 Hoogstuk 10 van een ongeluksevogel door George. Deze liep je volksopname behoort het publieke domein, voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 10. Van Duin begint zijn gast Edward gevaarlijk voor de samenleving te vinden. De volgende morgen was men vroeg aan de ontbijtafel en daar het wederig dit toeliet werd er voorgesteld wat te gaan rijden. Hoe vuurig Edward ook winste dat de paarden op hol mochten gaan, of dat de kast in sloot mocht vallen, niets van Dienaard gebeurde. Het scheen dat hij het leven zijn Luise niet mocht redden. Aangenaan werd ook deze dag ten einde gebracht, en vooral toen Luise wat minder stijf was geworden, vond het Edward veel gemakkelijker zich met haar voort te bewegen. Het ging met hen zo als het gaat met elk paar dat ook aan haar trapsgewijzen leert kennen en op prijstellen. Hij vermeed zorgvuldig de minste verklaring. Zij was goed en hartelijk voor hem, maar wat zij meer wilde zijn zou ik alleen voor hem begrijpelijk zijn geweest. Zo brachten zij negen dagen door. De jonge luip begonnen zonder zich om de woede van de vergrammen en velgebeten commissaris te bekreunen, het stilswijgend eens te worden. Jozef liet hen samen de zaak opklaren. Hij zag dat zijn tussenkomst geheel overbodig was. Evenwel, wat oude heraangaat, met deze was hij meer verlegen. In een losgesprek over zijn zuster had hij de gevoelens van de braver man Ritz in zoveren leren kennen, dat hij voor het ergste vreesde. Deze had namelijk voor zijn dochter Ritz een rijk jong mens bestemd, die veel op een springhaas geleg, maar het hoofd van je vrouw Luise nog lang niet op hol had gebracht. Of zijn dochter met die keuze gelukkig zou zijn, daar dacht hij niet aan. Dat zou wel komen, meende hij. Hij had zijn vrouw nooit lief gehad en hij was er toch ook gekomen. Trouwens, hij geloofde dat het niet anders zou kunnen dan dat Luise smoorlijk verliefd moest worden op de man die hij voor haar koos. Al was het maar het kinderlijke gehoorzaamheid. Met bekommering zag dus Jozef het ogenblikte gemoet dat er een verklaring zou komen, het geen voegof laat zou moeten gebeuren. De indruk die hij van het gesprek met zijn vader behield was van die aard dat hij voor geen geld ter wereld zijn vriend iets hierover zou hebben willen zeggen. Elke dag lasten hier van Duin zijn couranten na en de berichten werden forturend ongunstigig. De bewegingen in Brussel waren gevolgd door die een leuven, mond, luik, antwerpen en andere Belgische stelen. De prins van Oranje had zich naar Brussel begeven, toch met levensgevaar die stad moeten verlaten. Het oproer kreeg zo'n dreigend aanzien dat het troepen zelfs Brussel moest uitrukken. Zo stonden de zaken toen Edeward en Jozef bewelontvingen zich onmiddellijk bij hun korps te vervoegen. Daar er die avond, dat grote ontstichting van laatst genoemde, die ijstelijk verlangend scheen om glorie rijke daden te verrichten, maar tot grote vreugde van Edeward, geen gelegenheid tot vertrekkende was, werd er volgende morgen voor een vertrek bepaald. Vertrekken? Juist nu hij zich zozeer begon thuis te gevoelen. Vertrekken! Hij had alle inwoners van Brussel wel willen verminken. Jozef vond nu het ogenblik rijk zijn zuster wat te onderzoeken om daarnaar zijn verder gedrag te regenen. Want mocht zij niet zo vel op zijn vriend gefermeerd zijn, dan zou het de grootste dwaasheid zijn geweest, de huiselijke vrede, te gaan verstoren. Hij nam dus zijn zuster mede in de orangerie en begon als zonder erg met haar te redeneren. Een droog leven, vind je niet? Heel veel afwisseling heb ik de mensen niet, merkte Louise vrij juist aan. Wat jammer dat wij nu zo half over kopje moeten verlaten, niet dat ik wil pretenderen, dat wij zo'k overheerlijk gezelschap zijn. Dit laatste sprak hij langzaam en kouend uit, maar drie personen brengen licht meer vreugde aan dan één. Ja, het spijt me geducht, dat je weer weg moet. Het valt me bijzonder tegen. Nu, ik kom zo goud terug als maar enigszins mogelijk is, trooste Jozef, terwijl hij haar strak in het aangezicht zag. Dat vind ik recht goed van je, maar... Bij dat maar bleef het. Doch het was meer dan voldoende voor hem, om te begrijpen dat als er wegens hun vertrek en de gevaren bij aan zij konden zijn blootgesteld één getraanen weer vergoten, er licht één traan bij was, die niet over hem geplankt werd. Om nog meer zekerheid te hebben besloot hij haar, even als er vergeende minst de bedoeling in verborgen lag, meer op de man af te vragen. Wel zou zij hem niet in haar geheimen, zoals ze had, wijden, doch hij was genoegzaam overtuigd dat er in de wijze van antwoorden voor hem eventueel was op te merken als uit haar reedsgewisselde volzinnen. Je hebt dus niet veel afwisseling over het algemeen. Bah, ik vermeel me soms doodelijk. Zie je er nooit z'n sterveling? Was dat maar zo? De enige die we hier bijna dagelijk zien en die de deur plat loopt, is de jonger van Béhm. Zo heette de levensgezel die de zorgvolle vader voor haar had uitgepikt. Je kent hem niet, maar zo'n verfinnende jongen heb ik nog nooit gezien. Dus je hebt dan liever nog Edeward, een vrolijke jongen, zei hij op hoogst achterloze toon. Het gezichtje van mijn juffrouw van Duin werd met een klein, zeer klein bloosje overtogen. Na eenig aarzelen sprak zij, het is ontegenzichtelijk, een zeer aardig mens, maar ik ken hem nog te weinig. Zeker, veelde Jozef aan. De tijd van acht dagen is ook veel te kort om iemand tot het binnenste van zijn hart te kennen. Luise zag haar broeder van terzijde aan. Ze bespeurde niets dan luchtige onbezorgdheid op zijn gelaat. Ze had haar geheim niet verraten. Hoe gaar er men in het algemeen op mogen spreken van hem wie mijn genegen is? Zo wensen zij in dit geval toch het gesprek van het onderarm af te leiden. Zou het geniet nog een dag kunnen blijven? Ik heb je in geen zes maanden gezien, en sinds je van de kostscholwaart gekomen, zei het gealt in huis geweest. Je kunt niet begrijpen hoe vreemd het mij was toen je weg waart. Het was met de eerste dag zo ledig. Het zal je nu denkelijk niet minder ledig zijn, merkte Jozef aan. Hoe dat, zei de Luise, weer kleurende, daar zij, en terecht, in deze vraag, weder en verborgenen bedoeling zag. Ben ik je dan minder waard geworden? Zo spraken ze enige tijd door, en toen ze binnen waren gekomen, was Jozef volmaak op de hoogte. Held perfect begrepen dat, als Edeward veel tegenkanting in de verwezenlijking van zijn plannen mocht ondervinden, het verzet meer van de zijde, de zorgende vaders, dan van die der tederen dochter zou komen. Toen ze de Kamer binnen traden, zat Edeward gezellig en vertrouwelijk met de oude her te schaken. Ziet gegaarne iemand schaken, vroeg Edeward zo onnozel mogelijk. Ze zeiden dat ze het gegaarne in sie mocht. Dezelfde nooit meedoen, vervolgde hij, terwijl hij haar aanzag, wodof zij deze nacht nog mede moest. Luise verwaardigde zich niet hierop antwoord te geven, of liefig zij durfde geen woord spreken, om niet te verraden hetgeen in haar omging. Hoe menigmaal nestelt zich niet een gevoel bij de mens, zoals Luise dit plotseling bij zich ontdekte, zonder dat men in het begin er iets van bespeurt. Men is er menigmaal al lang mede bezield, voordat men het nog vermoed, en dan is maar een kleinigheid nodig, om de ogen te openen. Ze hadden vorige keer al een alles behalve ongunstige indruk van Edeward behouden, die toen zo zondeling met haar in kennis was gekomen. Menigmaal hadden zichzelf in de eenzaamheid rekenstap gegeven van die gevoelens, maar altijd hadden ze zich toegeschreven aan belangstelling, weegst de nauwe vriendschap tussen hem en haar erboedig. Van de hartklopping die ze bij het wederzien waren nam, en van het gevoel dat haar toen bezielde, doog dat zij zo goed had weten te verbloemen, hadden zich ook geen rekenstap kunnen geven. Het gezels op van Edeward was haar aangenaam geworden, zonder dat zij zelf wist waarom. Ze durfde niet naar de reden gissen, waarom zij een nadering haar hart sneller deed kloppen, haar bloed sneller door de aderen voortjoeg. Wel hadden zich tegen dit alles weten te verzetten, maar hierdoor was ze juist in de stijfheid vervallen, welke Edeward zozeer van zijn stuk had gebracht. Natuurlijk moesten haar langzamerhand de ogen geopend worden, en ze begon te begrijpen wat eigenlijk dat gevoel was, het welk zij tot dus verre niet had kunnen beseffen. Ze leerden zichzelf bekennen. Ja, ze beminden. De glujende stroom die alles doet tintelen, die twee geesten tot één maakt, die, als er waren het, een onzichtbare geleiddraad van de één mens tot de andere vormt, was ook door haar gevoeld. Hun ogenblik was voldoende geweest om haar een juiste blik op haar toestand te doen werpen. Zolang zij nog niet aan het afzijnaat moeten denken, was zij er niet toegekomen zich af te vragen wat haar bezielde. Ze was tevreden, en dit was haar genoeg. Toen zij echter van het naderen de vertrek hoorde gewagen, toen moest zij gaan denken aan het verlies van datgene wat haar gegeven was. Toen eerst begreep zij dat zij zonder hem misschien minder gelukkig kon zijn. Edeward zag in dat hij voor zijn vertrek een verklaring behoefde, en Joseph, hoewel voor het ergste vreesende, vond het beter dat men ronduit voor de zaak zou uitkomen dan op zulke wijze zijn verder wortel te laten schieten. Hij kon ons zijn vriend dus niet ontraden. Toen het schaakspel geëindigd was en Edeward dit met zijn gewone behendigheid verloren had, maakte hij zich gereed de gebruikelijke avontwandeling te doen. De oude heer bleef zijn pijp roken en Joseph hield zich, alsof hij later wel zou volgen. Wel was het jaargetijden reeds ver gevoorderd, het was september, maar de afstand van het huis tot de orangerie was niet groot genoeg om hen daarvan af te schrikken. Het was tamelijk duister geworden, doch Joseph verloor hij niet uit het oog. Wat zij spraken, altijd hetzelfde. Wat Edeward zeide toen hij haar zijn liefde bezoer, alle wel sprekendheid wordt dan aangewend en toch is het altijd hetzelfde. Hoe het zij, het resultaat was, dat onze Edeward, ten einde aan zijn taal meer klem bij te zetten, haar handen tussen de zijnen nam en uitriep, ja, met mij zou het gegluggig zijn. Joseph had achter een struik bedaard aangezien hoe zijn vriend dit wel opknapte. Hij was zo met hart en ziel bij de scene dat hij niet bespeurde hoe zijn waardevaardig, die op zijn vrije gebloemde veel te pantoffels de orangerie was ingewandeld, de wel sprekendheid van Edeward bewonderde. Ook ontgien het zwaarders aandacht niet dat de dochter de uniform de dragonders mooi vond. Nauwelijks had Edeward zich op de knieën laten vallen of het vaderlijk geduld was ten einde. Met één sprong was hij bij het jonge paard en voordat Louise er nog de mond had kunnen openen om een angstkreet te slaken, riep hij reeds Wat is dat? Mijn kind verleidde. Hij greep Edeward in de klederen en schudde hij hem hevig. Ongelukkige was al wat hij nog kon vertellen. Jozef was inmiddels genaderd en tracht de man op alle mogelijke manier aan het bedaren te brengen, maar, o, nameloze ellende, hij werd als medeplichtige beschouwd. Even als Cezar bij zekere gelegenheid zeer doevig uit riep ook gij mijn zoon Brutus. Zo had de heer van Duin ook wel uitgeroepen, ook gij mijn zoon Jozef. Toch, hij was zijn gehele oude geschiedenis glad weder vergeten. Van Duin, als verpletterd, liet zich machteloos op een groen geschilderde tuinstoel vallen. Hij verborgen het hoofd in de handen en snik de overluid. Jozef kwam naar hem toe om hem te troosten. Toch de verontwaardigde man duwde hem van zich weg. Opeens vereest die man. Als een vieren populier stond hij daar met gebalde vuisten met tornige blikken naderder zijn dochter, en deze de ogen neergesloeg. Dreigend strekte hij de hand uit naar de bewerker van het onheil. Toen hij echter zijn kind genaderd was en zij daar zitterend voor hem stond, loste zich zijn woede op. Zijn hart werd weak en de ogen liepen vol tranen. Toch zijn bedaardheid keerde terug. Hij nam de bril af en veegte de glazen met de puntum van zijn zijde voelaar schoon. Daarop spak hij met een grote majestijd. Vertrek, meneer! Eduard wilde iets in het midden brengen. Vertrek! Haalde de heer van Duin op een toon zo koud als een sralen februari nacht. Eduard zag zijn vriend van der zijde aan, maar dienst ogen beduidde hem dat het lang niet kwaad zou zijn als hij zich verwijderde. Hij liet de hand van Louise die hij nog altijd in bewaring had gehad, los en koos de wijste weg, namelijk de weg naar huis. Maar beste vader, spakt Jozef, steeds op een eerbiedige afstand blijvende. Waarom zeid hij zo woedend? Louise kan. Zwijg, ontaarde zoon, viel de vader hem in de reden. Louise naderde hem en wilde zijn hand nemen. Toch hij weerde haar ruw af. Gehuit mijn ogen! Geheel versluigen keerde de man naar zijn kamer terug en sloot zich vol weemood op. Als naar gewoonte was het gevolg van deze scène een vervaardelijke lachbui van Jozef, waarmee de echter Edeward in het minst niet instemde. Laat je gerust in de oorlog doodschieten, zei hij. Dat zinbeerste gewone ontknoping van al zulke vereidelde liefde plannen. Het komt goed dat we morgen