 Nawiedzenie z książki Sklepy Cynamonowe. Nagranie LibriVox. Wszystkie nagrania LibriVox należą do domeny publicznej. Więcej informacji o nagraniach lub wolontariacie na stronie LibriVox.org. Już wówczas miasto nasze popadało coraz bardziej w chroniczną szarość zmierzchu. Porastało na krawędziach liścia i cienia, puszistą pleśnią im hem koloru żelaza. Ledwo rozpowite z brunatnych dymów im nieuporanka przechylał się dzień od razu w niskie bursztynowe popołudnie. Stawał się przez chwilę przezroczysty i złote jak ciemne piwo, ażeby potem zejść po dwielekrotnie rozczonkowane fantastyczne sklepie na kolorowych i rozległych nocy. Wieszkaliśmy w rynku, w jednym z tych ciemnych domów o pustych i ślepych fasadach, które tak trudno od siebie odróżnić. Daje to powód do ciągłych omyłek, gdyż wszedłszy raz w niewłaściwą sieniu na niewłaściwe schody dostawało się zazwyczaj w prawdziwy labirynt obcych mieszkań, ganków niespodzianych wyjść na obce podwórza i zapominało się o początkowym celu wyprawy, ażeby po wielu dniach wracając z manowców dziwnych i spontanych przygód o jakimś szarym świecie przypomnieć sobie wśród wyrzutów sumienia dom rodzinny. Pełne wielkich sza, głębokich kanap, lady chluster i tandetnych palm sztucznych, mieszkanie nasze coraz bardziej popadało w stan zaniedbania w skutek opieszałości matki przesiadającej w sklepie i niedbalstwa smuku nogę jadeli, która, nienadzorowana przez nikogo, spędzała dnie przed lustrami na rozległej toalecie zostawiając wszędzie ślady w postaci wyczesanych włosów, grzebieni, porzuconych pantofelków i gorsetów. Mieszkanie to nie posiadało określonej liczby pokojów, gdyż nie pamiętano ile z nich wynajęte było obcym lokatorom. Nieraz otwierano przypadkiem, którąś z tych isk zapomnianych i znajdowano ją pusto. Lokator dawno się wyprowadził, a w nietkniętych od miesięcy szufladach dokonywano niespodzianych odkryć. W dolnych pokojach mieszkali subiekci i nieraz w nocy budziły nas ich jęki wydawane pod wpływem z mory scennej. W zimie była jeszcze na dworze guhanoc, gdy ojciec schodził do tych zimnych i ciemnych pokojów, płosząc przed sobą świecą stada cieni, gulatujących bokami po podłodze i ścianach. Szedł budzić ciężko chrapiących z twardego jak kamień snu. Świetle pozostawionej przeznień świecy wywijali się leniwie z brudnej pościeli, wstawiali, siadając na łóżkach bossy i brzydkie nogi i ze skarpetką w ręce oddawali się jeszcze przez chwilę rozkoszy ziewania. Ziewania przyciągniętego aż do lubierzności do bolesnego skórczu podniebienia, jak przy tęgnych wymiotach. W kątach siedziały nieruchomo wielkie karakony, wyogromnione własnym cieniem, którym obarczała każdego ponąca świeca i który nie odłączał się od nich i wówczas, gdy ktorych z tych płaskich bezgłowych kadłubów znagła zaczynał biec niesamowitym, pajęczym biegiem. W tym czasie, ojciec mój zaczął zapadać na zdrowiu. Bywało już w pierwszych tygodniach tej wczesnej zimy, że spędzał dnie cały w łóżku, otoczonyj flaszkami, pigułkami i księgami handlowymi, któremu przynoszono skontuaru. Goszki zapach choroby osiadam nad niepokoju, którego tapety gęstwiały ciemniejszym splotem arabesek. Wieczorami, gdy matka przychodziła ze sklepu, bywał podniecony i skłonny