 Salam, hər vaxtınız, xeyr olsun. Əziz kanunış biz dəkcidəriyik. Kanunə çəkirində 19-ci yan var, 2022-ci yıl tarixində canlı yayındayıq. 19-ci yan var. Çadaşın əsid üçün, önəmdə bir tarifi gündür. Tam 30-ci yıl öncəyəməs, bu anlarda şəxsən mən 1-19 yaşlı, 18-ci yaşlı əslində bir gənc olara bir tarəb olaraq, o günlərdə o şələrdə edik. Vətəlmizə müdaqlərinin qarşında yalın ələndə dayanmaq istəyirdik. Çox təsvər olsun ki, 19-ci yılın, 27-ci apelində vətəlmizi işxal eləyəm ordu 1-daha 70-ci sonra vətəlmizi işxal elətəmən günlərdə və oldu zə azimansız vəsində. Bu tarix yəddən çıxmır. Bu tarix çaldaş nəslə üçün bir numunədir, bir ibləttir. Azərbaycanın çaldaş tarixində, 1920-ci yılın 20 yən var, 19-unundan 20-sində keçən gecə, və ya ondan iki yıl sonra, 26 fevral 1992-ci yıllı kocaldaki dəşrətlərdən sonra Kremil adlı bir varlıq, hər zaman mənfist teoritib kimi qatırlanır. Çok təsvilər olsun ki, son illər bu stiyaretibi Azərbaycan cəmiyyətini yenidən hajitif də ilimətməyə çalışırlar. Bu mükündəyik. Millətin qan yətləri də işmə mükündəyik. Hə, olabilsin, Azərbaycan xalqına, zaman-zaman öz kirlər zaşlıya aşılıya bilərsiz. Zövbət mevzud hakimiyyət dönəmində formalaşan 5-ci kalondan gedir, hakimiyyətin ən üst qatlarında formalaşan düşüncədən gedir. Bütün varlıqları, bütün mənəviyyətləri Kremil də bağlı olanlardan gedir. Azərbaycan xalqının varını yoxunu talasalar da öz qirlərləri, Kremil də masqada görənlərdən gedir. Həmin şəxslər bugünlər yenidən işşə olunurlar. Mən çox təşəkkür edirəm onları şəyiləyəcdür, nəli sənkarlar, maqadani bəyəvədi yerlər nəki. Azərbaycanın dərsliklərin də belə yenin əslə 1990-ci iynin 20 yan varını, Sövvət ordusuyla Azərbaycan xalcəyəbəsinin silahlı qubələr arasındaki sabah kümitə gedirlər. Bu qədər vicdansız cəssinə, bu qədər azımasız cəssinə, bu qədər ədalətçis cəssinə ən yömpüşə və ifadələr işlədir. Və bugün biz 20 yan var akşam, 19 yan var da, şəhidlərimizi ruhunu şəhəd edərək, geni-geni nandandan rəhmət dilirik, 20 yan var şəhidlərmizə, Qara Bax Savaşında şəhid olanlarımıza, 44 günü savaştaşı şəhidlərmizə, bugün şəhid olanlarımıza təcavidən mənmədliyə qedər. Hamsana bu şəhid olsun, şübəssiz ki, istihlalımız uğrunda şəhid olanlar başlı olma. Və bugün biz şəhidlərimizi qadrəs nəsil edirik, bunki və iləşimizi və bugün Azarbaycan eliminin, Azarbaycan təhsilində bu tendensiyaya qarşı, yox deyən iki dəirli qonalamız var. Falo gelinlər doktoru Prof. Idris Abbasov və psikologiyə üzrə fəsəfə doktoru, dəirli limunət qanım, əmraxlı, bunki və iləşimizi qonalardır. Hər karemimizi, hərki ziyalımızı salam edirəm. Hoş gördün, limunət qanım, hoş gördük. İrdis məlun. Hoş gördün. Limunət qanım, səsi açın zəmət olmasın. Limunət qanım, səsi bağlanıb. Sağımız xeyr olsun. Hoş gördük. Hər vahdınız xeyr olsun. Hər karemimizi reuşad olsun. Bə, bir boşadan mənuziyə keçirəm. İzləgilərdən çox, haş edirəm, efil-i fəyləşən bəyin-in yayın, ki, bu məsələ artıq ne sosial məsələdir, nəqtisadı məsələdir. Artıq bizim mənə eviyyatımıza belə əluz adılar, artıq bizim təhsil sistemində, elm sistemində olan yaratmaz idarəçilikdən və dövlət idarəçilindəki yaratmaz idarəçilikdən sitifad edək, qan yataşımızı belə dəyişmə istəyirlər. Mən bir vaşa keçirəm o dördün sınıf dəşdiklərin də qeydoğulan məsələləyə. Çünki bugün 20 yan var akşamdır, şəhirlərimizi ruhunu indirtmə istədiklər. Biz buna imkan verməyəcik. Nə baş verir elə limunat qanım sizdən başlayaq, sonradır Yiddis Məldinlə çox suallarımız olacaq. Niyə 20 yan varla bağlı, bu tendensiyanı, bu düşüncəni gənziləslə təlqin etmək istiyirlər, sonradır deyirlər ki, səhəf olub. Buyurun limunat qanım, səsə açın və söfədə başlayaq. Aşağımız xeyr olsun, bu ağrılı acılı gündə mən bütün qalqıma bir daha başsağılığı verirəm bu günləri bir də yaşamaya, amma təsif olsun ki, bu vədə gündəri zaman zaman təkrəmlanır. Əslində rüfət bə, bu mənə qətiyyət təcrübləmdir. Ələrdə təhsil sistemində olan bir adam amm, eyni zamanda son varla ümumiyyətlə Azəbacın tarixində atarlan saxtalaşdırmalara daha yaxınlan öyrənməyə çalışıran bir bətəndaş olaraq. Əslində bizə 20-ci ildə qızıl odunu Azəbacınə gərşilinən sonra qızıl odunu özü ixlaskar ordu kimi tanılmadı mı? Qızıl odunu qətlə yetirildiyi bizim ziyallarımız, axaqqallarımız, bəylərimiz, hain kimi, qorkaq kimi, ənə şəxsiyyətin mənfi keyfiyyətlərin taşıyan insanlar kim tanılmadı mı? Və bizim nə qədə ziyallarımız, röfesiya uqradılara xar düşmən eylən olunmadılar mı? Bu tarixi Rusya, Rusya impiriyası zaman-zaman bizə saxtalaşdırıq. Biz də təbii ki, ona inanmışım 70-ilərisində yaşayan yeni nəsir, o zaman ki, biz yeni nəsir alqanırdır. Bu gündə bunu təhirləməli çalışırlar, amma fər qondadır ki, bugün Akıx Azəbaca müstəqil bir dövlətdir. Və belə bir müstəqil bir dövlətin müstəqil grumlarında işləyən məmurların beli səhvə yol verilməsi, əbət də həm Azəbacan xalqına, onun tarixinə, bizim yaşadığımız ağrılarımıza, acılarımıza, o cümlədən də şəhidlərimizi ruhuna ölməssizdikdir. Bu, barədət dəhələrlə Azəbacanın xəri təhsinin ərimənslər, xəri təhsi kim göstərilməsi, və bunun təhsiklərə sağlamması artıq bu, 15-ilərdən var elə bu məsələrlər. Dəhələrlə bunu başqa yerlərdə bu cürə təhrəlamışdılar, xalci ölkələrdə ilmənlər. O məhzəlbacan susturdu belə məsələrlərə qarşıq. Bu gündə belə halsiyyələrin başı verilmək. Susilə qarabam haribəsindən sonra belə halsiyyələr təhrəlamması görünür, göstərir ki, Azəbacanın dövlət grumlarındır. Susilə təhsi sistemində, təhsinin azirliyində bu məsələyə belə açıq olan, müsbət qarşılayan, barışan insanlar var, memurlar var və bunlar cəzalandırılmalıdır, müdət cəzalandırılmalıdır. İbrih dərsə olmalıdır. Ama təhsi ki, biz bunun şahidi olur, hələdə. Təhcə bu deyir, onlarla biləməsələr var ki, Azəbacanın önəmli günləri varədə, önəmi şəxsiyyətləri varədə, təhsiklərdə ötəriyə sayıqırsız münasibət var. Təhsikləri, ümumətxalın İdris Bəyaşıdək, prof. İdris Abbasruq. Buyurun, prof. İdris Abbasruq, buyurun. Həyqətən