik loop heen. Zou ik om een hand voor pruimen ongehoorzaan wezen? Nee. Voort ging Jantje, maar zijn vader die hem stil beluisterd had, kwam hem in het lopend tegen. Vooraan op het middelpad. Kom mijn Jantje, zei de vader, kom mijn kleine hartedief. Nu zal ik u pruimen plukken. Nu heeft vader Jantje lief. Daarop ging papa aan het schudden. Jantje raapte schielijk op. Jantje kreeg zijn hoed vol pruimen en liep heen op een gelop. De bedelaar die afgeleefde man die bijkant nakend zit en trillend van de kou mij om een duitje bit is even goed als ik. Gods wijshuid gaf alleen mij wat meer geld dan hem. Ben ik dan beter? Nee. Een vroom en eerlijk mens draagt ik wel slechte kleren. Ik wil dan ook de deugd in arme mensen heren. Die met voorachting op hem ziet op. Een vriend die mij mijn feilen toont gestrengt bestraft en nooit verschoond heeft op mijn hart een groot vermogen. Maar het laaggemoet dat auto's vleid verdenk ik van baadzuchtigheid. Ik kan zijn bijzijn niet gedogen. Die zeldend prijs spreekt vriendentaal. Die auto's vleid ligt menigmaal. Het einde van proeven van kleine gedichten voor kinderen. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opnamen zijn vrij van auto'srechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Bianca Kramer, Bartoleo, Anna Simon en Peter Zinn. Vervoegd er kleine gedichten voor kinderen van meester Hierodemus van Alphen. Het zaad zal hem dienen. David David Voorbericht Ik ben veel te gevoelig over het gunstig onthaal dat mijne kleine gedichten voor kinderen bij mijn landgenoten gehad hebben. Dan dat ik mijn beleidschap en dankbaarheid deswegens niet openlijk betuigen zou. De mondelingen en schriftelijke verklaringen van het genoegen door deze mijne geringenarbeid veroorzaakt hebben mij dik wel sterk aangedaan. Ja, dik wel schiep ik de zulke gelegenheden uit. Traalend vloeien uit mijn ogen lieve kinders als hij mij vraagt om meerdere poëzij. Ach, mijn hart zo licht bewogen zegend God die eeuwig leeft dat hij mij die beleidschap geeft. Het is derhal van geen traagheid, geen lufteloosheid geweest die mij het voortzetten van deze arbeid zo lang heeft doen verschuiven. Wat dan? Louder onvermogen van de landgenoten? Ik kan, als dichter vooral, niet werken wanneer ik wil en zodra ik mij zelf dwingen moet, valt alles kwalijk uit. Ik heb dan gewacht totdat ik weder in die gesteldheid geraakte in welke ik mijn eerste vervaardigd heb. En het is de vrucht van die uren welke ik nu wederom aan onze kinderen aanbiede. In hoop dat dezelfde evenzo mogen behagen als de eerste. Ik heb mijn gedachten laten gaan en zelfs enige middelen aan gewend om enige kunstplaatjes bij deze kinderversjes te voegen. Toen mij de heer Alart, boekhandelaar te Amsterdam, een en weg aanwees om daarin tot mijn genoegen te slagen. De plaatjes Sullen, onder mijn opzicht, door een kunstschilder Je Buis getekend en door de heer een punt en van de meer gegrafeerd worden. Van welke bequanheid welke plaatjes men, zowel als die fabelen, aan onze Nederlandse jeugd niet genoeg kan aanbevelen. Deze plaatjes Sullen zo laag mogelijk gesteld worden en de versjes echter afzonderlijk te bekomen zijn. Zij echter die zich van de eerste en beste afdrukken voorzien willen, geliefden bij hun boekverkopers of bij Je Alart te Amsterdam of bij de weduwe Je W.Terving en zoon al hier hun namen op te geven. Zullen de eerste afdrukken zodra mogelijk worden afgeleverd. Vaart wel mijn landgenoten, en beest verzekerd, dat het mij al toos en gevoelig genoegen zal zijn, iets tot nut of vermake van u of uw kinderen te kunnen toebrengen. Ik moet hier nog bijvoegen dat er redenen zijn die mij noodzaken om geen exemplaren voor echt te erkennen dan die door de drukker deze eigen handig dus ondertekend zijn. Lotje en keesje. Zeg me, zoet de lieve Lotje. Wat is de oorzaap dat geschrijdt? Heb je uw beugeltas verloren of gebroken, lieve meid? Zou ik niet schrijden waar de keesje, moeder lief was niet voldaan met mijn naarwerk. Oh, zij zag mij met verdriet en droefheid aan. Ja, zij wilde