 Aşağımız xeyr olsun, dəyərli kanalı işinizləyiciləri 25 oktiyar var, kimi 22. tariq saat 22 bakı vaxtı ilə aslı söz proqramın canlı bağlansında görəşiniz deyik. Əzləyicilər Azərbaycan Respublikas xarjişləri nazirliyinin dəməlik dünən Rusiya, dəməlik notası dəydim olundu, etras notası. Azərbaycan Respublikas xarjişləri nazirliyinin ətras notasında deyilir ki, Rusya'nın birinci kanalında, Mokyavrın 21-i Rusya'nın birinci kanalanda yayınlanan böyük oyun veriləşinin əfirində Rusyalı paytovular və ərimənəsirli ekspertlər tərəfindən səsləndirilmiş, Əzləyicilər Azərbaycan Respublikas xarjişləri nazirliyinin ətras notası olundu. Və həmin notada da bunlar gınallı, notada aşağı yukarı tanışsınız. Deməli, maraqlıdır ki, Tokshon apartisi və bu tam aşanın bir başa şiştirakçılarından biri vahid Rusya fraksiyasının özü, yəni, yedinəri Rusya, Putinin rəhbəri deyibdiyi fraksiyanı. Rusya Federa isəsi dövlət domazının belə xan məsəlirləri rüzü rakamda sisələrinin birinci mavdiviyescisi laf niqanumdur. Rusya nün hakim partiyası nün maindələrinin bucur davranışı Azərbaycan Rusya strateji tərəfində aşılır. Və mütəfirlik, qarşıda olulu fəaliyyətinin ruhuna ziddir, iləcədə iki tərəfində nazibətlər həmiyyətli dərəcədə zərəri yətirir. Dəlizləyicilər bunu nəyə görə oxudun? Bu Azərbaycana nisbəttə Rusya tərəfində ilk və nə də sonunuzu deyin. Və vələlər də bu şəkildi olup Azərbaycan tərəfində Rusya qarşına demoş edə bilmiyib ona görə bu məsəlirlərin üstündən keçirir, bu və ya digər şəkildir. Amma bu dəfə rəsmi nokta təyidim olundur. Yəni, bu Azmuş kimi Azərbaycan resmubikasının rəsmi dövlət təribizi yakan Allah əstəbəyədə də çox sərt bir sujiyyətin şəhəli oldu. Qonaqları efilə dəvət edəyə, sonra o sujiyyəti bərabəzləyəciyik. Bugün efilimizdə qardaş Türkiyədən tanımış siyasi eksperd İsmail Cengöz. İsmail bayi salamdıram. Salamlar hocam. Yaxşanlar Azərbaycanı ökül dünyasına selam olsun. Çok təşəktirlər və dəyəri paltoluqumuz, Züryaq hanım Qarayyaba başıdan qatlıblar. Hər iki şey dostumuzu, hər iki ekspertimizi salamdıram. Hoş gördünüz, Züryaq hanım. Aqşanınızı yə, hoş gördünüz. Hər vaxtınızı, hayır. Əgər ətiraz etməsəs, mən o sujiyyəti təqdim ediyimizləyicilərəm. Çünki dündən bu sujiyyətin müəyyən məyanda təqdim etdik, amma izləyicilər. Bu vaxta danışmadıq. Sadece sujiyyət gündən olduğu üçün təqdim eddik. Yəni, bu sujiyyəti izləyək. Ondan sonra durumdan bağlı sizlərin də fikirlərinizəyil, eşitmək çox mara aldır. Buyur məsələn. Hər halında ölkəmizə qarşı açıq təxribat və təqqil xarakdərili, tokşuonun hazırlanması adi proqram kimi yoxməz, rəsmi dairlərin fikirləri və tapışlıqları qəna etməni doğurur. Ər eləbüsə, onda biz də başlayaq. Rusya'nın Ukraini ərasında apardıq və bütün dünyanın qınadığı hərbə minətlərdən bir epizoddur. Azərbaycın medyesi bugünə qədər məsələnin həssaslığının əzralaraq problemi olduqça balanslı yanaşır. Kimisi açıq ittam etmirdi. Ambariyalıq odur ki, bugün Rusya'nın Ukraini ərasında apardıq müharibə, məsələn zorakılıqdır. İşhalçılıq müharibəsidir. Dağışı tərəfi ən ərazu pütəbliğində açıq təktiddir. Olur ki, Danielsk, Lugansk, Herson və Zaparojenin Rusya ərasına qatılması və nəxalq hüququn norma və prinsklərdin çobut şəkildə pozulmasıdır. İşhal faktıdır. Görnür Rusya ləhəmkərlərimiz dırnaq arası bizdən məsə bu sözləri eşitmək istiyirdi. O zaman, buyurun. Bugün Rusya'nın Ukraini ərasında düncün salların yaşadığı ərazları bombalaması müharibə qanullardın pozulması. İnsanlığa qarşı törədlən bir cinayətdir. Bəşəli cinayət. Belə dəyəli izləyicilər Rusya'nın Ukraini dəki etdiklərini əvvəllər Rusya'nın hər və mədiyatı və bu və yedi yer şəkildə imitasiya xarəktivli meyəm. Niydə yanaşmaların şahidə oldu? Şimdi öz adilən çağrıldı və bəkəcə cesaretlən deyə bilərəm Rusya ilk çidəfə son iki onilikdə yadıma gələn bu qələrdir. Beləkə də 90 üçüncü dən üzübəri bir şahal kimi çağrıldı. Bu Rusya və Azərbaycan arasında gerçək gəlginlik müyü yoxsa Azərbaycanın mözgüt durumda ictimai reyə resmi dairələrin resmi bakının ictimai reyə gönəlik bir açıqlamasıdır. Yəni, bu məsələdən bağlıdır ki, öncə zürəyəxalamı eşidək. Sonra bu məsələdən bağlı İsmail və elə davamayacaq. Buyrun zürəyəxalam sizin, dəirləndir, mən zinədir bu məsələdən bağlıdır. Təşəkkür edirəm. Üstbəki, dəvətiniz üçün salam uyuram sizləri, hürməki, bunağımızı və izlə iclərimizi və. Bələ, bu məsələni belə dəsək, Vüsyanlı, Azərbaycanlı qarşı olan mözgəyi, üçün gürlükdə Cənabı Qafqaz namama hür siyasətləri bir turikası. Hər birimizdən bağım olan məsələdi ki, bu sadəcə son dövdün, olsunlar işə dövdünün cəallıxları deyir. Bu dövdükdə, Vüsyan dəvələtinin özün bir dövdət olaraq Cənabı Qafqaz siyasətlərinin baris nimonasi deyir. O siyasətlərinin mənətikini davamadır. Çünki, Vüsyan, Azərbaycanlı qarşı bu mözgəyi ilə ütürlükdə ilmənistan dövlətinin bir dövlət olaraq bürgədə formalaşdırılmasından başlıdır. Yəni, piyoturun dönemindən, Vüsyanın biz, vücud şovni, impüryarist maraqlarının siyasətlərinin şahidə olmuşu və məxsusi olaraq da Cənabı Qafqazla bağlı, Azərbaycanla bağlı, Qarabağ nə qişəsinin yarınmasından bu günə gəl, buriktoriqanın biz şahid deyik. Qarabağ nə qişəsinin vüseymini bürgədə yaradan məlum məsələdir ki, Vüsyan dövlət olaraq, əbəttəki Cənabı Qafqaz, Vüsyan üçün önəmli bir rətəji baxımdan olur ki, önəm başlayan bir dövkədir. Xüsusən, bugünkü dövrün siyasist rətəji şətlərində, Yəni, Vüsyanla, Ukrayna arasında başlıdırım müharibənin, nəticələri konteksində də məsələyə yavaşsaq, hesab etmək olaraq ki, bugün Vüsyan, Ukrayna cəhbəsində öz dünyada ahalı qurumda mübarizəsi yenilgi ilə nəticələri deyə bilək, sivaktik olaraq, nəticə olaraq, nəticə olaraq, nəticə olaraq, yəni, və tam bitməsədən, və faktik olaraq, Vüsyanın yenilgisi