də, həyqətən də ümumətxalın toxundu məsəlilərə soh doğru olaraq, deyir ki, bunların əsasında bütün problemlərin əsasında bu, məmurların da roğulu az deyir, yəni, millətin bu halı düşməsində. Həyqətən də, qarşıdan, sabah 20 yan var, kaciyəsi günüdü və bu, ümumətxal, ümumətli bir mahtəm günüdü, həyqətən də, bəndiz bunu, həli olduğu üçün yenidə qeyd edə bil, və bu, həs vaxt yəni, yaddaşlarımızdan sinimləzə ölcün. Ölçədə ki, bu gün üçün bözü, və ki, bu elm və təhsilin bərbət vəziyyətindən sohbətik edir, yəni, burada bir çox problemlərin, zəmiyyətlə ki, problemlərin əsasında məsə elmdə və təhsilində olduğu qənaitindəyik, yəni, buradan hər şeyi buradan başlaq. Yəni, hansı mövzular, yəni, çox duyandı, məmdi suallarımız də, yəni, bu vaxt, çox çox çox yandı. Yəni, çox çəyədim ki, bu qəydolundu ki, səsim eşilir səkəyə, nəsə sizin internetdə problem var, yəni, yoldandı, anlayabilmədim. Bu, qəydolundu ki, bu dəslikdə ki, səhf olu. Məncə, səhf deyir, bu məksəl yönlüdür. Niyə məksəl yönlüdür? Əgər bu ifşa olunmasıydır, nəsələn nəsələ, ifşaqlar bunu bu zürraqya dördün, sinim ifşaqlarının düşününcəsi formalaşan düşününcədir. Yəni, çanım daha güzəl bilir. O şaqlara, Rus dilində, Rus dilində, yəni, bu ülkədə təhsili elə bir günə qoyublar ki, bu gün evladlarımızı Rus dilində məksələ yaparlar ki, orada təhsil daha ətəkləydir deyirlər. Yəni, bundan danışma lazımdır. Bundan vallə sualım olacaq. Amma bu, yəni, yəni var, şəhidlərini, teröristikimi, ekstremiz kimi gələmə vermək, biz 1990-ci də bunu görmüştür. Rusovda, Yazovda, Bakatində, Pirmakovda bizim şəhidlərimizi beladlandırırlar. Amma Azarabaycının dəşliyində, 32 yedil sonra, bunu səfdiyə şaqlara sırmaq, gəznəsdə sırmaq, mən bunu məksəl görməyət isə bilirəm. Siz nezə dəvələniriz, İdris Məlid? Təbii ki, əcəri yəni bu kac, bu cür millətə sırmaq istəyirlər isə, bu şurlu insanlar da orada, təsadli insanlar deyirlər, bu dəhsilər, yazanlar, bunlar hansı senzuradan keçir, bunlar məsləhətlə deyirlər. Yəni, öz başlarına deyəcətür belə bir şey yazılır. Şüqhəsiz ki, gönlü şəhcilində olabilər. Amca, bunu başqa dür izahın mümkün deyirlər. Yəni, nədir? Yəni, bunu böyüklükdə bir tarixi, hadisəni sahtalaşdırmaq, bunu qətib bağlamak ki, bu kitsik bir şeydir, bu elə bir şeydir, bunu əlbət də bu, səvet impüryasının o vaxt törəkti son zinayətlərdən biriydi, anti-bəşəri zinayətlərdən biriydi, bunu başqa dür yozmaq olmaz, başqa izahı yoktur. Teşəkkürləs, teşəkkürləs, ediriz bey. Yəni, qoşlar, çatdırram ki, al-hazırda bizim canlı bağlantımızda Fiyolo Yüzdürə Səfəd doktoru, Fiyolo Geninlər doktoru, Abbasov, profesör Idris Abbasov və psixolo Yüzdürə Səfəd doktoru, limuniyyət əmrahlıdır. Idris beyi sizdən davam edirik, nəyə görə davam edirik? Sanki üssüslə düştü bu, mətbəl səhəfləri dırnaq çimdə. Necə yəni, mətbəl səhəfləridir bu? Yəni, sən qos qoca hürmətli profesorumuz Qulum əhərəmli demişkən, iki akademik, qos qoca akademikin gələminlən çıxan, qalax-qalax lüqətlərdə, Azarbaycan dilində hürmçəy sözünü yazmırlar, gedim spider sözünü yazırlar. Nə baş verir? Nə baş verir? Mən məsələn, aşağı yıqarı, hərki akademiki tanıyram, mən oların milli identifikasiyasına şüphem yoxdur. Amma onlar niye bu qədər məsuliyyəsizcəsində yanaşılırlar? Mən istəyərdim, mələm ki, mətbəl səhəfləri nəsəhəfləri də o hürmçəy məsəhəsini də mən yenə də deyirəm ki, mən düşünürəm ki, mələkə də o iki akademikin iradesindən xarici məsələdir bu, sünki mən faqlarla təqdim edəcəm əzizləyicilərmizə onu yürə idis mələm, sizdən eşidək bu mətbəl səhəfini nə baş verir? Sizin də fəaliyyət göstərdiniz, inusulə nələr baş verir? Niyələtlərdə Azarbaycan tüksəsində olan sözlərə qarşı boavansızlıq var? Niyə tariximize qarşı boavansızlıq var? Niyə ədəbiyyətimize dilimize qarşı bu qədər ekinhansızlıq var? Buyurun idris məlid. Səhəsi çox müzakilər olmam bir məsələdə, 2017-ci ildən başlayara bu gün spyder sözünü hörümsəh sözü ilə məsələsi çox böyük bir əksəda doğurdu həyi qətəndə. Bu, mən diyərdim ki, bu akademiklərin əlimlər akademiyasında akadem şəbəkənin daha doğrusu Belkədə ətdiyən yüngül səhəflər kim və yaxud da təhniki bir səhək kimi bunu bağışlamak olar. Təsəlbür edin ki, bir spyder sözü yazılıb oradan hörümsəh sözü nəzərindən qarçıq yoxdur hörümsəh kim bilər yazıblar, amma hörümsəh yoxdur. Amma buna imum xalq təpkisi meydanacərdir. Bu nəl göstərir? Bu, o akademiklərin şəbəkəyə olan belə inamsızlığın, ətdi bağışsızlığın səhəhbət bunu bağışlamalılardır. Məsələn, onlar yə bilərkən biz ondüz əldərik belə bir yağılıçlıq olup ilə. Amma xalq bunu bağışlamır. Artıq İslumayat bunlara sanki bir şans düşmüş kimi buna cədirlər. Niyə cədirlər? Aqa bu, təç hörümsəh spaydir məsələsindən daha dərin problemlər var. Bu akademiklərin tövəktihləri daha böyük mənfilihlər var. Ona görə bunu bağışlamalılır. Kitsik bir görünən belə bir şeydə hətta bir məqsələli ölür də buna demək olur. Niyə? Tünki onların əmələrini görə. Aqa bunların biz illər boyudu bunu təngidələri, ifşələri ortaya qoruşu bu-bu-du. Akademiklər dövlət gücəsini talı yer, mənimiz yer. Yəni, xalda qarşı böyük bu nifrətlərin artıq ortaya boyunlar. Bu, millətə nifrət edirlər. Buna dəhvələrlə biz vuruluyum. Bu, spaydir hörümsəh məsələsində bunlara o nifrətin mən deyə bil ki, onlara müdaxilə etməyən ən təhlükəsiz yoğludur. Bir baxısında bir mən səhsim gəlir mənim. Nəsə hərdən səhs kəsi deyir daha bilirliklər. İnternet səhsidir. İdris müəlləm, mən qanulla daha bilirlərləsiniz, bir də çıxın təzdən daha kur olun ki, məki internet məbirlə internet madəminizi yandırın, səndırın bəlkə internetiniz ya da əgər imkan varsa megabaytdan dağıl olun bir müddət eqər varsın. Sizin internetdə sanki problem var. Səsiniz kəslir, sonra kontekstən çıxır. Başı olmasa yandırıb səndürün, mən yeminət qanulla devam edeyim. Siz yandırın səndürmü lütfen. Bəl yeminət qanum qalo gözlürə fəsifə doktoru, yeminət qanum uzun zamandır sizdə təhsilindəki problemlərdən bağlı. Mən demirəm görülən işləri yox. Mən ətta