 Samam dəyərlə dilinəcilər. Bu də və toxunduğumuz mevzu, təkcə bizim ölkə, bizim zəmiyyətüsün deyil, bütün zəmiyyətlər və ölkələr üçün vacibdir, əhmiyyətlidir. Amma ətraf edək ki, zəmiyyət olaraq bizim bu mevzuya daha çox ehtiyacımız var. Ələ ölkəd olaraq, bunu nəzər alıb biz bu vacib mevzuya təs-təz müradət edəcək ziyalı mevzusunu, və eləkliklə yazın ki, ohyax verilişinin bu dəfəki quraqlaşımda sizə böyük mütəfək çircəm puls artırın, ziyalının mövqaya alı yasını təqdim edirik. Dinləyin və dinlədin. Ziyalını ziyalı edən xususiyyət, yaşadığı dövrün gerçəklərini və ziddiyətlərini qarşı ortaya koyduq mövqedi. Ziyalı tənhadın, çünki o, həç kimin göstərişi ilişləmir? Onun ziddiyətlərindən biri də budur. Başqaları azad qurmadığca azad olmayacadır. Sistemin hər insandan uğurladığı xususi məqsədləri var və özgələşmə hakim sinifə qədər yayıldığından bu sinifin üzüləri belə qeyri insanı məqsədləri üzün əsasən mənfəyət üçün işləyirlər. Eləy isə ziyalı, özür başqaları naminə bu ziddiyətlərə qarşı savaşan hər kəsin yandadır. Ziyalının işinin sadəcə beyninə həç yolunmuş ideoloj olduğu düşünülə bilməz. Əslində bu, həm onun ideolojasıdır, həm orta sinifin bir üzvü olaraq onun həyat dəvzidir, həm də burnunun üstünə qoyduq və arxasından dünyaya baxdıq bir cüt filtirli şışədir. Onun ərahat edən ziddiyəti əvvəlzə bir əzəb olaraq yaşayar. Onu görmək üçün onunla özərasını bir məsafə qoymalıdır. Onu köməksizədə bilməz, hakim sinifin ideolojasını mühakimə etmək üçün ideoloq olaraq özünü zəmiyyətin xaricində bir yerə qoymağa çalışsaydı, ən yaxşı halda ziddiyətini də özürlə farmış olardı. Həm pisaldı isə orta siniflərin üstündə iqnisadi baxımının yer alan və onlara yukarıdan baxan böyüş burjazi eləyini ləşər və heç bir mühaikməsiz onun ideolojasını qəbul edərdir. Elə isə, içində yaşadığı zəmiyyəti başa düşə bilməsi üçün ziyalının qarşısında bir yol var, o da zəmiyyəti əzlənlərin prizmasının təhlələtməkdir. Bu xardan qərar verilmiş ideolojiya tam və uzaqdan baxmaqın tək yolu, mövzudluqları belə bu ideolojiyaları sürüdənlərin təhlətində olmaktır. İstismar edilən siniflər, marifləməsi hər nə qədər sətin olsa da və burjazi ideolojası onlara nüfuz etmiş olsa da abjektif şurlarıyla səsilməkdədirlər. Bu şur tanrı vəriqisi deyildir, onların zəmiyyətə yanaşma prizmasından ortaya çıxır. Elə yəcana köşlü baxış prizması da budur. Zəmiyyətə ən aşağdan, ən əli verilişli nöqtədən baxan, aşağdan yoxarıya baxdıkda hakim siniflər və onun tərəfində olanların mədəni sətsilmişlər kimi deyil. İstih, sağlısı sinifləri əzən böyük heykəl qurupları kimi görən xalq düşüncəsinin məhsul olan bir baxış prizmasıdır bu. Ziyalı, bu radikal və sağda düşüncəni mənimsəyə bilisə, özünü aşağdan yoxarı baxabiləcək, özünü həgiki yerində görəcək, içindən çıxdığı psikososiyal arxafonu təşirdən sinifin yarattığı izafi dəyərdən maşalacaq və yoxarıların bütün ağırlıqları ilə xalq təbədələrini əzdiyini görəcəkdir. Kütlərin özlərin əzən bütləri qırmadan başqa çarelər olmadığını anlayarak radikalıq mənimsəyi bir inglapsiya çevirləcəkdir. Əs bu vaxt onu İfris edən ideologiyaların xalqın içində hisp bitməyən çükürəyəşi ilə mübarizə onun yeni vəzfəsi olacaqdır.