 Merhabalar, hoş geldiniz. Ben Sansir ve Otosansir'e karşı süsma platformundan Sumru. Türkiye'de fareiyet gösteren süsma platformu, Kütü ve sanat alanlarında yaşanan ifade özgürlüğü ihlerle ve sansat özgürlüğü üzerine çalışan bir sivil toplum oluşumu. Bugün Seyf evans ile orsak olarak düzenlediğimiz bu sohbette, Kamusa Alanı'nda sanat yapma pritiği üzerine, Kamusa Alanı'nın sanatçılara getirdiği özgürlük imkanlarına ve sınırlamalara dair konuşurken, bir yandan da Türkiye'de Kamusa Alanı'nın son yıllarda her anlamda olduğu kadar Kütü sanat alanında da anlamında da nasıl daraltılmaya çalışırdığını ve sanatçıların da bu daralmadan dolayı nasıl engellerliğini ve bu daralmaya karşı nasıl direndiğini konuşacağız. Konuklarımız Kubilay Mutlu İzninsiz ve yine süsma platformundan Doktor Sunayban. Kubilay Mutlu İzmir'deki sokak sanatçıları derneğinin kurucu üyesi sokak orkestresi ile müzik yapıyor aynı zamanda. Bir yandan da 950 üniversitesi esmer müzikoloji doktorat ve müzik endüstrisi ile hegemon yer üzerine çalışıyor. İzninsiz kendine dış kapının vandalı ve gerili artist olarak tanımlıyor. Biraz sonra işlerini daha ayrıntılı bir şekilde anlatması için kendisine söz vereceğim zaten. Sunayban Tempol üniversitesinde kültürel ve görsel antropolojisi doktorasını bitirdi. Doktoratezi 2000 sonra stürk esinemasına sansür üzerineydi. Araca Susma platformunda editorlük yapıyor. Çeşitli üniversitelerde de akademik çalışmalarını sürdürüyor, dersler veriyor. Türkiye'de belgesel sinema adlı kitap üzerine çalışıyor, cancandan bile beraber. Tekrar hoş geldiniz Kubilay İzninsiz ve Sunay. Önceki de bu konuşmanın çerçevesini çizmesi için Sonay'a bir söz vermek istiyorum. Sonay, Türkiye'de sanatçıların sanatsal ifade özgürli hatlarını kullanmalarının önündeki engeller nedir? Kısaca anlatman mümkün olur mu acaba? Ben de hem izleyicilerimiz hem de konuklarımız izin size ve Kubilay Mıkliğe. Hoş geldiniz hem de istiyorum. Türkiye'de sanatçıların ifade özgürlüğünün kısıtlanmasını yönelik vakalar maalesef ki fazla platform olarak varlık amacımız da bunun bir göstergesi aslında. Bu noktada Susma platform olarak sanatçıların ifade özgürlüğü ihlallerini ve sansür mekanizmalarının geliş bir çerçevede ele aldığımızda belirtmemiz gerekiyor. Bu söyleşte zaman kıstından ötürü kültür sanat alanlarında yaşanan ifade özgürlüğü ihlalleri ve sansür mekanilerin hepsini açıklayamayacağımı gördük. Niye yiyeceğimi belirteyim. Sumru'nun da belirttiği gibi sanatçıların ifade özgürlüğünü kullanmalarının önündeki engelleri birkaç başlıkta incelemek mümkün ama bu bir kriziye olacak tabii ki. En başta sanatçılar açılan davaları söyleyebiliriz. Son yollarda kültür sanat alanlarında eserler veren pek çok sanatçın yargılandığını gördük. Davalarını takip ettik. Hala de etmeye devam ediyoruz. Bu başlıktaki davalarda iki önemli husus olduğunu söyleyebiliriz. Bir tanesim, davaların bir kısmında üretilen sanat eserlerinin yargılandığını görüyoruz. Terörle mücadele kanunun birinci ve yedinci maddeleri uyarınca terör örgütü propagandası yaptığı iddia edilen ya da örgüt üyeliğiyle suçlanan sanatçılar oldu. Örnek olarak yazar ve şair meraşim şeyi verebiliriz ya da Bakur ve Nürjin belgesellerinin yönetmenlerinin davalarını takip ettik. Ya da Türk ceza kanunun 216. maddesindeki o maddeleri de halka dinle, pardon, kin ve düşmanları tahrik etmek. Gerekçesiyle pek çok sanatçı yargılandı. En bilinen örnekte müzisyen Ferhat Tunç. Sanatçılar açılan diğer davalarla ilgili diğer hususta Türk ceza kanunun 299. maddesi ki bu maddeleri de Cumhurbaşkanı Hakaret anlatılıyor. Bu madde üzerinden göz altına alınan ifadeyi çağırılan ya da davayetten pek çok sanatçı oldu. Bunun sosyal medya paylaşımları ya da kamusa olanda sanatçılarını yaptıkları eleştiriler üzerinden davar gerekçileri olduğunu görüyoruz. Yani eserleri haricinde kişisel görüşleri ya da sosyal medya paylaşımları davayetim bir gerekçe sunabiliyor. Bunların haricinde de medyada ve iktidar tarafından hedef gösterilmeleri de sanatçıların ifade özgürlüğünü kısıtlıyor. Son dönemde yine müzisyenlerde, özellikle rap müzisyenlerinin uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımın üstünü özendirme suçundaki bu da Türk ceza kanunun 192. maddesi. Bu suçtan yargılandığını ya da göz altına alındığını gördük. Bununla birlikte müzisyenlerin pandemi desteklerine ki çok düşük mevlalardan bahsediyoruz. Mahkum bırakılması, alamayan pek çok müzisyenin olması, güvencesizlik ve benzeri sebeplerle resmi kayıtlarda 102 müzisyenin. Ama korkuyoruz ki daha fazla kişinin intihar ettiğini gördük. Bu da ifade özgürlüğü kısıtlamalarının en can alıcı ve en can yakıcı başlıklarından malesef. Yine bağlantılı olarak pandemi koşullarını ve müzik yasağını protesto eden müzisyenlerin göz altına alındığını gördük. Konserleri yasaklanan gruplar ya da sanatçılar oluyor. Ve bu konser yasaklamaları da genelde ya son anda ya da gerek kesiz olarak cereyan ediyor ve yerel yönetimler bunu yapıyor. Burada gerekçe gösterilmeden ve son anda ibarelerin altına özellikle çizmek istiyorum. Çünkü bunlar yerel yönetimlerin keyfi yasaklamada sansur uygulamalarını işaret ediyor. Son olarak belki bu çerçeveyi tiyatro yasaklarıyla, tiyatro yasaklarına dair birkaç örnek vererek ya da gerekçeleri söylerek bitirmek mümkün. Bu da çünkü hem müzisyenlerle ilgili süreci hem de ona istinaden tiyatro yasaklarını da birbiriyle ne kadar benzeştiğini göstermesi açısının önemli. Son dönemde üç örnek vereceğim. Bir tanesi, Ahmet Şehir Tiyatrosu'nun, pardon Ahmet Şehir Tiyatrosu'nun. Mardin'in de oyunun oynanacağı otelin sözleşmeyi son anda test etmesini iptal oluyor. Ya da Hatay Valiliği, Karay İndibağı oyununun sahnelenmesine saatler kalı iptal edebiliyor. İptal gerekçesi oyunda geçen test etmesinin müstehçem ve toplum ahlakına aykırı bulunmasından dolayı diye söyleniliyor. Ya da çok yakın zamanda, işte bu hafta içerisinde Kürtçe tiyatro yapan Şermağla Performance memuzun oyunlarının cizrak kaynak alma tarafından gerekçe gösterilmeden iptal edildiğini duyurdu. Tüm bu örnekler aslında hem müzisyenler içinde, müzik vakalarında da aynı şey geçerli. Yerel yönetimlerin bir sanat esirini tırnak içinde toplum ahlakına aykırı bulup, cezalandırabilmesi, böyle bir yetkiye sahip bırakılması ve bu keyfi uygulamaların mulak gerekçeler üzerinden gerçekleştirilmesi açısından bizce çok kayda değer önlede. Bir yandan da tabii ki Kürtçe tiyatro yapan ya da Kürtçe müzik yapan toplulukların, yerel yönetimler tarafından yasaklandığını görebiliyoruz. Aslında sen Türkiye'de son yıllarda birçok sanatçılığın nelerle başa etmek zorunda kaldığını biraz özetlemiş oldun, biraz çerçevi çizmiş oldun bu sohbetimiz için. Senin de anlattığın kadarıyla Türkiye'de sanat işleri, işlerini izleyicilerle ya da kamu ile paylaşabilmek aslında yanında birçok medel gerektiriyor. Birçok sanatçı ve birçok kişide bu bedeli ödüyorlar. Şimdi bununla ilgili olarak benim ilk sorum iznesize olacak. Hani öncesinde kendisiyle konuşurken, kendisinin bu tür sorunlarla karşılaşılan, karşısan sayısız kişiden, sayısız sanatçıdan biri olduğunu ve biraz da bu yüzden arayayım kalmak istediğini. Yani kendisini çok da önemli biriymiş gibi öne çıkarmak istemediğini söylemişti. Çünkü bunu yaşayan birçok sanatçı var. İznesi acaba bu bahsettiğin durumu ve hissi biraz daha açabilir misin diye rica edeceğim. Niye anonim kalmak istiyorsun öncelikle? Bir ananda bu anonimlik kamusu alanda sanatçısı yapıyor olmanın ve eleştiren işler üretiyor. Olmanın getirdiği bir sonuç mu? Bunlardan bahsedebilirsen sevinirim. Öncelikle merhaba tekrar ve beni davet ettiğiniz için teşekkür ederim. Anonimlik konusu benim özelimde birkaç farklı önemli noktadan oluşuyor. Öncelikle en basitinden başlayayım. Normalde benim yaptıklarımı gibi şeyler yapan insanların tanınlaması ile sokak sanatında çok kullanılan bir mahlas kullanmak. Anonim şekilde bir şeyler üretmek. Hatta yani grafitiyle çokça karıştırılıyor ama grafitinin zaten ana meselesinde de bir mahlas seçip o mahlası olabildiğinde çok fazla yere tekrar tekrar tekrar. Ve en farklı tipografiyi denemeleriyle yeniden ve yeniden çizmeye dayanıyor. Dolayısıyla bir mahlas meselesi aslında çok eski bir şey. Yani farklı şeylerde de var. Edebiyat'ta da var. Mahlas kullanan şairler var, edebiyatçılar var. Popüler kültür de var. Yani şu an tek isimli sandığımız birçok sanatçılar içinde aslında gerçek isimlerinin farklı olduğunda sonradan öğreniyoruz. Bir sahne ismi kullanıyor. Aslında bu sıkça karşılaşılan bir şey. Ne yaptığınızla, bunu çok sık kullanacağım bu söyleşi de. Ne yaptığınızla bağlantılı olarak bunun da bir kendi getirisi ve götürsü oluyor. Daha özel de ineceksek anonimlik meselesinde benim için önemli olması. Yani her şeyin dışında ya mesela yargılanıyorum. Belli bir oranda tabii ki. Bu anonimi ilk olmaktakça daha da zor oluyor. Ama bunun benim için önemli olması. Her şeyden önce mal kaldım. O da şu. İlk önce sonuçta yaptığım şeyler bir yaptırımı var, bir riski var. Zaten başıma gelenlerde şu an burada konuşulmamın sebebi. Bir defa onlardan benim kendi küçük hayatımı, sıradan hayatımı korumak bir güvenlik meselesi var tabii ki. Daha sonra da yaptıkları mı benden korumak? Yani ben sıradan bir insan olarak zaaflara sahip olabilirim. Çelişkilere sahip olabilirim. Yaptığım işlerle benim normal günlük hayatım arasında dışarıdan görülebilecek çelişkiler olabilir. Yok ama olabilir yani. Çokça şey yapılır böyle. Hani böyle şeyler yapıyor ama aslında böyle bir insana falan. Hani mesele Belli bir çıstayı açtığınız zaman hep böyle başka nerelerden yakalanabilir. Böyle bir açık araba, mesele, kişiselleştirme falan başka bir yere çekilir hep genelde. Böyle değerlendiriyoruz hep karşımızdakini. Ben kimliği çıkarttığım zaman, böylesi olan bütün tartışmaları sonlandırmış oluyorum. Böyle bir çözüm aslında. Yani yaptığım şeyde benim konuşulmamı istemiyorum. O sözümün konuşulmasını, yaptığım şeyin konuşulmasını istiyorum. Kim olduğum bir önemi yok. Nasıl birisi olduğumun önemi yok. Yani zaten yaptığım şeyler bunları anlatıyor. Bu büyük bir kimlik gerekiyorsa