idələlmətdəki və bu yenilgi konteksində, əbəttəki, Vüsyan, Cənabı Qafqazı heç bir vəcdə tirməməyə çalışır və Cənabı Qafqazda da məlum məsələdi ki, yəni, Azərbaycanla bağlı olan Qarabağqazı yenilgi etnik ilə nəticə topları sətməklədə, bu qızqın qölgə halına gətirilir və Vüsyanın qölgədə daim olaraq, varlığı tündəmə gətirilməyə çalışılır və məxsısı olaraq, posminal bir şey dövrimləm də danışsaq, yenə də bu vüsyanın ilkimi adımları deyilərdətdə ki, vüsyan ilə sülməramlı adı altında halbuki belə bir mandat olmadan bölgeyi iləştirilməsinəm başladı bu qızsək və ardarda deyət ki, bölgədə baxmayaraq ki, tırnaq arası sülməramlı adı taşısa da bölgədə təxibatları nəinki bir zünması hətta tərəf keşdik, yəni, o təxibatın bir vasitəcisi rolunda çıxış etməsi, yaratıcisi rolunda çıxış etməsi. Eləcə də bölgədə Rus icmasının yaratılması, Rus dilinin yayılması mətələsi hən kəndində Rus şovnişlərin, həkələrinin inşa olunması kimi hadisələr. Eyni zamanda müxtəlif medya platformalarında, ciddi platformlarda elə ədən qeydə etkimiz, vüsyanın birinci kanalı, kimi ciddi bir kanalda ki, bu sadəc olaraq bir medyanın səsləndirdiyi fikirlər deyi bir başı olaraq təzlət siyasətinin yansımasıdır. Və bu cür kanallar vasitəsilə, rəsm-i şəxslər vasitəsilə, ciddi şəxslər vasitəsilə sanki hakimiyyətin dilə gətirmək istədiyini, yəni şəxslər həmin platformalardan bir dilə gətirmirlər. Eyni zamanda müdafiə mazirliyi kimi bir qurumun saytında, hırda bir qurum deyi ki, hırda bir yalmışlığa da yol versin. Əbət də ki, bu cür mazirliyin saytında Azərbaycanı xərifəsi ilə bağlı təhrifə yol verilməsə, deməz imtənlərin özləmin tariqini kimi həralt edir, texniki yalmışdır. Bu, bir başı olaraq Azərbaycanın su verenliyini təhdid altına alma məktəl başır. Və bunun sədəcə son vaxlar birini qızışmış şəkimdə, daha da ciddi şəkimdə biz görməyə başlamışıqsa, yəni bugün daha ciddi şəkimdə gündəmə gəlməsi də son dövdürlər artıq daha qabarıq şəkimdə, yəni ində gədər sanki bir saman altından su yerikmək kimi bəlkə də bir günü qarşılığı qırpaşa düşürəm, bu bugün sanki açıq dirlə. Bu işə öz növqeyini Azərbaycanla bağlı, Azərbaycanın su verenliyi ilə bağlı görmək istədiyi planları sanki açıq şəkimdə dilə gətirmiş olur. Və bu məsələrin bu dünki günü şəklərin də bu qədər daha ciddi şəkildə gündəmə gətirilmək səzəkdə pəki maraq doğrur. Çünki bir tərcübli məzəndə dədiyim kimi, bu şuan özünün bir dövdət olaraq varlığı me biz taldırmızı üçün bizim üçün əvvət də ki tərcüblədir. Ama son dövrün və yən proseslər var ki, bu proseslər konunda biz və yən qədər tərcüblə qarşıladır. Məsələn ilmənstanla bağlı durumu ki, son baxları məsələn tərəkmindən, paşın yan tərəkmindən siyasirət bir başa olaraq dərbə yönələnilmiş bir siyası xətti və Rusiyadan açıq şəkildə qoptogunu qətəyəmcədən ayrılmaz tədilərmi məsələn artıq parvan entində bu məklə müzakirəyə gətirilir. Məsələn tərəkmində qətəyəmcədə mizanlamaya uyğun şəkildir. Məsələn maraqlarına su verilmir müdafi etmədiyik üçün gündə edərək Rusiyal üçünləm beləzdi orbütünləm ayrılmağı, qərbə bilməmə o şəkildir üçutmağı, qatənti, üzülünləmdən imtima etməyə hədəflədiyini hətta açıq şəkildə bilə gətirir və hətta elə son Pazasa imtimdən Fransa hər biçlərinin müşahidə misiyası adı altında müvafiq bölgedə yizəşdirilməsilə bağlı ilmənsanın xəkirdə gəbul etməsidə elə dolayı yolla Rusiya qarşı olan bir mübarizlərinin sündirilmişmə demarşın bir nəticəsidir və bütün bunlar komfeksində sanki gözləminlərindir ki, Rusya artıq ilmənsan qarşıq daha səkri-tolikəyə keçər və nəticə itibari o azərbaycanların istətən yaxın bir münasibət formalaşdırmış olar. Bütün bunlara rəvmən Rusya hərklə bir gözlərinilməz bürətimlər atmağa başladı və azərbaycan bir başa suya eləmini təsir edin, bucul ifadələr etirmək və elbət və ki, mən müəyyən etimalları biz səsləndirə bilərik burada birincisi ilə qərbin bölgədə var olma suqrunda mübarizləsinin nəticəsi kim bilmətləndirmək olar ki, Rusya artıq yani Rusya Ukrayna Harbiyesinin özü qərbin Rusya çaynağımdan bilmət müəyyən bölgələri qusatmaq çabasını biz bu müharidə şahidə oluruz ki, cəni bu qafqazdan bağlı da bu şəyatət bariz şəkildə aparılır elə fransa məlum, fransa hər diçlərinin döngirilə ilələşdirilməsindən çısmış atətininiz qurbunun birindirməs məsələlətmə qədər bunlar Rusya'nın qalğının bölgədən çəkiməsi, hekim onlubunun aradan qaldırılması məxsəlbəndar şehr yəni, bu da bir ehtimal çərzində mövzud olablək ki, Rusya bu durma seyirçi qalmama Ukrayna ilə müharibəyi gönəsdədə amma cəni bu qafqazda məlin təhsir zonanda da manafolya zonanda da kimi dəkdirilməcə yaratmaya çalışır. Elə elə eləmənistanla bağlı da bir ehtimalı ilələşirə bilərik ki, artıq sanki Rusya eləmənistanla bağlı aparılırı xəktin yanlış olduğunu eləmənistanın Rusya qurbinin çıxacaqı təhriqəsinin yarandığını Rusya anlayır və eləmənistanla bağlı diniz siyasətinə əktələr ekməyə çalışır, bu cıbda başa düşə biləri və eləmənistanın orbitdən qəməliləşirması üçün məniyən ön tədbirləri görmüş kimi də düşünə biləri çünki məlum məsələliki tər hər biçilərinin bölgedə yerləştirilməsi ikiçik bir hadisə deyil çünki ən azından eləmənistanla Rusya alasında 97. ildə hərbə əttaşra bağır bir yugağda var, sərəklər Rusya fərətindən qurmur və eləmənistan indiyaya qədər dəki siyasi iki sədiş əktələr daxilində əktəşlərə qeydirdik. Hərbə əktəşləri gərbə gönəli icra etməyə çalışır. Bunla əttaq özük özlündə bir qabal hadisədir Rusya üçün və ən önəmli səvəktə Rusya'nın bu abdımı atmasında ən bu ətmalar daha çox üstünlə gəlirəm ki, Rusya ən Azərbaycanın məvzini bilmək yoxlama çalışır, çünkü məlum məsələlikin görüş gözləldir masqada elməsikən Azərbaycan Rusya arasında. Və bu görüştən öncə ənkaralların delilməsi baxmından öncədən bir Azərbaycan, həm siyasi həm ictimai olaraq kontr reaksiyansını dəricəyi məsələsini də biz ifadə eləyə bilərik. İngizamanda siyasi şərtlər, yəni, Azərbaycanın posmavişə dövründə periodunda zölgədə yaratdığı yeni siyasi riyalıxlarla bağlıldı ki, heç təsadəsi deyil ki, məsəl ərdoğanın Azərbaycanına gəli şeyin məsəl, zəngilanda havalimanın açılışı ərdoğanın deyildi, məlum siyasi bəyanıqlar, Azərbaycanın yanında dayanmasıyla bağlı ciddi şəkində vurguladır, məqamlardan təhəl sonra elə həm Rusya tərəfindən, həm İran tərəfindən bir ad-equat reaksiyala inşaəldi olduq. Yəni, bütün bunlar Rusya bir məsələ abdım atmaqa sanki vaadar əkti. Həm bu əktimallara əktimalları çərisindən yəni seçə bilərik ki, Rusya bir çox asbəktən girmətləm dürə bilərik belə bir ad-ı məsəl məsəl və Azərbaycan məyə gürə bu cür sərt ad-ı məsəl bir bəndirə, yəni, sualımızın çabuğu arasında bunu həm siyasi şəkləmdən bağlımaqlar və yəni, gəliyim kimi həllə bu siyasi şəra etmək paydaşlarından bir elə Rusya'nın özüdür. İkinci tərəfdən Türkiyə amli var Azərbaycan Türkiyə ilə güzlədən əslə, müxtərif spəktirədə kusursan, hər bir güzlədən bir mütəfikliyi var Rusya-Azərbaycan yanında olduğunu həm mənədi həm fiziki olaraq dünya birlini nümash etdirir ki, son ilə dəngə ön görüşündə də bu asrı şəkində nümash oldu. Üçüncü gədiləcəyən məqamda Azərbaycanın bölgədə məlum məsələdi ki, Rusya-Ukrainlə şətindən sonra hər məqriyyat yüksüsən enerji xətlərinin dində o Rusya'nın orbitindən zaxlaşdırmaqsa Rusya'dan asrılığım azaldılması məqtə bilə alternativ mənbələrə üstünizləlməsi siyasətə farlı ki, bu siyasət də Azərbaycan başıza rollardan birini unulməs enerji tərikəzini məsələsində bir başı olaraq. Yəni, mən hesab ediləm ki, bütün bu şəklət konunda Azərbaycanın Rusya'ya qaşı və bu günə qədər başlayan prosesiyərdə mənstraları ki, bütün bunları bardağı atıq taşıran son məqam oldu Azərbaycan belə bir reaks edilməsi üçün siyasi tarixi şəra keçiş oldu. Rüya khanu, təşəkkürlər. Əslində siz kəsid ettiniz İsmail bəyin şövqətində. Əslində mən istəyədim ki, İsmail bəyələ bu izləyicilərin bu yazdıqlarını bir ələb ediyim. Çox istəyərdim ki, bunlara da çabab aktaraq. Rusya'nın birinci kanalında Azərbaycanın qarşı Qarabax Təhribatıf Kirmidcə Azərbaycan prezidentinin turanın baş şəhati bir də görüşünlə xarzi düşmənlərdən verdiyin məsajlara qarşılıq olaraq təhribata yol verilip yəgin ki, bunu yazmaq istəyim örmətlizəyici. Mən bir də İslən bəyəm bu fişirəyi dikkatimiz çəkdi. Mütün yazanlara təşək bir edirəm səki sual hədliyə kimi soruşmaq istəyirəm. Artıq Rusiya itirazlarını bildirən dövlətlərin sırasında qəzakistan qırılısından tazikistanından sonra Azərbaycan da qoşuldu. Tazikistanın itiraz forması xatırlanma qəzakistan və qırılısından atırılıran. Bəyədir, bəydə yazıq ki, Rusiya müşəbbüsün impü nə istərsə də yöndə gədən siyaslanışlardan görmüyorlar. Zürəyəxalın qeyd etti Türkiyə-Azərbaycan münansibətlərinin yaxınlaşması Cana Bərdogan'ın Azərbaycanın səfəli, İlham Aliyevin, Avdiyevilə görüşün də səsləndirdəyi fikirdlər. Rusiya da təbii ki, buna itiraz edirməsində şəraik yəradan bir faktırlar kimi sadalana bilər. Türkiyələnizi görünür Malbək, yəni bu məsələnin bir də pərda arxası var da pərda arxası bir də Azərbaycanından görünməyə bilər. Məh turkiyədən ezə görünür, o şəxsən mənim üçün çox varaldı ürün səşidək. Hocam, öncəlikdə Zürəyə hanım genel durumu çox iyi anlattı. Dilin əsarlıq. Burada olay əsasında 1980-lərin sonunda Rusya'nın kontrol şəxidində dağılması sürecin ətibarə şöyle qısaca geçərsək Öncə doğu və batı bloqlarının lideri pozisyonda olan Rusya bir küresel güçtü. Ancaq kontrol şəxidə dağılması və qısa bir süre sonra topallanması ilə bilikdə artıq küresel güç deyildə bir bölgəsər güç durumuna gəldi Rusya və Amerika, hər nə qədər olaraq diklenir gibi görünsə də Rusya genel olaraq bölgəsə birqüç pozisyondaydı 90-lardan bu yana. Ancaq Ukrayna Savaşı Artıq Rusya'nın güçdən tamamen düşməkdə olduğunu sonunun yaqlaşmaqda olduğunu göstərməsi ilə bilikdə küresel güç olmaktan da çıktığını göstəldi. Rusya bu Ukrayna Savaşı ilə kodu kəndi eləri ilə yani genel tabirlə kən dəyaqlarına ateş etmiş oldu və çaptan düşdığını göstəldi çünki bu Ukrayna Savaşı nə qədər daha öncə Rusya'dan ayrılmış olan yəni 90-da kontrol şirkdə dağılmış olan ülkələrin Rusya'ya birqliklənməsi sərç söz söyləməsi imkansızdı. Hər şəyə rəamən bağımsız olmuş olsalar bilə bağımsız dəblikdə topluluğu şəklilə həalə birliktəlikləni yürük tüplərini gördük və ekonomik olaraq da siyasi olaraq da birbirlərini həalə bağımalı olduqlarını yaşayaraq gördük. Yəni Rusya onları 15 tane ülkeyi bağımsızlığını verdi amma bağımsızlığını alan ülkələri qısa bir süre sonra əsasını da bağımsızda çünkü ekonomik olaraq həpsiz Rusya'nın bir şəkildə öləyə də bağımlı olduktan bir görbülər, bu yaşandı. Ancaq bu Ukrayna Savaşı Rusya'yı qüresəl, qüç, bölgəsəl, qüç pozisyonundan artıq kəndik dağılma riski taşıyan bir dürkə pozisyonuna getirdi. Ukrayna Savaşında Rusya 1945-lərim, yəni 2. yüzyılnya savaşının harp teklikləri ilə əvət sayısa üstünlük ayrı bir olay ancaq texnolojik olaraq və qarşısında Ukrayna bütün Batı'nın, Amerika bağışlı olunanqları bütün Batı'nın dəstəklərini alan bir ülkə pozisyonunda yəni Rusya əsasını da Ukrayna da Ukrayna elə savaşıq ya, Batı ilə savaşıq. Və bununla başı deməyəcəyi ortaya çıktı. Bən daha öncəki programlarda başqa televizyon kanallarında və yazlarında da bahsətdim, əvət Rusya yenilməli tamamən 2. dünya savaşının sonunda təstim olan bir Almanya gibi yenilməməli yəni Rusya kontrolün şəkildə yenilməli Rusya'nın kontrolün şəkildə yenilməsi Türkiyə açısından önəmli ancaq Rusya'nın ayrılam, işte Azar becəm və diğer 5 Türk dəvləti qaldestlərimiz burada yanlış anlamasın