mij niet kussen zoals ze anders altijd doet. Voei mij, ach, dat zulke moeder om mijn stoutheid treuren moet. Wat kan het baten dat geeenzaam in een hoekje zit en klaagt? Ga, zij zal het u vergeven als hij om verschoning vraagt. Zult hij dan mijn voorspraak wezen, mij geleiden? Ja, gewiss. Zou ik niet voor Lotje spreken die mijn liefde zusje is? Maar jij hebt geen voorspraak nodig als geen moeder valt te voet zoals het zeker u vergeven. Moeder, weet jij is zo goed? Gisteren last zij voor ons beide dat ook God de schuld vergeeft. Ik weet, zij zal u wis verschonen daar zij zulke een voorbeeld heeft. De gezondheid. Gezondheid is een grote schat om ver genoeg te leven. Of schoon ik grote rijkdom had. Wat voordeel zou het geven zou ik doorknaagd van angst en pijn mijzelfen tot een last moest zijn. Maar zou ik dan meeverig betrachten en groezigheid en overtaat niet meiden en verachten die nooit genoeg heeft voor zijn mond leeft zeldend verrolijk en gezond. Klaartje en keetje. Altos werken, altos lezen, dat moet wel verdrietig wezen. Is het daarom dat men leeft? Lustig keetje, nu aan het spelen. Ach, de tijd moet u vervelen die hij aan uw meesters geeft. Nooit te werken, nooit te lezen. Altos in de tuin te wezen. Is het daarom dat men leeft? Klaartje, lief, hou op met spelen. Ach, de tijd moet u vervelen die hij aan uw poppen geeft. Soms tijd spelen, soms tijds lezen. Dat zal wel het beste wezen. Keetje, lief, kom speel met mij. Zou dan zeker u vervelen op te houden van het spelen. Leer nu eerst. Dan spelen mij. Dat had beschermd, haar poppen weggelegd. Het gevonden liedje. Ik vond daar even dit papiertje. Ik hoop dat ik het lezen kan. Boven staat erop geschreven. Hoe? De vergenoegde man. Kom kinder, zet u bij mij neer. Ik zal u een liedje geven. De vergenoegdheid is veel meer dan schatten in dit leven. Al heb ik weinig. Ik heb genoeg. Zou ik een man benijden die altoos mooie klerendrog, maar zware pijn moest leiden? Het werken houdt mij steeds gezond en vlug van lijf en leden. Word wakkerend en morgen stond. Verkwikt en wel tevreden. De honger, die ik zelden mis, doet mij veel graag er eten dan of ik aan een koningsdis was dag aan dag gezeten. Ik heb dik wel zwaad uit een bron met meer de smaak gedronken dan ooit de wijn mij geven kon bij beekers ingeschonken. En is de dag voorbij gegaan? Zie ik den avond reizen. Dan heb ik eens een liedje naam. Om mij ne god te prijzen. Nu, lieve kinders, leeft als ik. Verblijt u in godszegen. Zeg dankend ieder ogenblik. Wat heb ik veel gekregen. Welk een lief en aardig liedje. Hoe behaagd en treft het mij, mocht ik leren zo te leven, ver genoeg de man, als gij. De goede eersucht, een klacht van duintje. Ach mij, ik ben verdrietig. Ik heb de prijs verloren die vader lief beloofd had aan hem die het beste leerde. Dat boek met mooie printjes met groene zijdenlintjes waarna ik zo verlangde heeft Jantje nu gekregen. Omdat hij het best kon schrijven en het vlucht was in het lezen. Ja, op de kaarten kon hij de landen en rivieren, de zeeën en de steden het gaust van allen vinden. Maar zou ik hem beneden en nu nog minder leren? Nee, ik wil zijn gaave prijzen en hem te meer beminnen. Maar tevend zal ik trachten de ere prijs te winnen die vader weer beloofd heeft. Ik wil wat minder spelen. Ik wil wat korter slapen en grote vleidbesteden in het horen naar de lezen die mij mijn meesters geven. Door al te veel te spelen door al te lang te slapen door telkens rond te kijken wanneer ik opboest letten heb ik de prijs verloren. Dat boek met mooie printjes met groene zijdenlintjes heeft Jantje dat gekregen. Ik kan het niet vergeten de klepperman. Zou ik voor de klepper vrezen? Oh, de lieve, brave man maakt dat ik gerust kan wezen en ook veilig slapen kan. Moeder Lief geloof het vast dat hij op de dieven past. Schoon hij loopt door wind en regen te zingen wordt hij niet meer moe. Goede God, geef hem uw zegen maar mijn oog is vallen toe. Lieve Klepper, hou de wacht ik ga slapen, goede nacht. Klaasje en piekje. Piekje, zou jij niet wel