ya. Bunu kendi zaten bir kimlik oluşturuyor ve o zaten bir kimlik veriyor. Hem böyle bir şey. Bir de yani benim bir anonimlik şeyi de koruyor. Bir sanatçı olarak kuş kuş hepimizi sahip olduğu, her insanı sahip olduğu ego'dan koruyor. Böylelikle buradan belli oranda çıkar. Ya da bir pragmatik ilişki kurmayı da engelliyor. En azından benim tarafımdan öndeyim. Böyle özetleyebilirim kısımcısı. Çok teşekkürler izninsiz. Şimdi Kubilay Mutluya dönüyorum. Kubilay Türkiye'de sokak sanatı ya da Kamusa Allan'da sanat deyince neyi kastırıyoruz? Bunu biraz anlatmanı rica edeceğim senden. Kamusa Allan'ın sanatçılar için sunduğu imkanlar nedir? Ayrıca sanatçıların, Kamusa Allan'da sanat yapmaların önündeki engeller ya da sanat yaptıklarında karşılaştıkları problemler nedir? Biraz anlatmaman mümkün mü acaba? İyi sunumlarda son ayın anlattığı yerden biraz belki bağıt kurmakta da fayda var. İfade özgürlüğü dediğimiz meselenin kendisi tam da aslında düşünce özgürlüğü kavramının vücut bulduğu yer bir şey ifade edildiği zaman. Yani Kamusa Allan'da açık seçik hale getirildiği yandan itibaren zaten bir denetleme unsuru haline gelmeye başlıyor. Yani bir şeyin ifade olması, ilginiz bir toplum dediğimiz şey, iki kişiyle hatta bir kişiyle bir toplumun olabilir. Kamusa allaşma dediğimiz şey de biraz öyle bir şey. Yani toplumu açtığımız anda itibaren fikirleri bunun cehennemisine katlanmak ya da işte bu özgürlük dediğimiz alanı genişletmek meselesi burada başlıyor. Sokak sanatçılığı derneğe açısından Kamusa Allan tanımımız, aççası vücudumuzu yaptığımız dövmelerden duvarları yapılan işte grafitilere, işte sergisi alanlarındaki sanata sokaktaki yürüyüş tarzımıza kadar çok geniş bir alanı kapsıyor. Aççası bir yaşam biçimi anlamında bir alan. Ve Kamusa Allan dediğimiz alanda bir şeyleri yapmak dediğimiz şey her şey demirte kendimiz için istediğimiz özgürlüğü başkaları için de isteyebilir hale getirmek demek bizim açımızdan. Yani evlerimizde işte her nerede isek orada özgü olabileceğimiz ortamları yaratabiliriz elbette. Ama bunu başkası için de özgürlük haline getirebilmenin yolu Kamusa Allan'da bunları talep etmeye devam öpekten geçiyor. Bu açıdan sanatın tınık içerisinde konforlu bir alanı var. Bu alanı süstüme aletmek dediğimiz şeyi yapmak aslında belki biraz gerile mücadelesizler. John Fiske popüler kültür mücadelesi daha doğrusu popüler kültür alanı içerisinde yapılan mücadeleri. Yani şarkılığın üzerinden giydiğimiz kotlara yaptığımız kesiklerden konuşma biçimlerimizden. Bunların hepsi aslında biraz burkaç biraz hegemen hegemonya süreçlerini baltalyan onlara karşı hegemonya oluşturmaya çalışan direniş alanda oluşturuyor. Bu açıdan Kamusa Allan'da yaptığımız her şey aslında başkası için de bir özgürlük alan oluştuğunun mücadelesi olmuş oluyor. Örneğin işte biz çok şey yapıyoruz. Dispiner arası çalışmak falan diye hani popüler bir şey var. Bunun tam hakkını vermeye çalışan bir ekip olmaya çalışıyoruz. Pek çok sanatsal dispiner arasında ilişki kurmak, batının tanımladığı sanattırmak içerisindeki o duvara aslan karşısına geçip yorumlarda bulduğumuz neslinin kendisine hayran olduğumuz anlamda bir sanattan. Aslında bağlı mı öne çıkaran bir sanata daha çok performansın öne çıktı bir sanata belki izinsiz kendi daha iyi açıklayacaktır. Sanatlar arasında belki kroslamak gibi konuşacağımız tarzda da yani bir başka sanat eserinin varlık yokluk meselesini ona karşı bir silaha çevirmek dediğimiz şey de Kamusa Allan'da gerçekleşen işlerden bir tanesi. Şimdi doğrusu hem dispiner arası bir pastaşmaldan olarak Kamusa Allan ve sokak bizim için değerli. Aynı zamanda da bambaşka bir dünya hayalimizin bir unsuru olarak da Kamusa Allan değerli. Çünkü bizim gelecek toplum hayalimizin tayinlimizin gerçekleştiği ve onu göstermeye çalıştığımız alanlardan bir tanesi. Çok uzatmak istemiyorum ama bir sokakta bir müzik performansına tanık olmuş bir küçük çocuğun bas gitar çalan kadınlardan oluşan bir grupla temas etmesi. Müziğin erkek hemen dünyasından ibaret olmadığını ona temas edebilip değiştirip dönüştürebileceği bir alan olduğunu. Kendisinin çok bildiğimiz o yüksek sahneler değil hemen kaldırım seviyesinde iki adımda sahnenin üretici boyutuna geçebileceğini görebilmesi açısından değerli. Aslında hayal etme imkanlarını arttırmak istiyoruz. Biraz böyle gıdıklamak gibi niyetimiz var tabiki gıdıklanmayı çok sevmeyen hassas bir iktidarımız da var. Gıdıklandığı zaman silah çeken bir iktidarımız var. Yani zaten devlet ettiğiniz şey bir sınıfın diğer sınıfın üzerinde şiddet uygulama tekelini talep etmesi aslında. Biraz vebergen yerden de bakarsak şiddet uygulama tekeli olan bir şeydir. Zaten asıl mücadele de meşruluk mücadelesidir bizim açımızdan. O yüzden son ay demin sayede bir sürü yasa maddesi çıkabilir, yasalar yazılabilir ama mühim olan meşrulu kazanmaktır. Bizim açımızdan meşru olan şey yasaları da değiştecek güce sahiptir. İzinsize aslında senin söylediklerinde paralel bir soru sormak istiyorum. İzinsiz sanatın sokak sanatı olarak değil gerilla art olarak tanımlıyorsun. Biz de biraz bunun farkını niye özellikle gerilla art demek istediğini anlatabilir misin? Ayrıca biraz işlerin içeriğinden kanıt alanlarda yapıyorsun, işlerine ne gibi yerleri kullanıyorsun? Buna da biraz anlatabilir misin acaba? Şöyle maalesef ki içinde yaşadığımız coğrafyada bazı sözcükler, başka coğrafyalarda kullanıldığı gibi sıradan sözcükler değil. Bazıları kendisinden sakıncalı sözcükler tanımlar olabiliyor. Ama maalesef ki bu dünyada tek başına yaşamıyoruz. Ve ben de bu yaptığım şeyleri dünyada tek yapan kişi değilim. Ve benim yaptığım şeylerin benzerlerini yapan insanların genel tanımlaması bu. Yani bunu ben seçiyorum ama sonuçta bu benim keşfetli bir şey, bir tanımlama değil. Bunun bir sebebi var. Bir karşılığı var. Ben mi kendimi bu karşılığa eşleştiriyorum? Hayır. Yaptıklarım zaten etkilendiğim, esinlendiğim ya da esin kaynağı eğer olabiliyorsam benden daha genç arkadaşlarım. Bu alanı bu şey tanımlıyor yani. Bu benim bulduğum şey değil. Ama tabii ki bu gerildi artist olunca birden şey oluyor. Yani mesela ben şeyi çok seviyorum. Bir iş yaptıktan sonra o iş bir ses getiriyor ve şöyle şeyler falan oluyor ya da o iş kendisi haberleşebiliyor. Öyle işlerden sonra o videoların altındaki yorumları falan okumayı çok seviyorum. Gerçek tepkileri alıyorum çünkü ve zaten onlar için yapıyorum. Çünkü yanından geçiyorsunuz insanların. İçinden yaşıyorsunuz, içinde yaşıyorsunuz hep beraber. Aynı otobüsle, aynı metrobüsle bir yerden bir yere gidiyorsunuz ama. Bir komukluk var. Orada kendisini fayda ediyor işte. Yani internet yüzünden de güzel. Her zaman duymak isteyeceğimiz şeyleri, duymak için değil bazen de yani. Başka şeyler duymak için. İşte vurdu şey diyorlar. Ya işte gülülla mısın, sanatçı mısın? İşte birini seçmen lazım falan. Ya da işte biz etek giydiririz işte. Biz işte onlara neler yaptığımızı biliyorsun falan. Ya bu arada etek giymeden hiçbir problem yok. Yani mesela öyle bir şey olacak olsa. Perfomans bir fikir gelse aklıma bunu da hiç yapmadan çekimmeden yapabilirim. Zaten neden etek giyemiyoruz, kısmı sıkıntılı. Yani hani bunun bir cinsiyetle bağlantısına falan geçiyorum. Keşke giyebilsek yani hepimiz giyebilsek, rahat rahat giyebilsek yani. Öyle bir ülkede şey bilsek. Maalesef ki ama işin özün çok uzatmadan söyleyeyim. Bazı tanımlar, bazı şeylerin önünde bir engel oluşturuyor. Bu benim açıkçası şöyle de derler demiş ki. Acaba böyle şeyler daha fazla insan ulaşmanın önünde bir engel mi? Hani böyle tanımlar, bazı insanların duvarlarına çarpıyor ve gerimsekiyor. Ben o yüzden bunların hepsini bir bütün olarak değerlendiriyor. Yani ben diye bir şey olmadığı için, izinsizin kendisi zaten başka bir şey gibi olduğu için benim için. Onun kendini tanımlaması, yaptığı işleri falan filan hepsi bir bütün. Yani izinsizin bütün dünyada nereye, nasıl bir işle nereye teklif ettiği konusunda bir sorunu olan. Zaten onun işini de özüm sevebilecektir. Onun işinle de bir temas kuramayacaktır. Ya da kurduğu temas, onun kendini tanımlamasıyla olduğundan çok farklı olmayacaktır. Ki öyle de oluyor zaten. Yani aynı tepkiler aynı yerlere geliyor. Dolayısıyla biraz mesele böyle. Ben geriler olarak tanımlanıyor bu. Ben de buna kendimi yakın görüyorum. Ama evet bir sokak sanatı diye bir çok genç bir yerpaze var. Çok genç bir çatı var. Birçok şey bunun içine dahil oluyor. Yani işte grafiti de bunun bir parçası. Aslında grafiti tarihsel olarak çok daha eski olmasına rağmen. Ama yani sokakta icra edilen, kamusal alanda icra edilen sanatın da başka yerlerden geldiği bir durum var. Bir günümüzde bir sokak sanatı diye geniş bir şemsiyeden bir çatıdan bahsedebiliriz. İngilizce'da street art biraz daha görsel veya plastik yani yerleştirmelerle de bir araya gelen örnekleriyle biraz kendisini anlatıyor. Yani benim için sokakta yapmanın anlamı, yaptığım şeylerin kimlerle ilgili oğluyla çok alakalı. Kimler için oğluyla alakalı. Kimleri anlattıyla alakalı. Muatabıyla alakalı. Yani benim yaptıklarımın muatabı da anlattığı kişiler de sokaktaki kişiyle. Dolayısıyla benim bunu daha yapabilecek bir yer bu maç, söz konusu değil diye kısaca özetim. Sanatçı da işlerini sokakti sevgirdiklerinde, beleride sevgirdiklerinden daha fazla baskıyla ya da engellemeli sorunla karşılaşıyorlardır diye düşünüyorum. Sen de eleştirel işler yapıyorsun. Bahsettiğim gibi sokaktaki insanların kendini bizim problemlerimizi aslında anlatıyorsun. Yani senin karşılaştığın problemler neydi? Bir davada açıldı daha önce de davalar açılmıştı. Yani belki davayı konu olan işinden bahsetmek isterse, konuşundan istiyorsan da yani yargılanma, yani konuların neydi? Ne gibi bir iddia ile yargılanıyorsun, bahsetmek istersen? Tabii, şöyle ki. Yani gerçekçi olmak gerekirse bir defa zaten benim yaptığım şeyleri maalesef ki bir kurumla beraber, bir çatı altında. Yapmak pek mümkün değil. Yani dışarıdan desteklemesi daha kolay. Dışarıdan kükretmesi daha kolay bir şey. Zaten benim çalışmam yapmaya çalıştığım şeyler açıkçası buna yönelik değil. Bunu arayan şeyler, bunun arayışında olan şeyler değil. Yani