 Rüsyan imkanlarına 50 metr taşdırır. Digər tərəfdən, Rüsyanlarına 50 metr taşdırır. Diyyət qazası həsrə ki, minnikofətə belıfsə məhid tüşüələ vəriminə. Sabanız xayr olsun Ərmətli kanalını sizləyəciləri xaqla bir arada verilişin Ərmətli proqramı ilə sizin qarşınız dayıq. Bu gün ki, bizim studiyamızın qonağı təhlikəsizlik üzrə ekspert İlham İsmail Məhid. Qoş gürdin, Həmət. Qoş gürdürsün. Sağ olun, Ərmətli kanalını sizləyəciləri yayımıza çetməzdən əvvəl bizim yayımıza maksimum bəni və faylaşmalı. Kanalımıza abinə olmağa qaş edirik ki, bizim fikirlərimiz daha çox insana çatabilsin. Ərmətli kanalını sizləyəciləri, bu gün biz xaqla bir arada proqramında təhlikəsizlik üzrə ekspert İlham İsmail'la yaxın günlərdə gözlənlən sosyədə başlıqdaq kritik bir görüş haqqında olacaq. Bu görüştə Rusya presidentin Vladimir Putin və Türkiyə Cumhurbaşkanı Dəcət Tayyip Erdoğan'ın görüşü gözlənir. Bu görüşlə bağlı ümumiyyətlə ölkədə payitologlar və müxtəlif ekspertlər çox müxtəlif işirlər səsləndirməklədirlər. Və bu işirlərdən əsası da odur ki, bu görüş barışa mı yoxsa daha da cərcilləşən növbətli bir savaşa mı səbəb olacaq? Bu növbizi ətirafında müzakirə edil, sonra məsələləri daha da açıb xaldımızı narahat edən bir görməsəllərə, qarabaq məsələləsində və digər məsələlərdə də toxunmağa çalışacaq. İlham bəyi istəyəm ki, sualəsizə ənvallıyım, başlıq daq görüştə konkret olaraq gözləntlər var. Çimlərdə deyir ki, bu gərcilini olacaq, çimlərdə deyir ki, bu barışa sərabı olacaq bir görüş olacaq. Ümumiyyətlə, son cümlərdə baş verən, Türkiyənin İranma səhətdə koşun toflaması, İdlibə-Elavə Kürbeləri yerləşdirilməsinin fonunda sizdə bu görüşlərinə baş verəcək? Hansı görətləriniz olmalı? Təbii ki, bir başı deyə bilmək ki, görüşlərinə və baş verəcək, adətən elə görüşlərin, biz şəhər eləyməyən təhlilərə sızlanıq deyir ki, amma bu əsl mahiyyət bəzən çox vaxt neçik günlərdən soru özə çıxıl, aparlan siyasətlərin özə çıxul, o cümlədən də qarşıda gözlərinə, amma siz 10. yüzyun qedi siz ki, kritik görüşlərin. Kritik olmağına səbəbsə, son vaxtlar, son günlər hətta bəndə, baş verən hadisələr, muxtələf istiqamətdə daha hadisələr, amma önündə təbii ki, Suriyaya gəlir. Siz özə görürsünüz ki, Suriyada baş verən hadisələr istəyir, qısa müddətli dövüşlər, baş verən antiterror əməliyyətdar, terorçuların məhvidilməsi, siyasirlərin bəyanatları göstərir ki, sözün əqdi mənasında Suriyada vəzid artıq yenidin dərginləşibdir. Elə bir cəunfakda qeyd edək ki, Suriyaya xaricişlər nazirə, Türkiye bir növ nota kimi verdik ki, Suriya ərazisindən bütün Türkiye qoşunları çıxarılsın dün ənlərim. Suriyada vəzid getdik ki, gəlginləşir, idlibdə gəlginləşir, 11 terorçu məhvidildir, fakt ki, 11 terorçu qarşı tərəfi, yəni, Türkiye qarşı qoydan ilə Rusiya və Suriya tərəfindən qızışdırılan məyən qüvvələrdir ki, bunlar hərəkətlərə keçirlər, bunlar elə, Türkiye'di çağatlarını verir. Bu məsələn, Suriya ətirafında neçiyirlərdir, davam edir, görürsünüz ki, artıq vakti ki, ərap baharından sonra baş verən bir prosesdir. Artıq, 28 il də çox bir müdət ki, Türkiye'də o sahədə də necə dəyələrdir və qarşıdırma kifayətlər edir. Artıq qarşıdırma, Suriya Türkiye qarşıdırmasına çox daha çox Rusiya Türkiye qarşıdırmasına gətirib çarar. Ama, Türkiye'nin aparda o çox ince bir siyasət var. Məsələn elə yeri gətirir ki, o siz dildiniz kimi, vəziyyətin qərginləşmə istiqamətində davam edəm. Amma elə dəmdə, Türkiye bəzi mövqeylərində qaldır. Yəni, elə gələndə hardasa öz maraqlarına toxunmadın, güzəçlər eləməyə bacarır. Bəzi məsələrdə isə təbii ki, özü kırmızıq hətmini qolur. Ukrayna nəm baxılı, kırm nəm baxılı məsələn, beymtənin bəşəslən biləyəsində 76. sessiyasında ürmətli Erdoğanın dədiqləri vardı. Çünki, Rusiya qarşı yönəlmiş məsələrdə, kırmda ki, seçcini tanımır. Yıl haqı qəbul etmir və kırmda ki, aparılın son bu dövlət domasyonu seççiləri də qəbul etmir. Rusiya ona qarşı elə kırmdatarların özünü qoğur, öz münazibətlərin bildirirlər. Yəni, Rusiya təsiratında olan buvələrdir. Və təbii ki, bizi daha çox bizim üçün doğumu olan belədək mövzü, qarabax mövzudur. Qarabax məsələsində də artıq təkcə qarabax yoxan. Cəhəni, bu qafqaz məsələsindir. Cəhəni, bu qafqazda Türkiyənin artan siyasi, hərbi, mənəvi, üstünlüğünü təsirini görməmə mümkündür. Rusiya da görür bunu. Və sonuncu, Paşiniyanın New York'a uçmamışdan əvvəl ki, görmətlər doğanın dedik ki, Qarib Kürcistanın başına azırı Qarib Başvildi mənə deyik ki, Paşiniyan sizinlə görüşmək istəyik. Bu bir günlüğünə biləcə hədəfi vurmalı, sözün əqdın mənəsindir. Həm Rusiya göstəri ki, sənin himayəndə olan artıq mənə, başqa vasitəyəni belədəki xəbər çatdırır. Kürcistan əliyyəndə ölür, Qürcistan əliyyəndə. Həyə qətən onu orada açılaması, diplomatik etiket baxmanına nə qədə uyurun? Yəni, orhansı bir məsaj verirdim, yoxsa... Yəni, mən orda görür, dək ki, tək bir cədən elə görüş haqqında desin, biz dəyədik ki, gizli şeyi danışaq. Bəl, bəl. Burda Qaribə də məsaj var. Yəni ki, iki rəşmi ki, Kürcistan, Təkirli, Amerika Birləşmiş Tatlara ilan, Mənimlət münasibətim var. Və nədən danışacıyı eləministan tümki münasibətlərindən və təbiiq şurada Qarabağda var? Bütün bunlar hamsı göstəriyik ki, bax, bunlar hamsı Rusya'nın mənafeylərinin heç də uygun gərməyəm məsələləri də. Və ona görə də, o görüşsüz deyisi məyəmən adı kritik karakteri taşıyaq ki, nələr olacaq? Mən deyim ki, bəli kritik görüşlər, bəli kritik hadisələr, bundan da kritik də zamanlar, Türkə Rusya münasibətlərində olubəz, yaxın vaxtlarında. Yəzidədim mi Rusya səhfərinin öldürülməsi Türkədə krizisi yaratmışdı? Təyarlənin vurulması, laqb-böyü krizisi yaratmışdı. Bütün Rusya informasiya, məkanı ancaq anti-Türkə daha 19-u zəsirə qədər gelip çıxmışdılar. Sonuncu Rusya-Türkə müaribəsindən danışıq. Yəni, məsələlər hamsı gəlir, bundan da kritik vəziyyətlər olubə. Mən deyim ki, nələr olacaq ki, burada da vəziyyət ilə Sochi dəkin görüş, məsələn birəz də həmpil aşrağı sağlayacak. Məhəm məsələləri də, din edəyim, Türk həmşe siyasədə bir də qoyuqdur. İncə siyasədə. İncə siyasədə barıqdır. Öz maraqlarımdan geri çəkilmədən, geri çəkilmədə hədə artırmadan, amma geri çəkilmədən, məhəm məhəm və bilərin həmşi ortalqa qoyuqdur. Qusuyla Erdoğan iktidarı dövdur. Biz bunu şahidə olmuşuz ki. Öz də təkəd edəyimiz məsələləri yoxdur, daha