yeni nazirin üstün niyətini də bəyənirəm. Amma sistem o qədər bərbaptır ki, bu ölkədə idarətimi o qədər bərbaptır ki, harvar təhsiləli olmasının oksor təhsiləli olsaniz fəlqirəmeyici o sistem içində itib batacaq. Amma məsuliyyəti niyə ördələrdənə götürürlər. Bak, bu günlərdə baxçada bir olayın şahid oldu. Yəni, 20 inin tərbiyyətisi siz psixoloqsuz soqq gözəl bilirsiniz uşağın başına-başına dəhşətli dərəcədə zillələyələk yəni mən çox dəhşətli yaşadım. Başqa bir məşdəvlə başa bir faciəm var. Rüşvet faciəsi, nə biləm, nə pulu faciəsi dedilər, sistemdə yaşadır. Qarış, bacaq bilmir sizdə bu məşdə direktörlərinən bu rüşvet qor bu seçki saktakarlığına məzbur əttirilib qarşınızda sındırılan məllim və məllimələrdən bacaq bilmir sizdərdən üçündür. Mən istəyərdim, bu durumu yumunat qanım, sizin dilinizdən işləyə, niyə bilədir? Rüfət bə, bunun bir səbəbi yoxdur. Bunlarla səbəblər var. Nə bugün də bir, iki jurnasi müvardim, sahibi verdim. Bilirsiniz, bugün bu təsil naziri ürvanına deyilən sözlər, məncə müstəqilik dövründə işləmiş bütün nazirlər ürvanlarına paylanmalıq. Xüsusilə əvvə ki, sabiq nazirimiz misir mərdənoğlu ürvanına paylanmalıq. Mən bu yaxınları misir mərdənoğlu bir müsabəsilə eşittim. O deyir ki, siz bu təsil nazirin yaxını yırsız. Bu işlər, onun öhtəsində düz deyir. Harası, bu səbqidə bir çabəyirmişdir. Düz deyir, çünkü misir mərdənoğlu dövründə təsilimiz o en işinin laf, ən aşağı nökləsində gəlir çoxdur. Çünki bacar madıqlar işə başladılar, bir şey yarımışıq qoydular və o komandanı dağıqdılar və yerini yeni bir komandanı qətirdilər. Halbuki, o səhvləri edən adamlar, bu səhvlərdən geri qaidə bilərdilər. Amma bu komanda, bu səhvlərdən geri qaidə bilmir. Mən bir qaida qanqiyyət situasiyalara. Birini də mən əlav eləyiyim. Bu veriş başlamazdan laf öncə üç saylı uşaq evində valideyin karantin dövründürtə səhviyyəm valideyin gürür sinif otağına və uşağının 9-10 yaşları görünür var. Harada 2. sinifdə ya 3. sinifdə. Şuan valideyin təlbiətçin dövür. Mən də bir neçə məlumatlar videolar var ki, valideyin məktəbə giri, 2. mətəbədən məlimiz haçından yapışara sürəyə sürəyə, 1. mətəbəyə püləkənlərdən düşürürür. Başqa-başka məsələr var. Yəni, bugün məhdə belə bir vəziyyətlərdik ki, biz bunu bütün nöxsandlarını təhsil nazinin üstünə yıxaraq məmurların üstünə yıxaraq sakinləşə bilmərik və yaxudu bu, qan, bu heç nəhərləyəm təhsil bugün cəmiyyətin problemini çevlifdir. Səbəvlərin də mən bir-bir çalışarım sadalıyım. 1. növbədə. Azərbaycanda kütləvi şəkildə pedi qoruşu məhdəvlərin kallej və iniçsutların açılması bu kallej və iniçsutlara aşağı ballar toplanış insanların qəbul olunması çox zamanda saxtlı diplonların verilməsi bu kallejlərdə susilə böyük hüsət almışdı. Çox böyük hüsət almışdı ki, bu insanlar qədilə məhdəbə doluştular oları nə hazırıq səviyyəsi, nə bilih səviyyəsi, nə pedi qoruşu bacaraqları, nə pedi qoruşu səlişdələri boyunki təhsilin tələbərinə cəvhərdir. 2. mühüm amir təhsilində qarif siyadı. Yəni, bu insanların bir çoxu nöxtərəfi yollağından, boyunki kimi şəfaf yollağından məhdəmə gələ bilmirlər. Adam 50 bal toxuluyor, imtihan verir, məhdəmə gəlir, məhdəb direktoru mincirə bəhanilər gətirir ki, məhsələ işə qabirəyə bilmərəm. Səbəvlər sövgü. Yəni, biz cəmiyyətdə yaşıyoruz, bunların hamsın, şahadi, eşidirik, məlumatımız var. 2. məhsələ, qarif siyadı, məhdəvlərdə baş verən qarif siyad, məhdəb direktoru səviyyəsində, repetitorların fəaliyyəti ilə bağlı olara, məhdəbdən cəmiyyət arasında böyük bir etimansızlıq yaranıqdır. Yəni, eyrək bir məlum, bir şagirdən pul alırsa, valdiyindən pul alırsa, hansısa bir məsələlə baş verirse, burada artıq münasibətləri pozulu. Bakın, məhdədən içəm münasibət var. Direktor, məlum münasibətdir. Məlum, məlum, valideyin, şagird, şagird, şagird valideyin, görün, nə qədə münasibətlər şəbəkəsi var? Psikologiyada ünsiyyəti bir qanul var. İki nəfər arasında olan ünsiyyətdə AB, AB ünsiyyətində iki nəfər var. Üçüncü nəfər qoşulanda ünsiyyətdə 12 tərəf yaranır. Millərlə şagirdə olan məhdədədə neçə tərəfi ünsiyyət var? Bu, ünsiyyətin kedi qoşu qanula, çərçivəsi səxlanılması üçün görün, məhdəd rəhbərləri nə qədəri iş görəməklə və nələrik bilməli bacarmalıdır? Bu iki məhdəd rəhbərlərində bu sərəşdələr yoxdur. İki gəl bir tərəfdən cəmiyyətin özünün vəziyyətini vaxın. Valideyi özünün edə bilmədiklərini məhdədən istəyir. Ailə bütün problemləri məhdəm üçünə yolluyur, gəndərir. Çünki dövlət ailəni qayğısına məşğur deyir. Dövlət genc ailələrə qəstək deyir. Dövlət uşaq pulu vermir. Dövlət həstun uşaqların yanına çəkərəyir. Oların qayğısına qalmır. Mən problem uşaqlardan danışıram. Yəni bu səbəblər onlarla, onlarla. Ərsin İsmailədəki uşaq döyulməsi məsələsini, yəni onun əsusi də vururuz, onun nəzərə diqətə çatılması hissəsəm. Mən tamamilə fəlif kirdə. Uşaqın atası deyir ki, o mən uşaqın atasının xalasıdır. Yə, anasının xalasıdır. Bu uşaq qadımı etibarıdır. Bu qadın, bunun yəgin ki, qeymini, keçimi, yatma, durma, itəmizliyi, yemeynə məşruldur. Yəni əzizdir onu. Ələ bir arada istədiyi vaxta döyür. Bu faciə deyir. Faciə İsmailədəki deyir ki, çox dərin məsələlərdir. Di gəlməsələ, bu insanlar məktəbə qədər təhsildər, təhsil aldıqlar dövrdə, ünsiyyət üslubuna, uşaqın yanaşma üslubuna, sahib deyilə yeləndirilmirlər. Mən, keçmiş məlmənin üslunda işlədiyim zaman, mühaziri okuyurdum. Üçüncü kursu, məktəbə qədər təhsilin pediqoqqas, metodikas, üçüncü kursu, uşaq psikologiyasından mühaziri okuyurdum. Mühazirlənin son müözlularına çatanda, üçüncü kursu, məlmə, biz hələ indi bildik ki, biz uşaq parçasında ne iş görəsiyim? Yəni, uşaq psikologiyası olaraq çox gözələ ürədilməlidir. Yaşlar üzrə bilməldirər, oyunları, metodikalarını bilməldirər, mühaziri təlimi sullarını bilməldirər, ammən bir mürəmindir. Burada nələr var, nələr yoxdur, özlərdə daha yaxısın bilməlidir. Son vaxlar, ümumiyyətlə, sosial şəbəkələrdə məlimlərin uşaq var, yayıldığını kiminləm? Dikkatəzə çaxtırın, məlimlərin də qaldiyin