kendine yer arayan, kendisini var etmek için bir şeylere ihtiyaç duyan bir şey değil. Ben çok çok kısklı bütçelerle çok el yordamıyla bir şeyler oluyor. Ve o zaten doğalında sokak onun için harika bir yer oluyor. Ama zaten bunu istesem de bu mümkün değil. Biraz da belli bir noktadan sonra biraz olanaklar açılır gibi oluyor. Hala çok büyük enişeler oluyor. Yani dediğim gibi dışarıdan alkışlaması daha kolay. Ama bir gün sayılıyor. Yani sanki benim bir zamanım gelecek ve o zaman beraber bir şeyler yapmamız çok güzel olacak bazı insanlar için. Ama benim için durum değişmeyecek yani açıkçası çünkü durdum yer değişmeyecek. Belki şartlar değişecek. Bana ev sahipliği yapmak kolay olacak bazı yerler için. Ama benden yana bir şey değişmediği sürece ben onlara değil onlar bana yaklaşmış olacak gibi durum. Ama motivasyonu falan bu yönde değil yani benim. Açıkçası yani galeride de politiklü yarlılığı yüksek, mohalif işler görmüyor muyuz? Görüyoruz evet, yapılıyor. Ama bunun olanakları çok sıkıntılı yani. Bunu yapan insanlarla en çok kendilerini anlatır belki. Çünkü benim söylemlerim hep gözlemler üzerine ve birebilç deneyinlemedim yani. İziz olarak böyle bir şey sürecim hiç olmadı. Ben hiç zorlamadım da zaten. Açıkçası pek de biraz bana daha şey gibi geliyor yani. Mış gibi de geliyor. Bir çizgi var, bir çember var. O çember içerisinde istediğimizi yapabilirsiniz yani aslında. Mış gibi yaparak her şeyi eleştirebilirsiniz. Yani muhatabına değmediği sürece aslında bir şey ilizyonu var yani. İfade özgürlüğü ilizyonu var. Ne zamanki muhatabına değiyor söz. Bir çizgi var ve o çizgi kim tarafından kimler tarafından çekildiği. Konuşabileceğimizi o çizgiyi geçiyorsa o zaman işte sıkıntı oluyor. Yani bu sokakta daha net oluyor tabi ki. Çünkü çok daha doğal, çok daha organik bir şey var. Varoluş ilişkisi var insanlarla şeyle. Bu tekst olarak görüyor. Yoksa bir galeride açılışında yani 20-30 kişinin anca doldurabildiği bir mekanda. Siz dünyanın en ses getirecek işini yapın yani. Kimin umurundaki yani. Zaten o 20 kişi zaten sizde çok yakın olan 20 kişi zaten. Asıl mesele olan bana o etek giydirmek isteyen adama ulaşmak. Ona dokunmak. Yani o mesele benden rahatsız olması da çok önemli bir şey. Ona dokunmak. Yani öbür türlü o zaten yani hiç onun da değil bile değil. Yani o biraz o yüzden bana açıkçası şey geliyor. Yani çok kababiyi fayda kullanmak istemiyorum. Ama biraz oyalanmak gibi geliyor yani öyle değil. Doğru. Dolayısıyla ben sokak şeyin de merkeziyet, novayiyeti. Hiçbir zaman başka bir şeyde değiştirmeyin ya da böyle bir araçta olmayayım. Hiç düşünmedim. Ben peki neler geldi benim başıma. Şöyle çok kısa bahsedeyim. 4 tane resim yaptım farklı zamanlarda. Karalarına çok ciddi bir zaman aralı var. Şimdiye kadar yaptığım 4 farklı çalışmadan dolayı. 3'ü Cumhurbaşkanı'na akaret olmak üzere. En sonuncusu da devlet alametlerini alanen aşağılama ve akaret olmak üzere. 2 farklı suçtan 4 resimle yargılanıyorum. Son yaptığım resim önceki 3'ünün de yargılanmasına vesile oldu. Uzun da bir süredir de yargılanıyorum. Bir süre cezaevinde tutuklandım. Yani diğer bütün işlerin yargılanmasına sebep olan işi yaptıktan sonra tutuklandım. Bir süre cezaevinde kaldım ardından talih olup yargılanmam devam ediyor. Çıktıktan sonra da ben de çalışmaları bana devam ettim. Mümkün olduğunca tabii ki. Böyle diyebilirim yani. Çok teşekkürler. Sonraki sorum Kubilay size. Biraz bize sokak sanatçıları derneğinin işlerinden bahsedebilir misin acaba? Bir de panelden önce seninle konuştuğumuzda şey demiştin. Aslında sanatçıların karşılaştığı problemlerden çok bu problemlere karşı. İşte pandemi gibi ekonomik kriz gibi büyük krizlere karşı niye örgüt denemiyoruz? Ve örgütlenme imkanları nelerdir? Bunun üzerine konuşmak da güzel olabilir. Bunun üzerine konuşmak gerek demiştin. Siz neler yapıyorsunuz acaba? Örgütlenmek için ya da tanıdığınız İzmir'deki sanatçılar neler yapıyor? Biraz bahsedebilir misin? Elbette şuradan başlayalım. Bu pandemi meselesiyle beraber sanatçılının sözünü fazla dinler oldu. Medyada, popular şeyde, iktidar da. Çünkü iktidar aynı zamanda şiddetinden bahsetmiştik. Az önce söylediğim şeyde ama aynı zamanda şevkat uygulama şeyi de gösterir. Zaten bu heygamoniyi inşa etmesinin başka yolu yoktur. Yani icazet dağıtır. Sanatçıları sever, korur, kollar. Onlara yardımlarda bulunur. Ama burada bizim en çok rahatsız eden konu. Pandemi sürecinde de ısrarla bunun üzerinde durmaya çalıştık. Belki burayı biraz açmakta fayda var. Bir sürü intihar, bir sürü ekonomik zorluğu, bir sürü ölüme rağmen. Sanatçıların bıhımsızlığının hala çok değerli olduğunu. Veren ve alan el konumunun kendisinin asla tabiyeti beraberinde getirdiğini. Sokak sanat dediğimiz şeyin bizim açımızdan bir özgürlük şey olmadan, şartı olmadan. Yani sokakta bir sanat esirinin gerçekleştiriliyor olması, bir performansın gerçekleştiriliyor olması. Onu sokak sanatı yapmıyor. Yani bir özgürlük talebinde bulunması temel kriterveden bir tanesi. Alışveriş merkezi önünde de pek çok sokak sanatı diyeceğimiz performansı rastlayabileceğiz. Zaten az önce biraz ufak vakitime çalıştık. Sanatsal böyle kanunlar var. İşte kimi zaman galerilerin sanatı tanımadığı ortamda pis varın bir tanesi girdiği zaman o bir sanat esirahane dönüşebilir. Daha sonra asla sokak sanatı bunun asla galeriyeye de sığmayacağını anlatır. Galerilerin meşruiyetini de sorgulaymak için. Asla bir sanatsal alanı sürekli bir dinamik inşaasından bahsedebiliriz. Bunu bir güç mücadelesi, bir alan mücadelesi gibi düşünmek lazım. Belki biraz daha Burdio kavranmayla konuşursak, asla kültürler serbayemizi inşa ettimizdir. Şimdi ben izinsizi dinlediğim zaman onun bu hassasiyetinin çok değerli bir şeye. Asla kültürel bir sermayeyi korumak en değerli şeyimiz olan kültürel sermayeyi korumak üzerindedir hikaye olduğunu. Paraya tahabil etmenin önünde bir sürü imkanlar açtığını, gerek galerilerin, gerek sistemi. Yani bunu paraya çevirdiğimiz anlayan tiparen işin gücünün kaybolacağını biliyoruz. Sanat dediğimiz şeyin de zaten en büyük talebinin özgürlük alınını savunmak, ifade özgürlüğünün savunmak olduğunu düşünüyoruz. Belki bu yerel yönetimler meselesinde söyleriz ama bir şeyin sokakta sergileniyor olması, onu sokak sanatı yapmıyor. Bu örgütlenme meselesine gelirsek asıl en bir problem sanatçılar pandemi kuşlarında gördüler. Yani klasik hep atılır. Solcular hep anlatıyor da örgütlenin, örgütlenin. İşte ihtiyar solcu abiler, solcu ablolar yıllardır bir şeyler diyorlardı. Ama memleketli bir ekonomik kriz, bir kapitalizme bağlı. Şartlarını nasıl tanımlarsınız tanımlıyı bir mevzu gerçekleştiğinde. Ya aslında işte o kadar güçlü değilmişiz. Yani evlilerimiz de webcam karşısında performanslar gösteren loop fedalları üzerinden müzikler yapan, insanlara dönüşmeye başladık. Herkes aslında etkileşimin ne kadar değerli olduğunu anlamaya başladı. Bizim açımızdan en değerli kısımlardan bir tanesi, biz 2009'da derneği kurduğumuzda o zamanlar sokakta Türkiye'de sanat yapmak. Dilencilikle eşdeğer tutulan sahnelerin daha büyülü olduğu hala Korsan CD diye bir şey olduğu zamanlardı. Şimdi Korsan CD'cilerin de battığı bir evreliyiz. Streaming'in yayıldığı şartlarda sanattan bahsediyoruz. Sanat, sokak sanatını gördük. Aslında pek çok sahne müzisyeninin sokağı bir mecburiyetle tercih etmek zorunda kaldığını gördük. Sokakta pek çok performans gösteren aslında otantik olarak, yani endemik bir türlü olarak sokak sanatı olmayan pek çok sanatçı arkadaşımızın sokak sanatı yaptığını gördük. Bu bir mecburiyetle beraber tanışılan bir ortam olsa da aldığımız pek çok fit pek de aslında saycı iletişimin orada gerçekleştiğini, yani sanatsal değiş topuşum az önce izinsiz de söyledi. Alt yazıları okumak, yorumları okumak, ötekine değdiğimiz alanın gerçekten sokak olması. İşte başörtülü bacılarımız da yüzde gelmek. İşte o abilerle, ablalarla temas etmek. Her gün mescoda, tramvayda, yanyana, omuz omuza gittiğimiz işçi sınıfına sahiden dokunmak. Gerçekten bir sözümüzün karşılığı var mı yok mu onu test etmek. Bazen küfür yemek, bazen saldırıya varan durumlarla yüzleşmek ama çoğu zamanda onların kucak kıladığı, çoğu zaman seni zabıtaya karşı savundukları, aslında meşruluk çizgini genişlettiğin anda itibaren de gerçekten bir iletişime geçtiğini alamamış oluyor. Walter Benjamin'in varışı yaparsak söylersek hasta sokaklar, ötekine açılan geçitler, bu geçitleri büyütmek, o gettolarımızdan çıkmak, ötekine temas ettiğimiz alanları görmek açısından pandemi aslında böyle fırsatlar da yarattı. Sokak sanatının aslında sadece mecburiyet alanı olmadığı gerçekten sanatsal ifadenin tınak içerisinde bir sanatsal mevzu varsa onun ancak ötekine diyerek gerçekleşebildiğini bize gösterdi. Biz sokak güzellemesi yaparken aslında sokağa sadece şey yapmıyoruz böyle imserlik ve karamsarlık meselesi bizim için önemli bir konu. Gramshee'ye hep atfedilen laf vardır işte iradinin imserliği, aklın kötümserliği lafı. Yani Gramshee meşhur etmiştir o lafı. Bizim bir hayır, yeter şarkımız da aslında tam da bu meseleyi anlatan bir şarkıydı. Referendum döneminde hiçbir siyasi parti şeyi bağlantısı olmadan tamamıyla hizmeti ki sanatsal gruplarla, ekiplerle, önleğin işte ahura, rütim grubuyla. Pek çok dostumuzla, arkadaşımızla bir araya gelerek bir performans gerçekleştirdik ve bu şarkı aslında tam da imser olmanın çok ciddi bir karamsarlık ve kötümserlikle beraber yolu olabileceğini bize söylüyordu. Yola çıkmak dediğim şeyin kendisinin değerli olduğunu söylüyordu. Aççası karamsarız ve kötümseriz ama iradinin imseldinde inanıyoruz ve aslında bu bütün bu kriz dönemlerinde örgüt denilemeyeceğini de biliyoruz. Örgüt dediğimiz şey aslında savaşın ortasında kurulmuyor. Örgüt biraz daha hasta savaş öncesi bir hazırlık gerektiren durum. Nitekim hani gezi direnişine baktığımız zaman neden olmadı ya da ne oldu dediğimizde hasta hazırlıksız yakınından bir süreç olduğunda görmüş oluyoruz. Şimdi son ay sana söz vermek istiyorum. Pandemi ve ekonomik kriz gibi durumlarda bu gibi krizlerde sanatçıların örgütlü ya da bir esir olarak verdiği tepkilerden bahsedebilir