bən Rusya'nın yenilməsini istəməyələyələyəm, ancaq Rusya kontrolü yenilməli Rusya'nın tamamen mahvulması Rusya dən ayrılam dələtlərin işinə yarayacaq ama küresəl manada Türkiyə açısından bazı sıkıntılar doğuracaktır. Çünki Rusya'nın tamamen yenilməsi ilə bu qoraya savaşının çəkilməsi durumunda yana başımızda Amerika'nın yerləşmiş olduğu bir yunanistan var və yunanistan labirlikdə Amerika 2003-də bu yana Türkiyə kuşatmaqda bu səfər Rusya savaşının nəxəbində Amerika'ya qarşı qarşı gelməyə itimali var Amerika boş yere 120.000 askərini yiyemədi Rusya Suriyyə və Qıraq da var diğer Burqistan, Romanya ve Almanya dəki askərlərini artıran Amerika var Yəni, konuyu dağıtmayın İsmail bəy, bu konuyu dağıtmadan bir sual verim size lütfen Yəni, elə anladım ki bu gün yunanistanın Türkiyə Afçıq təzabüz etməsinə Rusya mani olur elə manladım Rusya mani olmuyor ancaq Türkiyənin Rusya ilə çeşitli bu bölgədə önəmli askədi ekonomik ilişkiləri var yani Türkiyə bir NATO ölkəsin ancaq NATO ölkələri ilə şuan da qarşı qarşı yesasında Amerika ilə də Çünki Amerika başlamak üzrəyə Türkiyənin NATO da olmasa artıq bazı ülkələri rahat zədiyor hatta Türkiyənin NATO dən çıxatılır çıxatınlaması konusu NATO ürkələri içəsində ki, Amerika bunda başta o belə tartışılır pozisyonda 2015-də Türkiyə Rus uçağını düşürdüyündə Suriya sınırında yani Türk topraklarını havasasın nilər edin, Rus uçağını Türkiyə düşürdüyündə Ruslaras haq çərçəvəsində Rusya-Nürkəyə bir savaş açma itimali durumunda biz Türkiyə için savaşma izlərikləri gördük 2015-də yani NATO ülkələri için Türkiyənin 90-lı yıllarda iki kutubda dünyanın sisteminin dağılması ilə bilikdə Türkiyə NATO açısından gözlən çıxatılabilir pozisyonda çıxartamıyorlar Türkiyənin gücü elə basit deyil ama Türkiyənin sorgulanır hale gəldir Amerikanın Türkiyə saldırısını Rusya ənləməyəm Rusya sayəsində Amerikada, Yunanistanın bir Rusya çox fazla doğrular etkisi olmasa da Türkiyənin Rusiyələ stratejik ilişkiləri var sonuçta bir şəkildə dialogları dəam edən bir Rusya-Türkiyə ilişkisi Amerikayı rahatsiz ediyordu Burda Azarbaycanın Rusya-ya vermiş olduğun nota artıq Rusya'nın gücünün nə qədər düştüyünü də göstərdir Sizin az öncə saydınız gibi diğer Türk cumhuriyyətlərindən də çizdi və silirlərlə Rusya-ya qarşı sərt təpkilər diqdurmalar başladı Dolayısıyla Rusya Karabağ konusunda Ermenistan və Azarbaycanla çeşitli ilişkiləri yürütməkdə Ermenistanın Azarbaycanla olan ilişkilərində şuanda dəam edən Surh münasəbətləri görüşmələrin də əsasında Rusya bu Surhun də bitməsini istəmədiyini yəni Surhun olmasını istəmədiyini də anlamak lazım Çünki bu coğrafyada Surh olması durumunda Rusya'nın kafqaslar bölgəsindəki varlığı tartışılır hale gələcək Çünki Ermenistanın sınır qurumalarını anlaşma gəliyə Rus askerləri yapıyor Kimə qarşı yapıyor? Türkiyə və Azarbaycana qarşı Dolayısıyla Türkiyələ normalləşmiş bir Ermenistan Azarbaycanla Surh münasəməsi imzalamış bir Düşman təliqəsi qalmadıysa Rus askerləri də burada artıq istəməyəm bir posisyonuna gələcək Zətən Paşinyanın da bu ikinci qaraba Savaşu öncəsində Batı ilə olan diyaloqları Fransa və Amerikalı olan ilişkiləri Paşinyan şahsında Ermenistanın cəzalandırılması ilə sonuçlandı Rusya son ana qadar Ermenistanın yanında yer almadı və Paşinyanın yardım tələbi durumunda Azarbaycan kəndi topraqlarında savaşıyor Diye bir açıklaması da var Dolayısıyla qarabağın Zətən Azarbaycan topraq Bunu Putin bilə Azarbaycan kəndi topraqlarıda savaşıyor sözü ilə Bunu da dəklər etmiş oldu Zımlən və sözdə olaraq dəklər etmiş oldu Ancaq beli bir noktaya gəlikdən sonra Rusya olaya dair oldu Oyuna dair oldu Paşinyanın getərə qərpalandığını Anladıktan sonra Hala Ermenistan Özəlində Paşinyan Fransa və Amerikalı olan Diyarotlarını dədərməkdir Az öncə saydık Rusya artıq güçləm düşmüş olmasından Dolayı Kharabağ Qafqastar geografiyasında Rusya'nın boşaltacağı sahaya Amerika yerləşməyə çalışıyor Ermenistan sahasını da Fransa yerləşməyə çalışıyor Bir də Amerika ilə Fransa arasında Bölədə bir mücadilə var Ayrıca Bununla bələbər Biraz sonra qonaya girecək sanırım Bu geografiyada Ermenistanla Dostlu ilişkilərini yüritən bir İran var O da bu geografiyada Kendi kontrolünü Ermenistan üzərindən yürütməyə çalışıyor Burda sorunun cevabı Azərbaycanın Rusya'ya Nota vərməsi Rusya'nın artıq gücünün Sorgulanı hale geldiğini Eski gücündə olmadığını Ortaya koyduğundandır Ama şunu da belirtəlim ki 1912-i hekimdə Erzincan da Türk dünyası səmpoz mü yapıldı Oraya bəndə qatılmışdım 1300 civarında Resmi davətlinin olduğu söyləndi Türk dünyasının hər yerindən Yəni, Türkiyədən sonra En fazla Azərbaycanından qatılım vardı Makadön ya da ki Eski ve Balkanlardakı eski Osmanlı topraqlarından Qagavuzya dan Doğu-Türkistan dan Diyyə Türk cumhuriyyətlərindən Irak Türkmələrindən Və burada sayamayacağımız Türk coğrafkasının Tamağımından qatılım vardı Bu qatılım Yani Türk dünyası səmpoz mü 1912 hekimdəki səmpoz mü Və Geçən yıl artık Türk dəvətləri Təşkilata adıyla Yeni sistemin Getirilməsi Türk dəvətlər arasında Türk dəvətlərinin birliğinin Etə keməyə büründüğünü Göstəlməsəsindən önəmliydi Bu da tabi ki Türk dünyasının Rusya özəlində Dünyaya Türk dəvətlərinin artıq Birlik və bərabəliyini göstəlməsi açısından Önəmli olsak yəkik Çünki bə bunu kəndim, yaşadım, gördüm orada Bu da önəmli Türk dəvətləri təşkilatı Artıq Bu səmpoz mü də göstərdik Birlik və bərabəliyin Oruxmaqda zətən Birlik də və bərabəlik deyiz amma Bunun olabilirliyi sorgulanıyordu Bu səmpozimlə Kəndini göstərdi Bu diqduruşun Tabi ki, Türkiyə cumulbaşkanı Erdoğanın Sıx-sıq azar bejana gidip gəlməsi Və azar bejana artıq İki devlət, Tek millət sloganının Adətə Tək devlət, Tək millət pozisyonuna Evrilməkli olduğunu göstərməsi açısından