 Salam, akşamımız qeyr olsun əziz kanalın üç izləyiciləri. 27 dekabur kimin 21. tariximdə azıq söz programında kanalın üç izləyicilər qarşısındayıq. Əzləyicilər bugün ölkə problemlərinə bütün bazar bəcəm birləyinin başqanı Halazda İstanbul'da yaşayan Agil Səmətbəyləyilə aqanı kətirəcək. Niyə yəməs bugün o məsəliyə bir daha döndürük. Əbələ nəzəvzü çatlarım kim? Elin sonudur. Agil bəy artı bizim zanlı bağlantımızda da Agil bəyi salamlayıq. Ər vaxtın sıyrı olsun Agil bəy. Salamı xoş gördü, akşamınız qeyr ufət bəy. Mətəndən vətəndən salam olsun. Teşekkürləz, sağolun. Dekabr 31-nə günlər qaldıq. Artı dört gün qaldıq. Və ötən 2001-ci il bir də İstanbulda nəcə görünür vətəm? Qarabaq nəcə görünür? Azərbaycanın aşağı yufqarı sosial problemləri və İstanbul özündəki problemlər, Türkiye özündəki problemlər. Bütün bu məsələlərdən bağlı bugün Agil bəylə təxminən bir sadərzində bərabər olacaq. Mən çox istəyədim ki, Agil bəylərin sonunda bir dəyələndirmə paraq. Agil bəy, nəcə görünür vətəm nə azərbaycan? Bak, kimi 21-ci sonuna gəlip çaktıq? İlk sualımız bu olsun, izləcdərdən qayişimiz budur ki, aktif olsunlar, bəyensinlər, paylaşınlar, belə işimizi. Buyrun. Bir daha salamlayıram bütün hən vətənlərimizi və təbii ki, bir nəçə gün sonra 31 dekabır dünya azərbaycanlılarının həmrəylik günüdü. Bakmayıraq ki, istədiyimiz səviyyədə azərbaycanın daxilində olsun, xaricində diaspora fəaliyyətində olsun. Həmrəylimizi tam olaraq istədiyimiz səviyyəyə çatdıra bilməsəkdə, bu istiqamətdə cəhətlər davam eləyir. Mən başta əblifəz elçibəyi olmaqla azərbaycanın 31 dekabır bilirsiniz, əblifəz elçibəyin bir başa özünün belə demdək. Şimdi onu biraz genişi zahil yəcəm. Şəxsik ərarıdır həmin gün, sərhətlərin sökülməsi. Onun üçün əblifəz elçibəyi başlı olmaqla deyirəm. Bütün şəhitlərimizi saygı sevdirə həmətlə yad eləyirəm. 31 dekabır azərbaycanın tarixində əsində çox əlamətdər bir hadisədir. Yaxşolar ki, bu dövlət səviyyəsində bayram kimi qeydə olursun. Həm də ona görə bu lazımdır ki, azərbaycanın bölünmüş olduğu dünyanın diqqətində canlı qalsın. Yəni, bu məsələ gündəmdə daima qalsın. Çünki elə məhz 31 dekabır, səhət hərəkatı adıyınan tarixə kiçən o hadisədən sonra azərbaycanın bölünmüş olduğu gerçəyi dünya siyasi müsləbisində gündəmə gəlmiş oldu. Bu, səhədlərin sökülməsi təbii ki, azərbaycan qalt hərəkatının ən önəmli adımlarından, uğurlarından biriydi və çox cəsaretli bir qərar idi və cəsaretli bir adım idi. Çünki, Savit İmperiyasının belə deyə toxunulmaz olaraq görülən o cür təbliq olunan səhədlərini azərbaycan xalqı cəsaretlə, o direklər yandırdığı o məftildən, tikanlı məftillərdən ibarət, səhədlə sökdü darıqlı və arazın o bu sularında o tərəfdən, bu tərəfə, bu tərəfdən, o tərəfə üzüb keçənlər və qardaşlarını qucaxlayanlar oldu. Möhtəşən bir hadisədir, əslində bu həm də azərbaycanın dəşli kitaplarında yer almalıdır. Çünki, nə qədər ki, bölünmüş vəziyyətdə qalacaq, bizim problemlərimiz tam mənada həllini tapabilməyəcək. Əgər biz 10 milyonluq kuzey azərbaycan deyir, 50 milyonluq bütün azərbaycan olsaydıq, 10 noyabr gecəsi Rus işxalçı ordusu azərbaycan xalqının iradesi olmadan azərbaycanın kutsal torpaqlarına bir daha gire bilməzdir. 