misin acaba? Yani diğer alanlarda yaşanan zorlukları kesinlikle eskeçmeden ve üstünü örtmeden belki şunu söyleyebiliriz müzik ve tiyatro alanlarında üretim yapan sanatçılar pandemi döneminde derinden etkilendi. Sendikaların ve meslek örgütlerinin bu alanda peki çalışmadığım ki burada da kubleyi bahsettiği şey aslında yani örgütlülük meselesinin ne kadar önemli ve gerekli olduğunu bu süreçte gördük ama bir yandan da çalışmadığını da özellikle bu iki alanda sinemayı da katabiliriz belki ama görebildiğinizi söylemek mümkün. Müsyenler arasında köçürümü çok büyük olduğunun ve bu tam kapağıma sürecini daha yıka çıktığını gördük. Şimdi burada liste bir platform olarak yaptığımız çalışmalardan yola çıkarak bunları söylüyoruz ama bir yandan da yani kubilay çok daha içeriden, örnekler de verecektir bize. Ben biraz daha yaptığımız analizler üzerinden konuşuyorum. Onu da tabii ki belirtmek isterim. Yani canlı müzik yaparak geçibini sürdüren sokaklarda düğünlerde müzik yapan birçok müzisyenin pandemi sürecinde hayatta kalma vücadesi verdiğini biliyoruz. Yine bahsettiğimiz gibi pek çok kişi resmi rakamlara göre yüzden fazla kişi bu süreçte maalesef intihar etti ama bu rakamın çok daha fazla olduğu aşkar. Biz bu süreçte platform olarak hazırladığımız müzisyenler anlatıyor söyleşi seyremizde müzisyenlerin sıkıntılarının sıkıntıların ilk ağızdan anlatmalarına bir şekilde vesile olduk ve orada aslında pek çok kişi yaptıklarını dayanışma ağalarını, kurdukları dayanışma ağalarından bahsetti. Bunlar çok önemli şeyler. Yani kişisel olarak da ya da birkaç kişinin ya da belli kişilerin bir araya gelerek, kurumların bir araya gelerek bir şeyler yapma çabası. Bu süreçte yani verdikleri tepkilerden de kurdukları dayanışma ağalarını bizlerle paylaşmış oldular ve bu da aslında bir statistiksel veriler olmak yerine her birinin hikayesini dinlenmesi ve bunlar üzerinden yasalardaki değişiklikler umuyoruz ki ya da dayanışma ile olumlu değişikliklere yol açması için bir şekilde biz de katkada bulunmaya çalıştık diyebiliriz. Ama tabii bunların ne kadarı gerçekleşti orası muamma ya da onu da tabii ki konuşmaya devam edeceğiz gibi gözüküyor. Bununla birlikte bir önceki söz alışımda çok dile getirememiştim ama verilen tepkiler açısından şunu söyleyebiliriz. İntihar eden müzisyenlerle ilgili işte valilik önlerinde yapılan protestolar oldu bunlar gözaltı bile sonuçlandı ama insanlar bir şekilde bu sürece dair tepkilerini mutlaka gösterdiler. Bu da çok önemli. Burda şunu söylemek belki yine değerli olacak. Pandemi kıslamaları temiz iki bin yirmi bir de kalkmasına rağmen canlı müziğin gece on ikiden sonra yasaklı kalması iki bin yirmi ikide devam ediyor yani ilk aylarını geride bıraktık. Şu an Mart'ta kayıt alıyoruz ve şu an hala canlı müzik on ikiden sonra yasak. Bu durumu pek çok sanatçı ki aralarında sadece müzisyenler yok. Sosyal medya üzerinden eleştirilerde bolundu ve sesini çıkardı fakat hala iktidarın yasakları kaldırmadığını görüyoruz. Bu da akademik çevrilerin yanı sıra kültür sanat alanlarında da iktidarın son yirmi sene de tırnak içinde ele geçiremediği kültür sanat alanlarına olan düşmanlı olarak okunuyor. Yani burada belki bunlar daha da bu üzerine bir şeyler söyleyecektir ve söylemeli bence. Eee bununla birlikte tiyatro sahnelerinde de pandemideki tam kapanma sürecinden eee bu sahnelerin fazlasıyla zararlı çıktığını gördük. Tamamen kapanan tiyatrolar var. Tiyatroların ticaret hanesi statusu devam ediyor. Bu da tiyatrolara vergi hükümlülüğün şart koşuyor. Iıı iki bin yirmi birin başından itibaren oyunlar sahnelenmeye başladık fakat henüz aşılanmanın başlamadığı bir dönemden bahsediyoruz. O dönemde PCR test zorunluluğu tiyatro oyunlar için kaldırılmıştı. Bu hem oyuncuların hem de seyircileri mürisa yakalanmasını ızlandırdı iki bin yirmi bir de ve oyunlara giden seyirci sayısı doğal olarak düştü. Yine temmuz iki bin yirmi bir de bu kısıtlamaların kalkmasıyla oyunların daha fazla izleyeceği ulaştığını söyleyebiliriz. Fakat bu seferde ekonomik krizin kelime anlamıyla faturasını en çok ödeyenlerin başında özel tiyatrolar geliyor. Iıı artan faturaları ödeyebilecek tiyatro özel tiyatro sayısı yok denecek kadar az ve en yakın örnekte moda sahnesi ııı aralık iki bin yirmi bir Ocak ve Şubat iki bin yirmi iki de elektrik faturalarını sosyal medyadan paylaşarak gelen yüksek faturaları ödemelerinin mümkün olmadığını söyledi. Elektrik bağlantısının kesilmesi tehditine de protesto için eee bu ödemeleri yapmayacak önü bildirirler ve tam olarak on markt iki bin yirmi iki de sahnenin elektrikleri sabah saatlerinde kesildi. Fakat aynı gün içerisinde sosyal medyada sürecin duyurulması ve tepki çekmesi üzerine ölen saatlerinde sahnenin elektrikleri geldi. Bu da aslında bir yandan bakacak olursak bu süreçte bir civil iktatsizlik örneği olarak önemli bir yer tutuyor. Bu başka ııı sahneler tarafına ya da başka kişiler tarafından kuruluşlar tarafından yapılabilir mi ya da müzik alanında aynı örnek olmasa da benzer örnekler yapılabilir mi? Bunu da zaman içerisine göreceğiz. Bir de son olarak şunu söyleyebiliriz. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın özel tiyatrolara verdiği devlet desteği hem yetersiz bulunuyor yıllardır hem de muvalif tiyatrolar bu destekten yine gerekçe gösterilmeden mahrum bırakılıyor. Bu da ııı tiyatro topluluklarının ııı seneler boyudur. Yani son belki de on senedir sürekli dileği getirdiği bir mesele. Bununla ilgili ara ara çalışmalar yapılabiliyor ya da ara ara kampanyalar düzenlenebiliyor ama yine orada da çok fazla bir ileri gidiş göremiyoruz Meryem. Çok teşekkürler Sonay. Iıı sen asla biraz dayanışmadan bahsettin. Ben şimdi izin size ııı dayanışmanın eksik ııı oldu ııı durumları sormak istiyorum. Iıı biraz da hani son ııı aşılsanaşılan davayla beraber ııı senin ifade özgürlüğünün savunan lar vesene dayanışanlar da oldu. Iıı fakat bir yandan da yaptığın işin ııı işte sanat olup olmadığını sorgulayanlar. Işte vandalizm olduğunu ııı hatta cezaandırın man gerektiğini savunanlar da ııı oldu. Hatta mahkene, mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nin ııı yaptığın işin sanat olup olmadığına dair bir bilir kişi raporu hazırlamasını istedi fakat üniversite bunu reddetti. Iıı yani biraz sanat çevresinin akademinin tepkisini ya da tepsizliğini ııı anlatabilir misin? Nasıl yorumluyorsun bu duruma? Şöyle ııı söyleyebilirim ııı bir defa sondan başlayayım ııı ııı yargılanmam ııı sırasındaki mahkemenin ııı talep ettiği bilir kişi raporu üniversite reddetmedi ııı mimar Sinan Üniversite Güzel Sanatlar Üniversitesi Kayyumu ııı Handan İnci ııı bir ııı yüz katı yıllık ııı bir tarihe sahip güzel sanatlar üniversitesinde ııı bu konuda fikir beyan edebilecek bir bilir kişilerinin olmadığını söyleyerek ııı sanattan anlamadıklarını ııı tastik etmiş oldular ııı bir defa onu ııı net olarak belirtmek istiyorum çünkü benim için çok önemli ııı şu açıdan çok önemli yani mimar Sinan bizim için yani eli kalem tutan ııı çizimle ilgilenen sanat sanatın herhangi bir kısmıyla ilgilenen insanlar için büyülü bir yerdir yani bir parçası olum ya da olmayı yani eğer değilseniz muhakkak olmak istemişsinizdir yani ııı işte sınavlarına girmişsinizdir ondan sonra ya da bambaşka bir ııı alanda okumuşsunuzdur ama hep içinizde upte kalmıştır ya işte aslında şöyle bir yeteneğim var ve keşke şu okulda okusaydım falan gibi çok sihirli büyülü bir yerdir ve geldim böyle büyülyellerin üstüne ııı kara büyüller de çökebilir yani bunlarda ne olur böyle kötü ruhlar gelir ve o ııı fantastik dünyayı ele geçiriyor ya ııı günümüzde bunu kayumlar yapıyorlar ııı mimar Sinan Mimar Sinan başına gelen de benzeri müsfeç ııı kendileri yani açıkçası ııı cumhurbaşkanı tarafından atanmış bir insan olarak açıkçası ben zaten çok ııı yani sanat namına bir ifade özgürlüğü adına ııı bir dayanışma hani benden bağımsız bir ııı işte bir tavır bir şey beklemedim beklemiyordum zaten benim dışımdaki yakın ııı çevrimin ııı ümidiy vardı ııı ama tabii ki ben haklı çıktım bu arada benim haklı çıkışlarım benim hep tabii ki ııı benim için kötü şeyler ııı ifade ediyor ııı sorun değil yani ben zaten ııı açıkçası mahlasımdan anlaşılacağı üzere kimseden bir ruhsat ııı kimseden bir onay ııı bir davet beklemek sizin bir şeyler ııı üretmenin peşindeyim ııı benim de sanat yoru aşayım bu eğer bir gün diğerlerde bir kişi olursam mesela ııı bende olası ııı davetlerde fikrimi böyle beyan edeceğim sana çünkü böyle bir şeydir de yani tek bir tanımı da yoktur ııı açıkçası ııı onu nereden yakaladığına da alakalıdır bir de hangi sınıftan olduğuna da alakalı ki yani Burjuvan'ın da kendi sanatı var sokan da kendi sanatı var ııı hangisi diğeri için ııı bir şey diyebilir ki yani tabii ki diyebiliriz ama bunlar ne kadar anlamlıdır ııı onun dışına dayanışmaya dönecek olursak eğer ııı ben ııı tutuklanma sebep olan işi ııı yaptığım şey çalışmalar ben genellikle ııı böyle rastgele yerlere yapmamaya çalışıyorum yani en kötü ııı sokaktaki insanların belirli bir yoğunluğu olsun istiyorum onu hani kimsenin görmeyeceği bir yere bir şey yapmak da açıkçası ııı hani planmış gibi geliyor dolayısıyla o temasın yoğun olmasını istiyorum en kötü ihtimali. Onlar için de eğer yapabiliyorsam çok sen bu ilk yerler seçmeye çalışıyorum ııı bunun çalışma da böyle bir yerde ııı bilmeyenler için özetliyim ııı Kabataş'ta ııı bir mart projesi ııı diye ııı bir ııı şehir suçu ııı olarak benim tanınladığım kent suçu olarak tanınladığım ııı bir proje vardı ki zaten ııı tamamlanmadı yarım bırakıldı ki bu ııı şey gibi bir şey oluyor ııı öldürdüğünüz insanı ııı ortalıkta bırakmak gibi oluyor yani hani o cesedin kokması, çürümesi gibi bir şey yani ah mahvettiniz ve onu öylelikle bıraktınız. Ben açıkçası ııı Kabataş Hatta'nın çok kullanan bir insanım yani o hatta yürüyüş yapmayı çok seviyorum ııı diğerlere gitmek bir şey eğer herkesin bir güzellik yahu vardır belki sosyalleştiği ya da ııı kafası şöyle bir dolduğu zaman ııı düz bir şekilde yürüdüğü belki sevgilisiyle yürüdüğü belki ailesiyle arkadaşlarıyla Kabataş Hatta da böyle bir hat ve ben o ııı yolun ııı şeyin ya o yolu çok kullanan bir İstanbul'da ııı benden onu çaldınız bir defa yani o martı projesiyle benim yolumu siz kestiniz ııı orayı mahvettiniz orada ben çay içiyorum ııı benden ona el onu ııı çaldınız ııı dünyanın hiçbir yerinde sahiller böylesine talan edilmez yani ııı ne oradan yol geçer ya orası bir defa yayadır o da ayrı bir konudur ama ııı mümkün olduğu kadar ııı o şehirde yaşayan insanların oraya o şehirlilik gerçekten kelimenin tam anlamıyla yaşaması için uğraşın. Bizde ise ııı bunu yani biz İstanbul'un içinde İstanbul'u nasıl yaşayamayız diye ııı resmen saygı bunun için uğraşıyoruz. Martı projesi de özetlice bursam böyle bir projeydi ve yarım bırakıldı. Ne kadar ironi yani ironi konusunda ben gerçekten yarışıyorum ııı karşısında durdum insanlarla. Ne kadar ironiktir ki bu şehir cinayetinin üstünü de ııı Devrim Erbil'in ııı İstanbul ııı huzurlu İstanbul ııı mutlu İstanbul gibi bir ııı serisinden resimlerle o resimlerin ııı daha doğrusu takit ııı şeylerine yani ııı kopya büyük baskılarıyla donatıyorlar ve şankeyi bu şekilde gizliyorlar. Bir defa birincisi yani bu kent suçunun dışında kent suçunu bir sanatla gizlenmek bir defa çok çok çok korkunç bir şey. Yani ııı işte sanatın ne olduğu ile ilgili ya da bunun sanat olup olmadığı tartışmasını bırakıyor. Yani mesela ııı bana yöneltilen şey işte benim yaptıklarımın sanat olup olmadığı o zaman mesela ben de bana da benim de aklıma şöyle bir soru geliyor. Iıı hangi sanat ııı bir şehir suçunu gizlemeye yarar. Yani sanat bunun için mi vardır mesela ııı o halkın o şehirde yaşan o halktan ııı koparılarak alınmış bir şeyi saklamak gizlemek için mi vardır? Iıı ben bütün bunlardan bağımsız tabii ki ııı geçim sıkıntısıyla ilgili bir iş yapıyordum. Iıı kabataş'ta yaptığım ilk işte değil. Orada yaklaşık bundan önce ııı iki üç çalışma daha yaptım. Bu bunların tamamı yani neredeyse yaptığın çalışmaların tamamı. Geçim sıkıntısıyla ııı elintilim. Iıı ben sınıfla olarak durduğum yeri temsil etmeye çalışıyorum. Ya sokaktaki insana temsil etmeye çalışıyorum. Doğrudan yaşamadığım hiçbir şeyi ııı ııı içinde bulunmadığım hiçbir çaresizliği de zaten üretemiyorum. Iıı ben benzer bir şeyi zaten yaşıyordum kendi hayatımda. Iıı cezamine girmeden bu resmi yapmadan önce ııı uzun süre işsizdim. Sizlerimde bahsettiği gibi yani daha henüz pandemi de yoktu. Iıı ve o süre intiharlar ardarda geliyordu. Iıı geçim sıkıntı yani sensasyonel intiharlar bunlar. Yani ııı intihar meselesinin açıkçası böyle bir Kuzey Avrupa ülkesi olmadığımız için de intihar meselesi de biz daha yeni yeni böyle ııı bunlar ııı nasıl bu konuşacağımızı, bunu nasıl bunu nasıl tartışacağımızı da yeni yeni öğreniyoruz sanırım ııı ama bir süredir öğrenmeyi bırakıp tamamen yokmuş gibi ııı yapmayı seçtik galiba. Çünkü o dönem her hafta ııı Avrupa'nın herhangi bir yerinde olsa tek başına ııı olay yaratması yetecek ııı yüce olayları her hafta her hafta yeniden ve yeniden yaşam. Yani inanılması yani ben o resmi hazırlarken ııı yani bir bir uçakayıl falan bir süreci var. Yani defalarca gittim, geldim, işte bir türlü bir yapamadık. Orada bir şeyler oldu, planlar ters gitti falan çok merkezi bir yer. Ben o resmi yapana kadar kaç kişi oyunda acaba? Yani ben bunu hatırlamıyorum. Yani biliyorum ama yani bir anlamında yok. Çünkü ııı bir rakama dönüşmemeli. Hani ııı onların hepsi birer hayattı. Neyse ııı bu resmi yapmak için ııı bir yer arıyordum ııı ama tabii ki bir taşla böyle bir sürü kuş vuracaksam da asla da buldu kaçırmam. Açıkçası kabadaş'taki Devrim Erbil'in resmi ııı benim için böylesi birinçli ııı seçilmiş ve böyle ııı bulduğum zaman hazine bulmuşunçasına sevindiğimi heyecanlandım bir şey. Yani sanki bu bir başkası yapacak da ııı aman Allah'ım bu kimse önce ben yapmalıyım diye bir heyecanla yaptım. Eğer ben tutuklanmasaydım yedi tane daha figür hazırlamıştım ııı beni ııı yargılandığım resmime benzer yedi figür daha vardı. Aralarında kadınlar vardı, çocuklar vardı ııı translar vardı. Bu yedi figür ııı toplumda intihar eden yedi farklı kesime ııı kesimi sembolize edecekti. Geçim sıkıntısıyla başlayacaktım. Ama bu ülkede biz neden yaşayamıyoruz'un sorusunu sormak istiyordum yani. Biz neden yaşayamıyoruz. Yani yaşamamızın önünde ne engel oluyor? Bu kadar farklı bir birinden bu kadar farklı insanlar neden bu ülkede yaşayamıyor? Yani bak bakıldığında bu yedi figür birbirinden çok farklı. Intihar eden mesela sadece geçim sıkıntısı yüzünden intihar eden insanların bile profilleri birbirinden bu kadar farklı. Ama bizim büyük bir ortak noktamız var. Biz neden yaşayamıyoruz. Neden yaşayamıyoruz? Yani ney bize fazla geliyor? Yani nedir ııı bize gelince ııı sorun olan şey nedir yani? Bu biz nedir? Bu biz ne kadar büyüktür? Açacağız bunu biraz sorgulamaya açmaya çalıştım. Bir yandan da tabii ki ııı kendi tavrım gereği, şeyin gereği de buken suçuna ııı sanatın ııı bunun ambalajı olmaması konusuna da ııı böyle bir deymiş oldum. Buradan biraz tabii ki sert bir şey geldi. Devrim Erbil ııı sanat piyasasının da diyorum tırna içerisinde ııı ağırlı olan bir insan ııı Belanşıkçası bu ülkede sanatla ilgilenen birisi olarak kendisini üstadım olarak görmüyorum ııı ama ııı büyük bir yoğunluk ııı yoğunluk içeriden biz de sanatlı şey vardır zaten bir usta çırak ilişkisi vardır ııı kendisi de birçoklarımın usta olarak gördüğü zaten ilişki avı olarak sınıf olarak falan ııı sembolik bir insan ııı dolayısıyla ııı vurduğunuz yerden geliyor ııı sesler o zaman doğru o zaman anlıyorsunuz tamam doğru yeri vurmuş çünkü böyle bir dönemde bir şeyler üretmek birazcık şey gibi karanlığa, karanlıkta ııı gözünüzün görmediği yerde taş atmak gibi taş atıyorsunuz. Ama ses geldiği zaman anlıyorsunuz ki vurdum. Tamam doğru hedefim vurdum. Benimki de böyle bir şey oldu ııı açıkçası ben size böyle güzel dayanışmalardan şeylerden bahsedemeyeceğim. Iıı evet tanışmadığım bir sürü dostum var. Mesela bu gecedesini uzun bir sohbet ediyorum. Sizi de artık bu kapsamda değerlendiriyorum. Iıı ama ben ııı özel olarak ııı zaten anonimlik gereği de ııı bu insanların hiçbirinin doğrudan benim hayatıma bir temansı yok. Yani işte bir sosyal medya diye bir şey var orada bir takipçi var ııı bu işlerden önce bir bir şeydi bütün bunlar sonrasında başka bir şey oldu. Ama onlar birer rakam gibi. Gerçekten doğrudan hayatıma dokunan ııı dayanışmasını görebileceğim kişiler değil. Tabii ki benim de zaten böyle bir beklentim böyle bir ilanım şeyim de yok. Dolayısıyla ben birazcık arkadaşlarımla çok yakın ailemle falan ııı atlattım ve atlatmaya çalışıyorum. Çünkü cezaevine çıktıktan sonra da bir yedi ay daha bir işsiz kaldık falan mesela ııı bunlar açıkçası kimseyi de şey yapmasın ya böyle bir umutsuz böyle bir şey yapmasın. Ama gerçeğin de adını koyalım. Yani böyle unutlanmak dediğimiz şey ııı hadi unutlanalım deyip olabilecek bir şey değil bence. Bence ııı unutlanmak için neden umutsuz olmamız gerektiğinin bir defa farkına varmamız gerekiyor. Yani gerçekçi olmamız gerekiyor. Iıı bence çok umutsuz olmamız gerekiyor. Yani korkunç bir durumdayız. Bir defa bunu netleştirelim. Bunun farkına varalım. Bunun üzerinden yapacağımız her şey bizi umutlandıracak işte. Yani ııı biz bu noktada herhangi bir şey yapmayı hani kötüün kendi kendine yok olmasını beklemek umut demek değil bence. Ya da kötüün renk değiştirmiş halinin ııı bizim hayatımızı bir nebze daha nefes alacak hale getirmesi umut değil bence. Yani ben bu noktada açıkçası yirmi yıl ııı bence kötü şeyler olarak tanımadım. Benim kötü şeyler olarak tanımadım şeyleri yaşadıktan sonra bir on on beş yıl daha bunun farklı bir rengini ııı yaşamaya ben umut demem açıkçası ııı ama ııı dayanışma da ııı bence belki umutsuz şey bu umutsuzluğun üzerinden olabilir. Yani benim ııı en son yaptığım çalışmalarından bir tanesi umutsuzluğun resmi ben onu paylaşırken dünyanın bütün umutsuzları birleşin gibi omit bir şey yazmıştım. Belki böyle olabilir. Yani umutla değil belki umutsuzlukla birleşirsek umudun kendisi bir şekilde çıkabilir. Böyle diyebilirim. Çok uzattığım için özür dilerim. Çok teşekkür ederim. Aslında ben Kuvila'ya bir ııı pasatmak istiyorum. Çünkü kendisiyle de bu ııı sohbetten önce konuşurken ııı biraz umuttan ııı bahsedebiliriz belki demişti. Hatta Gramşi'ye de referans verdiği ilk başta küçük küçük açtı aslında orayı ııı belki devam etmek ister. Iıı açası önemli oradan devam etmek de önemli. Iıı çünkü umut dediğimiz şeyin kendisinin ııı tanılburaları söylemişti sanırım. Iıı biraz da sabretmekle sebat arasındaki farkı biraz odaklanmakla ilgili bu durum. Yani biz sabır toplumuyuz. Oysaki sebat ııı değerli olan bir şey için mücadele etmek, yolda olmak. Biz bir hayır yeter şarkısında ııı bir çocuksa çocukca bir ııı imserlik ııı şeyi ııı şarkısı yazmadık. Yola çıkmak, yolda olmanın kendisinin ııı aslında çok önemli ııı şey olduğunu. Belki de tam dipten çıkmak. İzinsin söylediği o ııı karanlıklar içerisinden ııı çıkmak. Hani o meşhur şey vardır. Iıı karanlığın en yüksek olduğu ııı an aslında ııı şafılarının en yakın olduğu andır şeydir ııı Aydın'ın en yakın olduğumuz andır meselesi. Iıı yani bu umut, umutsuzluk karanserlik meselesi hakikaten ııı çok üzerine uzun uzun ııı şeye gerek yok. Gerçekçi çok imkansız istemek meselesinde de bu var. İradın imserli, aklın, kötümselliğinde de bu var. Iıı ortada ııı safça bir imserlik ııı havası içinde yaşam yaşanamamız gerektiğini ııı bilecek kadar şeyiz ııı imserisi öyle diyeyim ben de tersten söyleyeyim. O kadar imseriz ki ııı her şeyine kadar ııı sarpa sardığını görüyoruz. Iıı ve belki ııı sizin ııı bıraktığı yerden devam etmek lazım. Iıı yani bir başka on beş yılı da ııı saçma sapan ııı umutları destekleyecek bir ııı sosyal demokrat ııı tınak içerisinde bir sosyal demokrat zemin üzerinden de ııı tanımlamak meselesi de bana çok şey gelmiyor. Iıı çok ııı uğuruna ııı koşturacağımız bir işmiş gibi gelmiyor. Iıı belki ııı aslında son ay ııı biraz önce söyledi. Yani iktidar kendi ııı meşruluk alanını kendi kültür sanat ııı tanımını yapamadığı anlan itibaren orada bir şey üretim ediyordu. Orada hegamonya mücadelesini kazanamadığı anlan itibaren