 Azerbaycan halk cümhuriyetinin maliye ve bank sisteminin formulaşmasında tanınmış devlet hadimi Eleyge Hesanov'un böyük rolü oğlumu. Eleyge Hesanov 1871.yilde Baçı şeherinde anın olmuş, Baçı şeher gimnaziasında okuduktan sonra Baçı Kamirse mektebini bitirip o Türk, Arab, Fars ve Rus tillerini mükemmel öğrenip. Eleyge Hesanov şehir duğmasının üzü sesilmiş ve Baçı'ya şollar su çemağının seçilmesinde, kanalıza ses şevekesini yaratılmasında, denesi canarı parkın sağlamasında, hidmetler gösterip, Eleyge Hesanov metbuatlıla alakası alayıp, fiyuza şurnalında megaleler sap ettirip, Eleyge Hesanov'un Büyük Rus yazısı, Tolstoyla'da dostluk münaspetlerinin olduğu geydonur. 1917 yılın Fevralburja İnglalbından sonra Eleyge Hesanov Azerbaycan'ın siyasi hayatında daha yakından iştirak etti. Malum olduğu kimi Ermeni Silahlı Desteleri 1918 yılın martında Azerbaycanlara karşı soygarım türetmiştiler. Bu kırıkının karşısını alması için, diğer ziyallarla birlikte Eleyge Hesam'a da çalışmıştı. O soygarımın son gününde yaratılan Milli Müslüman Şurası Müvekkati İzraiyye Komitesi'nin üzvi olmuştu. Hiçbir partiyeye dahil olmayan, bitere müvkudet dayanan Hesanov 1918 yılın dekabırından ifalete başlayan Azerbaycan parlamentrin de üzül seçilmişti. Eleyge Hesanov, Feterehan Khoiski'nin teşkil ettiği üçüncü hükmet kabinesinde Malia Nazirinin müavini 1919 yılın yan varın onun altısından ise devlet müfettişi vezfelerini yerine getirmiştir. Azerbaycan Naziriler Şurası'nın Sedri Nesip ve Yusip Pehlini yarattığı birinci hükmet kabinesinde o Malia Nazirinin vezfesini izre etmiştir. Eleyge Hesanov bu vezfede 1919 yılın 24 dekabırına kadar hale göstermiştir. O 1919 yılın dekabırın 24'ünde Malia Nazirinin vezfesinden uzaklaştıktan sonra Azerbaycan Devlet Bankı'nın müdür vezfesini çalıştı. Egeydedekçi Azerbaycan Cumhuriyeti'nin mübafik iktisadi Malia strukturularının formulaşmasına 1918'inin sonlarından başlanılmıştır. 1918 yılın oktiyabın 21'inde Naziriler Söyveti Kanun Verziliş Aklını Elavı olarak Malia Nazirliği Şurası'nın hügugü status hakkında Kanun Verziliş Aklını Elavı'ları testiklemiş, sonradansa parlament Azerbaycan Respublikasının Malia Nazirliği hakkında gaydaları kabul etmiştir. Eyni zamanda Malia Nazirliği yanında Şura teşkil olunmuştu. Hemin Şura Malia Nazirinin sedirliğiyle tesis edilmiş ve beş hallerizi sese, dört meşveletçi sese maleç olan üzüvlerden ibalet idi. Yeni yaratılmış bu sisteminin şafında Malia Nazir'i Eleyge Hesanov önemli rol oynadı. Geydilekçi Eleyge Hesanov'a kadar Azerbaycan Cumhuriyetinin Maliyen Hazirleri Nesip ve Yusip Beyliği, Ebedül Elbey Emir Canov, Mehmet Hesannes'iniz ki İvan Pratasa olmuşlar. Onların her biri çok ağır veziyet doğan ölçenin maliyet problemlerinin helline çalışmıştırlar. 1919 yılın mani 26'inde Azerbaycan Hücumeti Devlet Bank'ın yaratılması hakkında Kanun Verziliş Bayanıraş parlamentin testikine verdi. 1919 yılın Centiyabr'ın 18'inde parlament Azerbaycan Devlet Bank hakkında nizamlemeni kabul etti. Azerbaycan Devlet Bank'ın birinci maddesinde geydi olunurdu ki, bankın yaratılmasında esas mekset pul dövriyesinin yumgülleştirilmesi, kısa müddetli kreditleri yoluyla tizarete, sanayi ve kent esrafatını çömek göstermektir. Bu hem de pul sisteminin mühekemlendirilmesine imkan yaratılardı. 