do sprzeczek, zarzucał jej niedokładności w prowadzeniu rachunków, dostawał wypieków i zapalał się do niepoczytalności. Pamiętam, iż raz obudziwszy się ze snu, późno w nocy, ujrzałem go, jak w koszuli i boss odbiegał tam i z powrotem po skórzanej kanapie, dokumentując w ten sposób swą irytację przed bezradną matką. Inne dni bywał spokojnej i skupione i pogrążał się zupełnie w swych księgach, zabąkany głęboko w labiryntach zawiłych obliczeń. Widzą go w świetle kopcącej lampy, przykłócenia tego wśród poduszek, pod wielkim rzeźbionym nad głowiem łóżka, z ogromnym cieniem od głowy na ścianie, kiewającego się w bezgłośnej medytacji. Chwilami wynurzał głowę z tych rachunków, jakby dla zaczepnięcia tchół, otwierał usta, blaskał z niesmakiem językiem, który był z suchej Goszki i rozglądał się bezradnie, jakby czegoś szukając. Wówczas bywało, że zbiegał po cichu z łóżka w kąt pokoju, pod ścianę, na której wisiał zaufany instrument. Był to rodzaj klepsydry wodnej albo wielkiej fioli szklanej, podzielonej na uncję i napełnionej ciemnym fluidem. Mój ojciec łączył się z tym instrumentem długą kiszką gumową, jakby krętą, bolesną pępowiną i tak połączony z żołosnym przyrządem nie ruchomiał w skupieniu, a oczy jego ciemniały zaś na twarz przybladłą występował wyraz cierpienia czy jakiejś występnej rozkoszy. Wtedy, wśród świergotu tapetowych ptaków, w żółtym, zimowym świecie zasypiał na parę godzin gęstym, czarnym snem. Od dni, od tygodni, gdy zdawał się być pogrążony w zawiłych kąt o korrentach, myśli jego zapuszczała się tajnie w labirenty własnych wnętrzości. Wstrzymywał oddech i nasłuchiwał. I gdy wzrok jego wracał, zbierał i mętny z tamtych głębin uspukają go uśmiechem. Nie wierzył jeszcze i odrzucał jak absurd te uroszczenia, te propozycje, które na nim napierały. Za dnia były to jakby rozmowania i perswazje, długie monotonne rozważania prowadzone pougłosem i pełne humorystycznych interudijów filuternych przekomarzeń, ale nocą podnosiły się te głosy namiętniej. Żądanie wracało coraz wyraźnie i doniośle i słyszeliśmy, jak rozmawiał z Bogiem, prosząc się jak gdyby i wzbraniając przed czymś, co natarczywie żądało i domagało się. Aż pewnej nocy podniosł się ten głos groźnie i nieodparcie, żądając, aby mu dał świadectwo usty i wnętrzościami swymi. I usłyszeliśmy, jak duch weń wstąpił, jak podnosi się z łóżka, długi, rosnący gniewem proroczym, dławiąc się hałaśliwymi słowy, które wyrzucał jak mitralieza. Słyszeliśmy łomo dwalki i jąkojca, jąk tytana ze złomanym biodrem, który jeszcze urąga. Nie widziałem nigdy proroków starego testamentu, ale na widok tego męża, którego gniew Boży obalił, rozkraczonego szeroko na ogromnym porcelanowym murynale, zakrytego wichrem ramion, chmurą rozpaczliwych łamańców, na którymi wyżej jeszcze unosił się głos jego obcy i twardy, zrozumiałem gniew Boży świętych mężów. Był tylialog groźny, jak mowa piorunów. Łamańce rąk i jego rozrwały niebo na sztuki, a w szczelinach ukazywała się twarz jechowy wstęta gniewem i plująca przekleństwa. Nie patrząc widziałem go, groźnego demiurga, jak leżąc na ciemnościach, jak na synaju, wsparwszy potężne dłonie na karniszu firanek przekładał ogromną twarz do górnych szyb okna, na których płaszczył się potwornie mięsisty nos jego. Słyszałem jego głos w przerwach proroczej tyrad mego ojca, słyszałem te potężne warknięcia wzdętych warkot, których szyby brzęczały, mieszające się z wybuchami zaklęć lamentów, gruśb mego ojca. Czasami głosy przycichały i zrzymały się z cicha, jak gałożenie wiatrów w nocnym kominie. To znowu wybuchały wielkim z nieupliwym hałasem, burzą zmieszanych szlochów i przekleństw. Znagła otworzyła się oko ciemnym ziewnięciem i płachta ciemności wionała przez pokój. W świetle błyskawicy ujrzałem ojca mego w rozwianej bieliźnie, jak ze straszliwym przekleństwem wylewał potężnym klustem w okno, zawartość nocnika w noc, szumiącą jak muszla. Mój ojciec powoli zanikał, wiądł w oczach. Przykucjęty pod wielkimi poduszkami, dzikona, stroszonymi kępami siwych włosów, rozmawiał z sobą półgłosem, pogrążony cały w jakiejś zawiłe wewnętrzne afery. Zdawać się mogło, że osobowość jego rozpadła się na wielopokuconych i rozbieżnych jaźni, gdy szkucił się ze sobą głośno, pretraktował silnie i namiętnie, przekonywał i prosił, to znowu zdawał się przewodniczyć z gromadzeniu wielu interesantów, których usiłował z całym nakładem żorliwłości i sfady pogodzić. Ale za każdą razem te hałaśliwe zebrania, pełne gorących temperamentów, rozpryskiwały się przy końcu wśród klątw, złożeczeń i obelg. Potem przyszedł okres jakiegoś uciszenia, ukojenia wewnętrznego, błogiej pogody ducha. Znowu wielkie folianty rozłożony były na łóżku, na stole, na podłodze i jakiejś benedyktyńskiej spokój pracy zalegał w świetle lampy nad białą pościelą łóżka, nad pochyloną siwą głową mojego ojca. Ale gdy matka a później wieczorem wracała ze sklepu, ojciec ożywiał się, przywoło ją do siebie i z dumą pokazywał jej świetne, kolorowe odbijanki, który mi skrętnie wylepił w stronnice księgi głównej. Zauważyliśmy wówczas wszyscy, że ojciec zaczął z dnia na dzień maleć jak orzech, który sycha się wewnątrz łupiny. Zaniekowi temu nie towarzyszył gnajmi upadek sił. Przeciwnie, stanie go zdrowia, humor, ruchliwość zdawało się poprawiać. Często śmiało się teraz głośno z siebie odliwie, zanosił się w prosto ci śmiechu, albo też pukał w łóżko i opowiadał sobie proszczę w różnych tonacjach całymi godzinami. Od czasu do czasu złaził z łóżka, wspinał się na szafę i przykłócnięty pod cufitem porządkował coś w starych gratach pełnych rdzy i kurzu. Niekiedy ustawiał sobie dwa krzesła naprzeci w siebie i wspierając się rękami o poręcze, bujał się nogami wstecz i naprzód, szukając rozpromienionymi oczyma w naszych żywów i zachęty. Z Bogiem zdaje się pogodził się zupełnie. Niekiedy w nocy ukazywała się twarz brodatego Demiurga w oknie sypialni, oblana ciemną purpurą pęngalskiego światła i patrzyła przez chwilę dobrotliwie na uśpionego głęboko, którego śpiewne chrapanie zdawało się wylądrować daleko po nieznanych obszarach światów sennych. Podczas długich, półciemnych po południ tej późnej zimy uciec mój zapadał od czasu do czasu na całe godziny w gęsto zastawiany gratami za kamarki, szukając czegoś z zawzięcie. I nieraz bywało podczas obiadu, gdy zasiadaliśmy wszyscy do stołu brakło ojca. Wówczas matka musiała długo wołać jak ubie i stukać łyżką w stół, zanim wylazł z jakiejś