aslında orayı tahrip etme yönelik bir ııı hamle içerisinde girmiş oluyor. Ve kazanamadığı bu ııı hegamonya ııı mücadelesinde ııı çoğunlukta işte tahrip ediyor işte sembolik mekanları üzerinden bir ııı yok etme meselesi yürütüyor sembolik isimleri üzerinden yok edip tahrip edip ııı oradan bir ııı kaos üzerinden bir şey yaratmaya çalışıyor. Iıı ne yazık ki iktidarın başardığı bazı iyi şeyler de var. Iıı onlardan bir tanesi de aslında muhalefeti kendine benzetmiş olmaz. Iktidar ııı bence en iyi ııı şekilde yaptığı şey ııı küçük ııı iktidarcıklar yarattı. Iıı çok misal İzmir'le İstanbul arasındaki farkı belki biraz vurgulamak lazım. İzin sizin attığı taş mutlaka ııı bir yerden ses getiriyor. Ama İzmir'de attığımız taş ııı sanki ya bizi niye taş atıyorsunuz ııı dercesine ııı işte burası zaten çok İzmir, Leik, demokratik ııı çağdaş bir kent ııı burada muhalefet yapacak ııı ne buluyorsunuz ki? Iıı belediğimiz çok iyi ııı şeylerimiz ııı insanlarımız çok aydın falan dediğimiz bir koordinatlarda. Aslında muhalefet dediğimiz şeyin ııı gerçekten özgürlük dediğimiz şeyin pek çok şeye muhalefet etmekten. Aslında doğruyu ısrarla savunmaktan geçtiğini vurgulamak ııı zorluğunu bir erbeni de getiriyor. Bizim en büyük zorluğumuz ııı belki de ııı çelişkili bir şekilde kendisini ııı demokrat solcu ııı zanneden bir ııı şey içerisinde koordinatlar ekseni içerisinde aslında hayatın o öyle olmadığını ııı gerçekten özgürlük dediğimiz şeyin boğulmadığını, demokrasi dediğimiz şeyin başka bir şey olduğunu ııı anlatmaktan geçiyor. Çok çarpıcı örnekler var ııı ısrarla ııı işte merkezi iktidarı karşı konuşmak bizim açımızdan çok rahat hani hiçbir şeyimiz yok ııı hani Erdoğan şöyle yaptı böyle yaptı falan meselesi ama ııı işte ııı çeşme yırmada projesi gibi bir proje var mesela işte ııı kapat aşta izn sizin ııı yürüş yolunu ııı kapatan hikayeni benzeri sahilderi yasaklıyor. Yani sahildi koskoca bir şeyyi çeşmeyi ya da sahil alamını özel sermayeyi ııı peşkeş çeken bir proje. Eburhan projesine evet diyen bir geral iktidarımız varsa, bir çeşme BDS'i varsa, bir İzmir Büyükşehir BDS'i varsa eee sözümüz onlara karşı da söyleme ııı cesaretimlik ki bu maalesef cesaret ııı çünkü işte çok kritik bir şey var işte sarayın soyut arası olmak çok kolay. İzmir'de de çağdaş demokratik ııı belediye ııı şehirli destekliği, güdümlü pek çok sanat ııı kurumu, sanatçı ııı kendi ııı bulundukları konumu bu güvenli zemin üzerinden tarif edebiliyorlar. Aslında işte doğruya doğru demek ya da yanlış yanlış demeye cesaretin her ııı platformunda göstermek gerekiyor. Bizim açımızdan İzmir'in ııı zorlu yanı bu. Iktidarın kendi küçük ııı kopyalarını yaratıyor olması ııı kohtuk sevdalarının ııı himayeyi ekonomisinin işte Osmanlı'dan bu yana asla değişen bir şey de yok. Iıı işte belki Devrim Erbil'in ııı durumunda olduğu gibi bir ilişkiler arığı var ve bu ilişkiler arığı dediğimiz şey ııı kendi himayeyi ilişkilerini yaratıyor. Iıı güvenlik koordinatları içerisinde sanat üretmek de ııı bu etiketle sanat yapmak da ııı bir ekonomik ııı şeye dönüşüyor. İmkanlar sizi süresine dönüşüyor. Bu kimi zaman küçük ölçekli oluyor. Işte bunu büyük ölçekli yaptığınızda da ııı saraylarda ııı ağırlanıyorsunuz. Işte ııı oturgunuz kalktığınız yerlerde yaşıyor. Biraz işte bu ikircikli ııı yerde bıçak sırtın üzerinde durmaya devam etmek önemli. Başta söyledim şeyi tekrar edeyim. Yani meşruluk önemli olan, yasal alanı, genişletecek olan meşru olan şeyi yapmak ve bunu aslında izlenlerden yana üretmek ııı işin doğru kısmı çünkü içinde yaşadığımız toplumlu. Şunu biliyorum. Iıı yani işte zenginler fakirlere yardım etse her şey çözecek gibi bir durum yok. Yani bir kere ııı katmanlı bir toplumda yaşıyoruz. Ve ötekinin ııı ötekinin yok olması ııı parasına bir şey yapılmasının mevcut olduğu bir ııı toplum durumu var. E böyle bir toplumda da ister istemez her kavramın iki anlamı var. Biz kendi cefemizden baktığımızda bunun ııı imkanlarını yaratmaya çalışıyoruz. Iıı ben ııı sanatçıların da bu kadar ııı yüklenilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Hani bir yandan ııı sanat güzellemesi yaparken çünkü sanatın yapacaklarıyla siyasetin yapacaklarını birbirine karıştırmaya çok eğilimli oluyoruz çoğu zaman. Iıı siyasi partiler ııı sanatçı gibi ııı politik metinler yazıyorlar. Sanatçılar, politik bildiri ııı yazar gibi sanat eseri tımak içerisinde üretiyorlar. O eski bu işlerin birbirinden biraz böyle ııı ayrışması, hatların daha netleşmesine ihtiyacımız var. Mahalleler örgütlenmeyi bekliyor, fabrikalar örgütlenmeyi bekliyor. Ama biz ııı bütün her şeyi sanatçılar yapsın ııı güzel günleri de biz onlara getirsin istiyoruz. Iıı doyası biz hasta sorular sormak, bir yerleri kaşı bak, aklımız taşın ııı bir yere değmesini sağlamakla yükümlüyüz. Ama ııı kosko covukten biz gereken bir dünya var. Bir şeyle soracağım ııı siz belediyeyiyle bir protokol imzalamıştınız ya da protokol hal hazırlamıştınız. Biraz ondan bahsedelim size acaba vesibel meselesi vardı vesile yaklaşım ııı konusunda böyle değişik önermiştiniz ııı sanırım. Iıı bir de şey demiştin ııı belediyeyle sanatın nerede yapılacağın değil, nereye de yapılamayacağını ııı konuşmaya başladık demiştin. Biraz bunları anlatabilsem çok sevinirim. Kısaca dinim ııı önemli konu ııı az önce bahsettiğim tam işte bıçak sırtı konumun kendisi bu. Iıı şey meselesi çok cazip ııı konuşmanın başında John Fiske'nin o ııı geri lavari sanatından bir şeyleri yani sanat alın aslında o kadar da güçlü bir alan değil ııı geriler hiçbir geriler savaşı kazanılamamıştır ama geriler yenilmez. Doğrusla bu tarz böyle vurkaç işlerin ııı sanat saldırilmiş imkanların kendisi teslim olmayacağımız alanı çok iyi ııı gösteriyor. Burayı teslim alamıyorlar ama aynı zamanda kazanamayacağımızda bir ııı hikaye. Bunun araçları farklı. Ama teslim olmayacağımız alan burası ııı kültür sanat alanına baktığımızda sokak sanatının yapılabilirliğiyle ilgili bir protokolün ııı şey yazılması iki bin on dokuzda gerçekleşti. Iıı Türkiye'nin ilk aslında ııı sokak sanatçıları yönetmeliydi bu. Iıı Tunç Söyleden önce başladı biraz Aziz Kocaoğlu'nun son döneminde başlayıp Tunç Söyleden imzası ile yürürlüğe giren bir yönetmelik oldu. Ki kendisinin arkasında pek çok sanatçının kurumun ııı emeği var ııı bu şeyin protokolü imzalanmasında ııı bunun kendisini biz değerli buluyoruz. Çelişkili dediğim durum tam da bu ııı işte kamusal yönetimin ııı yerel yönetimin bütün olumlu işlerine alkışladığımız gibi yanlış yaptığı şeylerin de karşısında durabilmek işte bu ikircikli ııı bıçak sırtı zemdi yürümeyi beraberinde getiriyor. Iıı biz bu işleri ııı şöyle bir ııı lüksle ııı rettedebilirdik. Ya biz bu işlerle uğraşmıyoruz arkadaşımla bu sokak sanatçının yönetmeniyle falan da gerek yok. Iıı zaten özgülü sokaktadır. Iıı hep beraber şey yapalım. Bunu lirası ibirileri yazmak zorunda kalsınlar da diyebilirdik. Biraz hani işin şey yanı çirlenmeyi göze almak, sokakta olmak işte ııı işte kampüsünde derse girmeyen öğrencinin sınıfı örgütleyememesi gibi bir durum. Yani bir şeylerin içinde olman lazım. Bu senin tabii ki ııı tınakçası da çirlenmeni ııı belişelerden tavizler vermeni ııı belli bu işte iki adım ileri bir adım geri hikayesinde ııı dümdüz gideyim gidemeyeceğini görmeline de beraberini de getiriyor. Ama işte bu olumlu işlerden bir tanesi ııı Türkiye'deki ilk ııı sokak sanatçıları yönetmenini yazmış olmamız. Ama buna rağmen ııı şunu söyleyebilirim ki ııı İzmir maalesef ilk ııı ııı bu yönetmeliği yazan ııı yerel yönetim olmasına rağmen ııı Ankara'nın İstanbul'un ııı Antalya'nın çok gerisinde kalmaya başladı. Buralardan ııı örneğin İstanbul'dan Ankara'dan yine CHP'li belediyelerden pek çok işi biz örüyor ve bu yönetmilikle ilgili bilgiler oluyor. Ne yapabiliriz? Nasıl geliştirebiliriz üzerinden? Ama o yüzden kendi belediğimiz ııı bazı korunaklı alanlar yaratmaya çalışarak sokak sanatıma ilişkin. Örneğin işte şuralarda sanat yapılabilir. Bakın burası sanat noktası. Işte bakın orayı da aslında egemen sanat formlarından ödünç alarak böyle yüksek kürsülerle inşa ederek ııı bir iki can canlı ışık koyarak falan. Aslında bizim işte tam istemedim şey bu. Yani sokak sanatı dediğimiz şey teklifsizdir. Aslında bir anda karşında çıkıverir. Seni orada şaşırtır ya da ııı soru işe yaratıp bırakır. Ama tanımlanmış alanlara girmeye başladığında itibaren tıpkı merkezi iktidarın sanatı ııı teslim almak için icazetler de ıtması gibi genel yönetim de kendine ait bir sanat ııı şeyi yaratmaya çalışıyor ııı himayeciliği üzerinden çünkü aslında sanat himayeciliği sanatı tanımlamak da beraber gerçekleşiyor. Sokak sanatını tanımlamaya başladıkları anlayan itibaren de bizim yaptığımız için kendisi anlamsızlaşıyor. Iıı izinsiz örtüyü kaldırmıştı kabataşta sanat zaten tam olarak bunu yapıyor. Yani örtüleri kaldırıp kralın çıplak olduğunu söyleme cesaretini ııı göstermemiz gerekiyor. Iıı çünkü kral çıplak ııı ama ona rağmenmış gibi yapan ııı sanatçılar var. Sanki öyle değilmiş gibi. Son olarak biraz ııı otosansürden ııı bahsedelim. Iıı bir öncelikle bir sonaya söz vereceğim. Iıı ama ya üçünüze de aslında sorun şu sanatçıların kendilerine sansür uygulaması ııı baskı ortamlarına belki de daha da çok ııı artıyor. Özellikle Türkiye'de son yıllarda. Iıı sizce otosansürle mücadele etmek nasıl mümkün? Siz kendi işlerinizde hangi noktalar da otosansür yapmanızı gerektiğini düşünüyorsunuz ve kendinizle nasıl mücadele ediyorsunuz aslında? Onu soracağım. Iıı ben otosansürle baş etme yollarını kovalayamayız size başlamak istiyorum ama belki Kurams'a olarak sansürle ayrıştı birkaç noktadan ııı bahsedebilirim. Iıı ilk olarak belki otosansürün kabaca bir tanımını ııı yapmayı öneriyorum. Eee o da yani önermek değil aslında ama kabaca nasıl konuşuyoruz? Özellikle biz de sansürü ve otosansürü karşı platform olarak ııı kendimizi atlandırdığımız için ııı kabaca kişilerin ya da sanatçıların eserlerini ııı ııı ya da sanatçı olarak kendilerine ifadelerini uyguladıkları sansürü olarak mütelenmelerine biliyor ve ııı burada sansürü uğrayan bir eser ııı ya da sansürle mücadele eden bir sanatçının durumu