deugen dan verschijnt de zwarte man. Klaasje voei, dat is een leugen. Laat hem komen als hij kan. Die aan zulke man geloofd is van zijn verstand beroft. Winterzang Ik zie de gele bladers vallen met de zomer is gedaan en het gehuil van sneeuw en regen kondigt ons de winter aan. Ach, hoe trillen mij de leden. Kloop naar het hoekje van de hart. Vader zegt in zulke koude dient de hout nog terfgespaard. Oh, we hebben zoveel voorraad voor de schrale wintertijd. Daar met mij met warme kleren voor de strenge vorst bevrijd. Winterperen, kol en appels, boter, vlees, ja wat niet al ligt er reeds in onze kelder dat ons lekker smaken zal. Mocht ik nu maar dankbaar wezen over mijn gelukkig lot ja, ik wil gehoorzaam leven en nu danken, goede God. Ja, ik wil gedurigdenken als de koude mij verdriet. Ach, hoe menig duizend mensen hebben zoveel voorraad niet. Ja, ik wil dan wat besparen en wat van mijn overvloed aan een arm kindje geven dat van honger schrij je moet. God's goedheid God is goed. Daar valt de regen op het uitgedroogde land. Vader bad om zo'n zegen. Zonder regen zegt hij goed ging kruid nog plant. Lieve droppos valt op de aarde valt in grote overvloed. Het goud is niet van zo'n waarde voor onze aarde. God verhoorst ons. God is goed. God's wijsheid God is wijsheid. God is wijsheid. God is wijsheid. God is wijsheid. God is wijsheid. God was. Veel er al te zware regen zag men nimmer zonneschein dan zou het lar niet tot zegen maar tot schade voor ons zijn. God is wijsheid. Die Malse regen houdt weerop. De Dorgond heeft nu zo veel vocht gekregen als God's wijsheid nodig vond. De edelmoedige wedervergelding Zou ik dan m'n zusje quellen Nee, ik denk, zij is een kind, ik zal haar van mijn lekkers geven, dan wat druiven, dan een peer, dan een hazelnoot 6, 7 en wanneer zij wil, nog meer. Ik zal haar hard door liefde winnen, zij is toch geen kwaardaardig kind, zo lang zal ik haar beminnen, tot sinds eind ook mij beminnt. Het zieke kind. Mijn hoofdje ach, het doet zo zeer, het schijnt van ingespleten, geen hobbelpaard vermaakt mij meer, en schoon mijn vraag wat ik begeer, ik walg van het lekkers te eten. Al ligt geen kind zo zacht als ik, de rust is mij benomen, en slaap ik eens één ogenblik, dan word ik wakker met een schrik door ackelige dromen. Nu word ik eerst door hetgeen ik mis, tot dankbaarheid gedreven. Nu voel ik, maar met droevenis, hoeveel mijn gode schuldig is, als mijn gezond mag leven. Maar oh, die god is auto's goed, ik wil nu dankbaar wezen, en schoon ik pijn en leiden moet, geduldig zeggen, god is goed, hij kan mij weer genezen. Het goede voorbeeld. Vader leef met onze moeder auto's vergenocht en blij. Oh, hoe lieven zij alkander, nimmer knorren zij als wij. Toont er één iets te verlangen, dan zegt de ander, dat is goed. Moeder is het best tevreden, als zij iets voor vader doet. Vader proogt auto's te weten wat de wens van moeder is, en het geen haar mocht vervelen, geeft aan vader droevenis. Vader gaf de beste persik laatst aan moeder, met een zoen. Hij wou zelf er niet van eten. Klaartje, zouden wij dit doen? Liefste zusje, liefste broertjes, oh, wat trekt ons tot verwijt, dat wij dik was, zo graak keren. Ach, gewet niet hoe het mij spijt. Komt, mijn liefjes, laat ons leven tot auto's kan nut en vreugd. Laat ons poghen na te volgen vaders liefde en moeders deugd. Daar alleen kan liefde wonen, daar alleen is het leven zoet, waar men blij en ongedwongen voor alkander alles doet. Kom, mijn lieve zoete zusje, geef me een kusje. Oh, ik ben zo in mijn schik, ik heb van moeder zo vernomen, dat Kamie van het school zal komen. Niemand is zo blij als ik. Laat ons dan eens wat bedenken, om te schenken aan die allerliefste meid. Als we haar maar wat vertellen, en geen daden dat verzellen, is het geen rechte vrolijkheid. Wel, ik heb vier mooie printjes. Ik twee lintjes, goed voor haar gelijk ik gis. Het zal haar hoegering behagen, wél zij dan niet hoeft te vragen of het bij ons maar praten is. Het geduld. Geduld is ook een schone zaak, om in een moeilijke taak zijn ogen uit te voeren. Dit zag ik laatst in onze kat, die urenlang gedoken zat om op een rat te loeren. Zij ging niet heen, voor ze de rat gevangen in haar klauwen had. Een godsdienstige jeugd maakt een gelukkige ouderdom. Die in zijn jeugd het pat er deugd heeft ingeslagen en het goede doet wacht welgemoed zijn oude dagen. Maar die zijn tijd onder het versleid, zijn frisse krachten der zonden geeft, moet afgeleefd verdriet verwachten. Laat dan al jeugd het pat er deugd u vroeg behagen. Dan slijdt geblij van vroegingvrij uw oude dagen. Al zei het je een spot voor hun die god de stout verachten, gehebt veel meer dan geld of eer van hem te wachten. Die godbemind die wordt zijn kind en moet hij sterven, zij vroeg of spa hij zou genaar bij god verwerven. De kolmees. Mijn knip had in de boom een uurtje pas gehangen of deze kolmees zat daarin. Toen zei ik bij mijzelf, wat zal ik vogels vangen? Dat heet eerst recht een goed begin. Maar ach, het zijn wel zeven dagen. Ik zag in al die tijd geen vink of kolmees weer. Nu ben ik heel tenier geslagen. Nu zeg ik bij mijzelf, er zijn geen vogels meer. Die al te grote dingen wacht, omdat hem in begin zijn pogingen gelukken, is eventwaas als die tot wanhop wordt gebracht, omdat hij voor een tijd voor tegenspoed moet bukken. Pietje, bij het ziekbed van zijn zusje. Ach, dat kermen, ach, dat klagen, kan mijn teder hard niet dragen. Mietje, lief ik voor uw pijn. Ik zou gewillig voor u leiden, kon het u van smart bevrijden of maar tot verlichting zijn. Doch, het is boven mijn vermogen. Maar ik buig met wedende ogen, biddend mijn knietjes neer. Laat mijn beden u niet mishagen, goede Jezus, hoor mijn klagen, en herstel mijn zusje weer. Laat haar het leven toch niet derven. Ach, mijn moeder zou het besterven. Vader daalde wis in het graf. Lieve God, waar bleef toch Pietje, naamt hij met mijn zusje Mietje, ook mijn ouders van mij af. Het verhoorde gebet. Mijn zusje is gezond, God hoorde mijn gebet, en heeft tot onze vreugd mijn zusje lief geret. Wat zal mijn dankbaar hart die goede God vergelden? Zo groot een God, wil die gedankt zijn van een kind? Ja, vader zegt dat God daarin behagen vindt. Dies zal ik zijn een lof, al ben ik jong vermelden. Het tederhardige kind. Zou ik niet mijn moeder eeren? Ach, wat doet ze niet voor mij? Wat mijn nut is, mag ik leren. Bijn ik vrolijk, zij is blij. Bijn ik ziek, ik hoor haar klagen, en wanneer ze bij mij zit, met het oog omhoog geslagen, dan geloof ik dat zij bid. Ja, dan bid zij, dat ik spoedig mag bevrijd zijn van mijn smart. Word ik beter, hoe blij moedig, en hoe dankbaar is haar hart. Ik zal althoos haar beminnen, althoos doen dat haar behaagd. Ik begin daar mijn moeder over klaagt. Ik zal haar naam met eerbid noemen als zij neerdaalt in het graf, en godsgoedheid althoos roemen die mij zulk een moeder gaf. Goede God, ach, laat haar leven, tot mijn voordeel, tot mijn vreugd, welke een droefheid zou het mij geven, haar te missen in mijn jeugd. De onbedachtzaamheid. Ziekeesje, deze dode mug, vloog nog zo even blij en vlug, is door onbedachtzaamheid dat hij nu dood op tafel luidt. Hij had in het kaars ligt zulk een zin, en vloog er onvoorzichtig in. Nu ligt hij daar, maar het is te laat, er is voor het mugje nu geen raad. Hij werd bedroogd door de schijn, oh, laat ons dit tot lering zijn. Dat eer men iets gewichtigstoet, men zich wat lang bedenken moet. Eén uur van onbedachtzaamheid kan maken dat men weken schrijdt. De vogel op de kruk, het zijn pas zes of zeven dagen, dat ik dit zijsje kocht van klaas de vogelman, en schoon ik in het eerst mijn moeite moest beklagen, nu is er nergens geen die beter vliegen kan. Wat zou ik vorderingen maken, als ik zo leerzaam was als hij, maar ik zou wel haast aan schrijgen raken, mijn vogel, ach, veroordeeld mij. Ik wil dan voordaan mij zo gedragen, dat eer ik mij tot spelen schik, ik zonder vrees mij af kan vragen. Wie leert er beter, hij of ik? Het einde van vervolg der kleine gedichten voor kinderen. Tweede vervolg der kleine gedichten voor kinderen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Bianca Kramer, Bart De Leeuw, Anna Simon en Peter Zinn. Tweede vervolg der kleine gedichten voor kinderen van meester Hieronimus van Alven. Aan mijn kleine lezers. Zeg toch niet mijn lieve wichtjes, dat van Alven u vergeet ik heb om u nog iets te geven, enige uurtjes weer besteed. Mogelijk is de laatste bundel. Hoort, jij hebt er ook genoeg. Het is in het aantal niet gelegen en voor groter is het wat vroeg. Weinig, wel en dikwijls lezen leert het best in u een tijd. Groter boeken zult gekrijgen als jij ook wat groter bent. Jantje en het konijn. Daar zie ik een konijn. Wat zou ik gelukkig zijn had ik het om maar mee in onze tuin te lopen. Zij Jan, maar schoonk mijn geld al drie mal heb geteld, ik heb te weinig om dat dividendier te kopen en schoon mij dit aan het harde gaat ik weet geen raads. Wel, laat u dit geval dan leren, mijn lieve Jan, dat een verstandig kind geen dingen moet begeren die hij tevoren weet dat hij niet krijgen kan. De zingende Willem Morgenlied zat Willem aan een bron van goederhard te zingen. Hij had de afgelopen nacht verkwikend doorgebracht en kon zich langer niet bedwingen. God, riep hij, is zo goed dat ik hem loven moet. Machtige schepper u heb ik te danken dat ik ontwaakte gezond en verheugd wijze bestierder ik heb Jezus te danken dat ik u kennen in het eerst van mijn jeugd. Preist u de morgen dat jij mij gunstig in het leven bewaart preist u de morgen ach mocht ze mij leren heilig en dankbaar te leven op aard. Naarstig gehoorzaam en vrolijk te wezen is me tot voordeel en is uw gebot vriendelijke schepper wie zou u niet vrezen wie u niet eren al machtige God van u alleen moet ik alles verwachten wie is als gij al genoeg samen een mild wil dan vandaag uw wet te betrachten daar gij ook kinderen zegenen wilt de kleine zangstig avondlied het licht der zon begon al ree te kwijnen de maan ving aan zo schoon als ooit te schijnen toen Nieuwe Kris een meid naak gis van acht of negen jaren haar kleine citernam en huppelend bij mij kwam zijn paardal lachend stem en snaren en zong het vrolijk avondlied dat gij hier uitgeschreven ziet de zon mogen haar stralen in het westen doen dalen dit geeft mij geen smart God heeft ook geschapen de nacht onteslapen die slooft hem mijn hart hoe donker het mag wezen behoeft niet te vrezen in het holst van de nacht God zal voor mij zorgen totdat mij de morgen weer vrolijk verwacht geen leed zal mij naken God wil mij bewaken al ben ik een kind God toont door het leven en voedsel te geven hoe hij me bemint het starre geflonkel, vervrolijk de donker de lichtende maan begin doet de wijden haar glansen te sprijden en speelde de blaan al ziep mij geen kleuren men wordt toch door geuren verquikt waar men gaat ik hoor zelfs in serringen de nachtigeil zingen en het kwarteltje slaat mag ik u verhogen dan sluit ik mijn ogen gerust oh mijn God u ere te geven maar te leven is het zaligste lot de verkeerde vrees kees je zag eens joden lopen om wat oud, wat oud te kopen hij werd bang, ja bleek van schrik hij kroop weg en ging aan het huilen pietje spotten met dat schuilen en zij lachend, toe was ik kees zij, zou het geen niet ontstellen als je hun eens aanzaart bellen nee, ik toch zei pietje toen waarom zou ik al tost vrezen men behoeft slechts pang te wezen als men voornemt kwaad te doen de liefde tot het vaderland al ben ik maar een kind toch wordt mijn vaderland van mij op het hoogt bemint ik werd erin geboren ik heb er drank en spijs ik mag hartonderwijs van wijze meesters horen ik heb er ouders, vrienden in die ik met al mijn hart bemint ik kan haar veilig wonen die zal ik dankbaar mij betonen en word ik eens een man zo nuttig zijn voor het land als ik maar wezen kan de vechtende jongens laat ons deze twist beslechten door eens moeders samen te vechten ik wil niet ik heb geen lust in slaan maar laat ons naar vader gaan ik wil u niet verongelijken vader mag het vonnen strijken laffe jongens, onder een moed oh, bedenkt eerst wat gedoot wat