al op reis gaan. Edeward had echter vol strakt geen genoegen te dood te gaan opzoeken. Wat de heer Van Duyn betreft, half tot radeloosheid gebracht, wist hij in het eerst niet wat hij zou doen. Hij liep in koortsachtige spanning de Kamer op en nedig en gevoelde dat leed dat welk brave ouders van verdorvene kinderen moeten opslikken. Hij meende een zo schitterende partij voor Louise in het oog te hebben, maar al mochten de jongen luid tegen hem samensweren. Het was zover nog niet. Hij was er ook nog. Dover zat hij nedig, toen aan de Kamerdeurg geklopt werd. Aan de Kamerdeurg vond het diep bedroefdevaardig. Hij hoorde het niet, of al licht deed hij alsof hij het niet hoorde. De mens is zo boos. Een hevig en aanhoudend gebond dat een exercitieën en manoeuvres met stormrammen konden denken, deed hem uitroepen, wie is daar? Ik was een bevredigend antwoord. Hij hernieuwde de vraag door brommen te roepen, wie? Ik ben het, Rip Jozef, want deze was het, erg overredend uit, alsof hij niet begrijpen kon hoe het mogelijk was dat ik geen voldoende aanwijzing kon zijn had zich in het hoofd gezet dat Jozef in de samenzwering tegen de handzamer enige dochter betrokken was. Zoveel snoedheid was in zijn oog meer dan voldoende geweest om te maken dat zijn liefde voor Jozef op dit ogenblik uitwandelen was. Ik ben voor niemand te spreken, goudde hij. Jozef vond dit bescheid zo alleraardigst dat hij opnieuw, langzaam, toch aanhoudend op de deur begon te trommelen, daarbij telkens woorden voegende van de volgende gehalte. Ah, eventjes maar, moeten we dan zo scheiden? Verbeeld u, het gaat mij voor de laatste mal ziet. Maar niets mocht paten en Jozef scheen het hopeloos kloppen niet aan lokkelijk te vinden en de versierselen aan de deur niet voor merkwaarde genoeg te houden om hij nog langer aan te staan. Want na nog eens voor het laatst een verradelijke bond op de deur gegeven te hebben verlieed hij die en ging naar beneden. Het was nu elf uur in de avond. Als daar gewoonte gingen de jongen luid te rusten. De schets door Jozef van de gemoetsbeweging als dierbaan vaders geleverd was niet in staat Luise een genoegelijke nachtrust te verschaffen. Duisterde toekomst tegemoetziende hadden de beide gelieven dankzij de erg grote beleefzet van de heer Van Duyn, die door zijn buiten sporen gegranschap vervoerd, er niet aan had gedacht dat hij zich heel alleen liet. Elk kan naar de plechtigste beloften gedaan. Zelfs Jozef had geen zucht meer tot lachen om te bespeuren dat het met beiden ernstige gemeent was dan hij oorspronkelijk had gedacht. En niet zeer opgeruimd ging het dritaal naar hun kamers. Juist als Luise naar boven gegaan, toen Van Duyn zijn huisjapon zorgvuldig dit knopte het nachtslot van zijn kamer opende en de gang doorliep, terwijl de beide gordelkwasten van zijn ruimgewaad eendrachtelijk hem achterna huppelden. In gedachten verzonken hield hij stil voor het slaapvertrek van zijn dochter. Van Duyn er beleefd aan te dikken, opende hij de deur, weerp ze hard dicht en kwam een verpletterende wijze op haar aan, de rechterhand dreigend opgeheven, met kleine, effectmatig berekenende stappen en een gezicht, het welk scheen te moeten beduiden, dat hij de schimm van haar afgestorvene moeder opriep om zich tussen hem en de schuldige dochter te plaatsen. Die opmars was zeer karakterstik, dit valt niet te ontkennen, toch miste iets van zijn indrukwekkende stilstond en niet verder scheen te kunnen. Hij moest zijn pose verlaten om te zien wat hem bellette op zijn trillende dochter toe te lopen. Met onstichting zag hij dat zijn beide kwasten, die na hem wensde binnen te komen, door zijn overeil dichtwerpen van de deur in hun voordem verhindert en tussen de deur en het kozijn gekneeld waren. Toen hij die deur geopende de beide ornamenten uit overdrukking geret had, was zijn dochter enige mate van haar schrik bekomen, de deuten in niets toe te geven. Met ijskoude pedaardheid wees hij haar een stoel, hoewel ze reed zat. Nu viel hij ook neder en zag zijn dochter lang en mistroost geaan. Daarop voelde hij dat zijn ogen vochtig werden en beet zich met het tanden op de onderlip, als wilde hij zijn snikken onderdrukken. Jozef zou denkelijk naar dit mengelmoes van droevige gebaren zich vergeten hebben, maar Louise, die niet zo ongevoelig was, werd door uitelijke teken van droefheid getroffen. Ze schudde weer moedig het hoofd, nadat de bedroefde man nam zijn hoofd tussen haar handen en drukt een kus op zijn voorhoofd, terwijl zij hem zacht en teder aanzag. Waar hij zo doorgegaan, dan zou hij weer licht met haar hebben kunnen doen wat hij wilde. Toch hij verloog grams toerig op, duwde haar van zich en spak. Weg, ontaard kind, hier is uw plaats niet. Ik heb een ogenblik aan mijn gevoel toegegeven, maar ik wil niet voor mijn kinderen wenen, naar de hand met mijn tranen de spotdrijven. Maar beste, de spotdrijven, zeg ik. Verachtend krulde hij het bovenlip op. Ik heb lang genoeg met zachtheid gepoogd het vertrouwen mij naar kinderen te winnen. Maar na het gebeurden heb ik het vruchtelozen van mijn pogingen ingezien. Ik zal anders gaan handelen. Ik verbied u, verstaat hij, enige briefwisseling met die ondankbare die de wetten der gast vrijheid met voet en treed te onderhouden. Gij mocht hem niet weder zien en zult uw kamer niet verlaten voordat beide vertrokken zijn. Heb je maar verstaan? Hoor me toch aanvaardig! Geen woord meer, begrepen? Ik zal uw minnaar voor altijd mijn huis verbieden. En op dat ik verzekerd zei dat gij niet weder zulke geheime minnaarijen aanknopt, zult gij nog deze maand in de echt treden. Na deze beslissende woorden zag hij haar voor de laatste maal forsend aan, liep naar de deur, na, door het binnenkomen geleerd, zijn beide kwasten te hebben opgenomen, ging de deur uit en wierp de deur zo hard dicht dat de sleutel uit het slotsprong en tegen de grond sloeg. De armo Louise wist waardig niet meer wat te beginnen. Zou hij dat menen? Van Duin vast overtuigd de schrik en het hart zijn dochter gebracht te hebben keerde naar zijn slaapkamer terug. De volgende morgen zonder de beide jongen lieden voegen op en kleden zich haastig aan. Hoewel Louise geducht veel indruk van het gesprek met haar vader had behouden had zij het toch na enige overweging raadzaam gevonden haar kamer te verlaten. Ze had tegenzet en het ombijt gereed gemaakt voor de vertrekkenden die haar een hart steden voor het verhandelijk geweld moest bewaren. De heer van Duin was in te se zo slim geweest geen palijzen op de kinderlijke gehoorzaamheid zijn haar dochter te bouwen. Houdt een flauw voorgevoel dat Louise zou trachten een onderhoud met haar lieveling te zoeken. Er was nog op en nog lang voor dat Jozef en Edeward beneden waren was hij ook in de huiskamer. Ik veld het zeer hartelijk, mijn dochter, dat jij uw broedig niet nuchterend de deur laat uitgaan. Ik wens de evenwel dat jij weder naar uw kamer ging. Jozef zal straks wel bij u komen om alschij te nemen. Louise schee niet genegen aan die wens te voldoen. Verstaat ga maar niet, volgde heer van Duin terwijl hij norst naar haar zag. Louise gaf geen antwoord, dat wel niet beleefd, maar toch het best was wat zij doen kon. Ik wil het, voegde haar erbij. Vreesende opnieuw zijn toren op de wekken, waar Louise zaak niets beter waren tegen deel veel slimmer zou worden, onderwerp ze zich na enige overdenking en verlieed zonder een woord te spreken het vertrek. Een ogenblik daarna kwamen de beide jongen lieden naar beneden. Ze traden de ene deur binnen en de heer van Duin ging de andere deur uit. Zonder veel pour parlais meer punten ze zich op het ontbijt, voornamelijk Jozef, naar de eetlust van Edeward door deze noodlottige ontknoping van een tocht waarvan hij zich zoveel had voorgesteld, derelijk benaderd was. Van Duin schen zich bedacht te hebben, tenminste, hij kwam terug. Goedemorgen, riep hij, half luchtig, half nog onder indruk van het toneel van de vorige avond. Goedemorgen papa, riep Jozef, terwijl Edeward iets beroemde dat ook Goedemorgen moest beduiden. Ook een kop thee, voeg Jozef. Dank je. Die bestelte. Jozef sprak eindelijk van Duin. Uw zuster wordt door lichte ongesteldheid verhinderd door honneurs waar te nemen. Wilt hij echte afscheid van haar nemen, doe dit dan, daar er voegsaamheid u dit toelaat. Jozef zag eens naar zijn vriend, maar daar deze, de ogen niet op sloeg, snelde hij naar boven. En wat u aangaat, zei hij, zich op Edeward wendende, zonder meer te spreken over het gebeurde, zeg ik u, dat het mij aangenaam zal zijn, niet wegenens uw persoon, maar voor de rust mij naar dochter, dat hij uw bezoeken hier zo min mogelijk aflegt. Ik zal u niet meer met mijn tegenwoordigheid last gevallen, en verzoek u wel verschoning voor de verveling en omaangenaamheid die ik zonder het te willen u veroorzaakt hebt. Zeer dank ik u voor de beleefdheid mij bewezen, en in die het lot mij in staat stelt u alles te vergelden wat jij mij gedaan hebt, zal ik nimmig in gebreken blijven. Van Duin had zich voorgesteld, Edeward zeer bedrukt te zien na zijn en niet zeer heuze woorden. Hij begreep volstrekt niet hoe iemand die de dochter lief had, zo cool en onverschillig voor de vader kon zijn. Zwijgend werd het terugkomst van Jozef afgewacht. Het behoeft niet gezegd te worden dat deze een klein epistotje voor de gebannen Edeward bij zich had, en dus het romantisch employ van postenjong Damour vervulde. Einde van Hoogstuk 10 Hoogstuk 11 van een ongeluksvogel door George. Deze liepen volksopname behoeld tot de publieke domein, voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 11. Twee lieve jongens. In één der minst bezocht dwarsstraten van antwerpen stond, of liever, staat nog een huis, het welke van buiten zo uitzag dat wij de lezig in die haar voor had gestaan het niet kwalijk zouden hebben genomen als hij de neuze voor had opgetrokken. Wanneer men zich er vlak voor bevond en het lang beschouden, kom en ontwaren dat de bewoners ervan wij ligt zich voorstelden ook in een huis te wonen. De deur scheen door het gebruik tenminste men kon op verschillende plaatsen de hand erdoorsteken terwijl de planken waaruit die fraille deur was samengesteld zelfs aan praktische geschiktheid voor brandhout deden twijfelen. Er waren twee kleine vensters aanwezig aan weersijden van de deur met roeden waarin eens glasruiten waren geweest, zoals enige scherven die verrassend hoekgepunten lieten zien deden vermoeden. Achter deze gezellige ramen waren zware houten luiken aangebracht, welke het merendeel de bewoners van de straat zich niet kon herinneren ooit geopend hebben gezien. De bovenetage want het hoek mocht geen twee verdiepingen verhugen had drie vensters waarop dezelfde beschrijving zonder een haar verschil toe te passen was. De voegen van de stenen waren uitgevallen. Daarom boven had de gehele voorgevel een neiging om het straat neer te ploffen doordien hij een hoek van dertien graden met de vertical maakte. Zodat de voegen erom een voorstelling van de toren te piezen scheen te moeten geven. Toch menige voorbijgang met schuwe blik, de handen op het hoofd als of daarmee de gehele gevel zo deze onverhoop mochten okan naar zakken zou zijn af te weeren geweest in verliegende haast deed voorbij lopen ten einde niet in de courant als onder de puinhoop bedolven vermeld te worden. Het allerkodigste hierbij was dat zelfs zij die met het scherpstige heugen waren begaafd, zich niet konden herinneren ooit z'avonds licht in dat huis te hebben zien branden het welk toch door de reeten die overal de blinden, sierden onmiddellijk zou zijn verraden geworden. Zo vermond was de deur dat de nieuwsgierige ogenschijnlijk onagediend het huis had kunnen binnenkruipen. Hadden iemand dit in tussen geprobeerd dan zou hij ontwaard hebben dat achter de vermondende deur drie stevige ijzeren roeden waren aangebracht die voor de losse planken een aanmerkelijke steun opleverden. En zeer voor de teleurstelling gestegen zijn van hem die de verborgenheden van dit somber schijnbaar onbewoond huis zou willen onthullen wanneer hij aan het einde van het duisteren gang een zware ijzeren deur had mogen aanschouwen of liever, betasten een deur die het enige mineurs die ze wilde openen handen vol werk zou geven. Een slot was hij niet aan te zien, zodat die deur zeker op vererend verzoek moest opengaan al daar aan tenminste niet een min bekende beweging bij het openen moest gegeven worden. In zijn onderzoekingen voorgoed verhinderd zou de onbescheiden nieuwsgierigen tegen willen dank wel genoodzaakt zijn geweest zijn achtbare rug de ijzeren deur toe te draaien langzaam en vol sombere meditatie in de gang uit te wandelen het huis nog eens met bevremding aan te zien om dan op straat aan zijn gedachten de vrije loop te laten. Tot dus verre als niemand zo bedilziek nieuwsgierig of onderzoekend geweest om zich met het huis te bemoeien en algemeen ging het voor onbewoond door. Twee mannen van mantels voorzien liepen zo snel als de snerpende kouder dit noodzakelijk maakte door de straten van antwerpen. Geen woord werd door hen geuit. Dit was niet zo zeer omdat ze niet te spreken hadden, maar buiten andere redenen waarom zij liever konden wensen hun gesprek niet in de open lucht te houden, waardeed zo hard dat elke lette geeft door het loeien van de wind onverstaanbaar zou zijn geweest. Daarbij sneeelde het zo dat de daken der huizen het nevelachtig wit aanzicht hadden dat onder een sneeuw jacht zich vertoont, terwijl de mantels daarbij de wandelaars literaden in welke kleur de stof zich mocht verheugen die tot de vervaardiging deze kledingstuk op gebezicht had. Tussen beide probeerden zijn wel de sneeuw van hun mantels af te schudden, maar het scheen dat de sneeuwvlocken erop geschuldigd waren, en elk flokske dat ze er vermochten af te schudden werd dadelijk door een aantal anderen vervangen. Klapper tanden liepen er door, terwijl dankzij de kragen die zij hoog hadden opgeslagen van hun gelaadstrek een evenweinig te zien was als van de haarkleur van een oud geland herg die goed heeft gevonden een pruik op zijn knikker te zetten. Verder gaven zij door een dofgebroom hun weinige ingenomenheid met het aanlokkelijke weder te kennen en het was voor zeker geen gewoon avondwandelingetje dat hij nu de straat opvoerde. Nadat hij zo enige tijd hadden gelopen kwamen zij bevenden van de kou de stemming, een zeer aanzienlijk huis in één der hoofdstraat te gelegen. Ommiddelijk werd de deur geopend en toch schelen ze zich in het minst niet te verwonderen over die snelle bediening. Ze maakten hun een mantels los. Nu hadden ze hun gelaad kenbaar gemaakt of de diner goede eer biedig en ze gingen de gang door. Voelkomen met de inrichting van het huis bekend, sloegen zij linksom. Gingen vier trappies op en klopten aan een grote deur. Daar hun geklopt niet met een antwoord vereerd werd en helpenden zij naar het scheen niet erg ingenomen met de warmtegraad die in de gang heerste, de deur en talen een groot, goed gemobileerd vertrek binnen. Al waren haardvuur aangenaam licht en warm te verspreiden. Als waren het de spotdreef met de winneke koude daar buiten en het temperatuur in de kamer had weten te brengen in staat om de pomade in iemand's haren dat olie te doen versmelten. Ze weepen hun een mantels op een stoel. Stamten enige keren op de grond gingen toen voor de kagel staan. Toch spaken nog geen woord. Ze moesten eerst wat bekomen. Zee zo, zak, zei de degene die met zijn hoofd iets boven dat van de ander uitstak. Ik begin wat menselijker in mijn gevoel te worden. Hij staat ook weer. Gelukkig dat ze hier op ons gerekend hebben. Is dat nog geen tijd? Zijde degene die zak werd genoemd, terwijl hij een horologie uit de zak haalde. Zeven uur, bronde hij. Wat, zeven uur? Het was reed zeven uur toen wij van huis gingen. Hij behoefde niet snugger te zijn om toen hij zijn horologie naar zijn oren had getransporteerd en het niet hoorde tikken te begrijpen dat het bij licht was blijven stilstaan. Heb jij uw horologie bij u? Nee. Daar mag geduldig wachten. Zij die zo geduldig zaten te wachten waren de beiden de bevals, aan wie Edeward een overzoenlijke haat had. Het geluk diende hem in zeker opzicht, daar deze heren denkelijk tot de partij der Belgen behoorden en dus een goed pistolschot niet, zoals in tijd van vrede, met de galg betaald zou worden. De prins van Oranje had vruchteloos gepoogd de gemoederend tot rust te brengen. Zelfs had hij zijn leven in Brussel gewaagd. Toch onverricht haar zaken moest hij de stad verlaten na gezien te hebben dat zijn doel ook niet bereikt was geworden door zijn proclamatie. Waarvan hij zich zoveel had gesteld, maar die nog de goedkeuring van Noord-Nederland, nog die van de opstandelingen had mogen verwerven. Vervolgens moest hij op last van de koning ook het antwerp in de vertrekken, al waar gedurende zijn verblijf in België zijn hoofdzetel gevestigd was geweest. Hij liet daar een gedeelte van zijn troepen achter, die na talloze schermutselingen met de opstandelingen genootsact waren de stad uit te rukken. Het was toen half oktober, nauw 1 week voor de dag waarop het vertrek de prins bepaald was, dat wij de beide de bevals zo wachtende aantreffen. Nadat zij zo enige tijd onder een geheel onbeduidend gesprek hadden gestaan en daarna gezeten, werd een deur in het behangstel geopend en een bejaard man nadat de beide heren bron zwaar gij zei er vroeg bij, zei hij in het Frans maar er zal deze avond wat verhandeld worden. Gij weet het nieuws? Wat dan, vroeg shak, in het Frans, eindelijk zal de prins van Oranje vertrekken. Het werd ook tijd, mopelde de oudste. Lang genoeg hebben we hier stil gezeten, het wordt tijd, de handen in ze uit de mouw te steken, minne shak. Ik heb een brief uit rustel gekregen van de wijig. De zaken staan goed, sprak hij, die de heer dat huizen moest zijn. Inmiddels kwamen er drie heren binnen en een ogenblik later nog twee, maar het gezelschap was het gezelschap geheel compleet, want na de gebruikelijke begoedingen en plichtplegingen gingen allen om de ronde tafel zitten. Welke stilzwijgend plaatsnemen genoegzaam bewees dat ze wel eens meer in die zaal bij Alcander geweest waren. De heerdershuisers zonder juist de rol van president in deze vergadering te vervullen nam het woord. Mijne heren, he, danavond heb ik u verzocht nog eens te vergaderen daar ik een ernstige woord moet hebben. Slaan wij het oog op Brussel en de tyrannie is daar voor goed de kop ingedrukt. Ons bewind bekreunt zich daar niet meer om die gehaten hollanders. Maar hoe ver zijn wij hier gevoorderd? Onze stad, nog onder dwingelandij. Ons volk, mede verdrukt en aan de willekeur van de onbeschaaste militaire prijs gegeven. Maar waartoe de lenden op te sommen. Wij allen voelen ze. Laat ons ook het moedig voorbeeld van Brussel opnieuw volgen en de hollanders voor goed verdrijven. Er is niets toen nodig om het gepuipel in beweging te brengen en dan zullen wij eens zien hoeveel hollanders er morgen in Antwerpen zijn. Ja, mag je vergeet dat we hier niet in dezelfde omstandigheden als in Brussel verkeeren, daar was toch even zeer als hier een gehele legerafdeling uit de stad te verdrijven, bracht hij die eerst het woord had opgevat er tegenin. Gij vergeet geheel en al de citadel. Als Chasseid in zijn hoofd krijgt schiet hij de gehele stad plat. En wat wil ons die citadel maken? sprak hij die het laatst binnen was gekomen met de gezicht alsof hij alleen de gehele citadel kon wegdragen. De beide de bevals schudden bedenkelijk het hoofd. Bedenk toch dat de stad geheel aan de citadel is overgeleverd, spakzak. Kom, meende bolieu, zo heette de eigenaar van het huis. Wat zij kunnen doen zullen we in het midden laten, maar zou durven niet. Spoodig was de gehele vergadering min of meer overtuigd dat Chasseid niet zou durven, iets tegen de stad ondernemen. Ik stijl u voor, vervolgde de spreker, om, zodra de prins vertrokken zal zijn, de troepen te overvallen. Elk van ons neemt een bende onder zijn leiding. Het zal niet kwaad zijn, niet jong en kessels van onze plon aan te verwittigen, omdat zij ons kunnen pijspringen. Lang kunnen we het met de nodige barricades tegen de troepen uithouden, dochp dan duur kon het wel eens tegelopen, en dan ik houd in die gevallen niet van een slechte uitslag. De beval had hierin volkomen gelijk. Revolutie is goed voor de leiders, zolang alles goed gaat. Misselijk de poging, dan is het minder aangenaam in hun plaats te zijn. Lang werd er nog in die geest beraadslaagd over de middelen, om het opzet niet te doen vaden, en men ging uit één. Volgen wij erbij de bevals, die weder in hun mantels gewikkeld, het huis verlieten en zich naar hun woning begraven. Zij behoorden tot de aanzienlijkste bevolking, hun vader was gestorven en hun moeder had de een in het geheel niet, de ander slecht zeer kort gekend. Evenals bij alle revolutie en volksbewegingen, het verblinde volk meestal wordt opgeruid door liden die hun persoonlijke belangen in het oog hebben en anderen gebruiken om hun doel te bereiken. Zo hadden ook de beide de bevals zich bij de revolutie aangesloten en zichzelfs zeer op de voorgrond gesteld. Ook zij hadden hun redenen niet toe. Er zijn weinig grote zielen die alleen uit vaderlands liefde, uit zuiver gevoel voor hun verdrukte landgenoten, zich aan het hoofd ene omwenteling stellen. En zelfs bij hen die nooit de redenen lieten door gonden, welke hen voorlopig hadden aangespoord, is het zo zwart gallig niet aan het bestaan daarvan te denken. Spoorig hadden zij de afstand naar hun woning afgelegd en zaten aan de haard. Jack, zei de Alfred, hebt hij hem nog niet kunnen verhaalden? Het is alsof hij een voorgevoel heeft van onze plannen, de oude. Als hij mijn raad had willen volgen waar hij al lang uit de weg geruimd, is het veel te verpaardig. Voorzichtigheid moet nooit uit het oog worden verloren. Ik weet iets dat veel beter is. Als wij hem maar uit het huis konden krijgen, is hij eenmaal in het gedrang, dan is het toeval ontsoms gunstig. Bij licht komt dan mijn gewerlo toeval in de richting van zijn lichaam en dan ziet mijn kogel hem voor een andere aan. Dan maakt de zaak zo'n verschrikkelijke klaar niet. Een ongeluk gebeurt licht. Bij de glimlachten, maar iemand die hen zo had zien glimlachen zou het Edelard hebben vergeven dat hij hen duivelachtig vond. We kunnen zeer goed een andere gelegenheid vinden om hem van woonplaats te doen verwisselen, zei de Jack, terwijl hij zijn toch al zo lelijk gezicht dat er nog lelijker grijns vertrok. We zetten van kommoedig wat al lange visite moeten maken en hem met licht uitblazen. Het geval wordt immers aan de baldadigheid en plunderzucht van de soldaten toegeschreven. Dank je vriendelijk, we wagen wat veel. Zolang het geen onluk is laat ik mij met niets in. Zoals nu de zaken staan kunnen we al onze bloedverwanten zonder het minst de bezwaarde grote reis laten aanvaarden. Maar haar komen andere tijden en als wij dan op ons gemak de penningskers verteerden zou wel licht de een of andere neef die niet precies al zijn adem had uitgeblazen verrassend voor de dag komen en ik dank je wel. Of een bediende is ongezien getuig af van de grap en komt ons na haar hand lastig vallen. Nog eens, ik dank je vriendelijk. Als het niet zo gaat als ik je voorsla, dan pas ik. Geloof me, je krijgt de oude kraaier nimmer toe en lieg hem in het strijd gewoel te wagen. Wees niet benoud, ik zal er wel iets op vinden maar met mijn buks zal hij kennis maken. Daar sta ik je voor in. Het is ook te veel, een half miljoen. Elk bezitter van een half miljoen moest door een ondernemende liefhebber zoek gemaakt worden. Het is te veel voor één mens en goed schiksgeven doen ze niet. Dan maar hebben wat er bij staat. Goedkeurend herdachten beide die schone conclusie. Ik verheug me reed op morgenavond, zei de Jacques, zegt de handenvrijvende. Wat zullen ze een lelijke pijp te bak raken? We laten het dom gepeupel doen wat we willen. Het is een klok, wij winnen ze op, dan loopt ze door totdat men ze weer tot stilstaan brengt. Dat vee, schimpt de halfred, vol minachting. We hebben goed gedaan, eerst de kat uit de boom te kijken. Bij die gevalletjes is het gelukken alles. Het mislukken heeft aan het laatdelige gevolgen voor de halfspieren. Toch, nu zei een Brussel, de castanjes uit het vuur hebben gehaald, is het niet onaardig hier de boel wat aan te blazen. Ze wiepen zich lachend in hun stoelen. Een sigaar? Een dankje. Oh ja, geef maar op. Ze zaten enig ogenblikken te denken. Het vuur in de haard verspreidde een somber licht in de kamer die slecht door een lamp flauw verlicht werd. Aan de wand hing het portret van hun vader die zeker niet liefdevol op hen kon nederzien. De beide broeders durend spakeloos voor zich. Maar als men hen zo had zien zitten door het roodachtig schijnsel van het vuur verlicht en het gelaat, toch al niet aanminnig, spotachtig en onder al spellend samengetrokken, dan zou de eerste opwelling geweest zijn. Wacht u voor die mensen. Einde van Hoogstuk 11. Hoogstuk 12 van een ongelukse vogel door George. Deze diep u Vox opname behoort tot het publieke domein. Voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 12 Welke troost van de wal van zijn lieve vrouw en van zijn beste vriend ontving in zijn geschokte omstandigheden. Volgen wij niet het voorbeeld van Edeward, die zijn pleegouders geheel scheen te vergeten, maar treden wij na een lang afzijn de kamer van Van de Wal binnen. In een leuningstoel zat hij extra lui en geducht doof geestig. Wat de man schorte, wist hij zelf denkelijk het best. Hij had juist gedigineerd, zat voor de tafel en woelde in enige papieren. Hoe warm hij ook zat, hij was niet op zijn gemak, en meer malen schudde hij bedenkelijk het hoofd, want zijn zaken gingen verdurend achteruit. Het jaar spoed het ten einde en ieder weet dat de koopman dan zijn balans opmaakt. En hoeveel in deze arbeid van Van de Wal was dit waarlijk het geval niet. Hij voorzacht het eerste. Zijn schuldeisers kwelden hem op allerlei wijzen en hij zou weldra zijn betalingen moeten staken. Daarom was de heer Van de Wal niet zo erg op zijn gemak. Eens had hij zich reeds uit de verlegenheid gered, maar hij herinneren zich het bezoek van Dunk. Maar toen reeds gevoelde hij Barauw, want hij had het erfdeel van een ander aangerand, wel met de hoop bezorgen. Toch, het omgekeerde was gebeurd. Zou hij nogmaals zoek een misstap begaan voor de tweedemaal misbruik van vertrouwen plegen? We licht zou hij gered zijn, maar als het geluk hem eens niet te beurd viel, daar zat hij aarzelend tussen goed en kwaad, aarzelend tussen ellende en schande. Of schande. En toch, waar hij geheel alleen geweest, hij zou de ellende erbij verkozen zodra hij om zijn kind dacht. Voor zijn kind zou hij een slechte daad kunnen begaan. Wat moest hij doen? Meer malen dan mij de papieren die hem eens gered hadden, toch welk hij uit vrees niet te lang durfde beschouwen, in de hand. Zij konden hem redden. Zij konden hem ook verderven. Nog lang bleef hij zitten, zonder een uitweg te kunnen vinden. Hij stond dus op, stoot de secretaire en kwam mistroostig beneden. Mijn vrouw zat in de voorkamer. Henriette was bij haar en wordt duurder. He, wat zie je weer vrolijk uit? Heb je een bokkerpruik op? Was dat deelnemende vraag. Lappen met rust, ik ben niet wel. Fratsen, niet wel. Als je maar om hoofdpijn denkt, zet je aan een gezicht als een oorworm. Ik had wel dagwerk als ik met alle kleinigheden zo te koop liep. Van de wal vervolgde zijn somberig gedachten. Pa, heeft u al een brief van Edeward gehad? Hoe zacht de stem van zijn kind hem aandeed na de onhartelijke bromtoon van zijn vrouw, voelde hij toch zijn bloed sneller stromen op het horen van die naam. Hij kleurde. Waarom kleurde de heer van de wal? O, die ondankbare vlegel, viel me vrouw in. Die heeft ons niet meer nodig. Dat is wel een lief cadeau in ons huis geweest. Schrijven. Ja, hij heeft wel wat anders te doen. Als zijn geld op is, dan krijgen we weer een mooie lange brief van hem. Goede weldoener, zeker. Of liever ouders. Ze spakt die woorden zo haterlijk uit dat zelfs Henriette een onaangenaam gevoel niet kon onerdrukken. Wat ben ik blij, dat die vagebond het huis uit is. Het bereemt ook mij, sinds u niet geen brief van hem gehad te hebben. Maar veroordel hem niet al te gauw. Ondankbaarheid is nooit zijn onducht geweest. Zo langer wat de hanen viel, zeker. Dat wil ik wel geloven, merkten me vrouw van de wal aan. Je lijkt wel mal met je liefde voor die ondeugende jongen. Toon breedt er nog aan dat je hem in de zaak stopt en onze dochter in een klooster plakt. U houdt ook niet van Edeward, durft Henriette aanmerken. En zij ook al, dat praat me ook al mee. Geluk geeft hij mijn lieve kind nog niet verdorven. Ik heb voor haar opgepast. Wat heeft die arme jongen gedaan om altijd zo op hem te witten, zei de van de wal. Die arme jongen, ja, dat is het woord. Maar die schooiig. Het is jammer dat genoeg niet op de zotte invalsheid gekomen hem aan Henriette uit te huwen, die arme jongen. Het zou een fijne partij zijn. Ze gehele leven heeft hij hier het genadebrood gegeten. En wat is ons loon? Groove ondankbaarheid. Meneer laat niets van zich horen en speelt misschien de grote heer van ons geld. Weet je wat, vervolgde ze. Als hij het nog is waagd, de drempelte over schrijden, dan verzeker ik je, en ga het vervelen. De heer van de wal had van deze woordenvloed niets verstaan. Hij was geheel in zichzelf vergekeerd. Het moet, mompelde hij, naar enig aarzelen. Henriette, ga even de camera uit. Ik moet met u en mama spreken. Zonder morgen gaf het meisje aan dit verlangen goer. Daarna deed van de wal de deur op slot. Ik begin meer en meer de noodzakelijkheid van een ernstig gesprek in te zien. Ik heb anders niet veel trek in je afgezaagde jaramillades. Geloof me, het zal er belang in boezemen. Helaas, te veel belang. Zijn gezicht stond zo bedrukt dat mevrouw van de wal begon te begrijpen dat hij haar iets gewichters had mede te delen. Gij schimpt zo op Edeward. Weet gewel dat ditzelfde huwelijk, waarvoor gij zoveel achter de schouders ophalt, welicht een noodzakelijkheid kan worden. Wat zeg je daar? Die landloper met... Laat me uitspreken. Meer malen heb ik u gewaarschuwd dat onze verteringen te groot waren. Te meer daar ik in korte tijd verschillende zware slagen heb gehad. Uw antwoord was altijd toernig. Ik moet u nu verklaren dat als er geen middel tot redding is te vinden, ik op het einde van deze maand mijn betalingen zal moeten staken. Bewaar van de wal kon zich zoiets niet voorstellen. Ze meenden dat haar man slechts poogte haar bank te maken, ten einde in iets zijn zin te krijgen. Nu, hang maar op met die comedie, het is al mooi. Gave de hemel dat het een comedie waren. Die woorden verrieden zilk een radeloze wanhoop dat zij voor het ergste beducht begon te worden. Dans verviel ze tot een ander uiterste. Geruineerd, zegt ge, riep ze in tranen lospastende, en dan mijn kind. Ze had één deugd, ze dacht het eerst aan haar kind. Ha, je bedaard, zei de van de wal, toen haar zo heftig zag wenen. Er is wel licht nog een middel ter redding. Er is iemand die ons helpen kan. Wie dan, noem hem mij toch. Dat is Edeward. Edeward, herhaalde mevrouw van de wal met de hoogste verbazing. Die slag was te zwaar. Maar hoe dan toch, verklaar u, riep ze ongeduldig. Ik heb als volgt een erfenis van hem onder mijn berusting. Nog nooit heb ik er iemand over gesproken. Mevrouw van de wal zag hem met een ongekende verbazing aan. Eens heb ik mij van een gedeelte van zijn erfdeel bediend om mij uit de verlegenheid te helpen. En schoon ik mij toen heilig voorgenomen had het aan te zuiveren, heb ik dit niet kunnen doen. En daarom boven ben ik nog voortdurend achteruit gegaan. En weet-ie, Edeward, van het bestaan die gesom. Ik heb het beter gevonden hem, zolang hij niet meer door jaren was, er niet over te spreken. Het kapitaal is van dienaart dat hij ervan zou kunnen leven. De vrees dat zijn lust om een degelijk lid der maatschappij te worden mocht vervlouwen, heeft mij beter toen oordelen hem maar niet over te spreken. Rezet anders zo openhartig, waarom heb je mij dit nooit verteld? Van de wal bewaarde het stilswijgen. Wat zeft je dan nog, riep ze uit, terwijl haar gelaad ophelderde, dan is immer alles in orde, wat niet weet, dieert niet. Van de wal zag haar met verachting aan. Schaam u, sprak hij, goed dat ons kind verwijderd is, het zou over haar moeder blozen. Bevrouw van de wal kon ik nalaten de ogen neder te slaan. Begrijpt jij nu waarom het beter is, Edeward niet begrijpt jij nu dat hij het is die ons wel ligt kan redden. Laat ons liever zien wat er gedaan kan worden, zeiden hij, op bedaarde toon. In elk geval moet ik Edeward met de gesteldheid zijn er zaken bekend maken. Bestond er maar enige genegenheid tussen de jonge liden, dan zou het veel minder stuitend voor beide gevoel zijn, zodat zij na haar hand onze plannen mochten doorgonnen, dan winnen hier zij, zoals nu het geval zou zijn, door ons tot ook anders moeten worden gebracht. Hoe komt het in je hersens op? sprak zij. Huwen, al wilde Edeward nog zo gaarne, dan zou hij in alle geval een vier of vijf jaren moeten wachten, en tegen die tijd is het hoogst onzeker dat wij het kapitaal zouden behoeven. Dat is ook niet nodig. Als echter de band zo nauw werd, zou ik er niets in vinden door onze aanstaande zoon geholpen te worden. In elk geval, meende van de wal, is het zaak de jongeling wat meer uw liefderrijk te behandelen. Ik ben overtuigd van zijn goed hart, en als ik hem de zaken bekend maak, sta ik er u voor in, dat hij zich geen ogenblik bedenken zal, het ons met hart en zielten gebruiken te geven. Edeward is onbaat zuchtiger dan geweldengd. De goede vrouw kon zich het denkbeeld niet eigenmaken op goede voet met Edeward te moeten leven. Ze beet zich de lippenstuk van kwaardigheid. Zo, dat geeft maar zwilgpartijen voor mijn geld, gehele nachten door, want ik heb het nog niet vergeten en gegooid al mijn geld het fenster uit. Nu de boel op is, nu zijn me morgen misschien met mijn arm onnozo kind op straat zetten, nu heb ik het gedaan, nu heb ik te veel toilet gemaakt. Toilet? Een paar onnozole kleedjes? En in elk geval had ik daar het recht toe, want het was mijn eigen geld, begrijp je. Ik maakte een goede sier van mijn eigen geld. Hmm, bromden ze, als ik niet oppaste, was ik er al lang onder. Zeker, vervolgden ze haar lieve serie denkbeelden. Meneer geeft zwarees en dinees, en ik? Ik kan in mijn bovenrok lopen. Zeker, waarom niet? Lieve, viel haar echt genoot, haar op de moedige toon in de reden. Ik verzeker u dat, houd op, gilden ze, ik geloof er niets van. En dan, vervolgden ze, mijn arm kind, mijn lieve herjetten, je schiet je zeker dood, dat is het laatste smaak, en laat mij met dat weer met mijn lot over. Bedaard toch, zo kan ik niet met je spreken. Smeekte van de wal, terwijl haar haar naderde. Weg, tiran, schilden ze, terwijl ze hem heftig op zijde duwden en in tranen uitbarsten. Op deze wijze vond van de wal troost bij haar vrouw. Eén redmiddel bleef hem wel licht over. Zou zijn vriend raalten, hem uit deze nood niet kunnen redden. Deze had red zo dik was verklaard zijn vrienden zijn. Hij schelde bij raalte aan, en vond deze in de school zijn familie. De vrienden vroegen voor de koffietafel, en voorzacht het gezin van een geurig mokke aftreksel. Zou toch gewoonte altijd zo lang koffie te drinken, totdat het water, boven de filtreer kan ingegoten, er weer uit kwam met dezelfde kleur als dat in de waterketel. Zo was halveg, daar de kleur aan bruinachtig lila grensde. De drie dochters waren in bevallige wanoorden rond op de tafel geschaard. De oudste mijmerde over een 12-tal heren die zij dacht dat wij eenzinnig en alkandig respectievelijk aan een lange degen zou deregen, waarna zij de coca-terie zover zou drijven om de 12e overwinnaag te reduceren. Haar gezicht straalde van verrukking bij dat originele denkbeeld. De tweede stond dadelijk op toen van de wal binnenkwam om haar stoel aan te bieden, terwijl de derde vol voorbeeldeloze ijvig een broodje met zalm naar haar teder ingewandjes zond. De heer van het huis eindelijk zat op een grote stoel, de handen volkande gevouwen, zijn lieve vrouw aan te staren met het grootste blijk van huiselijk genoegen, dat een gelukkig huis vaardig met mogelijkheid kant en toon sprijden. Goedemorgen, sprak Aalte. Goedemorgen! Vandenwel gaf hem een hand, goede nogmaals mevrouw en ging zitten. Een kop koffie? Een blik op een naast hem staand kopje deed hem de tegenwoordigheid van geest hebben te bedanken. Wat houden ze in dat Brusselhuis? jammerde mevrouw. Klaag de Raalte deelnemend. Ja, zegt Van de Waal, zijn het reurige luim met moeite onderdrukkende, alles snel te wapen, dus een geduchte sympathie die de oproeping des Konings verwekt heeft. Daar hebt geë van bichelen, met grijze haren is hij nog als vrijwilliger meegegaan. Ze kunnen lang wachten, eer ik mij met die zaken inlaat, zei de Raalte. Het gehele gezin, wie op een blik van dankbaarheid op de vader, die aan allen zo lief had, dat hij van de schijding niets weten wilde. Zo iets, sprak Van de Waal, moet men aan jongen Liede overlaten. Allen, zelfs Raalte, zagen hem met stille bewondering aan. In die woorden lag een geheel beginsel verborgen. Heb je geen brief van Edeward gekregen? Helaas, nee. Als die ongelukkige maar niet overkomen is, zei de oudste dochter, die met moeite van haar illusion afstapte. Na enige woorden, die nog af van de Waal zijn vrienden kennen, had hij deze een ogenblikwens te spreken. Ik moet u een teurige openbaring doen, begon van de Waal, toen ze alleen waren. De ogen van Raalte werd een anderhalfmaal zo groot als anders. Door de noodlotters te slagen, die mij getroffen hebben, als anders sinds, zijn mijn zaken geducht achteruit gegaan, zodat ik in de grootste geldelijke crisis mij bevindt. Het thema is geen Raalte van de Waal. Wat zegt ge, riep hij uit. Niets had hij van zoiets vermoed. Het is maar alterwaag, vervolgde van de Waal. En ik kom hier steunende op onze oude vriendschap, u verzoeken mij het noordige geld voor te schieten. Ik weet genoegzaam dat uw omstandigheden, u dit veroorloven en geredt. Wat smart mij dit, wat beklaagelijk u diep. Gij zult me toch redden, niet Waal, riep van de Waal op smeekende toon, niet de gezicht van zijn vriend te moeten uitleggen. Mijn vriend, sprak Raalte, ik zal u zoveel ik kan met Raad bijstaan. Met Raad, riep van de Waal, met Raad. Ja, gij begrijpt, mijn veel omwattende zaken laten mij niet toe, zoveel geld los te hebben als gij zou behoeven. Het spijt mij, ik heb, maar gij kunt toch al moest u dan enige opoffering doen. Ik verzeker u, als het mij mogelijk was, dan zou ik niet in gebreken blijven u te helpen. Kunt gij dan volhouden dat het u onmogelijk is, maar uit deze dringende verlegenheid te redden, voeg van de Waal, terwijl hij Raalte door dringend aanzig. Het grift mij zeer, maar dit was zo troost en hulp die van de Waal van zijn vriend kreeg. Na enige woorden van Raalte, die ten doel hadden, zijn moedeloze en kwamen beide de kamerweer er binnen. Wat ziet gij beleek van de Waal? zeiden de bezorgde huisvrouw in de hoop iets te zullen horen. Het is niets dan een lichte ongesteldheid, antwoorden van de Waal. Hij nam spoedig afscheid, om met zijn smart alleen te zijn. Nou was hij weg of mevrouw Raalte verlieed haar zetel, kwam op haar man toe, stilde hem over de kin en vroeg op vleemende toon. Leverd, wat had hij je het vertellen? Dat gaat je niet aan, mijn kind. Het waren zaken. Kom, vertel het me maar. Gewet dat ik kan zwijgen. Nee, laat me met rust. Geef het voor uw vrouw geen geheimen, vervolgd ons op Honing-zoete toon. Ze hield zolang aan, totdat haar egen haar op de hoogtaat gebracht, altijd door het segel der grootste geheimhouding. Twee dagen later was door geheel Amsterdam het gerucht verspreid, dat de heer van de Waal binnen weinig geduigend failliet zou zijn. Zoals reeds aangemaakt is, dit was de troost die van de Waal van zijn vriend ontving. Moedeloos kwam hij thuis. Hij liep dit huiskamer binnen en vond zijn vrouw nog altijd grams, toerig en verdrietig aan de tafel zitten, terwijl Henriette weder binnen was gekomen. Hij naderde zijn vrouw. Zij was niet meer tot zachtheid geneegd, zijn woorden hadden indruk. Wat zij behandelden, blijkt uit het volgende. Edeward ontving een week voordat hij met Jozef op ons genoegend ging logeren, een brief van zijn tante, die de volgende inhoud had. Lieve, goede Edeward, langzijd gij van ons afgeweest. Gij mocht wel geen ouders meer hebben, toch staat u een ouderlijk huis open. Hoe meer gij van ons verwijderd zijn, hoe meer wij uw gemis gevoelen. Lieve jongen, kom, zo gauw gij kunt ons eens opzoeken. Gij kunt dan van uw vermoeiende diensten wat uitrusten, die u steeds zo innig heeft lief gehad, en een moedig die u garen een plaats in haar hart nevend haar kind wil geven. Ik heb uw lief gekregen, gezet maar dierbaar geworden. Kom dus spoedig op de plaats, maar gij moet zijn. Aan mijn hart behoort gij. Naast onze lieve Henriette zei het gij de enige persoon in de wereld aan wie wij ons hechten en toch schijnt gij ons geheel te vergeten. We verwachten uw spoedig. Tot weerzins, uw lief kind. Uw hartelijk en inig liefhebbende tante. Mijn kans opgrijpen welke levendige verbazing deze brief bij Eduard moest opwekken. De taal was zo, dat het hem ongelooflijk voorkam dat die brief van zijn tante kon komen. Zijn verbazing was even groot als die van onze lezers zou zijn geweest als zij niet tijden genoeg van de beweegronden waren ingelicht. Hij besloot in elk geval aan het verzoek gehoord te geven. Zijn reis naar Haarlem had hij het toe zeer geschikt geweest. Maar hoe gaat het? Twee schone ogen behoorend aan een meisje dat mijn lief heeft toen iemand alle beloften zelfs plicht vergeten. En hoe zeer hij ook de noodzakelijkheid inzag zijn pleegarders op te zoeken had er niet toe kunnen komen. De wil was sterk, toch het vlees was zwak. Einde van Hoostek 12 Hoostek 13 van een ongeluksvogel deze liepen volksopname behoorten de publieke domein. Voorgelezen door Anna Simon. De brei maaltijd van Joseph en Edeward en de extraordinaire gevolgen daarvan. Edeward en Joseph hadden een koelafscheid genomen van een vergrammde gastheer en spoedig hadden zij het huis uit het gezicht verloren. Dat zij niet eerder beveel hadden gekregen om terug te komen was een gevolg van de omstandigheid dat men niet juist had kunnen opgeven waar hun SK er rond zijn zou, daar de troepen zoals bekend is Brussel hadden verlaten. Toen Echterprins Friederik met zijn troepen op Mechelen was teruggetokken en zijn hoofdkartier de antwerpen had gevestigd was het mogelijk geweest hun de plaats op te geven waar zij hun makkers konden opzoeken. Van banen hadden we een ogenblik en beraad gestaan hun een gelegenheid aan te wijzen om met een transport of militair geleiden mede te gaan daar de omtrek hoogst onveilig was door allerlei kleine bende opstandelingen. Maar bij nader inzien op hun tegenwoordigheid van geest bouwende en zelf nogal doortastend van aard had hij ze aan een lot overgelaten. Zij wandelden dus naar Haarlem om vandaar de diligence te bestijgen en de weg terug te gaan die zij voor 14 dagen hadden gevolgd. Zolang zij in Holland reisten leverde het toch niets bijzonders op. Ze hadden bevel ontvangen zich naar Halle, een dorp in de omtrek van antwerpen te begeven om de taag hun SK dron zou zijn. Met de meest mogelijke snelheid dachten zij de reis daar elk ogenblik toepenbewegingen konden gelast worden de avond van de volgende dag waren ze naar bij Halle ze hadden de weg van Hoogstraten te voet moeten afleggen en waren door niets gehinderd daarna de zijde van Noord-Nederland de opstandelingen niets van belang durfd ondernemen Hoogst vermoeid keren zij het doorritje van Halle in gezicht het behoeft niet gezegd te worden dat Edward niet opgeruimd was het is hier druk met krijgsvolk, ik heb nog geen militair gezien het is wel licht juist inspectie meen de Edward dat kan, maar het zou toch een zondelinge tijd zijn ze waren te vermoeid om meer te spreken eindelijk kwamen ze aan de kom van de dorp ze hadden de toren al lang gezien maar niets is verleidelijkig en verradelijkig dan de toren van een dorp die als bijna nog ver van af is aan de landstreek om tegenzegelijk een zeer pittoreske voorkomen geeft toch als men er heen moet lopen de wandelaar altijd misleid en teleur stelt voortdurend zeggen ze niets dat op hun SK dron gelik ze besloten enige informatie in te winnen ze traden de dorpsherberg binnen die er veil en onaanzienlijk uitzag moedertje, geef ons wat te drinken ripiozef, smachtende van de dorst die vrouw die hij met moedertje aanspakt was een oude vrouw wie er veel deed denken aan een deur die geblakerd is een gezicht zo smal en hoekig dat hij een meezoud kunnen kappen maagig als op z'n zinne beeld van de hore dood moest voorstellen en dan ogen diep in de holle kassen verborgen die deed het denken aan Oesters zie daar het moedertje dat nog opgevolk werd door de meest havelose plunje die men zich kan voorstellen wat moet je hebben voeg ze op een toon waarin evenveel harmonie zat als in 7 violen die men tegelijk hoort stemmen geef maar melk met brandewijn heb het geveel lust om je lang te blijven zei de edaard we zullen eerst iets te weten zien te komen het moedertje rijkte hem de beide glazen over is hier nog krijgsvolk voeg Jozef haar nee, was het een korte antwoord Jozef bedachtig even hij zag dat de spraaksemheid van zijn waardin veel te wend zijn overliet hij besloot even wel de trachten met haar in gesprek te komen ten einde op die wijze enige inlichtingen te bekomen zei het hij eerst zo geheel alleen goede vrouw geef toch zeker uw man nog zei hij dood, was haar enig antwoord en heb jij geen zoon die u kan helpen? hier nam haar gezicht een zo onheil spellende uitdrukking aan dat geen van beide meer wist wat ervan te moeten denken ze deed de mond nog open als wilde ze iets zeggen, toch bedacht zich het spreekt vanzelf dat Jozef en Edeward ook aan haar met bevremding aanzagen beide begrepen dat de vrouw redende moest hebben om het onderhoud niet aangenaam voor haar gevoel te vinden hier is toch pas cavalierie geweest niet waar voeg Edeward maar ik heb niks gezien weet jij ook waar dan? was zijn vraag, terwijl haar voorstend aanzag ze zijn geloof ik bij antwerpen dit bericht beviel de beide reizigers maar half ze lieten de vrouw zich verwijderen niet weten de hoe zij haar zondeling gedrag moest uitleggen apropos oude heer zei de Jozef dat ik er voor pas mij nog hele nacht na antwerpen te slepen wat wil je dan? hier soms overnachten? er zal hier wel wat anders zijn ik ben er bang voor merkte Edeward aan ze besloten het dorp in te gaan en liepen de herberg langzaam uit maar het dorp is geen uitgestorven hier en daar liepen een klein kind of een hond die de beide vreemdelingen onhel spellend tegenblafden en toen ze de straten enige malen waren doorgetrokken kwamen ze tot de overtuiging dat er geen ander launchement in het dorp aanwezig was dan dat waar ze zo even hun dorst geluid hadden mede voor de deur hielten ze halt heb je plezier hier de nacht door te brengen? voeg Edeward, verachtelijk de schouders opharende heb je plezier nog eventjes naar antwerpen te gaan wandelen en op de koop toe onderweg uitgeplunder te worden met stille onderwerping gingen ze het huis binnen goede dag we komen weer om josef terwijl hij zijn hoed op een tafel weerp en met alle tekenen van vermoeidheid op een stoel viel de oude vrouw sprak geen enkel woord ga je kunt onzeker deze nacht herpergen niet waar? vervoegt hij het moet het weer bronnen iets dat evengoed een grote vooringenomenheid met haar beide gasten al een heil beden die hij naar de duivel winsten kon beduiden het is hier maar launchement vervoegte josef met het taast geduld terwijl Edeward voortdurend bleef stilzwijgen ik zal zien of hij je bergen kan liet de oude vrouw eindelijk horen Edeward zat in tussen onophoudelijk de oude vrouw aan te staren en het was niet te ontkennen dat de indruk die haar fysioonomie op haar maakte niet uitermate gunstig was die ogen zo diep in de kassen verborgen stonden zo vals dat Edeward, hoewel volstrekt niet voor een klein gerucht verwaard zijn vrienden het oorvluisterden laat ons liever heen gaan het is hier zo vuil ik vertouw dat wij ver het geheel niet wat wil dat schepsel ons maken als de zich de minst ongepastheid veroorloofd dan daar boven schijnt ze me geheel alleen in dit huis te zijn en zoveel kostbaarheden zijn ons niet te ontstelen vervolgde hij terwijl hij op zijn tamelijk gevulde geldbuidels troeg deze manoeuvre was schreeuwend ondangbaar tegen zijn vader daar deze hem onbekrompen had bijgestaan toch josef vond meermalig goed het geen herbij zich had, weinig te noemen hoewel elk wijf dat het zo sleuw uit zag als dit er met genoegen de moeite voor zou nemen om bij ongeluk voor het zakje suiker een ander te gebruiken of schoon zijn na de hand de grootste spijt van haar vergissing zou gehad hebben en dat Edeward haar niet te goed daartoe hield was duidelijk te zien aan de venijnige blikken welke hij haar telkens toeweerp ze waren te vermoeid om nog vele redenvoeringen te houden en vroegen dadelijk naar een soepé waarvan zij een zeer matige opvatting hadden en dat denkelijk iets minder in gehalte zou zijn dan dat hun bij de heer van Duin door Louise zo smakelijk toegediend ze toegen naar hun kamer maar het was een soort van insteekkamer waarnaar men opklom door een luik met houten riegeljes voorzien sloeg men dit luik open en wandelde men dan de kamer weer uit dan kwam een vrij onzacht op de vloer van de keldernedig alwaar, onder andere wetenswaardige zaken de provisie voor de winterlach opgestapelt men, hoewel na de val erg gekneust niet van de honger zou moeten opkomen het kamertje mocht zich in een allerliefst meubelement verheugen een houten tafel die een vervaarlijke zucht tot hobbelen liet opmerken stoelen waarin eens matten waren geweest een oude laden tafel die zorgvuldig gesloten was dit waren de meubelen in de hoek prijkte een bedstede van geel geschilderd hout voorzien van linen dat alles met andere linengoed gemeen had behalve de kleur die medegiel was en de dichtheid daar men geen telescoop nodig had om te bespuren dat hier en daar gaten waren geschikt om er guitig het hoofd door te steken aan de hoofd ingang want er was nog een onder het bed zelf bestaan in een luikje dat er afgenomen kon worden waar een donkergroene gordijnen aangebracht met lange vannjes voorzien verder huisraad was niet in het vertrek aanwezig en het was dus de beide krijgers niet eeuvel te duiden dat ze met opgetrokken lip de inboedel eens bekeken waren zij niet door de honger tot alles zelfs tot stropen in staat geweest ze zouden zich niet aan het soepé gewaagd hebben doch, nood breekt wet en ze voegen dus opnieuw hun avondmaal het wijf ging wederheen en daar zaten zij een vetkaars die onophoudelijk door dieven geplaagd werd flikkerde weinig opwekkend en gaf aan de bedsteden een spookachtig aanzien we zitten hier gezellig bij alkander vindt geniet zeiden edeward terwijl hij een stoel opvatten en zij makker door de mat heen aanzag wees voorzichtig, anders blijft er leuning in je hand we zouden dan het gehele vertrek van nieuwe stoelen moeten ver zien naar het stel geschonden zou zijn moeten wij daar samen in het hok liggen voeg edeward terwijl hij op de tene naar de bedsteden liep het is een mooie plunje ik geef het geheel aan m'n moment nog niet mijn sabels schee als het soepé ook zo is dan geloof ik dat ik kalm de hoordeoot afwacht we zouden zien was het wijsgierig geantwoord van zijn lotgenoot deze had gelijk want de deur werd geopend en de oude vrouw kwam binnen met een grote oude gescheurde zaktoek die met bereidwilligheid de function van tafelaken op zich nam en smeed de messen, vorken en lepels in de bevalligste wanoorden daarop nedig zonder een enkel woord te spreken of iemand aan te zien ze vertrok om de spijst te gaan halen willen we niet lever zeggen dat ze de rest voor zich houdt, vroeg edward terwijl hij op het nederig servies wees doe wat je wilt maar laat ons eerst zien of het geen zijn optissen zal geheel en al voor de varkens is ik zou dat wij vgaar met m'n sabel door de gerimpelde huid prikken, vervoegd edward wat heeft het schepsel je toch gedaan ik bekend volmondig dat het geen schoonheidsproduct is maar waarom je dat levenslampje door de natuur bijna uitgedoofd wilt uitblazen, begrijp ik niet voorzichtigheid schaat niet stilte volgde afgebroken door de komstervrouw welke haar tien vingers had geslagen om een grote ronde schaal dat wil zeggen, drie grote stukken schaal door krammen dat de geheel gehouden ze zetten ze voorzichtig op de tafel nedig in de schaal bevond er een melkspijst die, dit moet gezegd worden hoewel ze liever enige eentvogels ontleed hadden hun verwachtingen ver overtrof de vrouw vertweent een derde malen en kwam nu terug met een brood dat waardelijk loodrecht moest gehouden worden om door het deurkozijn te kunnen kunt jij ons aan een fles wijn helpen voeg Jozef wijn ja, wijn herhaalde Edeward ongeduldig Jozef nan de lepel en begon zonder complimenten te maken zich op te scheppen eet haar nog niet van, voorzacht Edeward wacht nog dank je vriendelijk, wacht zolang hij wilt niet vlak naast de schotelbrei van de honger op de grond tuimelen ik bittje, wacht toch wat ik vertrouw dat mensen niet toen je straks de beurs uithaalt om haar de vertering te betalen had geest moeten zien welke duivelacht geblikken ze op bier geloof me en vertrouw haar niet gekkheid, ze zou ons al wilde zij toch niets durven doen niet durven? en waarom niet? alles is in opstad recht is er bitter weinig wie zou het haar beletten dat van banen een detachment zal afsturen om te zien waar we gebleven zijn zij zou ons toch niet bij het hoofd afkappen maar in de Jozef wat? stil viel Edeward hem in de reden ik geloof dat zij het deur luistert ik geloof bepaald dat het je in het hoofd geslagen is, straks vertelt je me nog dat ze onder de bedstee ligt het verwondert me dat je me nog niet in vertrouwen hebt medegedeeld dat het eten vergiftet is de kruk der deur werd opnieuw rondgedraaid en de fles wijn verscheen vrouwtje spakt Edeward terwijl hij zijn makkig veel beteken toelok het is zo eenzaam blijf bij ons zitten en eet tot mede ik heb er iets gegeten gaf de vrouwt een antwoord maar houdt ons dan een ogenblik gezelschap vervolgde hij terwijl hij zijn tochtgenoot een veel betekende blik toewierp ik ga slapen als een beslissend antwoord Edeward meende nu dat zijn vermoedens enige zekerheid gekregen hij stond plotseling op ik wil dat hij hiervan zult eten sprak hij op korte, gebiedende toon hij verbilde zich dat de vrouw zou verbleken en een asgrouwe tint van ontzetting haar kaker zou kleuren dacht niets van die aard gebeurden ze vertrok haar gezicht als een grijns zoveel spectakel behoeft genieten maken was het antwoord ze schepte zich wat op en proefde daarvan Edeward schonk haar een glas wijn in ze donkt dit uit en spotachtig lachende vertrok de oude vrouw wat maak je toch voor pandemies dat wijf zal je uitlachen wat moet ze wel van je denken wat ze denkt kan men niet schelen verdere poerparlees waren niet mogelijk tussen twee mensen die uitgeraasd van de honger zijn want Jozef te minste begon zijn brei met zulke graagte te verschwinden dat het verbazend was hoe Edeward er niet door opgewekt werd hoewel deze zijn wand houden zeer had zien bedaren had hij garen gehad maar al om aangehoerd was gebleven dwing echt er zonder bewijs of overwegende reden een uitgehongerd mens niet te eten als de dampende spijs vlak voor hem staat toch de handelwijzer dier vrouw hoe al zij zonder aarzelen aan zijn verlangen voldaan had bleef hem nog een raadsel hij besloot waar zijn achterdocht eenmaal was opgewekt de voorzichtige weg te nemen en hoeveel opoffering hem dit ook voor het ogenblik kosten liever zijn eetlust niet te verzadigen hij had slechts groot, terwijl Jozef met belangwekkende graagte zat te eten dan hoe gaat het zien eten, doet eten toen de schaal bijna ledig was want Jozef bekommerde zich weinig om de zogenaamde kommig van zijn vriend besloot hij zijn voorzichtigheidsmaatregelen te laten varen daar inmiddels de hoeveelheid warme spijs aanmerkelijk verminderd was moest hij zijn grootte deels met brood vergenoegen nu eerst konden ze denken de fles wijn aan te spreken was de inhoud gauw verduisteren spak Jozef, want ik verlang razend aan mijn bed ik vind het lokaal niet gunstig gekozen om al kan er nog lange historisch te vertennen en daarom boven, ik ben dood moe goed, dat we niet door zijn gegaan want ik was halfweg antwerpen zeker tegen de grond gevallen hond soepé is mij nogal meegevallen spak Edeward, na een ogenblik terwijl zijn glas wijn opnam je gezondheid hij wilde het aan zijn lippen brengen toch zonder het te ledigen zette hij het plotseling nedig wat schildje was zijn uitroep terwijl hij snel op Jozef wiens gezicht hoogrood gekleurd was toetrad dat vervloek de wijf ik dacht het wel Jozef wilde opstaan hij viel op de grond nedig zijn ogen slootte zich langzaam zou zijn vergiftigd hebben, dacht Edeward terwijl afgerijs aan zijn binnenste verhulde wat moet ik doen hij naam Jozef en legt hem op het bed opmerkzaam beschouwde hij hem de ademhaling die hij elk ogenblik menen te zien ophouden werd dieper en zwaarder God, ik dank u riep hij opgetogen, laat het hij lang met de grootste angst zijn vriend had aangestaat ze hebben slechts een slaaptank in het eten gedaan nu begrijp ik alles Edeward vervochten zijn denkbeelden al dus de vrouw had genoegzaam gereken op de zo sterk geprikkelde honger daarbij de gasten zat er dus zoveel in gedaan dat de grote oeveelheid, ongetwijfeld door hem genuttigd, hij een diepe slaap zou doen geraken, ze konden best van het voedsel proeven, het bewijs daarvan was dat hij zelf nog niets gevoelde toch vervulde hem het denkbeeld met schrik dat ook hij onder de invloed van het mengsel mocht komen wie zou dan hen beschermen de plannen van de ellendige vrouw waren niet twijfelachtig hij was daarom op zijn veiligheid bedacht fensters waren er niet de deur was, zoals hij reeds begreep voordat hij ze onderzocht had hij verzag dat de nacht niet zonder avonturen zou voorbij gaan een zaak vervulde hem bovenal met schrik en zeoeg hem een killen huivering door de leden, de vrees mede het slachtoffer van de bozeardige toeleg ter vrouw te worden, dan waren ze verloren zijn oorspronkelijke teleurstelling dat er geen uitweg was verviel bijna daardoor denken hij kon zijn lotgenoot niet wakker maken zonder hem vluchten, daar dacht hij niet aan en met zulke een last bezwaard zou het hem onmogelijk zijn waren er een uitweg met huis te verlaten zijn besluit was spoeden genomen voor het leven van zijn vriend moest hij waken hij nam de sabel van Jozef en legde ze weg trok er zijn uit de schede en hield ze binnen zijn bereik hoewel het een weinig beduidend wapen was tegen een of meer personen die mede gewapend zouden zijn en die nu zijn eens zover gevoorderd waren in een opzet moest te slagen hij nam de pistol van Jozef en onderzocht hij, toch, zoals hij verwachten ze was niet geladen hij had zijn gewone bedaardheid herkregen snel overzag hij het terrein hij beraamde een plan van verdediging en kreeg enige hoop hun buitenleven met vrucht te kunnen verdedigen ze zullen ons zo gauw niet hebben riepa hij halve luid ontschijnlijk zou de aanval die niet kon uitblijven door de deur geschieden om hiervan stelig verzekerd te zijn besloot hij de kamer goed te doorzoeken hij zag alle hoeken zorgvuldig na en betaste de wanden maar voorborgen de plekken ontwaarde hij niet nog schoot hem de ruimte onder de bedsteden te binnen hij nam het leuker af, van die zijde was niets te vrezen ten overvloede zette hij nadat hij het leuk weder voor de leden geruimte had geplaatst de ladertafel daarvoor en nu volkomen gerusten stelt dat hij slechts op de deur behoefte achtergeven pliss hij het licht uit om zijn belagers in de waant te brengen dat alles sliep Edeward ging op het bed de beschot dat de ingang der bedste begreendste zo stond hij daar met de sabel in de linker en de ongeladen pistool in de rechterhand ze wakken wapenen om twee mensenlevens tegen welicht meerdere aanvallers te verdedigen een uur verliep en nog altijd wachtte Edeward daar stond hij verkleemd van de kouden en duizelend van slaap en vermoeidheid dit uur duurde onuitspreekelijk lang de drang van het gevaar en niet minder de grote stand vastigheid van Edeward waar een oorzaak dat hij niet voor de vermoeidheid bezweekt meer maanden proogte hij nog Jozef uitdienst diepe slaap te rukken niets mocht baten scherp luisterde hij toe kampende tegen de duizenden slaap die hem de ogen toedrukte gerucht maken moest zorgvuldig vermeden worden ten einde hen te misleiden langer in deze doestand blijven kon hem nooit lottig worden zoals zijn garende antwerpen door gegaan eindelijk hij wist niet of hij naar het beslissend ogenblik moest verlangen dan wel de ontknoping moest duchten zag hij licht door de reed van de doorglinsteren hij hoorde zachte voetstappen op de houten kelderdeur die naar het vertrek voerden men scheen te luisteren want na een ogenblik wachtens verdween het licht en Edeward begreep dat het ogenblik van handelen was gekomen waarlijk hij haakte ernaar want langer hij gevoelde dit was het hem niet mogelijk tegen de slaap te kampen de grote vermoeienissen van die dag waren het weinigen dat hij van de slaaptrank geproefd had de hulp gekomen en hoewel tot dusveren de wilskracht hem de ogen had opengehouden deze waren als bed lood bezwaard behoed samen hoorde hij de deur openen toch het licht scheen verdwenen hij hoorde zachte stappen en meen de twee gedaanten te onderscheiden verder verbraakten niets de plecht gestilte dan het zwaar ademhalen van Jozef die waren zijn vriend niet daar geweest om voor hem te waken wel nimmerwedig in slaap zou zijn gevallen ze slapen als beren fluisterde de eerste maak het licht aan, want ik kan vertocht niet zien deze woorden, maar vooral het accent gaven aan eerder wordt te kennen dat hij met geen zacht aardig jongetje te doen had de scherm werd van de lantaren afgenomen en bij het flauwen licht van de oliepit zag hij met weinig geruststelling een zware man die bloods voedseliep om het geruchten vermijden naar voorzien was van een zware bijl achter hem was het bozeardig wijf met een lang mes gewapend terwijl zij in de linkerhand de lantaren hield ze zagen er zo afzichtelijk uit dat toen aanblik hem een huivering door de ledenjoeg hij besefte dat het ogenblik tot handelijk gekomen was nog één stap verder en de bijl kon zijn machteloze vriend treffen sta! of ik jaag je een kogelde de kop dreigte hij op beslissende toon terwijl hij van achteren beschopte voorscheinsprong en met overgehaalde pistol op de ellende geaanlegde deze die had gedacht twee slapende slachtoffers te vinden verstijfte van schrik en tijns de enige pas achteruit het wijf was zo ontsteld dat zij bij de verscheiding van edeward lantaren op de grond liet vallen zodat alles weder een duisternis was gehuild een duisternis dubbelnood lottig voor edeward daar juist de vrees die zijn pistol inboezemde hij moest redden hij kon het wapen toch niet gebruiken gelukkig had de booswicht uit vuurwapen gezien vreesende dat deze door de duisternis begunstigd naar hem toe mocht sluipen en hem verradelijk treffen of wat hem even erg toeschien de weerloze Jozef mocht verwonden trok hij deze snel achteruit en stelte zich toen voor in de bedstee zolang hij zijn vijanden kon zien was hij niet vervaard voor een vijand die hem kon bekruipen en zelfs uit de verte kon treffen was hij bevreesd edeward deed in dit beslissend wat de nood zou gedaan hebben hij slugte oogend en hemel hij bat niet, maar die ene blik was een geheel gebed die ene blik was het in handen stellen van zijn lot aan hem die alles bestiert toen als van die bescherming overtuigd voelde hij zijn moed herleven hij was weder tot de zo nodige kant te komen had ze nog in het vertrek waan ze weggeslopen edeward gevoelde dat zijn overwicht geheel afging van de indruk die zij van zijn vuurwapen hadden behouden een vuurwapen boesemt altijd een panische schrik in men zal niet bevreesd zijn elk wapen met de sabel te meten op de loop in haar pistool in te gaan daar toe ontbreekt vele de moed maar niet tegenstaande deze ogenblikkelijke schrik zag edeward zeer goed in dat tot hun verderf besloten was steeds stond hij daar de pistool in de ene, de sabel in de andere hand nauwlettend luisterende hoewel de stilte door niets werd afgebroken dan door het ademhaden van zijn ongeluk gevriend die zeker niet wist dat de belrits bijna boven zijn hoofd als opgeheven geweest de gedachten die zijn brein door kuisten waren te veel om niet nu de slaap uit zijn ogen te verdrijven ogenblikken zoals edeward daar naast zijn slaapende vriend doorbracht zijn zeldzaam de indruk daarvan behoudt men het gehele leven de beide schurken waren vol schrik de kamer afgestoven toch hadden tegenwoordigheid van geest gehaald de deur achter zich te sluiten ellendig wijf schilder hij toen ze alleen waren wat heb je mij daar geleverd? wat moeten we nu doen? ik begrijp niet hoe die ene de portie heeft kunnen verdragen zei de goede vrouw he, ik dank je om voor je plezier een kogel door mijn huid te hebben beide bewaarden ogenblikken te stilswijgen ze dachten het zou een spookachtige aanblik zijn geweest voor hem