çoğunlukla kamu da görünür aile gelebilirken otosansür ancak sanatçıların bunu dile getirmesi halinde ortaya çıkabiliyor. Bununla bağlantılı olarak bir de zaman sağlılık meselesini otosansürde konuşmak önemli. O da şöyle sansür çoğunlukla uygulanmasını hemen ardından ortaya çıkabilirken ya da tartışılabilirken ya da kısa bir süre sonra tartışılabilirken otosansürün ortaya çıkışı nadiren otosansürün gerçekleştiği anda ya da hemen sonrasında olabiliyor. Bu da aslında şu demek ııı otosansürün dile getirmesi bazen ayları bazen yılları alabiliyor ve çeşitli siyasi ekonomik ya da sosyal sebepler ve de çekinceler nedeniyle bu süre uzayabiliyor. Iıı ve zaman sağlık üzerinden bir başka noktayı da konuşacak olursak o da otosansürün sanatçılar tarafından hangi devrede pardon devrede diyorum evrede yapıldığının ııı onlar bize söylemeden bilinebileceğini ııı göz söz konusu hali getiriyor. Yani burada demek istediğimiz şey şu bir eser o eserin yapım öncesi aşamada düşünme aşamasında da otosansüre uğrayabilir yapıcısı tarafından eseri sahibi tarafından ııı yapım sırasında yani bir senaryose yazıya dökme sırasında bir ııı resimse tuvala aktarma sırasında bir müzik eseri ise notaya dökme sırasında yani o yapım aşamasında da otosansür gerçekleşebilir. Yapım sonrası aşamada da olabilir. Bu da bir sinema eseri için dağıtım ya da gösterimi sırasında bir tiyatroin için sahnelenmiş sırasında bir müzik ııı performans için konser performans aşamasında da olabilir. Yani tüm bu aşamalarda otosansür uygulanabiliyor ve sanatçılar bunu dili getirmediği müddetçi, haraçtırmacılar olarak ııı ya da o otosansürün açıklanmasının muhatabı olan kişiler olarak bunu bilmemiz gerçekten zorlaşabiliyor ve o o anlamda da ııı otosansür nerede başlayıp nerede bitti? Sansür'e oranla çok daha muğlak alanlar ııı bırakabiliyor. Çok teşekkürler ııı Kubilay sana ııı hemen aynı soruyu önerdiriyorum. Otosansür ve sansür ııı meselesi bir kere ııı konuşmamızın başından beri gerçekleşiyordu. Yani şu anda da ııı otosansür uygulayarak ııı konuşuyoruz. Öyle akmıyoruz yani coşup ııı taşmıyoruz ekranlardan ııı internet ortamında özgür şeyde güvenli evlerimizden her şey araman ııı bir kere bu ııı şeyi konuşmak lazım. Aslında ideolojik koordinatlar meselesi. Yani bir şeyin meşrulluk ııı olup olmamasını birilemesi ya sağ sınırlarını ona göre birilenmesi meselesi. Yani memlekette kür sorunundan bahsetmek ııı hala el yakar. Yani bu konularda böyle rahat rahat ııı atıp tutamazsınız. Top salcın siyet meselesi, kadın sorunu meselesinde gerçekten çubuğu ııı erkek iktidarı soru bulacak alanları ııı doğru şey yaptığımızda yanında o güvenli, uçacak böcek ııı şeyi ııı ellerinde patlayabilir. Yani tehlikeli anlardan bir tanristir. Yani Ermeni sorunu, ulusal ııı meseleler. Yani izninizin ııı aslında tırmak içerisinde şeyin ııı patlattığı mesele o ııı milli mutabakatın ııı eleştiriye açılması. Bu ideolojik koordinatların kendisinin ııı eleştiriye açılması kısmı. Zaten bu bu gizli gizli otosansör dediğimiz şey hep ııı sanatçılığı olarak, bireysi olarak kapıştığımız o adını ııı söylemesek de ııı şey gibi üç harfliler gibi sonuçta bir şey var. Bir cebelut devlet var. Bu devlet ileride iktidar organı falan olmamak zorunda değil ııı iddia atarak giden Osmanlı'dan günümüze gelmiş bir mevcut ııı iktidar elitleri ııı grubu var ve onların tanımadığı çerçevede ııı sevişiyoruz. Onların tanımadığı çerçevede ııı okula gidiyoruz. Onların tanımadığı çerçevede ııı bir hayat sürdürmeye çalışıyoruz ve aslında mücadelemizin kendisi adımı söylesek de söylemesek de bu koordinatları ııı eleştiriye açmakla ilgili çok ııı küçük böyle büyük büyük laflar etmeden küçük bir örnek vereyim ııı sokakta müzik yapmanın ııı bazı müsyen stratejileri vardır. Müsyenler repertuarı böyle belli sıralarla koyarak bu koordinatları güvenli hale getirebilirler. Örneğin ııı sokak orkestrasıyla müzik yaptığımız ııı bir sokak performansında. Örneğin bir astor piyaz olanın ııı Libertango'su mu çalıp o Libertango'nun sonunda ııı ayağında kundura ve mükünter ııı selam gönderip onun arasında bir ııı kürtçe uzun hava ııı çekip onun arkasında bir işçi sırfın var şunu caz doğaçlamalarıyla ııı şey yapıp güzelleyip ııı ondan sonra tekrar bir arabes parçaya bağlayarak aslında mevcut ııı şeyin içerisinde koordinatları içerisinde aldığımız reaksiyonlardan da gördüğüm şey o. Insanların ya bunlar kötü şeyler söylemiyorlar ki ne olacak ki falan dedikleri bir durum. Aslında müsyen stratejisinde o sıralımayı değiştirirseniz ya da bildiğimiz ııı devletin tınakçası işaret ettiği tarzda kötü çocukları ııı oynayarak aynı şeylere söyleseniz devlet şiddet uygulama tekelini çok rahat sizin üzerinizde uygulayabiliyor. Sanatın tınakçası da güvenli konumunu talep eden bir yerden müzikal ııı formlarla ııı işte müzikal yeri de taktikleriyle ııı caz bluz öylerinin öne çıkması ile Arjantin ııı Tanguları ile başlayıp ııı Arabeski'ye oradan ııı Kürtçe ııı kilanlara varacak şekilde bir strateji izleyerek aslında mevcut koordinatları sürekli ııı delikleş gidiyoruz. Mevcut ııı iktidarın o şeyini ııı ııı mevcut tanımlanmış o adı söylemeyen eee Ceberut ııı mutabakatın sessizlik oyununu ııı tarumar ediyoruz. Artık bu saatten sonra o sokakta insanlar kalkıp çok rahatlıkla bir başkasını ııı bir kadını ııı Kürt'ü artık aynı gözde görmeyecek. Ama şunu da biliyoruz. Üç gün sonra aynı sokakta bir başka birisi öldürülebilir. Iıı bir nefret çinayetini kurban gidebilir. Dolayısıyla bu bir kere kazanıldığında sürekli ve korunan alanlar değil bu açadan ııı elbette tıpkı bugünkü ııı konuşmamızda olduğu gibi sohbette olduğu gibi sürekli o tasansörü uygulayarak ama ııı meşruluğu ııı öne alan bir yerden yasallığın sınırlığını genişletecek şekilde utan kaç ama ııı emin adımlarla ııı iş yapmaya çalışıyoruz. Bakalım. Allah sonumu zahir etsin. Teşekkürler ııı izlisi sana da aynı soruyu soru olacağım. Iıı sadece küçük bir şey ekleyeceğim. Iıı senin hakkını süren bir davada var aslında bu davası eee nasıl etkiliyor otosansör ııı uygulamana yol açacak mı ııı sence bir yandan da şeyi de merak ediyorum aslında. Iıı yani şöyle demiştin ben kendi çektiğim dertleri dahil işleri üretiyorum demiştin. Özellikle geçim sıkıntı dair çok fazla iş yaptığın için ııı şunu da düşünebiliriz. Iıı sen muhtemelen geçim sıkıntı çeken bir sanatçısın ııı diye düşünüyorum. Iıı bu sence senin işlerinde nasıl etkiliyor? Yani otosansör uygulamana ııı sebep oluyor mu? Herhangi bir ııı kazanç evde etme ııı amacın var mı işlerinden ııı bir yandan da şey ııı söylemiştin ııı eleştirel işler yapmak için yurt dışından fon alıyor gibi ııı bir takım komplo terörleri ııı de üretiliyormuş hakkında biraz da belki bunlardan da bahsetmek istersin diyeyim sözü sana bırakıyorum. Yani umarım böyle yani bu kadar adına komplo teorisi diyecek kadar yani zaten öyle önemli birisi değilim ve hani böyle kalabalıklar bunu konuşmuyor da dinlerken ama bu mesela gözüme çarpan o bahsettiğim o ıı yorumlarda falan gözüme çarpan şeylerden bir tanesiydi ııı işte bir küfürle birlikte ııı komaldığı iddia edilmiş. Halbuki yani ııı açıkçası ııı ben yaklaşık beş yıldır bu isimle ııı bu işleri yapıyorum ııı kimse bana ya kimse bu tembelliğe ııı fon vereceğini bir defa sanmıyorum. Çünkü ben ııı çok sık bir şeyler üreten birisi değilim maalesef ki ııı bunun deli sebepleri var. Bir ııı biraz şey konusunda en şeylerim var. Yani ııı yapmak için mi yapmak ya da yaptığı şeyi işte o o daha önce de bahsettim gibi ııı hedefi vurup vurmaması ııı sözün güncelli ııı yani ııı ben geçim sıkıntısını uzun süredilişliyorum. Yani ııı bu demek oluyor ki geçim sıkıntısı yeni bir şey değil ııı giderek bundan daha fazla etkilenen insan sayısı artmış. Iıı düşünün ki ııı benim ilk geçim sıkıntısıyla ilgili yaptığım işte ııı korkunç bir çaresizlik hisseden ııı insanları bir de şimdi düşünelim. Yani bunların bir kısmı ııı canından bezdi ve o korkunç olaylar yaşandı zaten ama ııı bir de onları bir daha şimdi bir de düşünelim. Yani ııı bunun da bir şeyi var bu arada. Yani bir şiddeti var. Geçim sıkıntısı yeni bir şey değil. Iıı şimdi olay böyleyken kendi geçim sıkıntımdan bahsetmek hoş değil tabii ki yani özellikle de anonimken. Ama açıkçası şunu kesin bir netlikle verildim. Iıı ben şimdi kadar yaptığım şeyleri ııı böyle bir ııı maddi bir motivasyonla yapmadım. Bunlar ya benim ııı biraz karmış şey yapacağım başlayın. Iıı işte bana karşı tepki olarak artık adlı anlatılabilir miydim bilmiyorum ama ııı çıkan ııı bir yazı ııı kalem almıştı ııı çok daha popüler bir ııı ressam beyefendi. Iıı orada kısa sürede işte bu aleyk oğlu vurmak için Sansan söylenen şeyler peşinde olur mu falan ııı yazmış. Yani keşke böyle bir saat, bir çay içsek de beni bir tanısa hani ııı ben anonim olmasam da bir tanısa mesela beni ve nasıl bir hayatım olduğunu bir defa hani kısa sürede para vurma hani tırnak içinde kullanan bu tabi kısa sürede bu aleyk vurmanın bu kadar riski yolları yok bu ülkede. Yani eğer motivasyonunuz buysa çok yanlış yerlisiniz. Biraz karmaşık gireceğim ama bağlamaya çalışacağım. Kubilay Bey'in daha önceki soruda söylediği şey gibi. Yani ııı muhaleflik birazcık şey ılık muhalefet de var. Yani ülkede muhalefet olmadığı için ııı muhalefetin farklı derecedeki ııı şeyleri var. Dereceleri var yani. Iıı hani öyle yokluktayız ki Tarkan bir tweet attığı zaman ııı yani sonunda ııı İsa geri döndü gibi bir şey su serpiliyor içimizde. Halbuki adam o kadar basit o kadar naif bir şey yazıyor ki. Sonunda falan diyoruz yani. Şimdi muhalefetin bir şeyi var. Yani hani ııı o da sanat gibi tartışmaya çok ııı açık bir şey. Ve aynı şekilde o ııı orada söylediklerini katılıyorum Kubilay Bey. Iıı yani kime muhalefet? Yani belli başlı noktalar da ııı yapayalnız kalırsınız. Yani ııı açıkçası şu an ııı yani şu içinde bulunduğumuz gün ııı AKP ve Cumhurbaşkanı'na muhalefet etmek artık kolay. Kolay yani. Hala riskler boyundu bir içerisinde. Hala bu konudan dolayı işte yaklaşık kırk sürü aşkımdın bir gazeteci içerdi galiba. Ama mesela o gazeteci ve şey olduğu için biliyoruz. Halbuki geri kalan bir de bir rakam var işte. Yılda bilmem kaç bin dava var. Onları teker teker tanımıyorsunuz aslında. Bunların aralarında çocuklar var mesala. Bütün bunlara rağmen diyorum ki bugün kolay. Yani bu geldiğimiz noktada kolay. Bir meşrulu geldi artık yani bir başka bir ııı atmosferde şu anda. Bir de zor olanı var. Yani hani ııı zor olanla şu diğere sırt yaslamadan muhalefet etmek ııı o da ııı kolay olmayan ııı bir şey. Bu işte bir su şeyi de etkiliyor. Yani mesela ııı tekrar böyle ııı itkel yapıyorum başındayın ama mesela devrim Erbil ııı bir ııı devlet sanatçısı ııı böyle bir nişane var gözünde. Yani bu ııı somut bir şey var. Iıı böyle bir akseson var yani. Size böyle bir liman verildiği zaman yakanıza takıyorsunuz. Iıı kendisi uzun yani kendisi mesela ya bunu kendisi tabii ki izah eder ama benim gözlemime göre kendisi bir yerde ııı konumlandırmıyor kendisi. Daha ııı siyasetler üstü bir yere ııı konumlandırıyor sanırım kendisini ki ııı birbirine muhalefet eden usurlarla temasını görebiliyorsunuz. Yani belediyeler değişiyor. Iktidarlar değişiyor ııı bazı insanların temasları net workleri değişmiyor. Bütün bunlarla şey yapmak lazım yani muhalefeti de bütün bunlarla değerlendirmek lazım ııı dayanışmayı ve ııı şikayet yani şey kendi kendini finans etmek kısmını da. Yani mesela ben de ııı tırnak içinde söylüyorum. Haddimi aç masaydım da ııı başka türlü hani bir otosansür işte uygulasaydım keşke kendime. Mesela bu kadar çaresiz ve bu kadar yalnız kalmayabilirdik. Yani ııı İstanbul'da bir belediye değişti. Burada büyük bir şey değişti yani ııı İzmir İzmir'den ııı bu anlamda bir farkı var. Iıı ben buradaki imkanlardan yararlanabilirdim. Yani benimle denzer işleri, benzerle kastım. Sokakta görsel üreten, duvara görsel üreten bir sürü ııı tanışmışlığım olmasa da ııı şey mahlas olarak bildiğim ııı sosyal medyadan takipleştiğim arkadaşlarım var. Bunlar mesela büyük projeler yaptılar ııı İBB'yle beraber. Iıı yani şimdi ben bunları hani öyle ya da böyle bir değerlendirmek için söylemiyorum ama mesela benim böyle şeyler yapmamın imkanı yok, koşulu yok. Şöyle izleydim. Son yaptığım resimlerden bir tanesim. Kutsuzluğun resmi de ııı bir bulunduğu yerden müsaade alınmak sizin ııı tınak içinde söyleyecek olursak ilegal yapılmış bir çalışma. Çalışma yapıldıktan sonra ııı Kadıköy Belediyesi'nin iştirakı olduğunu düşündüğünü gazetede çıktı haber. Iıı yani ııı belediye benden önce sahiplendi işi ııı ve ben ondan sonraki bir reportajda ııı özel olarak belirtmek istedim. Aman çünkü şey demesin der. Ya ııı işte izinsiz gibi de çıktı. Ya asladı kendisini ııı şeye ana muhalefete bu herhalde kültür bakanlığına kadar gider bu iş gibi şeyden o bu arada çok korkuyorum. Yani Türkiye'de böyle bir atmosfer var. Iıı birdenbire kahraman oluyorsunuz. Birdenbire sizin milletvekili adaylığına kadar götürüyorlar. Sonra da ııı ya başınıza da bu arada bambaşka şeylerde gelebilir. Yani böyle bir milletvekili dokunulmaz ııı kılmıyor sizi bu ülkede. Iıı bu örneklerde ııı bildiğimiz şeylerle açıklanır. Iıı şeye katılıyorum kesinlikle. Yani sanatın siyaset yapmaması ııı ondan o böyle şeyden beklenmemesi. Yani bir kahramanlık bekleniyor mesela. Iıı bir kafada kafada bir imaj oluşturuluyor. Iıı ve ııı kafadaki o karakterin hakkını vermeniz istiyor. Bunun içinde şey de var. Yani sen para için yapma olasın. Mesela bir tanesi bu. Iıı peki hala para için yapmayayım. Zaten para için yapılacak şeyler dedi buna. Ama bunların hepsi bir para yani ııı yurt dışından geliyor mesela o spray boyala. Duvardaki bir resimden bahsediyorum ama benim yerleştirme çalışmalarında o. Iıı mesela işte elli tane başka bir iş için kelepçe almıştım mesela. O kelepçelerin her biri bir para. Gidip onların üzerine ııı ismini kazıttırdım. Iıı o sanayideki adamın bakışlarını görmeniz lazım yani. Birisi kapıdan giriyor ve elli tane kelepçenin üstüne izinsiz yazıyor ama. Bir aerotik şop açtığımı ve bugün benim markam olduğunu falan söyledim. Ve bu şekilde yaptım yani. Iıı şimdi böyle bir şey var yani elli ordamıyla oluşturulmuş bir ııı malzeme, organizasyon bir şey var. Aşkızım ben bunların bu kadar ııı çaresizlik içinde üretilmesi çok kıymetli buluyorum. Yani ııı bütün güzellikleri içine yansıyor. Bütün şeyi buna yansıyor. Zaten diğer türlü de senden zaten şeyi beklemiyorlar. Yani sen yapma olasın. Sen para kazanma olasın. Iıı sen hep ideallerin uğruna ııı şey yapmalısın ve ııı hani ölmelisinde ya yani çokta uzatmamalısın da bu konuyu zaten. Ya uzatsınca da şey oluyor. Oh bu da ilgi çekmeye çalışıyor. Ya o yani yirmi yıldır hani ııı aynı şeyi yapıyorsunuz diyelim. Iıı son beş yılı artık şey yapar ya. Siz artık dikkat çekin. Ya ama mesele değişmemiş mesela yani. Şimdi o yüzden bir şey yaparken de tedirgin oluyor. Yani ııı mesela yani geçim sıkıntısını düşünce yani aklıma bir sürü iş geliyor. Bahsettiğim işte otosanktürsür olayıyla şöyle açıklayabiliyorum. Benim için mutsuzluğun resmi kabataştaki yaptığım resimden bir farkı yok. Diğerleri de geçim sıkıntısıyla alakalı ama bu ııı şöyle bir ııı şöyle ııı kaygıvıyla çıkmış bir şeydi. Iıı ben girdim. Çıktım. Her şey aynı. Ve üstüne pandemi geldi. Iıı ve her şey ııı çarpan etkisiyle daha da aktı. Iıı peki hala ben aynı şeyi nasıl yani BMM büyük sıkıntım o. Aynı konuyu daha farklı nasıl izah edelim? Iıı yani bunun içinde evet bir otosansür var. Bir de meselenin ııı maalesef ki ııı giderek daha da ııı sıkıntılı bir hale gelmesi de bak. Yani ııı ironiyi yapamıyorsun. Çünkü mesele olabilecek en ironik gerçekliğe böyle kafa atardık derecesinde. Yani ulan ben bunu ancak bir iş gibi yapardım dediğiniz şeyin içinden geçiyoruz yani. Doğrudan onun damarlarımızda hissediyoruz. Iıı yani kaynatmalık taş diye bir iş yaptım ben. Iıı bu ıı marketlerdeki raflarda yerleştirilen bir iş oldu. Geçtiğimiz aylarda ııı ııı Twitter'da birden şöyle bir hashtag görürüm. Boş börek. Inanılmaz yani kaynatmalık taş bir seri olacaktı bu arada. Yani ben böyle bazı fikirleri birkaç parçadan oluşuyor gibi bir şey düşünüyorum. Iıı genelde devamına ya gerek kalmıyor ya da ııı izin veriliyor zaten. Ha dedim inanılmaz ya kaynatmalık taştan bir sonra çıkabilecek bir iş yani hani ııı o kadar şey uygun ki gel sanki gerçekten benim aklıma gelse ancak bu kadar olurdu. E onu yaşıyoruz işte. Yani kaynatmalık taşlar arasında belli bir süre var ve o gerçekliğe kavuşmuş artık. Yani ben daha ne yapabilirim? Ben o kırmızı ııı kendisini ııı kendi canından bezem o işte intihar eden görselli alıp başka bir arkadaşı da başka bir sokak sanatçısı arkadaşı da işin içine dahil eder. Daha büyük büyük duvardan bu defa pes pembe bir duvarın önünde ııı başka bir şekilde resmi. Ama şey aynı yani. Bence ikisini de çığlığı aynı şiddette. Ama ııı birisi ııı diğer resmi ııı ya işte ya evet ya falan hani ya gerçekten ııı insana çok sıkıntı yaşıyor falan. Hani böyle ııı popüler bir dizideki bir replikteki gibi işte. Ya senin o yılgın hoş görünle bunu kabul etmene benim ihtiyacım var mı gerçekten ya bu öyle bir şey ııı diğerindeysen şöyle bir tepki oluyor. Ya evet haklısın. Ama yani bunu böyle mi yapmak zorundaydı? Ya yani nasıl yapmak zorundaydım? Çünkü çok büyük bir turnusul oluyor yani kabataştaki resimle Kadıköy'deki resim. Hem yapıldıkları lokasyonlarla alakalı hem de görsene biri kırmızı mesela biri pembe yani böyle tabii yani bir sürü o en anahatıyla söyleyeceğim bir şeyler. Bir sufakçı. Birini ııı önse yapıyor, kabul edebiliyor, diğerini tüketemiyor yani tırnak için da. Onu onunla şey yapamıyor. Eee ayrı kişi yaptı. Yani ııı bende de açıkçası cezaevinden çıktıktan sonra pek bir şey değişmedi yani. Iıı yani ııı bende bir şey değişmedi. Iıı ben aynı şekilde devam ediyorum. Iıı bende sensör meselesi denden çok zaten aynı meseleyi daha sıfaklı anlatırımla gidiyor. Iıı ve şeyi de teşhir etmeye çalışıyorum. Yani ııı daha tüketilebilir olanı kabul edilmesini de ayrı teşhir ediyorum. Yani bu ondan daha şey bir iş değil. Ha iyi bir iş değil. Belki daha da kötü bir iş işte yani. Eee bunu sahiplendiğiniz için. Ama onu yapan adam aynı. Zaten genelde şöyle oluyor. Ha onu o da mı ya? Ha bunu da mı ya? Ha peki. Orada bir krema oluyor. Ya beni desteklemiyor zaten ya da işte şey ııı bir kafasında belki bir şey uyanıyor. Iıı maddi kısımlar da bunlarla çok alakalı. Ve öyle şeyler yaparsanız zaten ııı beş kuruş kazanamazsınız ki benim de böyle bir ııı talibim bir şeyim yoktu. Sadece cezaevinden çıktıktan sonra artık dayanamaz hale gelmiştim ve hem bir şeyler üretmeye devam etmek istiyordum. Çünkü üzerimde şeyin baskısı da vardı. Iıı hani çıktım ve ne olacak bundan sonra. Ben devam bir şeyler üretmeye devam edecek miyim yoksa artık bu konuyu kapatacak mıyım gibi? Iıı ben devam etmek istedim. Iıı ama parayı da ihtiyacım vardı. Iıı maalesef ki hani böyle üç kuruş diyebileceğim nevlalara ya çok düşük ııı paralara ııı yaptığım resimleri ııı hani elden çıkarma diyelim elden çıkarma zorunda kaldım. Iıı bir kısa süreliğine bir yaklaşık belki herhalde bir ıı beş altı ay boyunca ııı hayatımdan ilk defa ııı izinsiz bana baktı. Belki de kendisine baktı. Yani ne kadar para kazanan yani paturalarımı ödeyemedim açıkçası. En fazla boyağılar izin. En fazla malzeme alabilirdik falan. Ama bir şekilde tutundum. Işte kaynatmaları taşıyor o şekilde yaptım. Ondan sonra cezaevine çıktıktan sonraki bir süreki bütün işler bu şekilde ııı halloldu. Iıı maalesef ki ııı sizde zaten para kazanmayı yakıştırmıyorlar. Iıı zaten sizin böyle bir ülkede böyle beklentiniz yok ııı olamıyor. Iıı bir de üstüne ııı konuşmanın başından beri işte tartıştığım şeylerle uğraşıyorsunuz. Ama ııı yani bu da bizim şeyimiz kara lanet lanetimiz mi değil mi? Bizim lanetimiz mi yoksa biz böyle bir lanetiz ııı birileri için bilmiyorum. Iıı bu da böyle bir ironi yani. Keşke daha fazla vaktimiz olsaydı çok güzel gidiyor aslında sohbet fakat ııı burada kesmemiz gerekiyor. Bu videonun altında ııı sohbet boyunca bahsettiğimiz işte videolar, işler ııı vesaire. Bunlara dair linkleri bulabilirsiniz. Sadece Susma platformunun ııı Kurben Mutlu'nun izinsizliğinin işlerini, Sokak Sançlı Derneğinin işlerini de ııı takip etmeye devam edin lütfen. Iıı iyi günler herkese.