tərəfindən döylməs, uşaq var, yayılır. Görürsünüz mü? Burada kimdir günahkar? Yəni, Lümünət qanım, tədrisdən, təhsildən başqa məşhətlərdən ədisə müşahidiləmi olur da, məli bu qədər faiziyyəlidir. Yəni, təlbəs-i uşaq parçanda, ümumiyyətlə, bu tamamilə başqa bilməlidir. Biz hələ, sadec olaraq, məklərdə münasibətlər, hər şeyi münasibətlər yaraqdır. Yəni, çox təsəkürlər, Lümünət qanım, tamamiləcik. Həm bəzi, bəzi eləyicilərinə fikirlərinə alım sonra, bir rizməlində, tamamiləcəm. Ağalar bəylər of, Nalək, Kərimli, Aşramı Sifir, Allah şəhirlərimiz, Rəmədiləsin deyir. Dəliziyarlarımız sağ olun, sağ olun, nalək alın. Bəylər eləyicilərinə sağ olun, bir zaman bəylət, çox təsəkürlər. Düsələm Süyünava yazır, kəmiyyət və kelyfiyyət, çox təsilər olsun ki, Nassur Məmədov qazimiz deyir ki, sadec rüç qalının davam bə göstərgəsidir. Yəni, Sövbətiya giri girmiyan vardan bağlı, çıtaqdan gedir. Bəzi eləsəməv yazır, bu tam şəkildə taraxsaq, talaşdırma məksəli güdür. Bu müdətin mübarzi əzməl köylge salmadan başqa bir iş deyil. Ölkədə ruslaşma və Rusya meyil güclərinin ləyənət olsun. Mən İdris Məlimdən sonra eyni sualınla bağlı, eyni mövzuyla bağlı, lümünət tamdan soruşəzən düşməsiz. Ərasun Aliyev deyir ki, qanmaq nək şeydir? Qanmaq günah qandım, o günlən də mən talan oldu. Qandım, o günlən də mən talan oldu. Yəni günahı qanam günlən. Aqılar, bəyləri və yazın. Azərbaycan, Şəkturun Azərbaycan bəylərinin yerini yeriməni bəyləri və əvəz etmişdilər. Bunlar qəstən edirlər. Mən bu bəyləri məlumatlı deyiləm, amma həralda görülən budur ki, hələ biz çox sürprizlərlə rınak içinde qarşılaşacıyı. Ilmur əlbalayı və yazır hamsi bilərəkçiklə edirlər. Qalsi səhikməyədə hiç vaxt artamayacaq. Qaxtiyar əsanıdır, bunlar akademi ki, qoğaz, qulu demək lazımdır. Tama həlfi nəfs, bunların ahırına çıxacabdır. Çox də sürki. Sonra Azərbaycan eliminin bu akademi şəbəkədən nəcə təmziləmək olar? Elimin geriləməsin qarşı necə almaq olar? Nalə kərimdə soruşur. Bu sualına İdris məlindən davam edirik. Çünki burada bu məsələsi nə bağlı da çox ciddi fikirlər var. Bir izləcdi yazır. Doğrudan spider sözü düzdür. Ağlam ağlı gülmək isteyirəm. Fikret eləyib yazır. Aymillər əgər bir rusbaşlar edirse belə də gələcək. Gelin belə elə naləxalımın sualını çablandıraq. Yusuf Abdullah evlilə yazır ki, hanı beş başlıq yazmısız, hanı beş başlıq yazmısız girməyən var şəhədlərin, terrorista adlandırıla kimin ifadəsidir bu? Yusuf Abdullah evlilə təməli, mən Yusuf Abdullah evlilə ifadəsində cevab olaraq eyni mətnə tapın göndərəcəm. Yusuf bəyi eşlək solura nə yazıda bol mən səxuqiyəcəm həmin yazıda rusca yazıda. Yusuf bəyi naləxalım soruşur ki, niyə elimin qerdəməsin qarşı necə alamaq olaraq? Yoxdi, Azarbaycanda elimi məhvirləyivlər. Yürüsirəm, siz alimsiniz, amma Azarbaycan eliminin ortaya qoydur, bir şey yoxdur. Mən özüm akademiya testəz gedərəm. O akademiya da bütün alimlər sərdən akşamadə elələ o çayxana da oturullar, danışırlar. Çünki akademiya, elinlər akademiya o mahiyyətini yitirik. Mən bunu iddə edirəm. Həgər başqa zürdüsələr, idrismələm, lütfen arquimetlərinə bu iddiamı təksib edir, sevnərəm. Buyurun, idrismələm. Öfədmələm, bayaqları o hərimsə spider məsələsində deyəsən səskəsində, amma sayıca ona demək istəyirdim ki, bu insanların müdaxil edə biləcəyə ən təhlükəsiz bir mövzu oldu. Əslində bu, nifrətin qaynavı başqadı burada, o narazlığın qaynavı başqadı. Çünki bu, alim akademic şəbəkə o illəm uzunu bu elmdəki vəziyyət. Bu elmdə təhsildə, ümumiyyətlə vəziyyətin pisliyi bütün sferalar əhat edir. Bütün o sferalardakı mənfiliyin səbəbi elmdə təhsildə axtarmak lazımdır. Mən öz yazılarında da qeyd edilən ki, o kitsi rüşvət təhsildə başlayan rüşvət artıq cətiklə böyük və karrupsiyyət sevirli, və bu karrupsiyyədə dövləti sonunda dağıdır. Və belə bir quruplar şəbəkələr əmələ gətirir. Elmdə elmdə akademiyasında elmdən səhbət qedirsə təhsir ki, səbiyyə həddən artıq aşağıda və formal xaraqdir və aşağıda. Bu gün məsələn akademiyanın, akademiyanın rəhbər qoylan rahmiz mehdiyəm mən ona bir nəcə ərzəni müraca tələmişəm və etsinə dağılmır, yəni bunları. Və etsinə dağılmır, öz işindədir, öz yaşılıq dönəmini yaşıyor və bizlər də ona qurban deyiblər. Bizim uşağlarımızla bələr. Bütün ailələrimizi ona qurban deyiblər sanki. Yəni, bu adam, heç nə nə maraq təsəmür ediy ki, bu bir zavah vermiş ki, ya bu problem nədədir? Hətta məsələn bu arada mən məşhudun bilində də öz sosial məhşət vəziyyətin ağırlığı nə yazmış. Bilməndə özləm rəhizət ediyəm söyqvət əsnasında, çünki mən də bir âlimən vətəndaşam və mən də xaqdan biri yəm. Onun cürə öz ədə bu özlə bir qaqdir. Yəni, müraca nə bu yen edirəm? Və etsizliyi nə yamalışırsa o? Gönləriçlər olur ki, sen heydərəliyə fonduna müraca et elə oradan yardım eləsinlər və bəzi onun akademi şəbəkən üzülər də bu düzü düşünürlər. Azə mən sə deyiləm ki, rəhimiz mehtiyyə və həcə bu ətrafında akademi şəbəkənin mal dövlətini sərvətini bir yerə toqlasa 5-10 heydərəliyə fondu vəra verində fond yarada biləm. Bəsi yaxşı, bizdə bu qeyri var. Qaq niyə bu qədər əziyyət sərki? Ansa cədi prezident aparatın qabağını kərsində. Və ya bunun özü böyük bir pərakən dəliyik, böyük bir öz aləmlərin də soq bilmişliyə eləyilər, gələn eləyilər. Mən açıq yen edirəm. Həsi bir siyasi məksələrim yoxdur, sünki həs bir party özü və deyiləm və hakimiyyət nə biləm, cəlmək iləmi. Olarsın ki, onların bəz mən xoşlarına cəlməs, sünki o mənyən partyyallar yaranlıqlar çəhar kimətə cəlmək üçün mən yəni, yəni, mən bir sıravi yəni yəni deyirəm. Azərbaycan alimi yən belə, Azərbaycan alimin, o obrazlarımla. Amma təhsür ki, yəni, Azərbaycan alimləri də mən, nə deyim, məsələrifət mələm, bax, o cünləri şahidi olmuşan bir yoğun bir kişi profesyrdı, deyiləm, profesyram, mədəməni həyətində skameqada ağrıq bir dasinətlə zövqət deyilir. Onun deyil ki, uşağalarımın deyil, ikisini də göndərmişəm Polsya dağda, deyilmişəm ki, gəlməyin bura. Bura dövm müyün, Azərbaycan bura dəhşətli qatsın, orada