die hen daar gezien had de kamer waar ze zich bevonden wat het woon vertrekt daar oude vrouw de wannen waren door de ouderdom geel en zwart geworden alle meubels verrie de armoede de kaars die op de tafel stond en half in de pijpas gebrand gaf het dansende licht dat door het flik aan wordt terweeggebracht het vuur onder de schoorsteen glom nog en gaf een roodachtige weerschein op de tegenovergestelde wand het kleurde de schurken gezichten nog afzichtelijkig zo stonden de beide wezens besluitenloos de man, zoals gezegd is onblood, zijn rood haar stond verwilderd op het hoofd zijn gelaten tekenen niets dan vuigen hardstochten zijn toilet bestond uit een gelapte broek en een buis waarvan de knopen gedeeltelijk vermist waren terwijl een vuile zakdoek om de hals gewonden hem zo iets afzichtelijkst bijzetten dat het niemand kon hebben verwonderd dat die man geen ogenblik terugdijnste om een mens van het leven te beroven tenminste zolang die mens hem niet een pistool voor hield de vrouw had een doek om het hoofd gewonden al zijn nachtgewaad gehuild dit ze haar mede zo weinig aantrekkelijk uit dat men zich onwillekeurig in de middeleeuwen verplaatste om zich te heksen te binnen te roepen zat nog altijd het mes in de hand en schrapte zich met het scherp over de duim hey ik ga er zo niet meer heen sprak eindelijk de vagebond had hij ook een beil of zoiets dan zou ik de zaak wel klaar spelen maar ik ben altijd bang geweest hoort u vervloekte dingen kunt genieten gaan werken dan blaas je hem op je gemak neer dat heb ik niet hier als het antwoord hij zou toch de ander niet aan onze genaren overleveren zei de vrouw die zijn gedachte riet dit is wel waar hervatte de boos wicht maar al had ik nu een geweer als ik schiet dat maakte veel leven bah ja zeker bah ik heb je al gezegd dat ik je bedank om op een goede dag als de rommel weder tot rust is door in de gemarachood zees te worden afgehaald denk je dan dat er kans heeft om te gebeuren als je de zaad lopen of hij je gauw en aardigheidje op de hals zou halen kruiste het wijf terwijl ze op kennelijke wijze een maneuveren maakte die een parodie op de galge moest beduiden oor eens er moet een eind aan komen gesprak zei dat begrijp ik ook was het begrijpelijke antwoord dan wat geweld zal het niet gaan want hij schiet één van ons bij dan natuurlijk een stuk lood in de huid van een aardig man op overtuigende toon daarom moeten we een list gebruiken we zullen hem ja ik heb al een mooi plan gevormd dat ze allerledelijkst zal bekomen veel ze zichzelf in de reden we zullen hem zeggen dat hij ongedeerd kan heen gaan als hij ons beloven wil nooit weer over dit alles te spreken ik zal hem zeggen dat dit het beste is wat hij kan doen en dat als hij zich hier toe niet verbind wij hem voeg of laat wissen zeker van kant maken ik ben bang dat hij dat niet doen zal wacht een man in het midden terwijl hij zich door de stoppelachtige haren streek denk je dat hij even want trouwend is als wij zijn en bovendien, als je meent dat hij daar voor zijn plezier zit dan vind gisteren geuseer de man begon het idee goed te vinden hij zal ons wel gadeslaan sprak hij nog bedenkelijk als ik die vermalen duidenpistool maar in mijn handen had dan zou hij een lelijke pijptabak roken laat dat maar aan mij over houdt hem bezig ik zou wel op een aardige wijze achter hem omkruipen en hem de ogen uit het hoofd krabben hoef hij met de kolf van zijn eigen pistool op de hersenpant dikken met dit grootste plan geraakt hem beide zeer ingenomen en ze besloten het dadelijk ten uitvoer te brengen mocht eerder wordt aan hun waarschijnlijke woorden geloof hechten dan zou hij het offer van een verraad worden waarom heb ik ook die kerels wel plunderen bomende man terwijl hij aan de plaats trok in zijn grote knoop pad gezeten een bewijzend gaf dat hij bij naderdoordenken nog maar half ingenomen was met de expeditie wie weet hoe de vangst nog tegenvalt maar als er niets is van belang dan slaat je tot pap na deze bemoedigende woorden geef hij de belwedig die hij in het discour had neergelegd het wijf stak een andere lantaarn aan en liet om alle achterdochten vermijden haar mes liggen toen begaf het edeltwetal zich op weg naar de insteenkamer de deur was steeds dicht de vrouw tikte er behoedzaam tegen dit scheen niet opgemerkt te worden en haar nieuwt getikt nog minder langzaam proogten ze de deur te open in de hoop dat de jongeling die hun zoveel schrikbaarde wel ligt tot de slaap mocht overmand zijn de deur was echt haar niet open te krijgen daar ze intussen niets hoorde was zij in zeker opzicht gerust gesteld zij meende overtuigde zijn dat hij eindelijk voor de drang van de slaap bezweken was maar hij sleep volstrek niet terwijl de beide ellendelingen hun verradelijke plannen beraamden hadden zijn toestand nog eens bedaard overdacht hij wist nu wat hem boven het hoofd hing hij zag tot zijn leven van zijn waksebijtensranderheid afhing kwamen zij nu terug dan was zeker de vrees voor zijn wierwaapen geweken hij besloot voor eerst de deur te barricaderen wat er maar in het vertrek was werd tegen die deur aangebracht en door alles naast de kanne te zetten kreeg hij een soort van schoor toestel tussen de deur en het tegenovergestelde want zodat er meer dan gewone kracht toen nodig was om de deur te openen wel te verstaan en hierin bestond zijn grootste vrees als de vrakkes toeden niet bezweken hierdoor was zijn slaap voor een ogenblik verdreven en opnieuw wachten hij het was hem geluk te lantaren door de verschrikte vrouw achtergelaten weder aan te steken hij had dus licht het eerste tikken hield hij voor zinsbedroog wat zou gebeuren na vruchteloos geklopt hebben begon de vrouw hem op huigelachtige zelfende toon aantenspreken toch zijn hoorden zich opeens door edeward in de rede vallen als je niet heen gaat zie ik zo lang door de deur totdat ik je de tong uit de mond heb geschoten welke woorden door het spannen van de haan gevolgd werden de indruk was goed opnieuw werden de aanvallers voor hun lever bevreesd en verlieten de deur als in tussen twee uren in de nacht geworden en nog lag jozef in diepe rust wat edeward ook al gepoogd had om hem door schudden als anders zins uit zijn diepe slaap te doen ontwaken, met de meeste hard nekkigheid had jozef zijn slaap gecontinueerd zo hij maar in staat waren geweest te zien en te lopen dan zou edeward uit de nood gered zijn geworden zijn plan was dan spoede gevormd hij zou de deur die niet erg hecht in okander zat open ramijen en de schel bedaard door het huis gewandeld en de vrije lucht weer opgezocht hebben het geen denkelijk gelukken moest voor eerst waar zijn plannen onuitvoerbaar door de slaap van zijn vriend een toestand begon meer en meer ondraagelijk te worden zodra de beide booswichten door de nood gedrongen werkelijk besloten alles te wagen om de beide jongelingen voorgoed te tilswijgen op te leggen zou hun nutteloosheid van zijn vuurwapens nog blijken en er zou het niet tegen hen kunnen uithouden want op schoon een vrouw tot het tweede al behoorde het uiterlijk van die vrouw leed een tegenstand vermoeden maar voor menig niet al te zwaar gebouwd mannspersoon het onderspit zou moeten delven daarbij voelde hij zich niet in staat langer tegen de slaapdekampen de spanning waarin hij verkeerde was hevig het is dan ook een nijpende toestand slechts door een zakke deug die niet van binnen gegendeld kan worden gescheiden te zijn van twee booswichten tot alles in staat tot overmaat van Alende begon de lamp die hem met zoveel moeite had aangekregen door gebrek aan olie uit te gaan de duisternis boezende hem schrik in opnieuw wilde hij Jozef tot het leven terug groepen deze vaste slaap geleken dood slaap hij smeekte, hij bezwoer hem op te staan het was toch geen onwil meer en meer doofde de lamp uit de pit die het gemis van olie begon te gevoelen wie op knapende wonken van zich en verspreidde een schemerend flickerend licht door de kamer door de verhitte verbeeldingskracht van Edeward gaf hem dit telkens de indruk als op de deur zich bewoog zijn toestand werd verschrikkelijk hij had dat licht zo nodig over zijn wapen broeder heengebogen bespiede hij al dienst bewegingen hij blikte er vuldig en vol angst op zijn vriend even als een jonge moedig haar betrekkelijk even jeugdig kind in de slaap volgt Jozef slaakt een zucht Edeward voelde een traan van geluk opwellen hij greep de arme jongen bij de handen word wakker vluisterde hij zijn vriend toe terwijl hij hem schudde en over het hoofdstreek in de hoop hem weder tot besef te brengen Jozef hij haalde hij dringend terwijl zijn best deed hem overeind te krijgen deze opene flauwde ogen toch op te staan of er woorden beide vermoord duwde hem haastig toe zo zei de Jozef toen hij de ogen weder sloot zonder in het minst begrepen te hebben welk dreigend gevaar hem boven het hoofd hing Edeward bevereest dat zijn makker op nieuw in slaap mocht vallen nam hem op en plaatste hem overeind kunt geen ogenblik lopen voeg hij inmiddels een worschende blik op de deur werpende Jozef bracht de hand aan het hoofd hoofd pijn priveldij ze hebben je een slaapmiddel gegeven maar behoud je wilskacht Jozef opende verwilderd te ogen zag zijn beschermer onthutst aan alles draaide om hem heen houd je enige minuten overeind en volg mij, beloofd je me dat? ik zal het proberen zei de Jozef iets tot zichzelf gekomen Edeward maakte van een laatste flickering daar lampgebruik om zijn vriend nog eens aan te zien en overtuigd dat deze hem volgen zou besloot het te handelen voorzichte ogen naar de barricades weg te nemen om hem open te breken met geen hem gelukte, met weinig moeite en bovenal zonder veel gerucht te maken na enige minuten werkend verloog de deur open volg mij, voegd Edeward zijn vriend toe terwijl hij zich half omwende en in het duist waarnaar hem zocht kon dan, riep hij terwijl hij een stap voorwaarts deed wat hem alpeens beving, wist hij niet het scheeend dat de grond onder hem wegzunk hij wilde zich vasthouden maar vond niets door zijn bewustzijn had hij zijn bezinning niet verloren dan zou hij hebben waar genomen dat er boven zijn hoofd gelachen werd en een luik boven hem werd dit geslagen van deze zijn we af mompelde de man twaide grendel op de kelderderschoof die, zoals men zich herinnert, naar de insteekkamer leiden en opengezet was in de hoop op die wijze van hem ontslagen te worden welk opzet maar al te goed gelukt was voordat Jozef nog goed wist wat te gebeurde voelde hij zich door twee sterke armen aangrijpen kom nu maar met dat licht hoorde hij een stem vlak achter zich roepen zodra dit kwam, zag hij een wijf met zijn doek om het hoofd grijnsend naderen een mes in de rechter en een lamp in de linkerhand houdenen de lamp zette ze op de tafel nedig hij werd op de grond geworpen het wijf rijkte haar gezel een stuk touw toe en spoedig leg onze armen Jozef onbeweeglijk op de grond vast gesnoerd enige tijd zagen ze hun weerloze gevangenen en een onheilspellende trek over hun gelaad verspreid gaf hun blijdschap te kennen over de overwinning door hen behaald de vrouw altijd nog met het mes in de hand nadert de jongeling die niet in staat was de minste beweging te maken Jozef wij wier de laatste spoeren van slaap door die terug ontwakend verdwenen waren meende toen de vrouw zich over hem heen boog elk ogenblik het mes in zijn borst te zien verdwijnen dit lag echt er niet in de bedoeling der vrouw ze vond het beter eerst haar buiten te gaan onderzoeken ze woelde in zijn zakken en vond spoedig de beurs welke voor twee mensen levens niet te duur gekocht zou zijn ze greep het ellendig voorwerp van hun boos begeren stort hij dit op de tafel uit en het goud en zilver geld bedekte de tafel de inhoud schee niet tegen te vallen want de man gaf door het veruitstekend aan haar lippen en het groter maken der ogen zijn het de vredenheid te kennen terwijl de vrouw haar het door haar vingeren door het geldstreek kon een kreid van afgrijzen niet onderdrukken toen hij daar die beide afzichtelijke wezens over het geld zag heen gebogen terwijl de lamp hun het trekken door geldboeden nog meer vervrongen zo geheel verlichte hij begreep dat zijn dood vond ons getekend was en wat was er van eerder wordt geworden na zich lang genoeg gebaten hebben in het genot om het geld eens anderen met de ogen te verslinden begrepen beide dat het aangenamer nog moest zijn zo hun eigen geld te betasten daartoe moest er nog enige formaliteiten vervuld worden menen de ellendeling hij nam weder de beil op naarerde zijn weerloos offer hief het moortuig in de hoogte Joseph voelde zijn onmacht hij was buiten staat een beweging te maken hij zag dat zijn laatste uur geslagen was een gedachte aan zijn vader aan Louise en hij sloot de ogen hoogstuk 13 hoogstuk 14 van een ongeluksvogel door George deze liepenvoxtopname behoort dat het publieke domein voorgelezen door Anna Simon hoe eerder wordt zonder dat hij in het minst vermoed welk dijgend onweder zich samenpakt door een hoogst gevaarlijk medeminaag bij zijn lust en leven ondermijnd wordt in de ons bekende wintertuin van ons genoegen die steeds behoorlijk verwarnd was