ayrı bir detallarda var. Qara dəlisi də Ukrayna Türkə münasibətləri, Livia'da, Rusya Türkə münasibətləri, faktikorda qarşı qarşıya doldurlar, Marshal Haftarın tərəfindədir Rusya. Bizi hək mövcud Niveya dəvələtərinin tərəfindədir Türkə. Münasibətləri göstərir və təbii ki, bizim üçünən doğumu olan Qarabağ məsələsi, Türk-i Ermenistan münasibətləri doldur. Ama Türk-i Ermenistan münasibətləri kirləşək ki, mülaimləşməyə doğru gidəcək. Orada çox şəftər var. O şəftər artıq Ermenistan şəftəridir, Rusya şəftəridir. Ama düzdür, Ermenistan bir alətdor da yenə də Türkənin konkret olaraq şəftər var ki, siz vəzikətlərdən çəkirməlsiniz gerəyəm. Yəni, Ermenistan gondarma giyinat, sizin beynə haqh səviyyədə tanılması istiqamətində iş görməyəm. Bunu dəyədirmə alsın. Və konstitusiyamızda olan maddəni götürməlsiniz ki, Türkək konkret olaraq, ərazi iddianınız var. Və bir də bizdə bağlıq, Qarabağından bağlı məsələ, çünki bilirikərə irməl silahlı bir iləşmələri Qarabağda da, Qarabağda adıbücəndə ərazi bir törünün vermət olsun. Erada bütün kompleksövhətlərdir bunlar. Ama elə bilmək gələ, bu məsələrin başında Qarabağ gələ, viz elə bilirikərə her şeydə Qarabağ ön dədir, yəni, Türkəkə qabağda da. Yəni, birə Suriyyə məsələsində daha ön dədir. Və burada o inam ya ki, əç inandırıcı da görür ki, neçiyirlərdik ki, sələtlərinimə Suriyyə istiqametində görür. Orada hanımız bilirik ki, Qərbdə çox çalışırdı ki, orada Suriyanın ərazisində bir çürt müxtariyyəti yaratsın və o da Türkənin maraqlarını oyundu öyüldü. Yəni, bütün bunlar ham sana belə kompleksiyan açdanda bu indinin məsələsi deyil. Yəni ki, bu görüşü ilərin məsələsi deyil. Və ilərin məsələsindən gərgin illərdən həmşə, Rusya nə özlət elə bir şəşib, məsələdə Türkəya, Rusya gərginliyə yaşamı, təbii ki, Rusya da gərginliyə yaşayı. Elə mənə sualı biləcək, mənim özür istirəm. Demək ki, rejionunda gərgin seçilməsinin fonunda Türkəyənin siz incə bir siyasət açıb, müvqelərini artırması bilə, qoruyub sakladığını və müvqelərini geri çəkinməlindir, amma hər halda bu Rusya nənafəni bir başa ziddi. Siz bunu özür ifadələdir. Rusya da böyük dövlətdir, çubayət qədər gözü var. O hansı attımları atır və yaxud da atabilər, ahır elə həm məsələ, Rusya da sarkıcələn elə qarabagdan, Suriyadan olsun ki, digər orta, yaxın şəqdən elə bu sarkicili ilə təkil biləcək. Belə ki, təkilməyəcək. Olur hansı attımları, atılır və hansı təhviçələr doğra bilər? Bunların adımları elə indiyeni qədər attıqları adımları. Yəni ki, Suriyada öz mövzularını saklayacaklar, hər mübazalarını saklayacaklar, 5-də sələ də hakimiyyətlə saklamaq üçün, bütün cəhlərin eləcəklər Türkiyənin Suriyadan çıxması üçün. Suriyadan çıxması üçün. Hələ, yəni, mitsiz bir varət deyəsən, Türkiyən lərasının həyansı bir müdaxıla var. Yəni, bəri baştan Türkiyə təhlükəni görür deyin, Suriyan lərasısına keçibdir. Çünki, əllərində dəsas var, fac var. Rusya'nın attığı adımları isə, ihtiyahtadımlar, biləsiniz, Türkiyəinin həmişə ihtiyahtadımlar. Ənadır, son Qarabao mağaribəsində deyəni, ikici Qarabao savaşında da, Türkiyənin mümqeini görə Rusya bir ziqdiyətdə adımları attılar. Belki kim bilə, Sər, Şoygu götürsün, kiməsiz zəhürsün, bu məsələn, dayandırın, bu işi dayandırın, söhbətləri, ola bilmədir. Çünki, ortada, əllə, sahədə, bilə, son balarılar çox işlərinlə sözlərdən biridir, sahədə, Türkiyə vardı. Nə Suriyadan, nə Canıba Qafqazdan, nə Deliyadan, amma Rusya bunu bir süz nəcə edilir, o nəfəsi daralmış kimilir, ıqtisadiya, çərdə siyasətdə, daxili gərginlik, Amerikanın dünənlərə qoydobu ortalga qərar var ki, o maliyyə naziliyini ki, 35 nəfərə sanksiya, Putinlən başqa hamir, deməy olar ki. Mişi üstündə baş nazirdən tutmuş da gədər, margariyyətə simanyana qədər. Həm jurnalist qa sahəsin, həm güc strukturlarından, Fidro dəvkəslik xidmətində qədər, masqlanın meyrinə qədər, atların ham suyası 35 nəfərə, bütün ham suyası bizim də qüsusuyuz, bir qərginlik yaratır. Elə bir qərginlik yaratır ki, artıq qadrlar dəvlət başçısında, yəni ki, Putin'a qarşı, özlərin qarantı hesab el edilər adanda, yani Putin kifayət dərəcədə ki, gəlgin vəziyyətlədə de, son seşkilərdə isə, deməyələk ki, müəbqıyı laqsa elədir. Dövlət doğmasına seşkilər, o qədər bir yabrı çəklədə keşdik ki, əvvəllər əhər belə də ki, oradaki qa pozuntlar, seşki pozuntlar, məhəm bir faiziydi isə, artıq 5 il bundan qalandı. İndi bu iki qatına qaldı. Yəni ki, sağda karlı iki qatına qaldı, əvvəllər rəqəmlər də var, 5 binlə qələrdir. Artıq hələ qeydoğundan da, görüntülərdir ki, nəcə işləri görürlər, bunlar hansı Rusya'da müəvqeyin, Putin-i müəvqeyini zəhiflərdir, Rusya'da prosesləyizdə gəlginləşdirir. Nələr olacağı perspektivdir, onu deyirdir, Rusya'nın özüdə və edini qəraddımlar, handa əktiyyətdə aldımlar, çünki maliyyə məsələsizə var, və yaxşı deyir. Nəvə Rusya İmperiyan viziyələrinin ən zəhif vaxtlarında birə çəkilmir. Mən bunu daha çöpət, 19. əsrindən çox, Napalyonla vuruşuldu, 1812-ci ildir, Napalyon maskanı almışdı, 1813-ci ildir, qarabağın bir isəsini və Azarucların bir isəsini ağırdı. Yəni ki, belə bir İmperiyan viziyələri ən zəhif vaxtı gəltsinin dövründə bizim alt raya onların köməyinlə işrəlidir. 17. ordunun əskəl və zabitlərin eyyətin köməyinləm bizim raya onları işrəlidir. Yəni ki, Rusya İmperiyan həmişə ehtiyyətli olmaq lazım. Örmətli kanalın sözləyəciləri xalqla bir arada proqramında xalqınızın ilə rahat edən cəmiyyətimizi düşündürən məsələlər haqqında studiyamızın qonalı təliqəsizlik üzülü əksibət İlham İsmail da müzakələr aparırı. Bizim yayımızı bəyanit çarşmağınızı, kanalımıza abin olmağınızı xaş edirik ki, bizim fikirlərimiz daha çox insanlara çatabilsin. Mən bu məqamda istəyiləm İlham mənim bilməsələlədə toxunaq. Bu son cünlər bir nəsə qunağımıza da müzakələyətmişi hiç. Bu, Azərbaycan'a təhdirlər hər zaman nədən sə elə geosiyasi olaraq elə bir müvqiye gəlir düşünmişdir ki, qonşulardan çox belə bəxtimizi getirməyir, Rusya faktore bir yandan İran faktore da bir yandan. Ümumiyyətlə, bu İran faktoruna farlıq siyasətləyəyik, mən bu cün daha çox sizin xususuyla sahəriniz olam bu təhdirlər sizin məsələsən toxunmalı istəyirəm. Mən dün əndə efir vasitəsində bildirdim ki, hər bir köçədə, məhəllədə, hər bir rayonda, hər bir çəttə mən şəxsən özüm müşahəd edirəm. Mən gəlin ki, bu xusus-i xidmət