da önəmli Tək devlət gibi davranıyor Bu bizi tabi ki, Çox sevindiriyor Bizim yıllardır içimizdə qalan bir uxta Bununla bərabə Macaristan Türk devlətləri teşkilatı üyələrinin Kuzey Qırbı Türk cumuliyyətini Örmizdəki ay gözləmici Üyü olaraq Bu teşkilata üyü olacaq Müzdəsini aldıq Artıq Türk devlətləri 8 Devlət Tək millət pozisyonuyla Çox daha güçlü olacaqdır Və bunu bu sənpozim də göstərdi Yəni, Azərbaycanın Rusya Nota və elməsinin Səbəkləndən birisi də Türkiyə açısından Bu şeydə görülə biliriz Yəni hocam, ısa olaraq İstiyərdim bu sual cəvablandırasız Bir izləyicimizin sualını isə Zürəyəxanına soruşacaq Azərbaycan Mövzut durumda Azərbaycana cəsareti verən Rusya müqablində Həm Türkiyə yanında olması Həm Türk dövlətləri beləyinin Olması Həllə Rusyaın zəifləməsidir Bu qədər sağda Bunu xarakterecə eləməyolar mı? Sorunun cəabı ən özət Tək cümləyə yazın dərsəniz bu Türkiyə, Azərbaycan, Birlik devlətləri teşkilatının Olması Rusya'nın zəifləmiş olması Çox təşəkürlər Təşəkürlər Qrafiləxanın soruşu Rusya yəni notə verməzdən Bir az əvvəl Azərbaycanın ayrı düşünüş soylaşlarımızı Təliyələ maraqlanacaq Bu nəylə bağlıdır? Bölgədə doğrudan ciddi atsələr başverir Yə bu planlı maniəmirdir Buyurun, Zürəyəxanım Siz əjidək Bu suala təbii ki, İsmail bəyində cəvabını əjidərik Təşəkürlər Bu belə dəsək Rusya'nın az öncə biz Azərbaycanın hazırki reaksiyasını Doğuracaq səbəkləri İzahittik Və o Yınvallı adam mən üçünü dağım ilə təmələtlə istərim ki Bunu biz Rusya'nın Diplomatik yalmışı olaraq qayımətləndirə biləri Çünki Rusya'nın Bu günkü riyallıqda hazırki şəhdləri İster siyasi Sadəyə hər bir durumu Azərbaycanlı münasibətlərin Türkiyə ilə münasibətlərin Türkiyə ilə münasibətlərin Azərbaycanlı Türkiyə İtfak şəkin də Khardisi əlsət Piyadetikləri Azərbaycana qaşı olan pətir İngizamanda Türkiyə qaşı olan Bir pətir cəndə mən bu münasibətləndirən Rusya'nın Bu günkü riyallıqlarda Azərbaycana qaşıq Ücretsiyətlərin Diplomatik yalmışlı olaraq İtfak şəkin də İngizamanda Türkiyə Sadəyətlərin Ücretsiyətlərin İngizamanda Türkiyə Sədiklərin Dibomatik yalmışlıdır Biz İranın da kimsəliyə bilərik Çünki İranın da İngizamanda Şəklər Rusya'ya İngizamanda Siyasi bakımından Fansaları mən qədəsində İngizamanda İngizamanda İngizamanda Sədiklərin Sədiklərin Ücretsiyətlərin Sədiklərin İngizamanda Sədiklərin Sədiklərin Siyasi Siyasi maraqlarını Öləkəsinin Sədiklərin danlar, iqtisadi durumundan daha ön plana yətirir və nəticə itibariyən, tarixin Azərbaycana qarşı tarixin xaqtalaşdırılmasından tutmuş və hələ də Azərbaycanın bölgede güclənməsindir. Türkiyənin bu imvalla, yəni qarabağınların şəhsindən sonra, yəni Narevədən sonra bölgedir, daha ağırlıq şəkədə mevcut olmasını özünün siyasi varlığına bir tətid olaraq görür. Amma əslimdə Azərbaycana, yəni halkən azından halk azır ki, fiyaritətləri bölgedə sülhün güzləndirilməsində yünəldir. Yəni, məluməsində, İranda, dünya Azərbaycana farlayamam, amma bugün üçün, yəni, riyalur məncimətləndirsək, bugünün şəhslərinə sıqmayan bir məhdələri bu. Ona görə də İran sanki çox iləriyə geçmiş artımlarandır və özünün dəri seyrifahını, xaldırma yifahını düşünmədən, dələ bir diplomatik yanlışlıqlara yol verir ki, bu yanlışlıqlardan biri dələ Ukrayna məsələsində bir şəhərdə uğraqsaqım. Ukrayna ən qəhər azır çözdürünün tamirəm deyələsində, bəyanaqlar dəri də bir qətərəkən Rusiya drone-lar saxma final bağlı məsələləri dinləmə gətirmir. Yəni, bütün bunların diplomatik yanlışlıq olaraq kıymətləndir. Həməl, nəticə etibarın bardağının daşmasından danışlıq. Yəni, həm də az öncə qeyd etdiyimiz şəhətlər çərçirətində ki, Azərbaycan artıq rejdiyəmdə güclənmə yüz rədi Türkiye ilə bir iqtifadın və erbətdə ki, Azərbaycan su verinbəyi burada fəhzıd altında qalırsa, Azərbaycan ərazi bir çözdürünə, güclənməsində bucur qorquyla fəhzıbaqla attımlarla hansıda çözdək yanaşırsa, Azərbaycan bu dövlətlərə, küsusən İran Rusya kimi, hər zaman Azərbaycan su verinbəyi təhikdürədən dövlətlərə qarşıq günahsibəti. Azərbaycan daha öncədən numarəş etirməri də, amma görmür ki, bu dünki rejdiyəl şəhətlər buna daha çox rəvaş verir və Azərbaycanın dediğin kimi, İran'a qarşıq, bu dünki münahsibətin, halbuki Azərbaycan həmişə, isə Rusya isə İranban münahsibəti, tohsi həminiyyətib olduqsa xamağa çalışıq, xoşu dövlətlərlə su taraqlı, siyasək əsasından münahsibət bulmağa çalışıq. Amma bu dün Azərbaycanın ürüncət rektorikasımı, hər iki dövlət özlər fələbədir. Çox teşəkkürlər, Züriya Khanın. İsmail bəyi, həm Rusya da əvvəki güzgəlməyib, yəni xüsusilə, Quraynya Savaşında Rusya'nın ortaya qoyduq, o əskəri performans, hərbü performans, hərbü görüntüsü. Biz də onu göstərdik ki, Rusya ətrafında ciddi bir mefya aradalımdır. Azərbaycanın bilirsiz, bəlk də Türkiye də Rusya'ya münahsibət Azərbaycanında ki, olduğu kimi deyil. Nəyə görəsün ki, Türkiye torpaqlarını Rusya 300-dil işxalda saklamayıb, hə, gəlib işxal eləyib, biriniz dünyaya savaşında amma qarısı sarıqamışı, amma sonra geri çəkilib, sonradan misax-i milli sınırlarından bir zə Batunqalı Rusların nəzələtində. Amma Azərbaycan bütünlükdə Azərbaycanın guzeyiruşlarının şal altında olubunu yürü. Türkiye də Rusya münahsibətlə, biraz da iqsadi açıdan önəm kəs biliriz. Türkiye'nin təbii qaynələri yoxdur, bunu da anlayırıq. Amma bizim üçün Rusya'nın bu gün çökməsi, həm də Azərbaycanın bir vardıq məsələstir. Azərbaycan son 30 il müstəqillik dönəmində, hər zaman Rusya tərəfindən təhdil edildi. Bu gün Rusya'da problemlər var. Iran qaynəyir canın qonuşumuz. Bilirsiniz, Iranın əhalisinin yarıdan çoxu soydaşlarımızdır. Türkslülər. Azərbaycan Türksü var, Qashqay Türksü var, Ebibət Türksü var, Türkmənlər var. Onları mən heç səman ayrı mürəm. Bələ bir şərhətdə Azərbaycan üçün də bir seçim anı yaranırdı. Regiyon gərginləşir. Bu seçim anının müəyyənləşməsi kiməli osulabilərmək? Azərbaycan artıq öz yerini müəyyənləşdirir. Amma o yer har ola bilər. Mən istəyərdim səvbədimizi bu yöndə də davam edək, İsmail bəyi. Evet hocam, yani Türkiyənin Rusya ilə diyaloqları 1910 ildən itibaren farklı bir mecrada yürüdü. 