1919 yılın 30 Centiyabr'ın da Azerbaycan Devlet Bank'ın tenteneli asılışı oldu. 1919 yılın Octiyabr'ın 25'inde ise Azerbaycan Devlet Bank'ın Cenceşöybesi'nin asılması hakkında Kanun kabul edildi. 1919 yılın 11 Octiyabr'ın da Azerbaycan parlamenti Azerbaycan Devlet Emanet Kasılar hakkında nizamlemeni testikledi ve diğer bölgelerde de Emanet Kasılar'ın asılı faalik gösterilmesine şarayet yarandı. 1919 yılın 2015'inde Harizi Valiut'a'nın kursunun meyanleştirilmesi için Bank Birjası yanında ayrıca kamite yaradılıldı. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin maliyet sistemini mühekemleden bu işlerin cihallaşmasında Nazir Aliyeva Hesanov'un ziddi faaliyeti var idi. Aliyeva Hesanov hem de nefkelerinin elde olmasını dikkat edirdi. Nef sanayesi sahesinde görülen tedbirler neticesinde nef taslatı evbelki dövürle mügayeside yükselmişti. Eğer 1918'in Zilin Avguslu'nda 11 tam 12 milyon put nef hasıl olmuşlu ise 1919'in Zilin Avguslu'nda bu regem 20 tam 14 milyonu satmıştır. Marağılığıdır ki Azerbaycan Cumhuriyeti'nin nözulluğu da önünde nef ve nef mesullara ehdiyatı 300 milyon puta yükselmişti. Bu regemler ve göstericiler devletin iktisadı siyasetinin düzüğü güldürmesi neticesiydi. 1919-1920'in zillerde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 25, 50, 100, 250 ve 500 monatlık değerinde dövreye bırakılan kağız pulların üzerinde Nazirler Şurasını Sedri Nesip ve Yusip Beyli'nin ve Maliye Nazir'i Aliyeva Hesanov'un imzalar var idi. 1919'ın Zilin sonunda Cumhuriyet Hökümetinin resmi icazesiyle Bakü'de şehir idaresinin 500 maat değerinde istigraz veregesi dövreye bırakıldı. Bırakılan pulların giymetten düşmemesi, emisi hezminin artmaması, devalivasiye uğramaması için Aliyeva Hesanov ciddi iş sistemi yaradırdı. Tanınmış devlet hadimi Aliyeva Hesanov, Azerbaycan parlamentrin de izlaslarında fağlılık göstermiştir. 1919'ın Zilin main beşinde parlamentin beşinci izlası kesirildi. İzlası da ona kadar mesela müzakir edilirdi. Sonra 510 milyona kağıt pullu bırakma hakkında hökümetin icaze vermesiyle bağlı kanun layihesinin müzakiresi başladı. 1919'un Zilin avgusun 28'inde parlamentin 69'unzi izlası kesirildi. İç müzakir edilen Azerbaycan hökümet bankının teşkil hakkında kanun layihesiydi. Maliye naziri Aliyeva Hesanov devlet bankının yaradılmasıyla parlament üzüllerini malmatlandırdı. Hesanov bank yaradılmasının maliyet işlerine ciddi tesirini giydetti. Ecer maliyet işlerimizi yoluna koymasak, diğer herbi ve marif çimişlerimiz kabaha gitmez, çünkü ona bağlıdır. Hesanov'un bu mentilli izahatından parlament üzülleri bank yaradılması hakkında olan layiheni maddeler üzere okuyup sese koyurlar. 1920'in April'in 27'inde Azerbaycan Savet Rusya'sı tarafından işgal edildi. Azerbaycan halk zumbuliyetinin sugutundan sonra Hesanov Resululika'nın medeni ihtimali hayatında faal iştirak etti. Bir müddet devlet bankının müdürü olarak çalıştı. Aliyeva Hesanov 1933 yılın March'ın 18'inde pakıda vefat edip.