u aangest ons bij de kleren wacht u, ik zou mij dan verweren ik ben zo minbefreesd als gij is dat waar? kom dan terzij nee, daar zal ik mij verwachten maar uw dreigen hier verachten ha, geen dwaasheid is zo groot dan te vechten zonder nood hier werden zij gestoord papa lief had het juist gehoord hij die een krijgsman was en dik was in zijn leven van zijn beleid en moed veel proeven had gegeven zij, het is de beste held hij heeft de grootste moed die dappervechten kan maar nooit onnodig doet het onwedig hoe schoon schiet daar de bliksem neer hoe staatig rolt de donder de wolken pakken samen of drijven heen en weer terwijl ik in dat al geduchte helemaal hier uw majestijd bewonder nu is het voorbij een frisse lucht omringt mij waar ik ga en doet de vogels zingen glans op boom en veld en vrucht maar, eeuwen god gij blijft geducht zelfs in uw zegeningen wat zie je kaartje hoe, gij beeft ach, wilt daar nooit voor vrezen het is een geschenk dat god ons geeft en daarom lieve meid moest kaartje dankbaar wezen klaartje, bij de schilderij van haar overledene moeder wanneer ik neer gezeten bedaard het beeld aanschouwen van mijn lieve moeder dan rollen mij de tranen gestadig langs de wanger dat lief en lachend wezen waar godvrucht en oprechtheid bevalligheid en blijdschap zo klaar op is te lezen doet mij dan bitter schrijen omdat ik haar moet missen ik nog geen negen jaren wat heb ik niet al uurtjes met nut bij haar gezeten wanneer zijn mij al spelend het een en ander leerden maar het zal mij auto's heugen bij haar sterven voort laatst nog eens om helsten ik kan haar niet aan denken en ik doe het toch zo gaarne toen zij ze lieve klaartje uw moeder zal haar sterven en van deze aarde schijnen om in de blijde hemel bij de Engelen te wonen hoor dan mijn laatste woorden en geef mij het laatste kusje eerd god, bemin uw vader gooi op in deugd en wijsheid je wilt gefrolijk leven leer vroeg de zonden haten maar hebt geen skwaadbedreven dan moet het gul beleiden en god om jezus willen zal u vergeving schenken maar ziet gedan mijn klaartje op aarde mij niet weder zie dikwijls naar de hemel en zeg daar woont mijn moeder ach, zag ik na uw sterven mijn kind ook daar verschijnen hoe zou ik mij verblijden en god je biedig tanken voor u, mijn lieve klaartje is ook de hemel open maar ach, mijn lieve meisje ik voel de doodgenaken en kan niet langer spreken vaarwel, vaarwel dan klaartje daar hebt je het laatste kusje ik ging schrijind naar beneden en duurde weinige uren of moeder was gestorven wanneer ik nu gezeten bij het beeld van mijn moeder daar het dood gedenken dan rollen mij gestadig de tranen langs de wangen dan zie ik naar de hemel dan roep ik bitter schrijind oh god, hebt gij die moeder aan mij zo vroeg ontnomen u mag ik niet berispen hoe zeer ik haar beture nee, gij zei het wijs en heilig mag ik u maar beminnen mijn lieve vadereren en moeders lessen volgen dan zal ik bij mijn sterven u en moeder komen wat zal dat zalig wezen de verwelkte roos waarom verwelkt de roos zo ras, zei Jantje oh, of het anders was god wie het ook met meer geprezen zo'n roosje langer pleef in wezen al denk je dat je het wel doorziet, mijn lieve Jan het is zo niet de schepper weten best van allen waarom het zo schiedelijk af moet vallen ook dat gegaden slaat hoe had ze het aardse schoon vergad de schepper titels past te vrezen wordt doorbedillen nooit geprezen met je bij het klaven symbool die liefelijke tonen behagen mij al rie al heb ik weinig jaren, ik zing zo graag eens mee wanneer mijn oudste behoortje op het klaven symbool speelt dan vraagt hij mij al spottend of het mij niet ras verveelt dan zeg ik, lieve jongen mocht ik het ook maar leren ik deed mijn best als gij eer gisteren was ik jarig en moeder voeg mij toen wat ik van haar begeerde ik gaf haar eerst een zoen en zei, mijn lief mamaatje bewijst mij deze gunst dat ik mag leren spelen en zingen naar de kunst zij nam mij in haar armen en zei, in het nieuwe jaar nu brand ik van verlangen ach, kwam de meester maar de jeugd spant zich