szafy, oblepione szmatami pańczyny i kurzu, z wzrokiem nieprzytomnym i pogrążonym w zawiłych, a jemu tylko wiadomych zaprzątały. Czasem wdrapywał się na karnisz i przybierał nieruchomą pozę symetryczne do wielkiego, wypchanego sępa, który po drugiej stronie okna zawieszony był na ścianie. W tej nieruchomej, przykucniętej pozie z wzrokiem zamglonym i zminą chytrzy uśmiechniętą, trwał godzinami, ażeby znagła przy czymś wejściu zatrzypotać rękami jak skrzydłami i zapiać jak kogut. Przystaliśmy zwracać uwagę na te dziwactwa, w które się na dzień głębiej wpątywał. Wyzbyty, jakby zupełnie ciesnych potrzeb nie przyjmując tygodniami po karmu pogrążał się z dniem każdym głębiej w zawiłe i dziwaczne afery, dla których nie mieliśmy zrozumienia. Niedosięgły dla naszych perswancji próśb, odpowiadał urywkami swego wewnętrznego monologu, którego przebieg nic zewnątrz zmącić nie mogło. Wiecznie zaaferowany, chorobliwy ożywiony, z wypiekami na suchych grach, nie zauważał nas i przeoczał. Przywykliśmy do jego nieszkodliwe obecności, do jego cichego gaworzenia, do tego dziedzinnego w sobie zatopionego świergotu, którego trele przebiegały niejako na marginesie naszego czasu. Wtedy już znikał niekiedy na wiele dni i podziewał się, gdzie i w zapadłych zakamarkach mieszkania i nie można go było znaleźć. Stopniowo te zniknięcia przestały sprawiać na nas wrażenie. Przywykliśmy do nich kiedy po wielu dniach znów się pojawiał o parę cali mniejszy i chłódszy nie zatrzymywało to na dłużej naszej uwagi. Przestaliśmy po prostu brać go brachubę, tak bardzo oddalił się od wszystkiego co ludzkie i co rzeczywiste. Węzeł po węźle odluźniał się od nas punkt po punkcie gubił związki łączące go ze wspólnotą ludzką. To co jeszcze z niego pozostało, to trochę cielesnej powłoki i ta gaść bezsensownych dziwactw mogły zniknąć pewnego dnia tak samo niezauważone jak szara kubka śmieci gromadząca się w kącie, którą Adela co dzień wynosiła na śmietnik. Koniec rozdziału nawiedzenia czytał Luke Cordas Rozdział Wichura z książki Sklepy Cynamonowe nagranie LibriVox wszystkie nagrania LibriVox należą do domeny publicznej więcej informacji o nagraniach lub wolontariacie na stronie LibriVox.org Bruno Schulz Sklepy Cynamonowe Wichura tej długiej i pustej zimy obrodziła ciemność w naszym mieście ogromnym, stokrotnym urodzajem Zbyt długo snadź nie sprzątano na strychach i w rupie ciarniach stłaczano garnki na garnkach i flaszki na flaszkach pozwalano narastać bez końca pustym baterią butelek tam w tych spalonych, wielkobelkowych lasach, strychów i dachów ciemność zaczęła się wyracać i dzikofermentować tam zaczęły się te czarne sejmy garnków te wiecowania gadatliwe i puste te bełkotliwe flaszkowania bulgoty butli i baniek aż pewnej nocy wezbrały podgątowymi przestworami falangi garnków i flaszek i popłynęły wielkim, stłoczonym ludem strychy wystrychnięte ze strychów rozprzestrzeniały się jedne z drugich i wystrzelały czarnymi szpalerami a przez przestronna ich echa przebiegały kawalkady tramów i belek lansady drewnianych kozłów klękających na jedłowe kolana ażeby wypadł szyna wolność napełnić przez twory nocy galopem krokwi i zgiełkiem płatwi i bantów wtedy to wylały się te czarne rzeki wędrówki beczek