1917 dönəmində Boşa bir gittilali. O dönəmlər Türkiyə Biric Dünya Savaşı yaşıyordu. 1919-dan sonra Qazi Mustafa Kemal Atatürk'ün öndərliyində və sila xıdaşlarla birlikte yürütmüş olduğu millimcadilə dönemində o gün ki, şartlar gəli, Türkiyə Rusya ilə doğu cəfəsini güvəndə tutmaq, Batıda Yunan özəlində diğer işgal qüvətləri ilə mücadələ edə bilmək üçün Rusya ilə farklı bir diyaloq yürüdü. Və 1945-dan itibaren də doğu batı şəkliləri ki, önləm bir dünya sistemi yaşandı. Evet, Türkiyə bir NATO ölkəsiydə ama Rusya-dan 30-də yıllardan itibaren texnoloji transferi yapan bir Türkiyə var. Türkiyə doğu bilovunda olmamasına rağmen Rusya Türkiyə üzərində bir çox təhislis və fabrika qurulumunda yer almışdı. Ki, bunların ən məşhudi iskanın önədəmişsə bir fakulası. Bunun gibi, yani Türkiyə Rusya da çox farklı bir diyaloq içerisində. Az öncə dedim ki, farklı bloqlar da olmalarına rağmen ekonomik və ticari ilişkilələ rəam ediyo. Şu anda da Türkiyə Rusya-nın batıya açılan kapısı pozisyonunda və Türkiyə Ukrayna-Rusya sabaşında həm Ukrayna-yələ, həm Rusya-yələ doğrudan görüşə bilən iki ülkeyi sur masasına oturtabilecek pozisyona olan kegürkə. Çünki iki tarafı arabaldurq yapabilən bir ülke pozisyonundayız. Evet, Rusya-nın yenilməsi az öncədə söylədiyim gibi, Azərbaycan və diğer Türk cumuliyyətləri hatta, diğer 15 ayrılan 15 ülke için farklı bir mecladan bakılır. Amma Türkiyə açısından bir az olay farklı. Bunlar Ruslararası konjöktür işte, biraz farklı işkəli, duygu sallıqdan ziyadə ülke mənfaatləri. Tabi ki, Türkiyə kendin mənfaatləri üçün Azərbaycanı elbəttir ki, ötələməsi mümkün deyil. Zətən Türkiyə bununla ilgili çox önəm açıqlamalar yaptı. Azərbaycanla yürütülən hiçbir anlaşmada Azərbaycanın onayının verilmədi, Azərbaycanın alayın olacak hiçbir maddə xabilədilməyəcəyə işçəklində, zətən Türkiyənin deklarasyonu var. Bu coğrafyada olaylar işte farklı işləyir. Yəni, İran konusunda aynı şəkildə. İran uzun zamandır Türkiyə ilə sınırları deyistirilməyən iki ülkə pozisyonda. 1932-də ağrıda nədəni ilə qarşıqlı diyaloqla topraq dəyiş tokuşuyla bir orda sınır değişikliyi var. O da qarşıqlı anlaşmayla bunun haricindir İranla. Çox uzun süre savaşınlamış, ancaq İranla siyasi mücadəliləri yürütmüş bir Türkiyə var. Yani Türkiyənin sədəcə Rusya ilə diyaloq farklı deyil, İranlı da diyaloq farklı. Evet, sizində söylədiyiniz gibi İran nüfusu 100 milyon civarında və bu 50 milyonundan fazlası Türk nüfusu var. Ancaq İran təbii ki, şuanda kainamaxta son dönəmdə o başörtüsü olayla başlayan və göz altında qatledilən bir hanımefəndidən dolayı şuanda halq ayaqda ancaq o bir olayın kırılcım isim bahanesi idi. Arabbahrındakı Muhammed Bouazizi'nin Tunusda kendisini yakaraq intayə etməsi gibi başlayan bir olay gibi domino etkisi yapan bir durumdu. İran da da böyledə bir durum var. Ancaq İran, Ermeristanla, geçmişə dəyarlığı ikili ilişkiləri çox quvetli. Bununla bərabə, İran əsas qorkusu bizdə topraq qayb etmək var, təbii ki, qorkularının bir tanesi. Güney Azərbaycan eyyəratı dediyimiz İranın kuzey bölgesinin, Azərbaycanla birləşərik bir Azərbaycan toprağı olması qorkusu yaşıyor. Ancaq İranın diğer bir ən ən qorkusu da ekonomik əsasında. Saradəcə o Nakhçıvan koridoru bölgesindən dolayı Ermeristanın işqal etdiyi topraq nədini ilə Karasal bağlantı, biliyorsunuz ki, Nakhçıvan'dan İran'a girərək Azərbaycanla bağlanan orada bir cep yapan bir alan var. Ben bununla alakalı 2020-də bir makaləya almışdım. 2020-dəki araşdırmamda, yəni 1,5 sene öncəki tarih, aylıq 12.000 tır ya kamyon İran üzerindən, Nakhçıvan'dan Azərbaycana dolayıya geçiyor. O da pandemi olduğu halda 12.000 tır, yəni ortalama 12.000 tır kamyon, ve ortalama araç başında 700 ilə 800 dolar bunda vergalıyor, geçiş ücret alıyor İran. Bunu xabaca hesapladığımız zaman 12.000 çarpı 700 dolar ay bazında hesab edilip 12 aya yıla vurduğumuz zaman 100 milyon doların üzerində muazzam bir gelir var. Bu da əsasında İran tədirqilətməkdir. Yəni 100 milyon doların üzerində pandemi sürecində gelir varsa, pandemi ormen süreçdə 150 milyon dolarları bulduğum, o da 1,5 sene öncəki hesapla söylüyorum. Çox muazzam bir gelir var, İran bunu da xaybetmək istəməyərim. O Nakhçıvan koridoru, Zəngəzür koridoru dediğimiz Sahanın açılması və İranın burada devrədəşi bırakılma qorqusu var. Bu geliri xaybetmək ihtimali İranı tədirqilətməkdir. Bununla bərabər o koridorun açılması ilə birlikdə Ermenistanın ekonomik açıdan rahatlaması. Bu coğrafyada biraz daha özgür hərqəd etməsini sağlayacaktır. Çünki Ermenistan bir yandan İranla ilişkilərinə iyi tutmaya çalışıyor. Bir yandan Rusya ilə bir yandan France ilə bir yandan Amerika ilə. Şuan da Ermenistan durumu həm ekonomik, həm siyasi, həm də komşuları ilə və dış politika ilə Allah qulaq olmuş pozisyonda. Paşinyan zaten hər gün farklı, farklı açıklamalar var. İmzalamış olduğu sözləşmələrə görə də hareket etməyər. Dolayısıyla bu coğrafiya çox farklı. Amma bir də şey belirtiyim, burada unutmadan Antiparentes. Hindistanın Karadeniz açırma deyib bir projəvə. Hocam, duydunuz mu bilmiyormu? Hindistanın İran üzerindən, Ermenistanı oradan Karadenizə bağlanma hamlesi olduğunu görüyoruz Hindistan. Ancaq Ermenistanından sonra bu bağlantının Türkiye üzerindənmə, Gürcistan üzerindənmə olacağı həniz nətləşməmiş. Çünki Gürcistan nasıl bir tavır taqınaca bilmiyor. Ermenistan üzerindən də Türkiye normal eləşmədiyi üçün Azərbaycan'da suq yapılmadığından dolayı. Bələ bir şey var, sığıntı da var bu coğrafyada. Bununla bələ çimin DEMİL PAKYOLU projesi var. DEMİL PAKYOLU projesinin Zengezor koridörü zəlindən qeçməsi durumunda İranın az öncə saymış olduğu və bundan sonraki çox daha muazzam bir gelir kainanın kəsilecək olması gibi risklər var. İran bölünməriski yaşarken, yəni, topraqların Azərbaycan lehinə qayb etməriski yaşarken bir də ekonomik qayıqlar var. Təbii ki, səlidə bu araç və tır qeçişindən ziyadə doğal qaz yerat kainatlarından dolayı zarar yapma etməli konflikus yaşıyor. Çünki bu əlmə istəni Zengezor koridörü zəlindən Azərbaycandan, Nakhçivana, oradan Türkiyə üzəlindən həm Azərbaycan, petrol və doğal qazının, həm Türklü mə istəni yerat kainatlarının batıya az olunacaq olması. Qazak istanaqada uzanan yerat kainatlarının bu coğrafyadan batıya az olunacaq olması. İranın petrol və doğal qaz piyasasını qayb etməriskini də taşıyor. İranın bir çox qaybısı var. Böləcə fazla uzatmadan sözü bağlayabilirsiniz hocam. Çox təşəkkürlər İsmail Bəylə. Maddəm ki, İran mövzusunu davam edirik, bizləyicimizin sualını istəyərdim. Zürəyəxalınca, avlandırsın. İrmənlər, sərhəttə şəhərəkətləyəni şinda şiir, hazırlık görür. İran bir anda proseslə qoşuldu, mesajlar verdi. Azərbaycanın azır ki, mövqinin nəzəraları İran irməstənə ki, bəni bizə hücum edə bilər mi? Yəni, sövbət mən əlavə ediyim. İranın özü dəxilində də çox ciddi proses getir. Və tarixən də belə olun. 1979-99 İngılabından sonra Irakla muharibə başlandı. İnsanlar bir növ muharibəyə, muharibə ilə məşhul oldular, belə desək. Və İngılabdan bugünə qədər qırxı çüldü, o İngılabla məşhul olan millət hələ də o rejimdən narazdır. Həm o rejimi deyəşə bilimiz. Bak, indiki proseslidə necə düşünürsünüz? Bizim sərhətimizdə də İran böyük böyüklə təlim keçir, sanki bir güz göstərisidir. Sizcə bu cesarəti əldə iləyib İrmənistanı yanda dayanabilər mi, Azərbaycan? İranın belə bir cesarətinin olacağını düşünmələm. İran nəklə Azərbaycanla bağlıq. Qədərnin yarandığı dövdünə də dəsək. Köt dört gün muharibə başlamasından bu yana Azərbaycanın qarşı inanın əsi tiyasətinin mahiyyəti ortaya çıxmalı başladı. Bizi ondan qabaq da, biz buzür təxribat çağdır qumların, bəyanatların əvvətəki şahidi olur. Amma bu daha çox muharibədən sonra Azərbaycanın qarşı gözünləyə başladı. Yalnız sözlə gözləyə gözləyə gözləyə təşikələmdən bunu kemətləyəm vəzən, ən azından İranın hazır ki, siyasi, sade, sosial şəhətləri, hər hansı biz gözləyətlə muharibə etməyə İranı qaladar edə bilməz. Qususən, indiki sosial şəhətlə İran'da əktirazların tükləvi şəkində başqaqıdır bir vaxtda. Yəni, İran'da belə bir əktirazlar mullar rejimlə qarşısında deyilir ki, əktirazlar mövcud oluq bundan öncə də demək olar ki, hər mənyəm periyoldan, bir dəmdir, onun dəmdir belə bir əktirazlar mövcud oluq, əsləsən, seçki periyodunda mövcud oluq. Və bu qədər migiyası da bu qədər tükləvi mövcud olunuq. O vaxamından indiki əktirazları cövlətə, yəni hakimiyyətə siyasi rejime təsri vaxamından ciddi əktirazlar kimi bir dədirmətləndirə bilərik. Və belə bir əktirazlar sonunda iftadi və izbəkimin indiki şəraikində İranın hər hansı bir ciddi əttə atılacağını, yəni, sahədə hər hansı bir əttə atılacağını düşünürəm. Yəni, İran belə bir əttə atılcaq bir dövlət bəsə, ilə bu yaxınlarda Suriyada İranın pualarının mövcud olduğu hər qıbazı İzrael karaklığından bombalanır, ən azından İran Karabalda siyonistlərinə ictarışına çıxazralma ilə İzra ilə adəkifat hər bir ətraf reaksası verə bilərdə gəl, belə bir reaksədirməyi imkanına sahətdir, səlmən görə də, ən bunu sadəz olaraq İranın hər zaman ki, ritoloik asmın dinləz davamı kimi dədirmək, ən dədirm ki, həm tarixi, həm siyasi, həm straqici, həm iftadi şətlərin mövcudu ilə sadəz olaraq qurfiya düşürsə üzünün qurtusunu məlgən formada göstərməyə çalışır, yəni, istər, ikini Azərbaycan faktoriyla bağlıq üçün səlm, ilmi iki ictarışlar planda, üçün səlm, ilm də İran eləyədin, məlum, bəyən, atlarımdan sonraq İranın bu sahədə qursi daha da artmaq üzlərdir. Çünki qarabağından bağlıq ilə, düşünir ki, Azərbaycan həmin ərazıdən müvafiq bölgədə ərazı problemini, su verenliyini həlləyədik səlmək ki, mövbət hədəf, artık İranında ki, Azərbaycan topaqları olanlar, səs sahədə də çəkiləcəcə, çünki iqtisadi üçünlük bir dəvələtin siyati bağımlandır şəkləri bitti etmətmə yol verəmdir. Nüans olduğu üçün İran, bu məhsələ bədə Azərbaycanı rejiyonlu düzləməsindən yön verən bir dəvələtə çəkiləməsindən, xüsusən qarifə bir düşməntçiləyə olan Türkiye ilə itibadın itibak şələtin də verəmir düzləmləmləm İran, hiçbir şəkində qəboy edə bilmir, rejiyonlu düzləmə altəmətik üçün xormalaşmasını, hiçbir şəkində istəmir. Bir gətərəftən iqtisadi bilidiyentləri varədi bunların öncə yana dəvəcən turqbaqları işxalatını qaldırıb bir dəvəlidən həm maxtirana quriolunun növcud olmamasının dolayı gözü rüsunların əvvəlilməsi ilə bağlı. Bir gətərəftən, məlum məsələri ki, qarabağda kaçıq malçırıqla məşğulə bilir. Bir adiyyətmə bir bozdu o məkini yəni həmin ərazi istifadə olurdu. Eyni zamanda ulaqşədən sonra, kioruz kafayı yoğununun nəzərəti alınması məsələsi də ilhamın qıcıqlarının daha da asmaq məsələsi, məlum məsələri ilhamın bu akadə vəziyyətində olması və ilməntizandan bir qıçaq kimi Avropaya keçikçis əldə etməyə çalışması reyaktırlarının başıqlarının də ki, Avropadan həmin proyektoriya üzrə ilhama gətirilməsi məsələsi ki, bunların qarşısını yəni qədər alınmış oldu və yaxudda alternativ yoğun çəkilməsi məsələsi gündəmə gətirildi ki, bu da reyniz, maliyyə, digər şəhərlər baxanının ilham üçün heç oktimal variyansı deyib. Bütün bu şəhərlər kompektində ilham ıslədəz olaraq qorduya düşüldü. Bakma yaraq ki, çubunki şəhərlər də azərbaycanı qususam üçün təgəl