anızaq qağılın, okuyurlar, ikisi də bitirsin, orada da qağılınlar artıq, nəsələn, maqistir, və özü də burada o qədər yiyip ki, o qədər yoğunluyum. Yəni bu adam, bu qədər düşünürdə. Yəni belə bir ki, buradan özü millətin balılarıyla burada qağılıp məzələnir, məslənməyəkən, vəəb o rüşvət dağılacaq, istəmiyəsə, bu ölkə düzəsindir. Sizin ki, o ölkədə müvəlqətik onaq kimi yaşayır? Bələ alimdən, belə profesyram, belə akademikdən nəc özləməyəm olar ki? Yəni bunlar, rüşvəti də özləri sıxallı yıllar. Yəni ki, hamı əksəriyyət və bəlzən başlam narazı qüvvələr çoxu ancaq prezidenti pisliyirlər. Və bəlzidə prezidenti pisliyir, sonradan əsə tərfiyrləm mətihe keçir belə şəxsi məqsədlər üçün. Vardə bilə sahibi olumlar 180 dərəcə belə fırlanırlar, elə fırlanırlar. Yəni bir müəvqət tutmaları yoxdur onların. Bu məqsədlər nə qədər ki, bu niyyətlər var, elə biz güzələt mövzularla danışıq belə olmalı, elə olmalı deyip keçəcəzik. Amma konkret olaraq burada yenə deyirəm. İç növvədə akademiyam prezidenti, məsələn, hansı bəlzifədə funksiyası var. Yəni hansı qücə sahibdir. Bu, həs bir qücü funksiyası yoxdur. İşləmək, güdərətdir. Cələndən neyini? Bir islahat eləyir miyiniz? Hursun islahat eləsin. Dedimi gəl nəyc amat? Bu nəyədə? Dəhlizlərdə orda burada düşürsünüz, onun bunun üstünə. Bir şövbə müdürə, əcək mən şövbə müdür içimi 5-600 manata alır hansı ha? Mən əlbət də belə üzl istəyirəm. İt günün də yaşama alıyamda. Mən öl adımı elbət də hərçimlər akara bilməm eləyə. Çevriyətli bir muayinə belə görməm elədi. Səf diyabnoz qoymalıdır. Səf də muhalizəc etməlidir. Bu, belə olmalıdır. Belə akademikik, belə eləyəm. Nə inəmsiniz? Bunlar elə başa düşür ki, o pulları yığanda, kisiya, hektarlarla, mülksilər alanda filan ələ kətirəmdə, dövlətə xidməti bu tür dərkəlidir. Bu, bu bir dəhşət padiya deyir. Dünya tarixində mən, vallə, belə şeye rastlaşma, rast gelmək. Məsid, dünya tarixində də belə şeye çox az az olabilər. Yəzər, mən bu dağıdır amm, tağlı yıram, sonra da deyirəm ki, mətəlilə öncə başısına bağlıxın mənin mənəliyət və dövlətçililməsidir. Bu olabilməzi. Bu haraq edər belə cədə bilə. Bütün alimlər də, məsələn, sulla, yaxşı, hama bilir ki, bir şövbə müdürü 5-600 manata dolana bilmir. Və o, hət vaktı, 150.000 manata, 200.000-ə ev alabilməz. Bu, nəcə alır? Hardan alır. Mən şey, axtarmaq lazım. Bu, sit soğum xisləti ilə yaşamağa təbdiq eləmək nə vaxtda qədə biləsək? Yəni, bu, mən özün orda nəzərdə istək şövbəsi müdürəyəm. Təsəbür eləyək, orda görbəzi həmkârlar mənə nə deyirlər. Deyirlər ki, sən əgər, yeti olmasa deyirlər, burada ən çox müzaikirənin kestiyi sizin şövbədi. Hərədən, hər gələndi serdantdan bir 500 manat alsaydın, onların müzaikirəsini təşkiləməcək. Həmsın yaxşıydı. Sonra onlara enzidərdə, məsəl, denək ki, bu iş pisti. Gəl, bunu redakt edək, deyirlər ki, serdasyanı. Al, oradan iki vercül işarəsin, atura, bilək, quraq, hə bir oradan qələdik, 500 manat, nəmmi modeli dolanmaq, buzirə olur da. Təsəbür eləyək, bundan belə düşüncə, belə təfəkürləli alimlərinə biz dövlət qurulu. Dövlətinkişaf eləttirdik. Çox belə rüsvaycı bir vəziyyətdir. Məhvə azı gerçəyimizdə almaq. Profesor, azı gerçəyimizdir. Mən Yusuf bəyin sualına cevab olaraq, həmin mətni. Dördüncü sınıf dəşliyindəki mətni okuyran mətini də belə yazdır. Bunu yurnalist haqqani səfəri oğlu ortaya çıxarım. Belki, bir sesini okurəm. Bu xodə, Ulyssin Bayov Saldat Ulyssin Bayov Saldas apolçiyin çəmə narodovu frontu pahili mirni qıraşdın. Yəni, xalcəyəpəsinin silahılları ilə dövüştəs, sivil insanlar deməli həla şovublar. Bakın, nə xalcəyəpəsi? Nə sivil insanlar? Orada bir azarbaycan xalqı var idi. Bir də işxalçı qırmızı ordu. İndi bir izləyicimizdə yazır ki, orda baş qeydi gizl ordu qırmızı ordu-du. Krasnayarmiya da bizdə gizl ordu müsbət anlamda anlayıq. Yəni, bunu da jurnalist dostumuz Qaqani bəy yazıb ki şuaqlar üçün yazılmış mətində gidelim. Bakıda həmin qanlı kezidə şəhid olmuş din, sakinlər, gör, səhvet orducuyla akıcəyə silahlı orda arasında başlayan atışma da yalakı ol. Yəni, orda şəhid olsaydım akıcəyən üzvidim. Azərbaycın daha mı akıcəyən üzvidim? Yəni, nə silah? Silahlı məsələ ilə bağlı məyəkən belə deyik. Orda bənin turistlər var. Yəni, qalqın qabağına çıxıb silah geləcəyə filan. O diyenlər var idi. Onların da tarixin zibiliyinatı oladı. Ama Azərbaycın xalcəyəpəsi rəhbəliyin də qərarı Azərbaycın xalcəyəpəsinin səvət orsusuyundan silahlı məbarzə deyildi. Yəni, sivil məbarzədi. Yəni, səhbət bundan gelik Azərbaycın xalqı öz torpağlarını bakını, işqalamın qarşına çıxdı. İndi belə mətələrdən o məbarzəyədə çöldə salmaq istəyirlər. Beləşimizdə devam edir. Bayaq çox marağlı bir fikir qoydular. Nə istəyərdim, o fikiri lümulət qanla devam edirək. Lümulət qanım belə bir fikir təbii ki, Niyə Azərbaycanda Azərbaycan sektorunda ağalar, bəylə arabı yazmış da Taptım. Azərbaycanda Azərbaycanda bayrağının yerini irməni bayrağı da əvəz etmişdər, bunları qəslən edirlər. O bayrada genə deyirəm, mənim məlumatım yoxdur. Amma Niyə Azərbaycanda dəşlərin səbiyəsi mi deyim, digər məsələlər mi deyim, siz dəmiş kəni rüşvet faktarı, bir dostumuz soqqanılmış məşdələrdən birində məlum işləyən birindən soruştum ki, fərqinə deyirək, diri fərqiməm düzdür, deyəvlərəm sizə, əvvələr bizlərə, o qırıq ulusun verilən tiz kəzləri ki var idi, verəgidə. Zibimizdən ağırdı, indi, yeni direktör onu bizə pulsuz verir, dirəm, nə gözəl? Diri ki, bir sən necədir? Ona dövlət büzəsindən o pul verirlər, o da gedir, işlərmək şəhzları alır, gətirir, pəlirir, bizə də sərf edir, ona da sərf edir. Yəni, sonucda yenə də yeyinti var ortada. Niyə yeyinti var? Zün ki, o məşdəblər sesim məntəgələrdir. Zün ki, o məşdəblərdə, məlum məşdəb direktörlər, karupsiya bulaşdırılmasalar, sonra onlar hakimiyyətin sifarışı ilə gəlib oruçlar görməcəyələr. Bugün mən bir dəptatın açılamasını okudum, şox yaşadın. Yəni, o dəptatdan ondan əskini gözləmir də məslində, amada bu qədər də yox. Ağdaşın dəptatıdı bu, mən necə sesi