i konwi płynęły przez nocy czarne ich połyskliwe gwarne zbiegowiska oblegały miasto nocami mrowił się ten ciemny zgiełk naczyń i napierał jak armie rozgadanych ryb, niepowstrzymany najast pyskujących skopców i bredzących cebrów dudniąd z dniami piętrzyły się wiadra, beczki i konwie dyn dały się glinane z tą gwiazdunów stare kapeluky i cilindry dandysów gramoliły się jedna na drugie rosnąc w niebo kolumnami, które się rozpadały i wszystkie kołatały niezgrabnie kołkami drewnianych języków meły nieudolnie w drewnianych gębach bełkot klątw i obelb bluźniąc błotem na całej przestrzeni nocy aż dobluźniły się dokleły swego przywołane rechotem naczyń rozplotkowanym od brzegu do brzegu nadeszły wreszcie karawany nadciągnęły potężne tabory wichru i stanęły nad nocą ogromne obozowisko czarny ruchomy ampiteatr stępować zaczął w potężnych kręgach ku miastu i wybuchła ciemność ogromna wzburzoną wichurą i szalała przez 3 dni i 3 noce nie pójdziesz dziś do szkoły rzekła rano matka jest straszna wichura na dworze w pokoju unosił się delikatny we lądymu pachnący żywicą piec był i gwizdał jak gdyby uwiązana w nim była cała sfora wielki bohomas wymalowany na jego pękatym brzuchu wykrzywiał się kolorowym grymasem i fantastyczniał wzdętymi policzkami pobiegłem boso do okna niebo wydmuchane było wzdłuż i wszerz wiatrami srebrzystobiałe i przestronne porysowane było wlinie i sił natężone do pęknięcia w srogie bruzdy jakby zastygłe żyły cyny i ołowiu podzielone na pola energetyczne drżące od napięć pełne było utajonej dynamiki rysowało się w nim diagramy wichury, która sama niewidoczna i nieuchwytna ładowała krajobraz potęgą nie widziało się jej poznawało się ją po domach po dachach, w które wjeżdżała jej furia jeden po drugim z trychy zdawało się rosnąć i wybuchać szaleństwem, gdy wstępowała w nie jej siła ogała cała placę zostawiała za sobą na ulicach białą pustkę pamiętała całe połacie rynku do czysta ledwie tu i u wdzie gieł się pod nią i trzepotał uczepiony węgła domu samotny człowiek cały plac rynkowy zdawał się wybrzuszać i liśnić pustą łyśiną pod jej potężnymi przelotami na niebie wydmuchał wiatr zimny i martwe kolory gryn szpanowe żółte i liliowe smugi dalekie sklepienia i arkady swego labirentu dachy stały pod tymi niebami pełne niecierpliwości i oczekiwania te, w które wstąpił wicher wstawały w natchnieniu przerastały sąsiednie domy i prorokowały pod rozwikszonym niebem potem opadały i gasły nie mogąc dłużej zatrzymać potężnego tchu który leciał dalej i napełniał cały przestwór zgiełkiem i przerażeniem i znów inne domy wstawały z krzykiem w paroksyzmie jasnowidzenia i zwiastowały ogromne buki koło kościoła i zniecionymi rękami jak świadkowie wstrząsających objawień i krzyczały, krzyczały dalej za dachami rynku widziałem dalekie mury ogniowe nagie ściany szczytowe przedmieścia wspinały się jeden nad drugi i rosły, zesztywniały z przerażenia i osłupiały daleki, zimny, czerwony odblask zabarwiał je późnymi kolorami nie jedliśmy tego dnia obiadu bo ogień w kuchni wracał z głębami dymu do izby w pokojach było zimno i pachniało wiatrem około drugiej po południu wybuchu na przedmieściu pożar i rozszerzał się gwałtownie matka z Adelą zaczęły pakować pościel