üçfarması ilham üçün bələyə gətirilmişti. Yəni, çəngəl üçün dəli üçünlə İtalya qədər uzanaca olan orta xətlə, nəqliyət xətlinin formalaşması əslində ilham üçün oldukça əlverişti bir xətli. Onların sonmaqla ilə sürdürdürlər. Hindistan, Irmənsistan, ilham Irmənsistan xətlinin əbətdə ki, daha məntikli, daha oktimal bir nəqliyət xətlidir. Ilham üçün də azərbaycanı qətirilməsi siyasi tarixi maraqlarını asıq bu qıstadi maraqlardan, qıstadi üstünlirlərdən ilə elə tutduğu üçün bücür gövdə göstərşi etməyət çalışır. Elin işəkindəniz də ki, Rusya nə qədər üçünlə bir toriqas var. Quray namlar ki, dün yəni gövdə göstərşini biz şahidə oluruz. Yəni, Nato ilə bir qarşıdırma kimi bunun başa düşə biləri. Yəni, bir başı varıq Natoya qarşı məsələn əvvəndən Natoya üzvüliyimdə Hüsyan, hər hansı bir adekvat reaksatının olmaldırmı düzgəlik. Elin şəkildə də İran və elin bir toriqağında məsələn sözlə gövdə göstərşi göstərilməm faktiq olaraq İran'ın özünün su verinliğində deyək ki, bir təhik başlayır deyiz dəməl İran hənin reaksanı məlum güzələ qarşını maaş etdirə bilir. Təşəkürləz, Riyaq hanım. Və elə işin son bölümünün mən iğəgin ki, bu sualın cevabını istəyəcəm. Burda izləyicilər də yazıllar ki, İran və Rusya'nın strateji partner olmasıyla bağlı. İran və Rus ikisi də məhvə gedir. Biz bunu belə üçünə bəl də dedik. Demələ, Arzman Abbasoviyyası, İran Həmşi, Azərbaycan Huzum, Rusya'nın bir yeri dəyətə keçirməyə çalışıb. Mən bunu nəyə görəb? Okudun və sizdən bunu cevabını soruşmaq istəyirəm. Bu gün Rusya'daki durumda göz önündə İran da çalxalanır, gün və gün orada proses dayanır. Yəni, mütəmadə lagə deyəm mən İranla. Belə bir şəraikdə Azərbaycanın seçim anı, mən Züryaq hanımdan da soruştum, sizdən de soruşmaz. Çətin bir duruma gəldi sual Azərbaycan. Amma siz İran'da gedən proseslər yönündə, Rusya'nın quraniyyat açdığı sabaş yönündə, regionda hensin də her şeyliklərin baş verə biləcəyənə fragnoz edəyə bilərsiniz, İsmail Bey. Nələr gözlən regionun üçün? Hocam, İranın Türkiye və Azərbaycan sınırında ardaqda tətbiqatlar yapması Züryaq hanım deyindi, həbsi göstəştəyib alətik. Türkiye və Azərbaycan savunma və hərhangi bir taruz durumunda birliklə hərək edəcikləmdir, və bunu uygulamalarında göstədilər. Dolayısıyla İran nə Azərbaycana, nə də Türkiyeya saldırabilir? Hərhangi bir Türkiye ya da Azərbaycana saldırılmış olsa İki ülkəyə kəndi topraqlarında saldırılmış şəkliləyə hərək edəcəkdir. Sözlə, pili olaraq da sahada gördük zaten. İkinci Qarabağ Savaşında İki ülkənin nələr yapabilecəyini sahada gördük. Bununla bələbə az öncəyə bahsettik. Evet, Rusya da gələcəkdə nə olabilir? Rusya, Ukrayna Savaşından sonra kəndi içində hala demografik yapsı yönündən zətən homojen deyil. Farklı unsurların da ayrıca hərqətlərə gitməsi bəklənməlidir önümüzdəki süreçdə. Yəni, bu savaşın uzaması və Rusya nın sonuçlanması durumunda. Və yine önümüzdəki gələcək süreçdə İran, bəlkə həmən bu gündən yarınə olmaz ama Azərbaycan işqalət altında bulunan İran-Azərbaycan dediğimiz topraqlar da bu topraqlar öyliyə də Azərbaycanla bir gün birləşəcək. Bunun İran'ın corpunəcələ faydası yoxdur sözündən hərəkətlə. Bunun gəlçikləsəcəyini İran da bilir. İran-daki sorun əsasında bugün rejime qarşı haqq haqqətlərimiş pozisyonunda ancaq İran-daki əsas qaygı və corpu ya da anlaşmamazı corpusu mevzud İran rejiminin yerinə kimləri gələcək konusu var. Yəni, həniz o da ənlət deyil. Kəndaralarında tam bir lidəlik, anlayışı yox. Bu rejim, ola rejimi gittikdən sonra kim ya da kimlər girecək hangi unsurlar var? Çünki mələsəf bu coğrafyada tam örgütlə bir hərəkət yox. Yəni, İran da haqqda bir hərəkət var. Ancaq çox da örgütlə deyil. Çünki kürt unsurlar ayrı bir göstəri yapıyor. Ayrı bitçi Araplar ayrı durumda Türklərim pozisyonları daha farklı və kendi içlərində hala yaşabilmiş deyil. Bu hər qarəkətini yapanlar liderləri nin kimi olaca bəli deyil. Ər o bəlli olmuş olsa, bu süreç daha da hızlanacaktır. Təbəki İran 100 yıllardır Batı ilə Diyaloğu olan bir ülke, özələtli İngiltərə ilə. İran'dakı haqqətlərin haqqasını da İngiltərəyə də baxmaq pərda haqqasını da. İngiltərə kimi işarət edərsə yönetimlə alakalı liderləyə oynayacağını bəkləmək lazım. Burada İngiltərə şuan da sessiz duruyor. Anca İngiltərə nə bu olaylara dahil olmadan anlamına gəlməməli. Halk haqqətini şuan da hənüzləl liderini bulamamışdır. Bu liderini bulamadıysa İngiltərə kimi getirəcəyəni qarar verməmiş deməkdir. Ona baxmaq lazım. Türkiye açısından, Azərbəlin açısından İran olaraq algılanmamalı İranın yapmaya çalıştığı bir nüklər hamdələri var. Ər İran nüklər silahını oluşturursa, ilk təhdidəci ülkə, Türkiye ve Azərbəlcan olacaktır. Bələ bir durum var. Mevcut halilə İran bizim açımızdan, bizim dəkən Azərbəlcan və Türk coğrafasını qast edirik söyləyərim. Bizim açısından İran bələ bir təhdid fiilən bir saldırı yapmaya cəsət edemiz. Yaptığı anda kəndi kənləyə dağıtır zaten. Çox təşkilərdə, hər ki, dəyəlik onağımıza təşkiləri yirəmən Hürriya Khanulma, hem İsmu Albəyəm. Büyünki biriliş bayaqları izləyicilər də soruştular. Sırh paltoloji məsələnin anaziyilə bağlıydı. Ona görək ki, paltoloji dəbət etdik ki, bu duruma paltoloji anlam versinlər analiz versinlər. Siyasətçilərin yanaşması biraz fərqə olur. Ona görə, siyasətçilər daha pafoslu olur. İzləyicilərimizi təşəkürəyirəm və təbbişi ən böyük təşəkür də bizim buna alarmamız haqq edirlər. Sağ olun, sağ olun aqalım. Daha bir canlı yayımın sonuna gəlib sattıq. Təşəkürəyirəm İsmu Albəyəm və Hürriya Khanulma və canlı yayımı bura daha nöklələyirik. Ləkəsiz-bərdən məhvələn bir masul tuməndə bilmək kimi əftif olsunlar və beldəşimizi bundan sonra yayılma isəsün də dəsdəyə olsunlar. Allah-u əmanında, sağ olun, sağ olun. İyi akşamlar. Sağ olun.