 Ik neem je mee naar Tilburg University, waar je gaat kennis maken met academische vaardigheden. Hier neer je om die vaardigheden in te zetten, een vraagstukken uit de samenleving te beantwoorden. En wie weet, misschien bezit je die vaardigheden al wel. Moet je kijken. In dit onderzoek staat dat van ijstee je sex drive omhoog gaat. Nou, normaal drink ik cola, maar ik denk dat ik toch ga overstappen. En de gegevens komen van de universiteit van Yale. Ja, zij weten wel waar ze het over hebben toch? Toch twijfelijk. Het lijkt een beetje te mooi om waar te zijn, betere seks door een glas ijstee. Ik vraag me af of er een manier is onder achter te komen of deze gegevens kloppen. Ik heb een afspraak met Eva en zij kan me daar pas bij helpen. Zeg Eva, jij hebt veel verstand van bron gebruik. Klopt, want dat is waar je al je informatie vandaan haalt. Je leert alles uit artikelen, boeken, lezingen. Je kunt dus wel stellen dat een goede student het goede bron nodig heeft. Maar een bron is toch een bron? Doet dat er toe? Nou, je hebt betrouwbare bronnen en je hebt onbetrouwbare bronnen. Net zoals dat je gezond en ongezond eet hebt. En als je te veel ongezond eet, dan krijg je buikpijn. Of in het geval van je studie een hoofd voor votieve informatie. Het is dus belangrijk dat je kritisch blijft waar je die informatie vandaan haalt. En dat leer je op de universiteit. Je hoort daar als het waar en fijn proeven van kennis. Kom maar eens mee. Als student, sociologie, zie ik wat onbetrouwbare bronnen met mensen doen. Zo zie je in de klimaatdiscussie dat voor- en tegenstanders lijnrecht tegenover elkaar staan. En waarom? Omdat ze dag in, dag uit, onzin lezen op social media. Big news. Het is tegenwoordig heel gemakkelijk om zelf grafietjes te maken die klimaatverandering bevestigen of ontkennen. Het gevolg hiervan is dat er wel veel onzin wordt verspijdt. Maar hoe herken je nou een betrouwbare bron? Dit hier is een onbetrouwbare bron. Niet omdat het onderzoekje klimaatverandering ontkent, want als je niet kunt zien wie het onderzoekje heeft uitgevoerd. Ook zie je niets over de omstandigheden of details van de onderzoek. Hierdoor kan ik niet controleren of de resultaten wel zuiver zijn. Je moet het zo zien. Een bron is een estafette loop aan kennis. Iedere onderzoeker geeft het stokje aan informatie door. Deur het stokje niet, dan gaat het naar twee keer doorgeven kapot. Een betrouwbare bron is onafhankelijk. Dit betekent dat onderzoekers er geen belang bij hebben op die maatverandering echt of nep is. Zij voelen simpelweg een onderzoek uit en presteren het resultaat. Bijvoorbeeld in een academische boek, een wetenschappelijk artikel of een belangrijke krant. En dat zou ze in de klimaatdiscussie moeten doen. Blijf niet in je eigen beleefwereld hangen. Toets elkaar stokje. Niet alleen niet van jezelf. Een betrouwbare bron is niet bang om veelvoudige toetsdorden. Dus de herkomst van een bron is belangrijker dan hoe spannend een bron is. Indrukwekkende citaten, dat is niet genoeg. Klopt. Een leuke, flitsende bron met een twijflachtig herkomst is onbruikbaar. Ik moet dus eigenlijk op zoek naar de bronnen van de bron. Zo Isja, is de bron het doorgeven waard? Ik wou dat ik destijds de beschikking had gehad over zoveel mooie bronnen. Maar als ik nu mijn profielwerkstuk zou maken, zou ik wel kritisch moeten blijven over de kwaliteit van de bronnen. Mijn profielwerkstuk gaat over de geschiedenis van racisme. En Wikipedia staat natuurlijk vol met mooie wetjes die ik daarvoor kan gebruiken. Dankzij Eva weet ik nu dat ik kritisch moet kijken naar de manier waarop Wikipedia bronnen vermeld. Kijk, dit is een mooie quote. En als ik op het cijfertje achterklik, dan krijg ik een hele lijst met allemaal bronnen. Dit citaat komt uit een boek van een belangrake uitgeverij en kan ik dus veilig gebruiken voor mijn profielwerkstuk. Als ik nou kijk of deze quote letterlijk in het boek staat, kan ik zelfs het boek als bron vermelden. Dit is een leuk feitje, maar omdat er geen bron bij vermeld staat, twijfel ik. Hier staat zelfs citation needed, oftewel dit feitje is onbevestigd. Misschien heeft iemand het wel gewoon verzonnen. Geen goede bron dus. Als je oog voor detail hebt, kun je op Wikipedia hele goede bron vinden. En de hele slechte? Links laat er liggen. En dat geldt trouwens ook voor social media. Ik zou dit onderzoek kunnen gebruiken in mijn profielwerkstuk. Maar alles aan deze bron voelt fout op onderzoek dus. En wat blijkt? A. Crime Statistics Bureau bestaat helemaal niet. B. De cijfers van bijvoorbeeld betrouwbare organisaties als de FBI zijn heel anders. En C. De uteur, in dit geval Donald Trump, is niet onafhankelijk. Eén van deze punten zou al voldoende zijn om dit onderzoek te disqualificeren. Oftewel, dit stokje wil ik niet doorgeven. Beg ermee. Dankzij Eva ben ik veel kritischer gaan kijken. Nu gooi ik de rotzooi weg en blijf de kwaliteit over. Dat is fijn voor mij, maar ook voor mijn lezers. Nee, nu ik dit zo zie, is dit ook een belachelijke bron. Er staat geen specifiek onderzoek bij vermeld en de opmaak is ook een beetje raar. Nee, van I.C. ga ik niet beter knuffelen. Maar wat ik wel heb geleerd, is hoe ik de goede van de fouten artikelen moet scheiden. En dat pakt niemand mij meer af. Tenzij dit filmpje fake news is natuurlijk. Wacht eens even.