futra i kosztowności nadeszła noc wicher wzmógł się na sile i gwałtowności rozrósł się niepomiernie i obiął cały przestwór już teraz nie nawiedzał domów i dachów ale wybudował nad miastem wielopiętrowy, wielokrotny przestwór czarny labirynt rosnący w nieskończonych kondygnacjach z tego labiryntu wystrzelał całymi galeriami pokojów wyprowadzał piorunem skrzydła i trakty toczył z hukiem długie amfilady a potem dawał się zapadać tym wyimaginowanym piętrom sklepieniom i kazamatom i wzbijał się jeszcze wyżej kształtując sam bezforemny bezmiar swym natchnieniem pokój drżał z lekka obrazy na ścianach brzęczały szyby lśniły się tłustym odblaskiem lampy firanki na oknie wisiały wzdęte i pełne chnienia tej burzliwej nocy przypomnieliśmy sobie, że ojca od rana nie widzianą wczesnym rankiem domyślaliśmy się, musiał udać się do sklepu, gdzie go zaskoczyła wichura odcinając mu powrót cały dzień nic nie jadł biadała matka starszy subiekt Theodor podjął się w noc i wichurę, żeby zanieść mu posiłek brat mój przyłączył się do wyprawy okutani w wielkiej niedźwiedzie futra obciążyli kieszenie żelaskami i moździerzami balastem, który miał zapobiec porowaniu ich przez wichurę ostrożnie otworzono drzwi prowadzące w noc zaledwie subiekt i brat mój z wzdętymi płaszczami wkroczyli jedną nogą w ciemność noc ich pouknęła zaraz na progu domu bicher zmył momentalnie do wyjścia, nie widać by on przez okno nawet latarki, którą ze sobą zabrali pochłonąwszy ich wicher na chwilę przy cichu Adela z matką próbowały na nowo rozpalić ogień pod kuchnią zapałki gasły przez drzwiczki dmuchało popiołem i sadzą staliśmy pod drzwiami i nasłuchiwali w lamentach wichru dawały się słyszeć wszelkie głosy perswazje, nawoływania i gawędy zdawało się nam, że słyszymy wołanie o pomoc ojca zbłonkanego w wichurze to znowu, że brat z teodorem gwarzą bez trosko pod drzwiami wrażenie było tak łudzące, że Adela otworzyła drzwi i w samej rzeczy ujrzała teodora i brata mego, wynurzających się z trudem z wichury w której tkwili popachy weszli zdyszani do sieni zaciskając wysiłkiem drzwi za sobą przez chwilę musieli wesprzeć się o drzwia, tak silnie szturmował wicher do bramy zunęli rygiel i wiatr pognał dalej opowiadali bezładnie o nocy, o wichurze ich futra nasiąkła wiatrem pachniały teraz powietrzem trzepotali powiekami w świetle ich oczy pełne jeszcze nocy broczyły ciemnością za każdym uderzeniem powiek nie mogli dojść do sklepu zgubili drogę i ledwo trafili z powrotem nie poznawali miasta wszystkie ulicy były jak przestawione matka podejrzewała, że kłamali, w istocie cała ta scena sprawiała wrażenie, jakby przez ten kwadrę stali w ciemności pod oknem nie oddalając się wcale, a może naprawdę nie było już miasta i rynku a wicher i noc otaczały nasz dom tylko ciemnymi kulisami może nie było wcale tych ogromnych i żałosnych przestrzeni które nam wicher sugerował może nie było wcale tych opłakanych labiryntów tych wielokiennych traktów i korytarzy na których grał wicher jak na długich czarnych fletach coraz bardziej umacniało się w nas przekonanie że cała ta ubóża była tylko donki szuterią nocną imitującą na wąskiej przestrzeni kulis tragiczne bezmiary, kosmiczną bezdomność i sierocstwo wichury coraz częściej otwierały się teraz drzwi sieni i wpuszczały okutanego w opończe i szale gościa zdzielany sąsiad lub znajomy wywijał się powoli z chustek płaszczy i wyrzucał z siebie zdyszanym głosem opowiadania urywane bezładne słowa które fantastycznie powiększały kłamliwie przesadzały bezmiar nocy siedzieliśmy wszyscy w jasno oświetlonej kuchni co ogniskiem kuchennym i czarnym szerokim okapem komina prowadziło parę stopni do drzwi strychu na tych schodkach siedział starszy subiekt teodor i nasłuchiwał jak strych grał od wichru słyszał jak w pauzach wichury strychowych składały się w fałdy i dach wiotczał i zwisał jak ogromne płuca z których uciekł oddech to znów nabierał tchu nastawiał się palisadami krokwi rusł jak sklepienia gotyckie rozprzestrzyniał się lasem belek pełnym 100-krotnego echa i huczał jak pudło ogromnych basów ale potem zapominaliśmy o wichurze Adela tłukła cynamon w dźwięcznym moździerzu ciotka perazja przyszła w odwiedziny drobna, ruchliwa i pełna zabiegliwości z koronką czarnego szala na głowie zaczęła krzątać się po kuchni pomagając Adeli Adela oskubała koguta ciotka perazja zapaliła pod okapem komina garść papierów i szerokie płaty płomienia wzlatywały z nich w czarną cieluść Adela trzymając kogutę za szyję uniosła go nad płomień a żeby opalić na nim resztę pierza kogut zatrzepotał nagle w ogniu skrzydłami zapiał i spłoną wtedy ciotka perazja zaczęła się kłócić, kląć i złożyczyć trzęsąc się ze złości wygrażała rękami Adeli i Matce Nie rozumiałem o co jej chodzi a ona zacięte przewiała się coraz bardziej w gniewie i stała się jednym pękiem gestykulacji i złożeczeń zdawało się, że w paroksyzmie złości rozgestykuluje się na części że rozpadnie się, podzieli rozbiegnie w stopająków rozgałęzi się po podłodze czarnym migotliwym pękiem oszalałych karakonich biegów zamiast tego zaczęła roptownie maleć kurczyć się wciąż rozszęsiona i rozsypująca się przekleństwami Znagła, podreptała zgarbiona i mała wkąd kuchni gdzie leżały drwana opał i klnąc i kaszląc zaczęła gorączkowo przebierać wśród dźwięcznych drewię aż znalazła dwie cienkie żółte drzazgi pochwyciła je latającymi ze wzburzenia rękami przymierzyła do nóg po czym wspiała się na niej jak na szczudła i zaczęła na tych żółtych kulach chodzić stukocąc po deskach biegać tam i z powrotem wzłóż z kośnej linii podłogi coraz szybciej i szybciej potem wbiegła na ławkę jodłową kusztykając nad udniących deskach a stamtąd na półkę z talerzami dźwięczną drewnianą półkę obiegającą ściany kuchni i biegła po niej kolankując na szczudłowych kulach wreszcie gdzieś w kącie malejąc coraz bardziej zczernieć zwinąć się jak zwiędły spalony papier zetlić się w płatek popiołu skruszyć w proch i w nicość staliśmy wszyscy bezradni wobec tej szalejącej furii złości która sama siebie trawiła i pożerała z ubolewaniem patrzyliśmy na smutny przebieg tego paroksyzmu i z pewną ulgą wróciliśmy do naszych zajęć gdy żałosne ten proces dobiegł swego naturalnego końca Adela zadzwoniła znowu moździerzem na mon matka ciągnęła dalej przerwaną rozmowę a subiekt Theodor, nasłuchując prorodztw strichowych, stroił śmieszne gry masy, podnosił wysoko brwi i śmiał się do siebie koniec rozdziału Vichura czytała Kaja Małek