met spelen en zingen nuttig uit dan geeft dit lief geluid weer nieuwe lust en krachten zo leeft mijn blije zoet en schoet met vreugd, gezelschap dat dikwas dolen doet het verstandig antwoord gij vraagt mij waarom ik aan god gehoorzaam ben het is daarom dat ik hem als wijs en goed erken hij heeft aan ons zijn wet uit liefde alleen gegeven opdat wij ver genoegd en vrolijk zouden leven en al wat ons die wet verbiedt is hoe het ook schijnen mag ten onzinvoordeel niet wil iemand dan gelukkig wezen die leer gehoorzaam god te vrezen het geweten nooit heb ik meer vermaak dan als ik mij een plicht blij moedig heb verricht dan smaakt het eten best dan kan ik vrolijk springen en blij de liedjes zingen maar ben ik traag of stout dan ben ik niet gerust dan heb ik geen lust in spijs, in drank of spel dan wordt mij door het geweten geduurglijk ver weten dat ik een slechtaard ben en dat ik nooit een man zo doen worden kan een brief van carol aan zijn zusje kaartje zusje lief ik laat u weten dat ik sedert u over het trek in mijn kamer heb gezeten meid lief met een stijven nek ik dacht ik zal u toch inschrijven want het weder is zo guur dat ik steeds in huis moet blijven en dat smaakt niet op den deur ik heb met u vrij wat te praten dik was denk ik was ze hier maar dat denk ik kan niet baten daarom praten ik op het papier schrijven moet men zegt papaatje even zo als of men praat daarom zal ik lieve kaartje u vertellen hoe het mij gaat ik was eerst knorig dat chlorinde u van huis en met zich nam ik was wel blij dat super minder maar wat doet Sint Amsterdam zei ik was ze hier gebleven ik had er graag ben beste print voor een nieuwe jaren gegeven oh wij zijn zo samengewend maar wat hielp toch al dat klagen kaartjes dus was heen gegaan ik wende dies in weinig dagen schoon uit nood daar langzaamaan daarop door min zweet te lopen heb ik zware kou gevat ik moest dat speler duur bekopen ach wat heb ik pijn gehad ik mocht dan dit dan dat niet eten ik sniep ook somtijds niet van pijn en ik wou gedurig weten of het haast gedaan zou zijn ik had geen lust in lezen schrijven ja zelfs in mijn printen niet en zo lang in het bed te blijven gaf mij telkens veel verdriet vader wilde mij vermaken moeder lief deed wat ze kom maar ze moest het schielig staken ik was al moeder eer ik begon ik vreeste dat het nooit zou lukken en wanneer ik ledig zat kreeg ik pijster kwaadend nukken waile ik geen geduld meer had ik zei in het eind dat ledigwezen kan toch nooit voordelig zijn ik nam een boek ik ging wat lezen en ik voelde minder pijn ook begon ik wat te schrijven en wanneer ik printen zag kon ik op mijn kamer blijven kreeg ik de hele dag vader zag mij eens beginnen aan een kleine tekening moeder lief kwam daarop binnen om te zien hoe het met mij ging ik was, zij zagen het wel tevreden ik was niet knorrig als voorheen ik praat er nu en dan eens mede ik zei niet kort af ja of nee zo verslet ik grantse dagen schoon op verna niet herstelt maar dat kniezen en dat klagen wij sinds niet meer gekweld vader zegt kan meer gebeuren dat ik niet wel varen ben maar ik zal te minder teuren hoe ik meer daar aan gewen die zich naar gods wil kan voegen zegt hij met een stilgemoet smaakt in ziekte zelfs genoegen god is altijd wijs en goed nu verwel aan minnig meisje iedereen ons huis verlangt dat geen eind maakt aan uw reisje de zwaluwen ene vertelling kees zou voor het eerst naar school toegaan maar was de stoep pas afgetreden of het scheen hij was niet wel tevreden en bleef het hoofd omhoog een poos verwonderd staan hij zag de zwaluwen zo heen en weder zweven en zij dat heet eerst recht op zijn vermaakte leven een man die zich op straat bevond een keesjes mening ras verstond trok helemaal lachend wat er zijden en zij wel weet geniet dat zij dit moeten doen zij vangen vliegjes om een jongen mee te voen die anders honger moesten leiden noemt hij dit slechts voor maak nee een keesje dat is mis maar weet jij wat hieruit voor u te leren is zij kunnen door dit lustig zweven aan u een voorbeeld geven hoe men