organların əməktaşları da bunu deyindiriləm. Çox gücüdü işraf aralar bu İran ideoloji baxımından. Mən mən əlbət də bu peşanə çox dəvlət tüm müqətləsi bir şey isə biləm. Ona görə də birə çalışınan maksimum həssas yanaşan. Siz xubareli fikirlərinizi zəhmət olmasa, böyür şərsiniz ki, bu istiqamətlə aparılan işlək çafıdırmək. Əgər çafıdırsa, niye görə biz hər artan xətləm müşahəd edirik ki, məsələn cənib zonasından artıq gələrlər o ideoloji baxımından yəginçik təmaşa sədəsində. Bələ, başının çətləri atıraqında İranın Azərbaycanına ictxal ictxal ictxal ictxal ictxal ictxal bir narkotik vasitələrdir. Bir də, məsələrdir ki, bunların qarşısının alınmaqdan ötəri atılan attımları siz qənaqibəq şeysə bilirsiniz. Məsələn qənaqibəq şeysə, nə bu qədər artır, bu şeylər? Bizim siyasətimizdə belə də məsələn məsələrdə her şey qənaqibəq şeysə bilirsiniz. Küsus-i təhrikəsi yorgonları işbət demilətik qənaqibəq şeysə bilirsiniz. Bələ, yaxşolda deyirdik ki, əmələ şərafilə nəzarət edirdik. Belə, nəzarət et. Həçqa qənaqibəq şolda onu fikirəşməyə rəhat olmaq, təhrikəsi yorgonlarında yox. Bu Azərbaycanın müstəqillik qazanda bu dövrdən vəri Azərbaycan təhrikəsi Azərbaycanın xüsus-i təhrikəsi yorgonları bu istiqamətdə onların ən ağır sahəsidir, biləsiniz siz deyir ki, ən ağır sahəsidir. Çünki bilirsiniz də tərdək. Sövbət təhrikə təkçə sərhətdə deyirdik ki, bu sərhətdə buradan hücum olacaktır, biz bunu qarşısın almalı. Bunların ödür müdaqqənaqsı deyib var, ordu var. Təhrikəsi yorgonlarında bu məsələ var. Amma digər məsələsizdir dizi məsələrisə xüsus-i təhrikət organların işidir və bu istiqamətdə size açılı deyim kifayət dərəcədə iş görülükdür. Görülməsəydir siz biləsiniz. Bura libanın beyrutun belə bir adı var ya ki, bütün dünyanın xüsus-i təhrikət organları orda faaliyyətməsidir. Həm orda görüşlər keçirdir amma şey, Azərbaycanın qarşıdır. Doğrudan da qonşular sarıdının yarım adıqımıza görə, iki böyük qonşumuzla şunun alət elədiyilərinə görəyir, mələlələt elədir. Bizim üçüncətindir. İranında isə burada təhriqəsi Rusiyadın daha fərqli dəddir. Bilədəydir. Onun çox həssas bir mevzuyunu, həssas bir meqamını, diyaloji tərəfinə, din bayraq altında, konkreter olarak məhsəb bayraq altında faaliyyəti var. Ənazı sosial şəbəkələrdə siz hissəyələyərsiniz ki, türkəm tərifləyəndə ona qarşı çıxanlar var və az sayda deyirlər. Bu amelini bizim qarşı çıxışı eləyəndə orada sosial şəbəkələrdə amelini təhqid eləyir sosial şəbəkə istifadətləri. Adıf ameliyyəsi Azərbaycanlı olanlar, özü şəşi olanlar, cələbulları təyirlər. Yəni, bunlar işdirlər və yəni, çözümdən ki, görülmüş işlərdir. İstiydi ameliyyəmdə siz yadın general suyumanın ölümü ilə bağlı olara necə bir qarşı durma yaranmışdalar bəcanın içerisində. Bələ məsələlər vardı. Bu təhcəm məsələrdə deyirlər az qıda icatından bağlı məsələrinə bağlı. Tün bu məsələrdə Iranın burada o 5. kalon deyirlərdir. 5. kalon söz deyirlər, söz 5. kalon deyirlərdir. Faktiq olaraq potensiyal vətən hainləri sebiyəsindədir. Potensiyal vətən hainləri. İstəndən və Azərbaycanın maraqlarını əxlar altına atıb İranın maraqlarını ön plana çəkə bilədir. Ona görüldü, təhvəkəsi orqanlarının faaliyyəti heç vaxt qəna etmək səhəlmür. Özləri qəna etmək səhəlmür. Üstün amətdə daimi iş var. İranın qorxulu tərəfəm deyirlərdir. Təki, ideoloji deyirlərdir. İran terörü meyirlik və terörün dəstəkliyəm bir dəvələttir. Və bu bizim kəşmimizdir, nə də mənim kəşmdir? Bu, dünya tərəfindən İranın yaxın şəktə tərəfindən isra elə münasbətdə və ələ böldkələrindir, apardılı səhərsətdən hamıbəlidir ki, həmin səhərsətdir, bize tərədə keçirdə biləmir. Çox zamanında da buna cəhdlər olur. Avrupa oyunlarından ki, tutmuş bu mahanıf estifallarına qədər, bilədir ki, geri gəlini məyin cəhdlər orqanını qarşısa alınırdır. Siz biləsiniz ki, bəlzən el olur ki, əri baxşın bir terör hadisesi başverimiz elitə eləkəsi orqanlarına filmədir. Həyə qətən də, həyən ki, mən zamanında da işlərdə bilədim ki, nə yaxşı oldu? Şəbək kifayət tərəcədə böyükdür, teröro meyilliklərdə var, ideoloji təbulat aparıllar, meyən qarşı durumları yaratmaqda meyillidilər. Sanki Azərbaycanın müstəqilliyini İranın nəhdər 30-50 sinirə bilmədiyi kimi? Onun burdur ki, adamları da Azərbaycanın müstəqilliyini sinirə bilmir. Onu görəməm, bunlara 5. kalıncın mürəməm. Bunlar potensiyal dətən qaynlar. Həyə qətən də, yeri gələndə də bir gərginli olanda da, öz düğmə basılır, düğmə basılır və onları pahaliyyətə başlayırlar. Onların düğmesinin son vaxtları ən çox general sueymanlı ölümünün ən sonra başlamışdı. Hədi, talibon məsələsində, siz fikir veridisiniz. Talibon məsələsində belə o din-i nöpteyin əzərindən İranın mövqini nəhayət ki, belə düzəldi, Allah ordusu gəldi, belə biri birisində tərdi. Ona gür, həssas mövzudu ki, çox təhsif ki, ən müqəddəs məsələləri ortalıq atılırlar. Allah peyqan bəlməsələri, hammızın müqəddəs bildiyimiz belədə ki, bir hədəfləri onlar ortalıq ələt kimi qoydlar ortalıq? Ona gürə, bu məsələri qədər həssas mövzudu ki, həssas məsələri də ki, bu da təhrikət bir hammızın müdələri ki, görmülər sosial şəbəkələrdə ki, o adamlar haplı. Siz təsə edək ki, hükükləvi şəkildə onları cəzalanısa, çox böyük narazıqlar yaranır. Bu tədir cəngidən prosesiz, burada həm profilaktika tədbirləri görülür. Həm cəzalar verilir, həm marifləndirmə işləri görülür. Bak, bu üç istiqametin üçün də aparırsan, təbii ki, gənələ et bəxşıdə ölür. Təhki təhrikəsi, yorganlar məsəlsi deyik. Qafqaz məsəlmalın arı idarəsi var, dini işləvizirə komite var. Bunların fəaliyyatı olmalıdır. Yəni profilaktika. Oların da fəaliyyatı maşaqla, deyirlər ki, fətfələ almışıq qarmalıdır. O, çox yanlışı qifadiydi. Həm mən yanlılarım ki, Şeyh onu, İranın, Ermenistanın belə də qucağına verilir, məsəl kimi istəmirdir. O mənə də deyib donu ki, çox yanlısı qifadiydi sadəcə olaraq. Amma dövlətçil ifaqımınla, Şeyhədə yeri gələmdə dövlətçil ifaqımdan çox hidmətləri orqunu bilirik. Amma bəzən ifadələri belə yanlısı səsinəməsi düzgün qarşılamdır və elbətə ki, bizim qələbəmiz Hamız Bülcik ordumuz və Tüşkənin dəstəyini yararız. Bu münasibətləri yumuşatmalıq üçün də İranın fətfanın qələbə qazandırdırdır. Sövbətfanı köməhliyi dəydik. Məyən mənədə köməhliyi dəydik. Bu cilüfa dələmək olaraq. Amma siz də məhb, sövbətimize qayda qafqazımsə almanlar idarəsi dini işlərisi rekomdə profilaktik və marifləndirimi işlərinin çox kücdə parmalıları və Hamızın böyğündə Azərbaycan dövlətərin müstəqirli, Azərbaycan dövlətərinin maraqları gəlməri. Başqa bir məsələ olmalı deyik. Orada belə də ki, zəhif tərəflərdə var, vücudu tərəflərdə var, informasiya mənbələri əldələmə elə bilmiyik ki, bir dən birə aqsantlıq, sülə ideoloji sahədə çox çətindir. O ideoloji beynin daxı olmuş da, bir şey nə də? Çox çətin elə alınanlar. Yəni işləri görəsən ki, o işlərin informasiyalar əldə deyip qabaxlayıcı tədbirlər görəsən. Ona görə də bu məsələ çox əssaslı, dəkdikçə özlədik ki, çilverisiz baş verən hadisələrin konunda iqdikçə artan qətdə gedir. Sosial şəbəkələr buna rəvaş verir. Ona görə də, hesab edərəm ki, siz düzləyiriz. Təlikəslik organlarda əmələ şəra etmə, dədə daha da gücdəndir, mələtlər, gücdəndirəciklə. Hürmətli kanalın sizləcirləri, bizim həməzə başlamamışdan əldə dövlət və dövlətliliyə məsələrin də xüsusi həssas olduğumuzu qulamışdır. İlham mələm də dedikimi, nə rahatsılığımızda bunlar ibarətdir. Yəyəmizi məxsim və bəyənir, qapa ilaşmağınızı xarşedirir, kanalınıza abun olmağınızı xarşedirir ki, bizim fikirlərimiz daha çox insanlara çətəbəsin. İlham mələm, siz Rusiyada çesilən səskilərlə bağlı danıştınız ki, orda müəyyən bir cəlcindir yaranır artıq. Yəni, o pür qələvəs oldu da, proteinin həm dərəşirət, həm şəşçin pür qələvəsi. Yəni, çiçkin formada da bəlzəyə formada oldu. Yəni, bu Rusiyanın ətirakında bəzi onların bir sülüdarəsindən istifadə etməyə çalışan dövlətlərdə var. Sır diyəlci bizdə də zaman-zaman səskilər bağlısında, idarətmə bağlısında, yəni, o ilhamlanırlar oradan. Yindin bir məsələri toqunmaxtı ilə məsələn, qonuşlarla biləcərcim bir məqamda, qarabaq məsələsin bir həssas bir məqamda, bəzi medya olqanlarında növbədən çənar səskilər barəsində fikirlər səslənmə edədi. Parlamək səskilər, növbədən səskilər var. Bələdiyə də var, rezin səskilər var. Bələdiyə, növbədən çənar parlamək səskiləri konkret olaraq. Yəni, bu məqamda yaxın müddət hərzində bu parlamək səskilərində nezə gələcək? Yəni, həmçə çıxayda da gələcək, yoxsa yand təhsilləri, yand təhlüçələri belədə bəhane edərək yenədə diyəcəklək yoxcərin bu dəfədə belə çəksinək. Söyle gələndə dəfədən, inşallah, demokratik olalım. Sizə imkan verəcəkmək yoxsa elə azərbaycanda demokratik idarətməni, demokratik prinsiflərin parlamətə müqalibətin çox almasının çox almasının həzəki münaqişiyəcidən proseslərə xeyri mi var yoxsa daha çox ziyan mı olacaq? İstifadiləyə vəcəyəm ətraf dəvətlətdə. Bil ki, onu dəl ki, bu növbünə yanar səskilər olacaq mı? Yəni ki, belə bir... Səslənir məhsək, olacaq təqdirdə, olacaq təqdirdə belə dək ki, olacaq təqdir belə zamana ihtiyac olacaq, həs də qəran verəcə bilək ki, olacaq təqdirdə bir səbəklər var. O səbəklərdən belə bilək ki, proportional systemin tətbiq edin gəlir. Buna üç gələk rəfəri olun keçirilmək. Yəni, birinci gələk rəfəri olun keçirilmək. Kansüsüya dəyişili yola, dəyişili yola ondan sonra keçirilmək. Zaman keçirilmək, zaman keçdiyicə baş verən hadsələrin özünə məxsus diktəsi olur. Çünki, xarici amirlərin bahsəsini, istəcəsəz, dağqılı amirlərin bahsəsini. Bu çıxaldı, necə keçirilməyən, bundan sonra necə keçirilməyən, biz burada demokratik şəhbap seçki şəhsinin gözlə biləm. Yəni, deyimkə, Adorbaçanda sabahları belə deyik, dünyanın bütün qayda qanları, demokratik seçki qaydalarına, Adorbaçanda da elə bir şey keçirilir. O, ab hava hissi olumdur. Aməbəs ki, gərginlikdə hissi olumdur. Buna da səbəq qarabağlı ki qələbəmizdir. Qarabağlı ki qələbə, çox narazıqların üstündən belə deyik ki, bələcə gümşəq mərtə çəkibdir, demək ki, amma mərtəkdir. Amma gümşəq mərtə çəkibdir. Məyəm bir narazıqları da ne itirallaşdırıbdır. Məyəm bir narazılıq qurmasında ne itirallaşdırıbdır. Həralda qarabağ məsələsi, torbağ məsələsi, elə siz dediniz ki, dövlətçilik, dövlət məsələsi, insanlarımızın şuurunda daha ön də gəlir. Nəyik ki, daxil də hər hansı bir insanaklarının pozulması, məmur özbaşınallığı, rüş və qurru, və yaxud da ki, seçkiləri şəhfəm, qeyri şəhfəm keçirilməsək, bütün dövlət resurslarından, hakimət resurslarından istifadə olunması, bütün bunlar, yəni, son elə bir noktayı qoymaq üçün, demək ki, bu şəhfaf seçini şəxsəmən gözlənmərəm, yəni ki, dəyək ki, belə, və onları da siz deyən kimi deməyəcəklər ki, belə, belə, belə, belə, deməyəcəklər gözlənmərəm. Azərbaycan dövlətin mövqilərinə, gələm inakşilərin fonunda, gələm inakşilərin fonunda, məsələn, olsun ilə qara bağda rüsus sülhməramları var. Dolanın çalması istiqamətində konkret attımlar atmaq lazımı, dövlət olaraq. Bunun üçün də bir çox palatolaqlar deyilə ki, parlamentdə müxalifət partiləli olmalı, məsələ, hakimət numarindələri, Rusiya'nın qabağından qalifət... Yəni ki, biziz nədər alıq? Bizdə nişə partilə var, əllə bir partilə var, gələdiyətdən keçənlə partilələrdə. Bunun hamsı müxalifət partiləsə dövək, yəni ki, paliyyətlərinə müxalif ilə işsiz olunmuş ki, deyəs ki, məsələn, ələ sözün həqi mənasında, məyəm bir belədəki fikərəşləz məyəm bir faist olsun, bu, önəmli olmasa da, hər halda bir adım olur. Yazıdaqdır mı? Yazıdaqdır mı? 1900-siz yazıda qəlməz, təbii ki, 1990-ci ildə keçirilən seşkilərdə də seşkilərdə də o vaxtı çox az bir 15-20 faist birədəki demokratik seşki keçirildi, və oradan təxminən bir əlləyəyə həbəkədə bir əs az demokratik qurbələr iştirak elədir, və onlar nəyə qazandılar? İstikləliyi qazandılar. Hər halda məyəm bir dərəcədə təsir olabilər, prosesdə münasibətdər də indi gərkinləşmə istiqamətə dəpar olur. Düzdü, ona hərə bir cürad verir, bir aftavus müxalifət adı verir, dəki art haminə qaşaq edir. Sizin bu məsəliyyəsiniz, münasibətiniz nezədir? Bu, aftavus müxalifəti ifadələrlə, hüçmətdən diyalogu gedməyəm münasibətlər münasibət. Diyalog çox yaxşı şeydir. Təvmən, diyalogun elbətə, prosesdə, rəstrasiyasından məsur şəxs çıxırsa qəbul eliyizdə, tək tək yeri gələndə çox bilər qəbul eliyizdə mənim teklifləri rələ sürüslə. Burada bir şey yoxdur, yəni ki, şimdi sadəcə olabilirsiniz necədir? Orada kimsə qəbul eləmək istəyəm ki, mənim tək çalara deyirdi, o həmən aftavus müxalifət elədiyədir, məni ifadə olduğu cüm, mən qəbul eləmirəməm aftavus müxalifət çünki o aftavus məhsər o yaxşı yeri gidi, qarabağa gidi, dazı doğmuş yeri gidi. Burada bir həmrə eləyi məsələsi vardı, amma indi də bu ifada qəbul olubuq deyibirləm, onun üçün bəl dədir. Yəni kitak ki, bilədəki, çox radikal olmayanda, radikal da deməyəyi bilədək, səsin çıxartmayan bunlar var. Sözün əlgün, məsələ, partiyasının eyalan eləyib, eməndə başlıq gruta edə keçtik bilər, və ki, nələrsə, keç bir təşkilatlar yoxdur, amma çox deyirlək ki, biz partiyada yox, partiyanın başlısı yox, ətrafında da 5 nəfəri, 10 nəfəri varsa, o da düzgündür. Amma köhlü mühalif partiyalar var, və bunlar paliyyətində özlərlə gözlərlər, özlə normal gözlərlər, qarabağa məsəlisində dövlətinə yanaşı olduqların gözlərlərlər. Piyalog yaxışı idi, parlamentdə təmsil olmalıdır, mənətə hakimiyyətli olsaydın, çünki bir şey deyəcə, mühalif fraxiyanın və vücudluğu Azərbaycanın xarici siyasətində də təhsirəlir. Mən məsəfə o faktora toxunmaq istəyik ki, əhə, xarici faktor. Sabalları qarabağ məsələsində də təhsirələyə bilər ki, baxın, normal parlament səviyyəsi var, mühaliflər söz deyə bilir, yəni burada yalnız aftalitar reşim deyir, yəni burada yalnız bir partiyanın məsələləri keşmir, qarici siyasətində də təhsirəlir. Biz bəzi təziklərin, bənihaq təziklərin qarşısını alınmış olur, ondan. Dəcə ki, bu minz-grupu, aətətdən, qarabağından bağlı olaraq eləm, bu ermənlər yenidən öz paliyyətlərin genişləndirilər, yenidən məsələn, artıq bənihaq büyük səviyyəsindən çıxardıq, də demokratikmə prinsiblərlə gətirilə və gətirəcələrdə elə fərisbektivdir. Bizim normal seçki keçirdik. Bəndə yəmirəm ki, bizdən bir bəqakumət hazır deyil olun ki, şəxfaf seçki keçirdik. Məyən nərəcədə şəxfaf seçkiyi keçirdik, müxalifət orada təmsil olumsun və sabahları sözün demək, artıq bizsiz necə yalançır şəkildə yoxal? Sözün həbqi mənasında orada bir fraksiyanın dəcək ki, bizim düşmənlərin parlamentində artıq iki mühalif fraksiyonu özüttü. Bizdə yoxsana bir mühalif fraksiyonun olması çox normalı və bu bizim gələcəkdəki xarici siyasətimizdə üstün tərəflərimizdə istəllən məsəlirlər daha. İstələn, istəyir qarabaq məsələləsində bizim bəl unsuzda xarici siyasətimizin başında gələn qarabaq məsələsidir. İxtisadi məsəlirlərdə hətta geri gələndə gələn müqabirlər bağlanmasında bu faktor çox vacif faktor. Yəni, bax bu seşşinin şəffaf keçilməsə mühalif bir fraksiyaya yaranması çox normal bir məsələt. Mənə də gəlir ki, indiki daxilbə gələn ki, mənim bir qadır dəşliliyi var. Çox çətin qedirizdə, biləsiniz ki, müqabimətlərlə gəlir. Çün müqabimət göstərəyik, hanlərin? Hən olur, köhnələrdə. Rəst qalam təfəkür iğne qalanlardır. Və hərlə də bəzfəd oturuqlar, vəbəzfəd oturanlarım müəyyən dərizədə həm maliyə təsirlər var, həm izbati təsirlər var. Məsələri, birdən bir həyata keçitmək mənə gəl ki, öz də hakimətlə çün də də məyəmək çətin bilələr var. Mənim hakimət daxilbədən çox qubbenin dərisiz hesablaşıq? O daxilbədə indi yaramıq dipa. O daxilbədə az qadırla hakimətlə və də sadəc olaraq belə də bu ədikət təsirlər alıqdır. Bu məqələ də indi də baş verin hasələrdə o hissi olunuş yedi gələndə təsirlər var. Təsirlər elə oradan yaranır ki, sizce bu icrabaşçıların tutulması, rüşvetçisində tutulması və perspektiv məsələlər digər belə də qadırlarım aralaşdırılması, hədən azıc təvəcində həpsilərin keçilməsi bunlar elə bilə məsələr dövdürlər. O imkan olsa, yəni ki, o daxil də özlərin belə də bu işi görəndə əksələtinlə eləyə bilər, amma tül müqamətlə qarşılasınlar onu görədik. O müqamətlə görədik, tədircən həyətə keçirdik. O siz dediniz bayaqları, o pərdə səşilmiş yünşaman məsələsində elə çox vaxtdım mən baxır amcayı, yəni cəmiyyətlə müşahəd edir ki, əksələn o köhnələrdə gələnləri köyrçüləyənlər. Çünki olaraq sahələrlər, biz burada tərəf keçdiyik eləmirək, amma faqq görməm bu, yəni. Ondan bağlı, amma atılmır məsəl, ilanləlim. Məsələn razıya, məsələn həlliləm, keçik qadr dəyiştiriydi, məsələn həlliləm. Sövbət köhri islahatlardan gəlir, o köhri islahatlar kompleksiyonasi olmalıdır. Yəni ki, şəra təliyi yaradılmalıdır ki, bucun burada belədə, sabahları başqa çövdün məsələsi olmasın. Yəni ki, birinə hərcə şəra təliyi yaradılsın, o bir sene yox. Ölkədə normal, o hər şeyi ilə o, dediymiş, şişkinin başlıdır. Şişki olmalıdır, kanuvericili organı normal, təşkil olmalıdır. İcrayatçı organın səlahiyyətləri azaldılmalıdır. Səşkil organlara daha çox verilməldi. İcra strukturları, icra kimiyyətləri, yəni, səlahiyyətləri daha çox belədiyələrə verilməldi. Qaq belədiyi şişkilərinə artıq formal yanaşmanı aldı ona görədə və təbii ki, məkəməm istəgirli yolunu aldı. Bunlar hamsı, çox vacib tərəblərdə. Hakimiyyətin, üç əsas ki, səsi var. Bunlar hamsı normal, tədiricə normal, bir də böyle inanmıram adabəcədə, ilə bir ideyələrdə inglaq baş verirsin, və siz dediniz ki, hər şeyi demokratinin yolunu bir dənə qərarla dedilsin keçsin. Bu, çətin məsələdə, bu, müqavimətlərinə rastlaşır. Öz də onun xarici müqavimətə də var. Ha, onu size deyim ki, təkəd daxil-i müqavimət. Rüsyə burada demokratiyanın qurul masanı çox bilə ağız uluyur, yabda irans deyir. Yələ, bizim qonşularım təkə-uqist, qarabab məsəlisində deyil ha. Həm də bu üstün ahmetlə işlikə qəvul eləmək istəmirləm. Həm də təkəd bizdə, müqavimətlə elə, bu, buna bölülüftü, demokratik quvvələr, demokratik dünya, qərk dünyası, demokratik dəyərlər və aftar, tarəvecimdə və s. Erhalda mənir gəl ki, bizim amma öndə gələnməsən həsində yəni də qarabab məsəlisində. Çox sağ olun, həm məli. Hürmətli kanalın şizləyizləyizləri bizim yayrınızı, məxsunun bəyənəfə paylaşmağınızı, kanalımızı, abun olmağımıza qarşı edir ki, hürmətli kanalın şizləyizləri xaqla bir arada veriləşindir. Bu gün biz ilham isməlilə ölkənizdə təlikətçisi məsəlilər özürə qalqımızı narad edən məsələri müzakirə etməkdə iç. Verişimizin sonuna doğru bir neşə məsəlidir toxunmaq istəyərdik. Sırf qarabağının bağlı məsələyə gəldişdə isə, nədəsə cəmiyyətdə zaman zaman narazıla yaranır, məsələmdir, qarabağa bir təngidə münasbət göstərilər oraya. Çinlə vaxt qayrılacaq, artıq bir il biz yeri cəmişləyən vətəm muharibəsinin üç gündən sonra bir ilini nəsə edəm, hanım mərasınları çetirləz. Bu haqqında dövlət strukturlar da müəyyən fərmanlar veriblər ki, hanım tədbirləri çetirləzir. Bir il çeşdi ilham mələm. Bir il ərzində minaların təmizlənməsi və orada yaşayan çetmiş məzburu çözcünlərin öz dədə qayrılacaq məsələsi. Niyə də həllə olunmur? Həm də bu mənəvə baxımdan əlabə həm də aqı siyasi baxımdan bir nətədiyələr rüstlində ifadələsiya qozurdur. Tarlı bir səbəbdir belə, diyək ki, orada azərbaycanların yaşamağı orada münakşənin həlli stıqamətində azərbaycan eliziyələrdir. Sərəttə duran əskərin arqasında müfşih həllə olunmda əskər özün daha ürək istəyir. Bələ, bu məsələləl siz də nə baxı yetişinlaşmalıdır? Niyə ləngir bu məsələlər? Məsələlə, siz düzdəsi ləngiyiz. Amma bu məsələlələ siz təsəhürləyin ki, bax o bölgələr minəlamış bölgələrə bəyədən bir hər şək postları götürəydin, hamılı quraq edin oradan. İskər və biz iktidə orada yan keçənlər hələ məsələlər o mühafəsət tam təyin olunmayanda olunmayanda belə zailələr gəttilər birini ki, hətta belə adamlar gəttilər miniyət işlər, nə qədər adam miniyət işlər? Bu minadan təmizlər məvprosesi olmalıdır. Bundan sonra... Yəni, o ləngirli, minadan təmizlər məvprosesi ləngir? Orada bir süz o niyələngir, ona görək ki, biz haqqlıq olaraq tək iş görür. Yəni, hamı iş görür orada. Ben haqq qurbələr, bizdə dəxteyi haqqıq yox səviyəsində. Yəni, bu ağır olan bir proses darim ki, gəttilərində, yalan çıqartələr orda, 25% düz olub qalanları düz olumuyubdur. Bu məsələlər, burada bir chaosun qarşısına almaq üçün, indiki görülən tədbirlər normalıq, amma siz deyiniz, mənim bir vaxta qədəridir. Artıq bir ilə, 10 aydı muharibə bir tifdi. Çünki bizsində deyir, məskünnaşmanın, bu artıq çox geniş mövzudur, məskünnaşma necə olunaldı. Təki, ağırlı kətlərinin ağlı şəhərlərinin dövlət tərəfindən bütün qəşdərin çəkilib bu işlərin görülməsi təki üç kəndi, dört kəndi bir iləşdirib, bir kəndi bir iləşdirilməsi. Bu çox şəhətin həm iqtisadi cəhətlə mükündür. Həm də indiki oldu, mənəb-i cəhətlə insanların qəbul etmədiyi məsələlərdir. İnsanlar hamisi ki, çöhünə ata baba yurtlarına gətsinlərlə, bu harabağları görsünlər. Ondan sonra məsələlərinə cəhəllə olunmalıdır. Məsəl ki, burada icra strukturlarına həməngi yerlərin icra strukturlarına çox az səlahiyyət verildikdə. Vaktiq olaraq serisizm ki, o yerlərin icra başçılarını fəaliyyətdir, yox görsəmdir. Çünki ora süsü nümayəndələr təhəni olunupdur. Şəkim gerədə, həm nümayəndə, həm qoruq yaranıqda belə yerli əhaliyyə şərayet yaratılması gələcəkdir. Bu proses çox uzanacaqdır, məsələşmə həsizlər bu oyu hərkes öz evini öz etikifdir. Həşkəsi dövməkdir. Axarına bıraqsalar olmaz elə hanlərimiz istəyəm. Yox, bu da xaol şəkidi ağla biləsiniz. Bunu belədik, məyən, təşkilasağının o da həməni o yerlis icra strukturlardır. Mən günələr ilə sıra-hay günlərim Qubatlı rəhün işlimiyyətinin Dövlət Partisi'ni olan müracaətin okudum ki, biz müharibə pitəndən sonra gedikmiştik yeri oraya, gedənləri vardı. Yələr salın, siz birçiz aq yerliləri yaşayırdı Qubatlı məzikətlərində. Salamaqı da, amma indi gedirik salamaq dövk. Çox vacib məsələ, dayıya salamaq dövk. Kimdalıq da ona artıq yerləri yoxdur. Bu məsələləri dünqət yedirilməldi. Və yerləri əhalidən məyən bir təvissədə qusuyla Qubatlı da, laçımda, kəlbəcərin özündə, oraya ki, artıq ağlıdan, füzüli, cəbral, minalam mevdə, az minalanıfda. Bunlar da yerləri əhalinin gücünlə, qaçqınkomun gücünlə, həm qaçqınkom, yəni icra strukturlarının gücünlə, istifadilik məsəkünlaşmanı sürətləndirəmək lazımdır. Yoxsa yenidirən bir fikirəşək ki, hər şey burada elə intə qağıldı, kəntlər səviyyəsində olmalıdır. Bu çox uzun çəkə biləcək və bizəxil getirməyən bir şeydir. Amma əralda, aeroportun, aerodromu kilməsi, perspektdə gözləri ki, orada məyin işləri görüləndə, orda görüləcək işləri, güçlərin çoxu ilə bir başa o aerodromun vasitəsin, aeroportun vasitəsin isə, biri siz açıq da yəni, əsas məsələ, o dükkə torbaqları bizim elimizdə deyir, biraz gej bir əstiyiz, orda məsəkünlaşacaq. Bizim ən böyük problemimiz yenə də qara bağlan bağlı olaraq qalır. Yəni ki, nəzarət etmədiyimiz ərasilər var. Artıq Rusya sülməramlı şərtadıyla Rusya silahlı qubələr oradadır, ilməni silahlı birləşmələr qeyil sayda oradadır. Və bu günləri bizim Rusya ilə Iranla, sörəfətimizin əvvəldi deyiləmişdikdə məyin gəlginlikləri yaşayır. Səbəb birisi dənə, hamsı qara bağlan bağlıdır. Hamsı qara bağlan bağlıdır. Biz gəlim, oturova analizə ilə, Rusya ilə Iranla soyuqluğumuzun gəlginliyi bizim səhbətləri qara bağlan bağlıdır. Biz Pamidorun ki, səhətlək keçməsinin davasına parmırıq ki, məhdi və elə keçicinin arazıqları həmişə oluqda olabilə, sörəfət qara bağlı münasibətlə gəlir. Rusya nın sülməramlı misiyasından kanara çox faaliyyət göstərməsindən və on Noyabr bəyanatıdaki müddəalara əməl etməməsindən gəlir ki, biz bunu deyir, İrmenistanı silahlandırmasından gəlir. Çünki hələ də bizim bu zəhət bir halkamız qalır, gəlir, sona qədər çatdırılmadan qəlir, yeşimləşmadan qəlir, bu prosesin hələ nə qədər çəkecəyin haqındadır, verilən informasiyalar, yadızdadır mağaz qalada, Hüstenburadə o verdiyi informasiya, viz hələ bu 500 dən sonra, o bir 5-ildə. Bütün bunlar hələ 10 aydı bir tip mağaribə, 10 ayda İranın yaratıqı bir gərgindik var. Nəyəm bağlıdır ən çox? Yoruz kafan yolu, hən kəndinə qanusuz olaraq üçlərin daşınması, bizim münasibətlərimiz o yaradı. Sövbət və məsə bir diyaloju davadan getmələ, əsas məsələri buradan yaranır. Sərhətlə hansısa bir işcəri görülməsi, qaraba və məsələsi tam çözülməyənə qədər. Bizim baxu dediyiz böyük qorşularımızdan, cəranı uçmal qorşularımızda münasibətlərdə, həmişə qərgindiyərdir. Çünki o biri qorşumuz, Ermenistan, Ermenlər oların əldi, həmişə ailət olup müyündə ailət timdə istifadə edirlər. Bizim qarşımızda Ermenistan dayanmıyı və artı şeydə, Ermenistan qarşımızdadır. Yox de Ermenistan. Ermenistan da müəyyən mənadı yalnızdadır. Bəz məsələrdə hə, Pashinyan hə, yəni ki, mövzud iktidərki var ki, müəyyən mənadı yalnızdadır ki, müəyyən bir xoş məramur məsələləri rə, mulları da məsəhəmliyəni yınan var. 21-də oları üç gün bundan qaba müstəqillik günüdür. Müstəqillik günüdürdə Pashinyan yəni 2. Ermeni dövlət ifadəs işlədir. Fiznət abidin Sarıksiyan da vətəlimiz artsaqın təhrikəsiz dinləmdən danışır. Bir ifadələr işlədirlər. Onda gür də daha çox daha xilə ayıq toriyi hesaplanmış məsələlərdən. Məyən adımlar hatırlayan, bu sülə, bu son bakları sərhətlərin məyənləşməsi ilə bağlı o delimi təsədiyim Məyən məsələrdən bağlı o delimi təsədiyim Məyən məsələrdən bağlı o delimi təsədiyim