31 dekabrın sərhət hərəkəatı adlanan bu tariqa hadisənin, əvvəlcə azərbaycan xalq çəpəsinin idare həyətində müzakirəsi olmuştu. Çünki, nə qədər sökülsün mü sökülməsin mi? Çünki, o tariqdən çox qısa müddət əvvəl, bilirsiniz, noyabr ayında Alman, Alman yani ikiə bölən birilini divarı yıxılmışdı, sökülmüşdü və Almanlar birləşmişdi. Bu da dünyada ciddi bir dalga kimi yayılmışdır, ciddi reaksiyaya uyandırmışdır. Yəni zamanda azərbaycanda o zaman xalq hərəkəat içerisində bu çox ciddi reaksiyaya doğurmuşdur ki, nəcə olur? Alman yani bölən divarı yıxılabilir, amma azərbaycanda bölən sərhətlər sökülmür. Bu məsələ idare həyətinin gündəmində müzakirə olunmuşdu. Ancaq baxmayaraq ki, xalq çəpəsinin idare həyətiydi, yenə orada yextil qərar qəyablı olunabilməmişdir, sərhədlərin sökülməsindən bağlı. Çünki təbii ki, hələ, sərhədlərimizdə Rus ordusu var idi. Savit imperiyasının ordusu orada daha doğrusu Ruslar idi, əsasən, azərbaycanda bölən sərhətlər. Həmin ərəfədə Milli Azadlıq Hərəkəatının lideri əbilfəz Yəlçibəyq bütün məsuliyyəti özlərinə götürək, azərbaycanda ikiya bölən sərhədlərin sökülməsi qərarını vermişdir və deqabrın əvvəlindən etibarın sərhədlər boğunca o tay-butay çadırlar qurulmuşdur. Həmin gün böyük səbirsizlihlərinə gözlənlirdi və 31 deqabrda da doğrudan da azərbaycanda xalqı tarixi hadisəni gerçələşdirdir. 31 deqabr, əbilfəz Yəlçibəyəni seçməsinin iki səbəbi var idi. Birincisi, deyirdik ki, 31 deqabrda Rusların generalından tutmuş əskərmə qədər hamısı sərxoş olacaq. İçəcələr yenil bayramını qeydə iləcələr və sərhədlərə nəzarət çox zəif olacaq. Birinci səbəf buydu. İkinci səbəbdə deyirdik ki, bu milli olmayan 31 deqabrı yenil kimi qeydə ilə. Bunu milli bir bayramla əvəzləmək lazımdır. Hər qətəndə 31 deqabr yenil kimi milli bayramımız deyil. Çünki hər qəqi yenil marchda başlayır. Bugün video izlədim. Mən Rusların özlərinin yayınladığı və çox geniş auditoriyada yayılan bir video idi. Orada deyir ki, 31 deqabr belə din daha doğrusu bir yan var yenil kimi piyoturun dövrünlə qeydə olunmaya başlayıb. Əslində, həmin dövrün 31-nən bir nə keçən gecənin də bayram kimi qeydə olunmasının əsas səbəbi vergi çoxlu vergi yığmaq olub. Və bu vergini yığmağı bayram kimi qeydə yəliyibdər. Onu da ənənə halına gətirib yenil çəkilində Savetin Periyas ərazisində də tətbiq yəliyibdər. O ənənə bugün də davam eləyir. Və əbisəz elçi bəydə məhz tarixi gerçəlihləri dərinlə bildiyüsün həmin bayramı milli bir bayramla əvəz eləmək üçün məhz o gün seçmişdir. Çox uğurlu bir seçimi idi. Mən bir daha bütün şehitlərimizi rəhmətlə yadilirəm. Azərbaycanın azadlıq uğrunda mübarizə aparmış və həyatda olan bütün əgidədaşlarımıza hamsına can sağlığı arzuluyla. Və inanırım ki, Azərbaycanın birliği bütünləyi uğrunda canlı fəda etmiş 10 minlərlə, 100 minlərlə şehitlərimizin mütləq ruhları bir gün Azərbaycanın bütövləşdiyi gündə bayram. Həmin bayramı eləyəcəhlər, qeyd eləyəcəhlər, onlar da o bayramı bizimləyir. Ruhlar şəhd olsun. Həmin bayramı eləyəcəm. Millətimizə heqiqi Həmrəyləyi arzuluyla Azərbaycanın bu talibə dünyanın dört bir yanına səpələnmiş vətəndaşlarına həmrəylik birlik bərabərliyi arzuluyla. Bu gün münasibət ilə hamımızı təbrik eləyirəm. Çox təşəkürlər. Həmrəyləyi arzu etdiyiz, sağ olun. Geç şeydən biz bu həmrəyliyin qırt dört gün şahidə olmuş. Amma kimli 20.in, 27.yabırınla, noyabırın, onla qədər. O gündən sonra Azərbaycanında həmrəyliyi adına, əslində millət hər zaman həmrəydi, ama əsas dövlətin millət uzaklığı eldi və dövlətin millətlə həmrəy olmasıdır. