 Salam yazın, çoxya qivəllüşünün dəyəli dinləyiciləri. Mözumuz lagidliyic, lagid adamlardır. Bu haqda sizə İtalyanın meşhur siyasi xadimi Antoni Gramsci nin yazısını səsləndirəcə ic. Dinləyin və dinlədin. Lagid adamlara nifrət edirəm. Lagid adamlardan zəhləm gedir. Fridir qəbbəcimi məndə hesab edirəm ki, yaşamaq həyatda müəyyən mövqə tutmaldır. Zəmiyyətdən çənarda dayanan insan olabilməz. Doğrudan da, yaşayan insan və tanıdaş olmaya müəyyən mövqə tutmayabilməz. Lagidliyic həyat deyil. Iradəsizliyic, həşəratlı, qorhaqlıqdır. Buna görə dəmən lagidlərə nifrət edirəm. Lagidlik tarixin ballastılır. Lagidliyic yeniliksiliyin qoruşun qədər ağır yüki, ətalətli və dolaşıq. Ən alovlu entuziyazımın üstündə susəpib söndürən çöhnə zəmiyyətin qəsirini əhad etmiş və onu qorayan bətahlıqdır. Bu bətahlıq, o çöhnəriç qəsirini bütün divarlardan yüzlərcə dövçsünün zəsursunəsindən daha yaxşı qoruyor. Çünki ona hüzüm edənləri özlə, himəli dibinə çəkərək yüzlən salır. Qorqudaraq, qəhraman təşəbbüslərdən imdinayəməz bu nedir. Lagidlik tarixdəki ən təsirli yüzlərdən biridir. O pasif fəaliyyət göstərir, amma yenə də fəaliyyət göstərir. Lagidlik lənətə tabi olmalıqdır. Lagidlik ələ bir şeydir ki, onun nələr edə biləzəyini hesablamaq mümkün deyil. Lagidlik bütün programları sıradan çıxarır və ən yaxşı planları pozur. Bu aqla düşmən kəslən və onu məhvədən çobut materiyadır. Başverənlər, hamiyyə təsir edən zulüm, qəhraman zə bir hərəkətdən doğabiləcək xeyir. Fəaliyyətdə olan azlığın təşəbbüsünlən daha çox, çoxluğun lagidliyinin iştirak sızlığının nəticəsidir. Başverənlər, ancaq ona görə baş vermir ki, bunu bəzlər istiyir. Daha çox ona görə baş verir ki, insan kütlələri öz iradələrini ifadə etməkdən imtını edir. Başqalarına hərəkət azadlığı verirlər. Bununla da elə düğünlərin dolaşmağına imkan verirlər ki, sonralar bu düğünlərə açmaq deyil, ancaq qanınzla kəsib atmaq mümkündür. Lagidliyic elə qanunların qəbul olunmasını şəra et yeradır ki, sonradan bu qanunların öhtəsindən, ancaq qiyam gelir. Lagidliyic elə adamların hakimiyyətə gəlməsinə şəra et yeradır ki, sonradan bu adamları ancaq inglab yolu ilə devirmək olur. Tarixdə görünür ki, hökumiranlıq edən lagidliyic, bu lagidliyin özünü kənara çəkməyin bir uza verən simasından başqa bir şey deyil. Xəlvət xəlvət hansısa hadisələr yetişir. Nazarətdən çanarda qalmış az sayda insanların əli ilə kollektiv və yatın parçası toxunur. Kütlə isə bu müddət ərzində hətçədən xəbərsiz halda yaşayır. Çünki bütün bunlar onumaraqlandırmır. Bir balaza qurub, aktiv insanın dar dünyaya görüşü yaxım məqsədləri şəxsi ambisialara və ehtiraslarından çıxş edərək, dövrün taliyyilə manipüə seydirlər. Bu müddət ərzində isə insan kütləri həs nə bilmir, həs nədən xəbərtutmur. Çünki hətçimi həs nə maraqlandırmır. Xəlvət xəlvət yetişən hadisələr sona satır. Zirzəmdə toxunan parça toxunub qurtarır. Və onda hami elə gəlir ki, tarix nəhenc bir təbiyyət hadisəsi vulkan zəlzələdir ki, hama onun qurbanı olun. Bunu isteyən də, istəməyən də, bilən də, bilməyən də, fəyaul olan də, qradaqalan də. Qradaqalan bundan qızıqlanır. Onlar istiyirlər ki, onların hadisənin belə şəkil almasını istəmədikləri bilinsin. Bilinsin ki, onlar cəvabdək deyirlər. Onlar şayətkar bir halda mızıldanır. Bəzləri ədəbsizsəs nə donquldanır. Amma hətçimiz nə sual vermir ki, pəlçəmin öz borzumu yerinə yetirsəydim. Pəlçəmən inad etsəydim. Pəlçə başqasını dədiyimə inandırmağa çalışsaydım, bunlar baş verməzdir. Hətç kim? Az qala hətç kim öz laqədliyini, öz skeptizizmini kömək əlini uzatmaktan imtina etməsini, şərin ayaq tutu bir yeri məməsinə çalışan, xeyrin qələbəsi uğrunda mübarizə aparan vətəndaşlara dəstəkdən imtinasını öz günahı kimi görmür. Pəli insanların çoxu hər şey bitəndən sonra idealların puça çıxmağı, programların uğursuzluğu və bir sıra belə xoş şeyləri müzakil etməyi üstün tutur. Beləcə onlar yenidən hər cür məsuliyyətdən yaxılarını kənrə çəkinlər. Özü də hətç de ona görə yox ki, baş verənlərdən başları çıxmır ya da cəri problemlərin həlli yolunda fikir iləri sürmək gücündə deyirlər. Sadəcə onların iləri sürdüşləri həl, gözəl boş bağızlıqdan başqa bir şey deyil. Bu kollektif həyatı edilən yatırın, əxlaq ışığından çasattır. Bu həl, həyatda haamını fəal olmağa çağıran, aqnasizizmin iştiraxsız laqeydiliyin həc bir növni qəbul etməyən tarixin məhsuliyyətdən uzak, intelektual maraqdan başqa bir şey deyil. Mən laqeydiləri həm də ona görə nifrət edirəm ki, bu əbədim məhsumların zırıldıları mən özümləniz xarır. Bu adamlardan həyatın onların qarisini qoyduqu və hər cüm qoymaqda davam etdiyi problemləri ne zəhəllətdiklərini soruşurum. Onlardan bunun için nə etdiklərini, xususilə də nə etmədiklərini soruşurum. Bununla belə hiss edirəm ki, gücəşdə qədə bilmərəm. Mən öz mərhəmət isimi əbəs yeri onlara xərzləyə bilmərəm. Mən onlarla birlikdə göz yaşı döçməli deyiləm. Mən bir mövqə tutmuşam. Mən yaşayram. Mən silaxtaşlarımın fikirlərində ki, yeni zəmiyyətin həyat nəbzini hiss edirəm. Onlar artı bu yeni zəmiyyəti qururlar. O zəmiyyəti ki, orada məsuliyyətin yüçü azların siyinlərinə düşməyəcək. Orada baş verənlər təsadifi olmayacaq. Qaçılmaz olmayacaq. Baş verən hər şey insanların şuuru hərəkətlərinin nəticəsi olacaq. O zəmiyyətdə pənzərə qarşısında dayanıb püçüsələlərdə insanların özünü qurban verməyəni laqilliklə tamaşa edənlər olmayacaq. Mən yaşayram. Mənim belə mövqeyin var. Bunu görə də müəyyən bir tərəf tutmayan insanlara mövqesizlərə laqillərə nifrət edirəm.