de onu da görmüşəm. Mən o zaman orda mainatörin qəparırdı məhsəlçilər zamanı. Deyir ki, tofi yagublu özündə xəsaret yətirələr, bunu azərbaycan dövlətin üzərini atmaq istəyir. İnsan ya psixi problemi var, ya da yaltağının həddini çıxarı, bax problem budu. Bu dəptatlardan nə gözləmir olar ki? Bir-birinə bağlı. Qayda azərbaycan dilli məhdəvlərdəcik problemlərə nə Rus dilli məhdəvlərdə azərbaycanda? Analogik problemlər yoxdu limunət qanım. Azərbaycan dilli məhdəvlərdə var. Onu görə ki, azərbaycan dilli məhdəvlərdə birinci növbədə dəxtliklərin yazılması özü məryən qruplaq kərəfindən bir növ manafolya alınır. Yəni, burada münasibət məsələr var. Yəni, kimilə sə bir yerdə işləyə bilmək məsələlər var. Yəni, dəxtliklər adətən xüsuslə aşaq seneflərdə qrup halında yazılır. Üç nəfəl, üç nəfəl, beş nəfəl, həm məlif olan nöxtələftində burada təhki olanlarda var. Həm məlif olanlarda var. Bu, kaman da şəhlində bu dəxtlər hazırlanır. Bayaq idrisməndə qeyd elədi, bu dəxtliklərin hazırlanıq şap olunması məsələsi durdu. Mən də üç dəxtlik məlifiyəm və burada böyük prosedurdan keçilmədi. Amma təsün az elindəki dəxtliklər şövbəsi dəxtliklər şövbəsində son illərdə eləd dəyişmələr başverdi ki, bu dəyişmələrin ümumiyyətlə dəxtliklərin hazırlanması metadoloy qiyasından tanış olmayan adam, o şövbəya təyin olundur, rəhbər təyin olundur. Dəxtliklər məsələ dəxtliklər hazırlanmasında və rəhlərin verilməsində formalizmdir. Dəxtliklər əhsində hazırlanıq qara rəhçilərə gönlərilir, vaxılır, yenidən müsaakrə oluxusuyla millərlə həcimdə çaq olunma dəxtliklər çox ciddi, nəzarətdən rəhlərdən keçmələdi nəzar olunmalı. Yəni, ümumiyyətlə, azəbaycan təhsil nazirliyində son illərdə o qədər səhlən çağırlı, o qədər qeyri keşə çağırlı, səhşidəsizliklər aşarlanır ki, və biz deyirik, görürük, şahid olurur ki, yəni, düşünürsən ki, bu, bu qədər öz milliyyətinin gənc iləsindən qarşı, bu qədər bilganəliyi, bu qədər məsuliyəsiliyi kim iləyə bilər? Bu insanlar, bəzlərin tanirəm, olay vətəm pəyvəl insanlar, amma, Rüfət bəyi, bu insanların bacardığı budur. Bu insanların, gücü buna çatır. Yəni, bu insanların təhsil sistem üzrü, keşəkarlıqı bu səviyyədədir. Siz demək ki, eğer indi, səhv ola bilər, teneki səhv ola bilər, bizdə bu işlərinə məşğolundu, yəni, bunun biri teneki səhv oldu, xerikə səhv çabolundu, teneki səhvdi. Dəhsliklərdən sözlər, fikirlər, ifidasiq, dəhsliklərin əvadiyinlər nə qədər sosial səbəkləri məlumat göndərlər, elə cümvələr yazılırlar, elə ədəbsiz, əxlaqa sığışmayan, uşağın psikologiyasını əlumun olmayan ilüfadələr, həkayələr, müəlliflərin əsərləri saldır ki, dəhsliklərə. Düşünürsən ki, bu kimdakı, həkayəsi bura düşməlidir. İç o nazibacan cəmiyyəti tanım var. Yəni kimi də münasibət məsələsi var. Kimsə zəng eləyir, hər şirəm, mən həkayəm orası al, hər şirəm, mən şehrim orası al, və yaxud da nazibdən zəng vururlar, fəlan kəsin, əsər orası düşməlidir. O da ağına bozuna bakmadan, necə onun məzumuna təminə mənməd oba deyir ki, təminə mənməd oba deyir ki, məhdə psikologlarının da azı durumundan də sə olsa o problemi də ışılandır, məhdə psikologlarından bağlıq. Məhdə psikologları umyətlə bu son illərdə ən çox təngidə olunan bir qrufdur məhdəvlərdə, amma mən həmişə məhdə psikologları müdafi eləyirəm və həmşidə müdafi eləyəcəm. Məhdəvlərdə işləyəm psikologların peşəkarlığın artırılması üçün, təhsin, nazili, heif, heş bir iş görmür. Məhdə psikologların hələyə indiə qədə müstəqilik döğürünün əsləs nəməsi çax olamıyor. 2003-ci ilə biz onu mərhun profesor əbüləri zada hazırda, azı bəcəm dürət pedi qoşu müvəssidini kaf edə müdürü, profesor Amis əliyyəv tərəfindən biz oları işlədiyik, dəfələrinə müzakəyə çıxar, hələ bu adamlar əlində öz kələtin tənziləm məki senəd yoxdur. Məhdə psikologlarının keçən illər ərzində kütəvi şəkildə bir ilik kurslarına hazırlanması prosesi qətti. Bu gündə bu proses yaşqi dayandırılır, amma müstəqilik döğüründə hələ indiə qədə məhdə psikologlarının peşəkarlığın artılması üçün təhsın nazili, heş bir iş görmüyor. Olara pulsuz yeminarlar, pulsuz ilələr, təhsın nazili ində məhdə psikologların fəaliyyətini, bir sektor şövbə yoxdur. Təhsü şövbələrin də hələ indi indi gençlərdən seçib oraya metralis qoyla və gençlərin də səhsləl o qədədə və ki, təhsiyi darəsində xususi bir sektor şövbə yoxdur. Bu insanlar son üçürlə biz diyagnosu qeymətləndirmədən keçilmə prosesində grublar yarattı, rayonlara girdi, bakıda elədiy, öyrətti, çaxtırdı, dəstə yolduq ki, hamısı demək, dəyagnosu qeymətləndirmədən keçdirlər. Amma bugün yenə də oların məktəbdə tam yaxşı fəaliyyət üçün hələ o şeylər çatışmır. Di, gər məsələ, məktəb psixologi, məktəbdə psixoloji fəaliyyət üçün çox saydə maniyələr var. Məktəb direkdə oları oların fəaliyyətin nizamını bilmirlər, çünki bu pəcəni bilmirlər. Təhsim naziliyində oların işini istiqamətləndirən məmurların işini xətlərdir. Mən konkret adlar da deyə bilər, amma bu heç nəyə dəyişmir. Məktəb psixologarı şiqayətə gedilər. Bu yaxınlarda məktəb psixologları 800 nəfərə yaxın adam imzasıyla, prezident aparatına, baş naziliyə, vice-prezidentə, təhsim naziliyə, məhətəp, bu adamların hələ indiə qədər ştət vahidləri əməh və əhalin sosial müdafəri naziliyində oturmamışdı. Təsəvrilirsiniz mü? Yəni bu insanlar yoxdular məhdəvdə. Dövlət nazarək olmayan bir qadrlar, köməyi olmayan qadrlarda nə gözləməyolar, amma təsələrdir çox vacibdi məhdəvləri çünki, ən önəmli qadrlar dolar məhdəvlərdə. Yenə əməyaxları qaldırırdı amma məhdəv deyətədolarını məhdəv psixologarı, adlar o siya havada yoxdur. Məhud əlum yazır ki, limulət qanım kimi salada insanlar maharif nazilində işinəməlidir ki, təsidimiz düzəsiz. Amma limulət qanım kimi salada insanları kimi dora bıraqan? Sabada insanlar bıraqaları özlərinin necdəyələr donuncunun altından keçənlər, haqqı deməyi bazar məyənlər. Yəni bir necə ciləcimizin fikirlərin də əkçək edirəm, ciləcdərdən qaşı yerəm ekrupələşün bəyənin. Ərəsün bə yazıq qalq özməniyyətlə çabilməyəndə yədələr elimi