zat een jonge maagd verdiedig nedigebogen met enig portuurwerk waar een weinig gedaan werd ieder die haar had zien zitten en tenminste gekend had zou haar voor Louise van Duin gehouden hebben en als hij altijd zo goed op de hoogte was dan moest hij een fameus, schandermens zijn ze staarde mistroostig op één punt zuchte tussen beide zo diep dat een klein hondje uit welke zij pas gekregen had en aan haar voeten lag menen dit moeten na doen ze had de eenzaamheid opgezocht tenminste die kleine viervoetige gezell kon haar eenzaamheid niet verstoren dit nu was drie dagen na de avond toen haar dierbare vader zijn kind bijna op dezelfde plaats dreigde te verscheuren ze had haar vriend ten strijden zien trekken en ze behoefde niet eens buiten spoerig veel liefde vremdige voelen om enigszins over zijn lot bezorgd te zijn ze dacht als alle geliefden die alleen zijn aan hem die haar hartje gestolen had als zij willen geven tenminste met stelen gelijk gesteld kan worden ze had met haar vader, na die dag nog geen woord gesproken het geen zeer het gezellig verkeer tussen hem beiden bevorderd had zo zat hij dijk ze bemerkte niet eens dat haar goede vader de tuin was binnengetreden in een luchtig morgengewaad, waarmee hij iets van een plant er had toen hij haar zo in gepijns verzonken zag was het hem niet twijfelachtig de vrienden in stochterspreintje rondwoelden hij sloopt naar zijn kind en legt het vertrouwelijk de rechterhand om de hals lief kind, spak van Duin hij zult u zelf op deze wijze nog ongelukkig maken ze zag hem met grote verandering aan hij moed u die te wazen hersenschimmen uit het hoofd zetten louise vervochten van Duin op salvende toon hij nam een stoel en ging voor haar zitten antwoord bekwam hij nog niet wees nu een verstandige meid en pruttel niet langer tegen mijn beschikkingen vervolgde hij na waar genomen te hebben dat zijn eerste bewoordingen geen de minste indruk te weegbrachten en zelfs met geen antwoord vereerd werden ik ga toch mijn gang daar ik zeker weet dat, hoewel nu miskent mijn handelingen mij later uw bedankbaarheid zullen doen verwerven hij bracht de handen aan de ogen die niet vochtig waren maar goede vader dan ziet hij geniet dat ik veel van edewaard houdt dat, stil behal van Duin laat die edewaard er geheel buiten over hem spreek ik niet meer daar bestaat geen mogelijkheid toe en al kon hij je huwen dan zou ik, zo lang ik leef nimmer mijn toestemming door dat huwelijk geven dit is tenminste kort zei de louise nu weet ik hoe het staat en zo lang ik leef wil ik geen ander huwen wat, riep van Duin terwijl een paar se kleur zijn kaken verfde begin je zo, ondankbaar kind grof ondankbaar kind je zult me nog in het graf helpen in elk ander ogenblik zou louise een levendig berou in haar opoezem hebben zien opwunnen ze zou zich, in tranen badende aan het vader hard geworpen hebben nu gebeurde daar niets van ze stond op laat ons over die zaak niet langer spreken weet jij wat jij doet ik weet wat mij te doen staat daarop verliet ze hem met het vaste voornemen niet voor de vaderlijke woede te bezwijken zodra een meisje waarlijk verlieft wordt kan zij hoewel vroeger het zacht aardigste kind ter wereld zeer onhandelbaar worden zo was het ook met louise ze had een dure eetgeswoeren haar vader niet te gehoorzamen en het was de vrezen dat een scherpe familie krijg ons genoegen zou gaan onder mijnen de zinkant wilde van duin het zei het plichtbesef het zei het koppigheid niet toegeven en er besloot reeds de volgende dag ja heden zijn aanstaande schoonzoon binnen te leiden de volgende dag trok hij zijn statierock aan liet inspannen en begaf zich naar de jonker van beem die bij zijn ouders inwoonden twee lelijke mensen die veel geld hadden deze had van duin al menigmaal om de hand van louise gevraagd toch van duin had haar niet bepaald op geantwoord dan zoals hij met zichzelf eens de hand zijn er dochter aan niemand anders dan van beem te geven hij spiegelde nu de hoopvolle minnaar de moeilijkheden voor die deze zou te overwinnen hebben hij bracht hem al de gevaren onder het oog die een mede minnaar te lopen heeft en besloot met hem van zijn het wegen alle hulp te zeggen de ouders van de jongman waren stomme van verrukking en beloofde de jongenlui dadelijk een zilverteeservies in het huishouden louise was zeer verbaasd daar zij volstrekt niet wist welke doortasten de maatregelen haar vaarde genomen had toen deze opeens met jonger van beem de kamer binnen trat onder de woorden ik laat u maar dadelijk onze huiskamer binnen dit vind ik hartelijkig hij maakte plaats voor van beem die met vele buigingen binnenkwam houdt louise menigmaal gezien maar nog niet gesproken nou heeft de zon kracht genoeg om het geluk te beschijnen dat ik geniet zonder lichtstraanen uur schone ogen mag ontmoeten spak hij haar nadelende terwijl hij het hoofd tot haar boog om haar een kus op de hand te drukken het geen zijn niet wilde opmerken louise, hier is de zoon van één mijn er beste vrienden van wie ik u reeds gesproken heb spak van duin zeer onsticht dat zijn dochter zo weinig notitie van de gast nam oh zo de jeugdige verliefde zag zijn gast her wat onthutst aan ga toch zitten trouwste deze terwijl hij mijn stoelaan bood en inmiddels enige ziedende blikken op louise weerp smachtend heb ik naar het ogenblik verlangt dat ik het aanlokkelijk nachtig haal stemmetje mocht horen ruizen door deze gewijde zaden louise begon te glimlachen het scheen dat de vleiende bewoordingen haar niet on aangenaam waren maar de oude heer had haar zo aangenaam verrast zou ze het hem niet eens betaald zetten zelfs van duin bedoog zich in het aanmoedigend lachje van zijn dochter hij had haar wel bespraakte minnaar wel willen toeschreeuwen ga zo voort je zult zeker overwinnen van beem zag de hoge noodzakelijkheid in, een onderwerp van diskoer te zoeken daar zijn bevallige gastvrouw het gesprek niet animerde hij vond hier toe de muziek en zeer aanlokkelijke zaak daar hij zelf eens van zijn leven verschillende liederen had gezongen geaccompagneerd door een gitaar de beelden, zo vonden tenminste zijn ouders geipaard zeker menigmaal de tonen de ruïtedere vingeren er snaren ontvangen aan de lievelijke trillingen door ruïstem voortgebracht Luise zag hem eens aan zou het ge dit nog eens willen zeggen voeg zij vriendelijk geipaard zeker menigmaal de tonen de ruïtedere vingeren de snaren ontvangen de ruïstem voortgebracht hij haalde woordelijk van Beem die meende dat hij vol zin niet in het termen viel van enige verandering oh, bedoeld gezomdelijk muziek maak nou ja, ik speel piano of hoe noemt gedat klaarwe cymbal ofzo iets de jonker van Beem gaf te kennen dat hij het instrument ook piano noemde wanneer mij dan de verrassing waren beschooren u een ogenblik de hemels akkoorden uit de dode instrument te horen toveren zou het mij een zuiver genoegen zijn u naar het instrument te voeren de oude heer bleef voortdurend in opgewondenheid over de zeldzame woordenrijkheid wie zijn beschermeling aan de dag legte toen dus Luise hernam met zeer veel genoegen wil ik aan uw wens voldoen kreeg hij een opwelling haar opstaande voet een gouden arban te vereren welke toonzetters hebben het meest uw gekuiste smaak weten te treffen voeg de muzikale vrijer gij dweept zeker met beethoven gij vereert zeker de grote Haydn ik vind beethoven wat vervelend en Haydn wat sentimenteel dit maakte zulke een contrast met opgewonden woordenvloed van de taalverdraaier dat hij geheel uit het veld geslagen Luise aanzag beet niet volbrengen zo weinig smaak in een meisje dat zelf muziceerde was hem onverklaarbaar hij wilde in tussen zijn gedachten niet verder ontwikkelen gij wijdt u zeker liever aan de zang de hemelse zang en dan zijn wij licht de stoute denkbeelden van de nooit overtoffen lodewijk de fors voor de tedere krachten een en jonge maagd als ik vragen mag de lodewijk wel, de grote lodewijk die met zijn geniale schepingen de aardbol heeft overzwermd die woekeren met de gaven van zijn boven menselijke genie ons het gehoor verfeindt de klein meerde van beem waarna het zeer duidelijk was wie hij bedoelde Luise begreep hem dan ook voelkomen en verklaarde dat ze wel in zon de oude heer zette steeds een gezicht alsof elk woord door zijn jongen vriend gesproken weerklank in zijn mannelijk gemoet vond hij wist niet beter of zijn dochter moest geheel behoogeld worden door zulk een man zulk een verstand en daarom boven zoveel geld hij volgt zeker uw eigen gevoel en smaak niet waar vreulen de fantasie is een aangename afwisseling en ontspanning na een lange en aanhoudende studie ik studeer ander zo lang en houd het niet hij geleide haar naar de Piriano schoof het kukje voor het instrument en ging toen naast haar zitten de handen in okandig, de ogen gesloten en het hoofd nauw merkbaar achterover welke zotte gimmassen luisteren moesten beduiden de schoonpapa was gevolgd en zag met de grootste inlijke blijdschap deze streng musicale beginselen gelijk hij zijn noemde zijn dochter plaatste zich nu voor het lavier en begon een galop te trommelen spoedig door een tweede galop gevolgd die meer crescendo werd gespeeld dan de eerste ten slotte volgde een derde die in een zodanig gebondse ontaarde dat zelfs van Duin hoe weinig musicale kennis hij ook in zijn plantenleven mocht hebben opgedaan bespeurde dat zijn lieve Louise niet bijzonder haar best deed terwijl de toeluisterende minnaag zacht weemoedig het hoofd schudden zou het genieten meer zacht en voor de vrouw gesteld al voortbrengsel willen voortragen voeg hij op honing zoete toon hebt hij niet onder uw collectie een adagio cantabile van Beethoven of een logietto van Mozart die werken altijd zo op mijn gevoel tot antwoord begon ze een polka mazurka te spelen die de meest houtrige gedaante tot dansen zou hebben gebracht de talenten de Louise aan de dag gelegd schenen hem niet groot toe maar liefde is blind zegt men waarom niet doof hij sprak dus met grote beleefdheid sta mij toe u mijn compliment te maken over uw schoon spel dat mij zeer geboeid heeft van Duin die straks de muziek van zijn kind allerledigst had gevonden begon ze plotseling voor hemels te versleiten ja zijde hij met gepaste verradelijke trots ze speelt niet onaardig onaardig viel de opgetogen jongeling in het is een schoon, begoogelend spel Louise zag de grote noodzakelijkheid in zich eens om te keren ten einde haar lach te verbergen ze heeft zeker haar opleiding ontvangen van de eerste geniën van deze tijd durf ik vertrouwen zeiden de lofredenaar die zich voorbereiden niet veel bijzonders te zullen horen ze heeft slechts een jaar les gehad en nogal van een meester die doof was gaf Van Duint ten antwoord die begon te geloven dat zijn dochter een kustlicht in de muziekwereld mocht genoemd worden verrukkelijk vervolgde Van Beem door eigen aanleg en wilskacht zulke verbazende voorderingen gemaakt te hebben is merkwaardig vreulen hij vond haar persoon erg mooi de muziek kwam er dus eigenlijk niet zeer op aan het was zaak die mooi te vinden goedbeschoud wist Van Duint niet recht wat hij van zijn dochter moest denken hij was echt er vast besloten hij wilde doen bucken en bekreunde zich niet veel daarom het gaat zeer goed luisterde hij van Beem toe hij zult haar op die wijze zeker aan u binden dit werken zo op het gevoel van de edelen van Beem dat hij behoefte kreeg met zijn gedachten alleen te zijn te meer daar het zeer wenselijk was het jonge meisje onder de goede indruk te laten die ze ongetwijfeld van hem moest opgevat hebben Uranus heeft in zijn onverbiddelijke gestreingheid dit uur doen om te omstellen ik moet afscheid van u nemen maar uw beeld zal mij blijven vergezellen toch spoedig zult hij, naar ik smeek weder het uur doen slaan dat ik mij zal voelen verlevenig hem door uw aanblik zoals het verdoorde bloemenair zich na een verzengende dag door een malseregenstroom voelt opkwikken hij vond deze zinsneden hoogst passend en twijfelde niet of de schone woorden moest zijn het voorwerp zijn haar aanbedding diep aankrijpen en een onuitwisbare indruk bij haar achterlaten het was zeer goed dat hij zijn speech eindigde daar wel ligt anders Louise in de onmogelijkheid zou zijn geweest zich goed te houden hij herinnerde zich niet in tijden zo gelukkig in zijn woordenkeuze te zijn geweest van Duin dit hem uitgeleide en liet hem met zijn rijtuig naar huis voeren niet zonder de aanbevening spoedig uit bezoek te hervatten wat is dat voor een paljas haar een goede vader toen deze vol zelf voldoening het vertrek binnenkwam paljas elk woord als een beeld dat jonge mens heeft in tegendeel een zeldzame wijze om zich smaakvol uit te drukken en het kort Louise gedoet als of geniet begrijpt goed dan zal ik kort spreken ik begier verstaatgen ik begier dat hij met dit jonge mens in de echt zal trainen daarop stapte hij het vertrek door het ongetwijfeld persenne in zijn legertent moest rondgelopen hebben toen hij fabriekjes de olifanten liet bekijken van Duin beging een grote dwaasheid hij probeerde met gestrengheid de liefde zijn er dochter te onderdrukken en grotere dwaasheid kan hem vader niet begaan einde van hoogstuk 14