Normal münasibət göstərilər, məsələ, siz bu çox uzun çəkəcəkdir. Çox uzun çəkəcəkdir və bu qarabaq məsələsində məyən məsələləri sürətləndirmək üçün Artıq muharibənin bitməsinin biriliyə akımlaşılır. Birildən sonra çox vacib adımlar atılmalıdır. Diplomatik adımlar atılmalıdır. Onda bizim əsaslarımız var. Biz ilk növbədə dağlıq qarabaq qaşkımlarımızı yerdəştirməliyik. Orda onların yerdəşməsi bu bir tərəfə də bir steam ol verəcəkdir. Çünki Ağdam onda biləcək ki, qarşı tərəfi təliqəsizlik var. Da Ağdamın əlaqalı kəndi nan sərbiçimize, oradan erməni silahlı bir iləşmələr hansısa bir gürlə atmayacaqlar və s. Siz fikirləyəsizdə qaldığına görə proseslərini cə gedir. Atışkəs pozulur. Təxribatlar yaranır, minalar qətirət bastırırlar. Kimsə yola hazır keçir, Allah bir hansı keşfəyətmək sədiyin kiçir. Bütün bu işlər hələ davam eləyəcək. Ona görə də qarabaq məsələsin, uzanmasın, yox həlli istiqamətində riyal adımlar atmaqla. Çünki bu istiqamətə, təhcə Rusiya-yəzə, minz grubu nədən irəl gəlir, də işə biz gəlməliyik. Bütün bunların hapsına son vermək üçün qarabaq fəaliyyətimizi, qarabaq siyasiyyətimizi də yeni bir mələlə başlanma aldı. Yeni mələlə, çox aktiv diplomati olma aldı. Artıq tələblər şəkrilində olma aldı. Ki, bu həyata keşmələdə. Ben də həyata keşmələdə. Həm də xəxid, həmələ, sözü gələn razılaşmada, onu yabrı razılaşmasında. Azərbaycın tərəfə öz üzərində bir öhtəlik götürməyik bakın. Üçün öhtəçiləyəm bildiğimdə qədər ilə həmə müddiyoların birində laçın dəhləkəsidir, təlikəsi dinəsiləsidir. Bütün öhtəlişləri Huşya və İrməyəsən tərəfini qoydub. Amma, en zaman da, nədəsə, Azərbaycın tərəfidir, bu öhtələrin yerini getirilməsi üçün heç bir tərəblər iləyəs sünür. Rəsm-i tərəblərləyəs sünür. Tərəbləri siz, mən buradan sürülür. Rəsm-i tərəblərləyəs sünür. Orada, məsələ, üç söt gözəlməyə qama top umdunuz. Nəsi olmasa, inç olaraq, oraya BMT-nin də nəzarətməyətdir. BMT-nin səkəsidir, bilmələm, orda məsələ qaldırıldı, izlac çağrılı çağrılmadı ki, Mesələ, bəla da quz-kızı bəndə var ki, BMT-nin qaçqılları ilə işəcələri Ali Qamsarlağının nezarəti alınedar, quz-kızı bələ və BMT-nin qaçqılları ilə işəcəri Ali Qamsarlağının nezarəti alınedir. Məsələ, bu məsələn, həm şey, bir tərəfi qayda deyilir. Yəni, Yerməni qaçkımların geri qaytması indir. Bəyə, yazıladım xosla, Həm Cesf-Unemrəmcəyə 28 Iyun deyirdir, Labrovdan Hemen Ali Qamisar görüştü. Masqada görüştü. Söhbətinin çox dağılık qaraba irməllərindən gəkti. Azərbaycanların qeyri qaytması Söhbət orada müzakrə olunmalıdır. Ona görə deyirəm ki, aktif siyasi, sabahlar Hemen Ali Qamisarı biz dəəbət etməlik, artıq bahkiya, Söhbətlər aparılmalıdır, pesvextində necə olunmalıdır? Ondan ötərsiz diyen kimi? İrməndən də çox Rusya sürməramlar usundada, dördüncü bəl. İrməni sıraları birleşmərinə çarılmalıdır. Çarılmayıbələ. Orada çox ayət dərəcədə qüvvələ, dəyi şihehivəl gedir, artmıyıb, diyor. Dəyi şihehivəlisində dədik ki, bu çavrış gəlir, bitifdir hər bəxilmətən gəlir, yenləri gəlir. Siz yaygın uqali bir azın videomateriallarına da gördünüz ki, oradan yüc başından da canlı qüvvələr keçir. Əm bəlalı yerimiz, biz maxosərədə bilgə nəzarət etməməməmizə nələri gəlir. Biz qubatlı rayonlar arasında ki, 21 km-lik yola nəzarət eləyə bilərik, necək edirik, təcidimizi göstəririk. Oradan keçen üçüncü dövlətin maxşınlarına gömür yürüsümü tətbüq edirik. Amma olur, buradan keçir 21 km-lik taranından sonra qafandan gelip görürsə çatmamış, məsəhbə bitirik görürsə keçikodun laxşını dömürlə. Və gəlirlər xançənə, biz ismə onun nəzarət eləyə bilmirlik. Yalnız mani-torik vasəsinin nəzarət eləyirik, bu da məsələn həllə həllə deyir. Bu taq ki, bu maxşınla bələbəri canlı qüvvələr də keçir. Sövbət eləyi məhzandan gedirək. Biz artıq yeni bir tələb qoymalı, o sərhətdə nəzarəti sülməri anılarına bilgə həyata keçirtmək. Və orda da biz dəmir darfıza qoyası dövdük ki, orda biz bəyənaxaq qayda qanunlara uygun, normalara uygun, gediş gəliş məsələsinin, nəzarət rəxiliş məsələsinin həll eləyəcək. Bütün bunlar hamsabın yenidəri. Bu bir il, kifayət eləsi də səbri göstər bir şey, dözümdə göstər bir şey, amma indi yeni bəl həllə başladı. Əxsalda qaraba yehkün həll olmadığı üçün. Rusiyanlə münasvətlərimiz soymaq və gərginləşmə istiqamətə davam edəcək. İranla bu istiqamətə davam edəcəkdir. Bən haqq qüvvələrlə milskor qusuyla Amerika Birləşmişlətləri, Fransa elə, bu istiqamətə gərginləklərimiz davam edəcəkdir. Ona görə də bu məsələn tezdihlən həll olunması, tezdihləndə deyəndə mən ən azəs edirlik ki, Rusların ilk 5-yillik müddətə başa çatanaq edir. Yəni ki, 4-dil qaldır. 4-dil ərisində biz məsələn həll eləməkdir. Yoxsa 4-dil dövlətili üçün böyük müddət sahəl var açıda. Biz bu işdəri görə bilsək, təbii ki, biz sabahları hocalda, hocalda boş yere köçürdə bilməri, qəri yeftikəsən orda elə deyil. Rəsim mövqi bildirlə ki, mən gələnir orda eftikəcən. Bu sözün özü çox böyük əhmətlaşıyan sözü ki, artıq Azərbaycan gəlir. Bir nisi deyir ki, biz bu hərəkətləri etmədi isən, elmənsan rəhbərliyibə, separatçı rejimin rəhbərləri, orda yaşayan elmənlərə çox böyük ümitlər verirlər ki, bura ikinci elməni dövlətidir. Biz Azərbaycanın tərkibində heç bir status istəməri, hərçəndir ki, çox sildilək her hansıdır bir status olsun. Və o statusun olması bizimkün mina deməkdir. Niziki zamanında 23-ci ildə bir dağılık qarabağ, muxtarib ilayatı yaranıq, bir konkret ərazi ilə göstə, inzibat-ərazi bölgüsü inanılır. Biz hindi heç bir inzibat-ərazi bölgünün onlara işinə verə bilməri. Biz gələcəkdə də siyasətəmisi, dağıxırda bəyaq dedik ki, icra, belədiyə məsələr elə qurmalıyaq ki, qorşuluxda ağdanda, ağdanda rəhbərliyini, səlahiyyət hansı seviyyəsində edsə, hən kendini də səlahiyyət hansı seviyyəsində olsun. Bun orda rəhbə keşmirsən. Yəni, hiç bir ayrılıqda qoymurq ki, orta allaha. Azərbaycın amlar necə hansı yüklara maliyyətdir, sən deyilə yüklara maliyyətdir. Öz üçün belədiyə başkan seç, bizim qanlaram eləsində, öz üçün də təhsil al. Həbəki, bizim nəzarətimizdən keçən yazılarla, və s. bu işlər biz görməni isə, yəni aktif siyasətə keşməni isə, bu qarşıdaki dördilərcində bunu görməcə, qonşularla münasibətimiz, üçün şöhbətimizin əsləsində, ərilərində onlar gələri də, onlar daim gərginlikdə saklayacaqdır biz. Daim gərginlikdə. Ona girdi, bu işləramət işləri