bu kökə salır. Yanaş bəmədi var. Sesləri dönəmdən qalan mədəni oğurlardır. Şöyle söyləyən obaya yazır ki, bəlki de bugün ki, turun məllimlərin psikologiyəsini pozub. Onda bizi kimi çox problemləri var. Hamsu üstə geləndə bulkam tüşkürür. Yəni bütün bunlar riyallarımızı əkçək edir. Zəfər, zəfər o bir yazır. Ay, qardaş, bədbəsılır da ondadır ki, dəyinsiz bunu deyəndəyiz, düşünmürsüz ki, demək siz ya qorkar ya da özlüncüsün yaşamalı üstün tursu cəhvəməsindən razı deyilən, nə görə, heç bir partiyəmünüzü olmama, o anlamı gəlmir ki, adam qorkar olsun. Yəni, müstəqil də insan öz faillətini deyə bilər. Bir izləyici də bir başa profesyor sual verir ki, nəsin-nəsin bir deyik bir rüşvet, ürfet, bətəsilər olsun, haqqı deyən ziyalları varmalla və də doğrudur. Başqa bir izləyici də burada, rəfidəq hanım yazı ki, zərdabi Ali Canlı kəndində müəllimlərin çox saklı diplomla dəş deyir, o müəllərinləri təhsilsələr tariqda xərətləri yoxdur. Bu barə yazmışdım, məzəraşdan olmadın, yəgin sabatlı qadır, istəmedilər. İzləyici soruşur ki, bəm bunun üçün soruşmaqsirəm izləyici müəllimlə. Sizə etat cəhvəti etməsiz səkimdə günahkar ağaqlarırsız. Mən də deyim ki, İdrisbəlimin qəlimi əkəliməsində ən çox durma itiraz edəm şəstir. Niyə itiraz edəyim? İdrisbəlimdən soruşaq, özü dəsin, təhvələn üç-beşləyə gəzində fikirinizi tamamlayın ki, quri suallarda soruşaq və devam ediyək. Bəli, onun başlayım ki, bəli, həs bir parkiyanın özü müəllimi çiz suallı çaba bir etinizdir, fəz məlum. Hə, onunla kəsə, akademiya da, yəni bu haxsızlığa ətiraz etməyən formaları var. İndi, bəl siz çıxışın əstək, mən də çəkə bir plakat ağlı məlumla orada qışqırım. İndi, ona bəl başqa düz ətirazımı bildirəm, elə oras çıxmağa gəlnəş, lüzum duymurama. Və ağzım olsa, yəni oras cədir. Hərki nərdə öz biçirlərimizi tamam həmişə deyir. Etiraz formaları var ki, məsələn, biri tutaq, nəyə etirazı? Mənim tutaq çansı məşət problemlərim var. Tutaq çansısa bir maiddi problemlərim var. Və bu, həll eləyirəm, tamam. Onu həll eləyən kimi çəkini dururam çənarda. Bu, artıq, bu etiraz deyir. Bu, yəni, başqa bir şeydir. Bu, adı, mənfi bir şeydir. Yəni, o cür, məsələn, həll eləməyolar. O, qeyri legal, dediyim, o milyonsular vasitəsindən, bu şeyləri nail olma ula, səhdəcə dəstiyə şəvəkçə üzü olursa, tutarı cədir. Və ölkə bu cür məhv olur. Yəni, bizdə bir törəh vermək, əh, törəh vermək, belə bir söz işlərin, isla, ibarəclərci, filançəs mənə törəh verir, filan akademikin törəhəini yələm, filançəsin, filan nazirin. Bilmirəm, vallaha bu, bu adamlar nə İslam dinində, nə yahudilikdə, nə də hristiyanlıqda belə bir yanaşma yoldur ki, əh, bəşə rəvulada bu insan törəh, insan insana törəh verir. İnsan itə törəh verir, də sahipsiz icsa deyir ki, üçüncə də qamışcazın törəh verədə. Hər kəsinin ruzisi var, bu bütün dini təalimlərdə belədir. Amma görün, yanaşma nə dələcərdir? Yəni, insan özün icsa deyir, ki, mənə filançət törəh verir. Mən vermişəm törəhəyə yıxılı böldüm, sənə kim törəh verədir? Sabah mən bu cümbarın sabah yoxan. Yəni, bu cür alim yanaşmaları var. Yəni, siz nə qoy, bak, bunlara ətraz edilən mən. Sonra, minnət qoyunlar ona və, bəs yaxşı sənə kim törəh verir, hardan verir, və sən bunu deyilirsən, gizlincə prosesəllə olur. Bəsək, əhdiyazı olanların gizlincə proses, orada həll eləyip tora sağlınlar, şəbəkərin toruna və ölkə şəbəkələrdən ibarət de olur. Və belə dövlətdə, belə cəmiyyətdə necə uyanın küçülü dövlət yaratma uğra? Mümkün deyir. Yəni, indi baxsan bir haq söz deyir, sənə sən mən deyirəm təç qalıram. Arxan cələni olunur, heç kəs təsdəh verir mi? Çünki deyirlər yox. Yılan müəssən rəhbə, bun mənə törəh verir. Hansı yoluna törəh verir, necə verir? Hansımın qanının isib kətət mənə verir. Nəxtimin, nəbimin, nəzəbətimin, onun qulu, millətimin qanının isib bilindən alıb, bilini soyub kətət mənə görəkçəyə hürmət eləyir, mənə salıb doğraq. Bizəm, bu çox pis belə bir tendensiyalı, çox pis əxlaqdır bu. Bu əxlaqı necə dəyişmək olar? Bunu gəlgin ki, qalqın özü bayaq bir nəfər yazmış, deyir, qalqın özü sahib sıqmalıdır. Dəyərlərinə səhib sıqmayınca, heç üçün bunu eləm yəcək. Eləyə də bilm yəcək. Mən oğlum, tutaqçı bəsi də elə bilək ki, mübalizaq baksan deyirlər ki, o sən bilən vəzifiyalı aqsən, vəzifə verin. Bütün vəzifəm var da, bəsi də, mənəm. Mən tutaqçı, bu elin dələcə, şövbəm müdürəyəm, şövbəm müdürəyək ki, bütün şövbəm müdürək ki, də bir düzən yaratsalar, bu elin özü böyük bir mübarizərdən yələmildə. Bundan başlamak lazımdır. Və el işimizin sonuna yaxınlaşırı, bir müşteriyə sualın var. Yəni, ölkə elinlə ölkə təsilim olan münasibətlə bağlı, dövlətin münasibətlə bağlı. Bir fakt soru yəcəm burada və həmdi münət qanından, həm örmətli münasibətlə, bundan bağlı fikir soruşmaz, yəni. Yəni, bu elin dövlət rücəsində müdafiə və milli təvkəsli xərclərində 4-5 milyar manaat ayrı bilər. Elin və təhsil olan xərcüsə 200-300 milyon manaat olub. Yəni, 22 dəfə müdafiə və təvkəsli xərclərindən aşaqı. Bəlkə də deyə bilərsiniz. Yəni, bu məsələn dəyələr ki, həm bizim savaşımız olub digər, amma məsəl deyim ki, sibil ölkələrdə belə bir fəl yordur. Yəni, elin məh, təhsil olan rücə ayrımaları yüksəy səviyyədir. Bu, Azərbaycanda düşünəm ki, əsas da müdafiə yox. Təvkəsli məsələrləri hakiməmin qorumasından bağlı ayrılam rücəd. Sizcə bu fərq, 22 dəfə olan fərq, mövzu elin məh, təhsil olan məsələtinin bağırış göstərisisidir midir? Səsasın zəvət olasın. Səsasın məsələt çıxdı. Bu, Azərbaycanda durumdur. Mən psikologiyə elinlər doktoru programı üzrə e-yanı təhsil almışam. 