met vleid en vreugd zijn werk verrichten moet de zon die met haar lieve straan deze aarde vrolijk koestert op dat er kruiden groeien om vee en mens te spijzen die het licht ons doet genieten om toch verheugd te werken en vergenoeg te leven dan denk ik met aanbidding hoe groot moet god niet wezen die zon heeft hij geschapen en dat uit een gegeven moment is en dat uit een gegeven moment hij geschapen en dat uit enkel liefde het lijk mijn lieve kinders schrik toch niet wanneer jij dode mensen ziet zou jij voor lijken beven kom hier, deze bleke kouder man die voelen zien nog horen kan houdt nu niet op te leven hij denkt en werkt ja, meer dan jij maar met geen lichaam, zoals wij de zil is weg van de aarde die god die hij hier heeft gevreest is bij hem in zijn dood geweest en houdt het lijk in waarde al is de ziel van dichtgaan af al daalt het lijk in donker graf dat moet u niet doen eizen geloofde toch de goede god zal zelfs dit lelijk overschot veel schooner doen verreizen ach, lieve kinders zegt dat niet wat is dat stervenen verdriet mocht ik maar auto's leven wanneer je god bemind en dient dan voert de dood u, als een vriend in het eeuwig, zalig leven en komt dan eens de jongste dag dan zal het lichaam dat hij lach zich levens weer vertonen dan voeren de engelen van beneen u zingend naar de hemel heen om eeuwig daar te wonen mijn lieve kinders schik dan niet wanneer je dode mensen ziet zou jij voor lijken beven zegt lievervrolijk deze man die hier niet zien of horen kan mag in de hemel leven het vogelnestje en een vertelling Mietje had eens, onder het wandelen een verholen vogelnestje in een doorenhaag gevonden ik heb nu zei ze mijn verlangen oh, hoe zal ik mij vermaken met die lieve kleine diertjes aanstond ga ik thuis wat halen om dit nestje in te bergen Mietje liep en zag haar moeder die zij heigend dit vertelde lieve Mietje zei de moeder stoort toch nimmer vogelnesjes denk maar eens hoe de oude vogels omdat stooren zouden treuren zou het gij Mietje lief niet schrijen als men u, met Piet en Jetje tegen Willendank vervoerde Mietje lief had medeleide met die oude lieve vogels zoek toch nimmer uw genoegen in de droevheid van een ander nee, zei Mietje, lieve moeder nee, dat niet maar hoor ze eens schreeuwen ach, zij hebben zulke honger denk niet, Mietje, zei de moeder dat zij juist van honger schreeuwen ach, zij zouden zeker sterven als zij hun zo lang woud spijzen tot ze niet meer konden schreeuwen maar wilde u in het recht voormaken en eens zien hoe de oude zorgen om hen juist zoveel te geven als die diertjes nodig hebben zeid u slecht sinds stil te neder en gezult als schielijk merken vliegjes, mugjes, wormpjes vangen en in het nestje brengen oh, de goede wijze scheper heeft zowel aan deze vogels ouders als aan u gegeven deze weten althoos beter wat de kinders nodig hebben omdat zij ze het meest beminnen ja, die zullen nooit verzuimen hun tearhardig te verzorgen daartoe heeft hun god de liefde voor hun jongen ingeschapen en jij moet niet wijzer wezen dan de goede en wijze scheper Mietje hoorde naar haar moeder maar ging dik wel zachtgens kijken naar het groeien van de jongen zonder het nestje ooit te stooren Flipje, de vader en de tuinman wel, waarom snoeit genoeg de bomen zegt trouwe Piet daar niet takjes vrucht zou komen gelijk geziet een boom die al te veel moet dragen verliest zijn kracht ook zou de vrucht zo niet behagen als schijver wacht is wel gezegd en het deel van die te veel begeren is doorgaans slecht de eenzaamheid denk niet, lieve speelgenoten dat de tijd mij heeft verdroten toen ik gisteren zat alleen die vermaak heeft in het lezen hoeft geen eenzaamheid te vrezen maar is altoos wel te vreen vader zegt, dat brave mensen dikwals naar die uurtjes wensen dikwals naar hun kamer gaan om in oude en nieuwe boeken wijze lessen op te zoeken en dat staat mij wonder aan wou zo graag verstandig wezen en ik word ook graag geprezen ik zeg zoals het bij mij leidt dient er dan hoeveel te weten menig uurtje nog gesleten welkom, welkom eenzaamheid