görməliyə intensif harakləri almalıdır. Çox sağ olun, Yuham Məlum, hürmətli kanal sejlərciləri bizim yayınımızı maksum bəni və fəlaşmağınızı, kanalımıza abunə olmağınızı, Bu gün ki, bizim studiyamızın qonalı, təlikəsizlik üzülə ekspert Yuham İsmaildır. Biz və iləşimizin sonuna tələfsən soğanımızı istəyirək ki, səsləndirək. Biz, əlbətlə, bu günləri xalqla bir arada proqramında, xalqımızın bu günü ən əsas 30 il ərzində bəlçələrə həmkə müzakirlədə üçüncə dördünüzün dərəcəli məsəl olan qaraba məsələsini ilk bu gün problem kimi müzakirləyedir, bu özü nezə edirlər, böyük bir sitim oldu. Ona görə deyil həm məlin mən narahat olan məzburu çözcünlərə, ümumiyyətlə məzburu çözcün olmayan dicər azərbaycan vətəndaşlarına, narahatla sürfəramlanan bağlı, narahatları dediyimiz kimi çözcünlərin qayıtmamasından bağlı, narahatlar orda ki, azərbaycan vətəndaşlar olan əlmənlərin silahlandırılmasından bağlı, kifayət qədə çoxun narahatsırlıdır və azərbaycan hakimiyyətinin də siz diyen kimi pasiv siyasət pasiv siyasət aparmazı, aktiv siyasət aparmazı müəyyən o dediyiniz siyasət diplomatik bəyanatların verilməməsi azərbaycan xalqında biraz narahatsırlı var. Tünki insanlar bilmədi, görmədi şeylərdən qorkulların narahat olular. Ona görə də siz bir ekspert kimi veriləşimizin sonunda xalqımıza bu məsələrlə bağlı özünüzün subyektif fikirlərinizi marahlandırıcı sözlərinizi deyin, nəzəlman nə cəhəl olacaq, nə olacaq? Buyurun zəmətiləsə. Çox yaxşu sualdı ki, xalq nə inəm əldi? Bə açıq deyim, xalqımıza bir həvdə bundan əvvəl İrabanda hadrıq bir dedikdə, hadrıq da vaxtilir məlləri açıqlar, bizim torpaqlardır qaçqım obamlar var. İrabanda onlar bir cəmiyyət təşkil ediyiklər. O da gedirlər, bəri xalq təşkilatları əvzələrini verirlər. Muracətlərini qoydurlar ortaqla. Mən istəyəm ki, bizim qaçqımlarımızda sövbət gedir araba qaçqımlarına işin övbədir. Az-dövədi 63 yaşayış məntəqəsində 60 münəyəxən adam köşməli. Hocallar aktiv olsunlar. Kərki cahallar, şan 33 kəndin şallar belədəki, aktiv olsunlar, bir cəmiyyət yaratsınlar, indim, o cəmiyyət mən bəri xaq təşkilatları müraca et eləsinlər, atətəm müraca et eləsinlər, bəri əm təyəm müraca et eləsinlər ki, oradan ilməni silahlı biriləşmirləri çarılsın. Çarılsın ki, biz təhidəkəsizliyimizə qarant olaraq sülhə sürməranlarına əsaslanıb oradan köşək. Yəni, bu fəaliyyət artıq başlamalıdır. Biz gözlək ki, bəvum bəyənə deyip, qubatlı cəmaatının müraca etlərin və çox normal hesab edir, çox aktivlər çox yaxşı doğur ki, müraca et elək ki, bizim qaət məhvimizi təşkil ediyin, biz özümüz elbizi çəciyik, biz özümüz özümüz yaratacağı. Məyən aktivli hər şeyi dəvrətdən gözləmək lazımdır. Bətəndaş olaraq da cəmiyyət olaraq da dəvrət qarşısında da məsələ qaldırmaq lazımdır. Bir elin haqq təşkilatlar da görməldik ki, artıq müraca etlər olur. Məsələ, təhçə keçmiş dağlıq qarabaq ətirafı dövdir. Bu daha keçmiş dağlıq qarabaqın azərbaycanda qaçqınlara ellimin adam bura köşmək istiyin. Buraların doğumu yurtdarı da. Mənlər üçün döv ki, bunlar da qaq etmalıqları ona. Bunlar da bilirlək ki, beyin bir iş görməldik, demələk ki, ay Rusya sürməramlıları, sürüsəsi var. Çıxarlın oradan ermənistan silahlı bir iləşmirlək. İngizamında ermənistan dəvrətini təyziq edəcəkdir. Məyən, o subjektiv fikirin bunu çox istərdim ki, fəal olsunlar. Fəalıqları da həm öz dəvrətimizin qarşısında məsələ qorçunda, həm belin haqq təşkilatları qarşısında biz qaq etmalıq istəyirdik. Azad etdiyimiz torpaqların qaçqımlarında olunur da desinlər ki, öz belə təşəbüsləri qoysunlar ki, hər şeyi təşət dövrətdən gözləmirik ki, vizə iki mərtə bəli eftiksin qoysun, oradan da biz gədik. Bunu məyən isəsin, dövrət eləsin, məyən isəsin de biz eləyəcək. Sadece olara təşkilatlanmış qorumaldı, olmalı. Hama əvvəlki belə dəki dar küçəsi olan kəndə yox. Həm təvək istəyək ki, bəli gəniş olsun. Həmin, dövma torpaqlar olsun. Burada buna bayaqlar on sotudur. İndi olabilsin ki, 8 sot torpaq verilsin və hətta 12 sot torpaq verilsin. Bütün bunlar hansı təşkilatlanmış qorumada. Həmin, istəyirdik ki, insanlar var ki, ömürləri bəli mənim çox səkici, hər həsə sabaha ömütləri yoxdur, amma siz ki, qaçsılıq. 3-4 insanların bazı dolu olana sələri əhmətəcəyətik. Çox ağırlı hissilərdir bunlar, ağırlı. Ona görə də burada da, həm dövlətin fəaliyyətə artı olmalı belədəki aktiviləşmə intensif həm də vətəndaş olaraq da belədəki qaçqımlarımız özələri də bir aktiviləşməlindir bu istiqamiyyətdə. Yəni deyəm, onlar müracaat olədi. Biz demir ki, əllərin də üçünlər küşələrin ortalarına destabilizasi yaratı. Yox, tələb eləsin də. Həm dövlətdən, parlamentdən, üçünlər seçmirlər təyinə olmuş, həralda adları var da, oları cə. Bak, bu şanın deyətətədə, bu khan kəndən deyətətədə, bu kocağılın deyətətədə, onların qarşında məsələ qoysunlar, onlara desinlər söz deyil. Yəri gəlmiş, yəməni, bu süzədə olmalına istifadəlik deyiləm. Parlament növbətə payı, sessiyasına keşmiş dağlıq arabaqdan başlasın. Onla yəvur bəyanatının münasbət ki, niyə yerinə getirilmir? Bu məsələn, artıq parlament sevəsləm, müzakəlilik bir qərar qəbul etsinlər, bir münancət qəbul etsinlər, olsun ki, bu 10 ay keçikli, 10 ay ərisində nəyə etmişsiniz siz? Biz tələbedirik, xayiş edirik hətta, hətta birinci partidə bu xayiş olsun. Xayiş edir ki, məsələlər tezin həyətdə keçirəsiz, haq bunu bizdən tələbedirik, bizdə xalqın, Burada təhcə, gücü, dövlət başısının üstünə qoymaq lazım, döv ki, ərdəfə də, yəni ki, bəyaq da, xaricişlər mazibin üstünə qoymaq. Burada məsələ, parlamentin böyh rolu olabilər. Əyəqsi olabilər ki, ilk şey şəkələcə bu məsələləni müzakəliləsindir. Çok sağolun, İham Mərlim. Təbətimizi qəbul etsin etsinlər, təşəkçir edirik, maraqlı müzakələni müzakəlilirik. Lifçirlərin üçün mündəqdarı. Hürmətli kanal olunuş izləyiciləri xalqla bir ərdə programın bu günlük yayımını yeçunlaşdırıb, yayınımızı beləyiçin sonunda yenədə maksimum bəyəniq paylaşıb və kanalımıza abdolmağınızı qalaş edirik. Kanal 13 tədəviziyası ülkədə azad və müstəqəl media platformalarından biridir. Biz hər zaman çalışılır ki, xalqımıza marifləndirici beləyiçlərimizlə. Xidmət edək, xalqımızı bilmədiyi məsələlərdən xəbərdar edək. Bu günlük xalqla bir ərdə programını yeçunlaşdırıdık. Növbəti biricik gün yenələ sizin qarşınızda olmağa çalışacaq. Sağ olun, sağlamat qalın.