110 manad mənə təqaid verirdilər. Sonra artırqlar 220 manad təqaid və içməni 6 aylıq yaracıq məvzuniyyəsi də vermədilər. Azərbaycanda laboratoriya yoxdur. Mənim çox mürəkə məvzun vardı. Hərim prosesizində yil-yitmələr kovinitiv fəaliyyətini psikologiyə səslarım. Yəni, bu keçən elinlər ərzində elə bir şəhdər qoyurlar ki, sən elə bir ilə müdafi eləmirsən sə, təhsilin üstündən söhbət gedir. Hər el dövlətə 1500 man pulu dəməlsən. Bəli vəziyyətlər heç bir ölkədə yoxdur. Azərbaycanda təhsil elmə həqarət nəm baxılır. Bakın, baxilət üvəsiyyətini fizikə, kimyə, fakotələrini bitirən tələbələr reaksiyaların qerişini izahələyə bilmirləm. Mən neçin, əfək kimyə ıxsasını bitirən tələbədən soruşmuşam? Məsələn, filan maddə necə alınır. İzahələyə bilmirləm. Baxalarıq belə, maxtistratura vəziyyəti belə, doktorantura bütün kafiralar ümumiyyətlə orada da manifolyalar var. Məhdə bilmirləm. Sırtasiyaların yazılması üçün elmi mühit yoxdur. Məhdəvlərə girmək olmur, uşaq başlarına girmək olmur. 10 il ərzində uşaq başlarına ümumiyyətlə, bu icra hakimiyyətlə heç kim buraq vurdur? İni sülalə təlqə taparmak olmur. Cədək 10 dəfəl kimlərinse mən məhdəvə girmək üçün 4 ay bir məktubun ardınca süründüm. Gədək 10 dəfə bir məktəbdə doktor uşaqına bəl təlqə taparmak. Şərad-i mühit yoxdur elməmini. Ələ bu dəqi elmərdə görün vəziyyətini cədəmən sosial elmərdən danışıram. Bazı məhsələlər yoxdur, laboratorialar yoxdur. Məhdə söbbət elməngədən də biz milli elmər akadiyumiyasını 1. növbət onu düşünürük. Milli elmər akadiyumiyasının vəziyyətindən danışdı. Yəni oradaki insultatların özələrin vəziyyətini nə gündədi, laboratorialar nə gündədi. Yəni, bu full ayrılıq vallə, mən dimiə sözdəq buralım. Həqaret eləyələm özümə yaraxdırabilmərəm. Eləmirsən insan İdris Məhdəm də əslindəki anlayışı durma əşidək. İdris Məhdə. Bəl bu Ərfədinə alın. Tərk bəl çox böyükdür. Və bu zamanda akademiklərinən yəni işləməyən gün kətirən və əməh qabiliyyatı itirilmiş sədəcə orada saxtlanılıb bilmirəm. Yəni, bizi onlara qurban deyirdilər. Qurban elədiyilər akademiklərin də maaşı məsələn bizimkinlən olum 5 dəqə yüksəkdir. Yəni, işləyən bir şəxsə həqi qətən, limunət qanım hamsın deyilərin əraziyəm orda işlərin hamsı səviyyəsəri e ilə burada da belədir. Soq pis vəziyyətdədir. Amma fərq təsəvbirləyiliyin görün nə qədərdir? Yəni, işləyəni isə qəsten akademiklərin. Mən bunun şahidi oldu. Və həli həbcəm bu isahəbibləylə akademik. İndən görürüm, o sonra kəyaldi rəamizm və ehdir. Bunlar bu akademiklərin soq belə işləyən adamı mənfi psikologi təsirlər göstərirlər. Bunları ruhdan sağlıllığa və bir dən əmən bir şey çəşb elədim ki, bunlarda, hilecərlik. Bu hilecərli yollandı ki, burdaki insanlar künahı ancaq ölçəm birinci şəxsində görsünlə. Yəni, bütün narazlıq ona tərəfi yönəldirsin, bunlar orta da yəni qıraxta cəssində. Həqi qətən mən yən qədərdə nailə oluklar öz istəylərlə, öz istəylərlə nailə oluklar. Bu gün mən yenə deyiləm. Tərif və mət naminə yox. Yəni, tərif deyip yal alımaq, onunla, bununla şəyə alımaq yox. Hər şeye orta da olmalıdır, açıvaşa. Və bunlar ölçə başlısı çıxışı ki, korruption yerlər, üçfət xorlar mubarecəyə qarşıcə edəcək. Bunlar, yəni, xidmət, keşmişdəki xidmətimiz var deyibnər belə, onlar da həyata keçmətik bunlar daha da narahat olublar. Ki, bizim belə, yenə deyildik ki, biz belə sədərqətlə nəcələyəm nəcəlidiləm. Yəni, böyük bir narahatsınlar, ona görə onlar istəyələr ki, narazılıq müjiti keyn işləndikcə bunlar daha yaxşı, nefə, sağ ol, daha yaxşı tənərşibdə ki. Arma, orta, orta, orta. Ölkənin eliminin başa rəhmizm-i ektigidə prezident aparatı administrasiyasının rəhbəliliyindən getirən ölkənin birində şəksin prezident olub. Yəni, əgər, bu günlükə eliminə bu əziyyətlə bilməsə, prezident bundan bağlı məsuləyə daşırıya girməndən razılaşarsınız. Bəri, bundan üzə bu gün də prezident nazar olabilməsiz. Üfərdən, bu gün də eee prezident aparır, yeni qadr aparır. Baxıdan o yeni qadr da, azərbaycanından aparır. Yəni, o yeni bir planetdən gəlmir. Yə, mənə aparacaq, yə, mənim dədəmoğlu, nə biləm, nəyimi, yə, nəyimi, hamsi bu millətin imanindələri deyir. Yəni, Amerika da da oxsaq, nə biləm, oradan da burada da oxsaq elə həmin milləti də. Zürmət, səmər insanlarıq üç-beş yaşımızdan, fitnə co-yəri torqağımızdan daşımızdan, elə səhbirləyətləyə demiştə elə də davam ediyin. Bizdən də asılıqdə, bizim özümüzdən prezident bir nə fərdi? Biz milyonlarla. Biz nəcə istəsənk, prezident də elə idarəyəl yəcəkdə. Məhsələn, bələb... Həsək, yəmkirlərdir ismək. Uzun vaxtımız sona çatlı təsür ki, mən bir psixologun yanında bir tanımış psixologun misalın getirmə istəyirəm tanımış fransız psixologun Müşəl Foucaq yazıl ki, hər cəmiyyətdə dəli təyinələyən hakimiyyətləri, yəni, hakimiyyətlər milləti, gəcə tərbəyiləyəcək, bax, o şəkildə də millət davranış qaydaları, millət həmin davranış qaydaları əsasında yaşayır. Mən hər ikinizə təşəkkürəyirəm hər mətiziyallarımız. Bir iki fikirləri əksətlərəyə bu hünçüsü anlayayımı sona çatdırıcağım izləyicilərdən də çox haşlı edirəm kefili, paylaştınlar, bəyənsinlər. Təhəminə mən məhdə bu, təşəkkürəyir. Tənki işçilər gələrdən haqqı alır, məhsələ psixologları hal azırda deyirlər ki, çox sətək olur, onu unuttum, ən qanım size deyir. Dəmir Qumruq adlı izləyici yazır ki, doğrudan də məşhdədəşlərə azınca alır və izləyətləri, izləyət, fisqə kütabları, ümumiyyətlə birə bürsəldir. Bu təhsil naziliyə hara bakır, nə iş görür, ammiyyətlə ümumiyyətlə qocalar evidir. Biz də zaten o haqqlı danıştık. Oruca qayıbdir, özümüzü künakar, söllək verin bir haramdan biraz verir, haram yiyən olur, ələ sütəniyə ev deyir. Saarət Seynovada bir kündilək kümdür künakar. Gənlilə, bu sualı cevab verək və özümüz öz sualımıza da özümüz cevabı tapmağa çalışaq, düşünürəm ki, ən yaxşı cevabı və də özümüz tapacın, əbətə öz məntikizmizdə, öz müşahidələrimizdə. Bu gün Azarbaycan elimi və təhsilinin başına aslan oyunlardan danışdır. Psikologiyozirə, fəhsəvə doktoru Limunət Emrahlı və Fologö elimləri doktoru Prof. Idris Abbasovla. Hər ki, qonağımıza və izləyicilərimizi təşəkür edirəm və canlı yayın burada son ası satır. Sağ olun, sağ olun. Bir daha yirmi yan var şəhidlərimizi, vətəlimizin azadılı üçün şəhid olan bütün şəhidlərimizin ruhunu yad edərək, onlar ruhu şəhid olsun deyirik və bu günki canlı bağlantımızı burada görəmirik. Sağ olun, sağ olun. Andra və təhürsü, andra biləmiz, qoruz. Amin. Sağ olun.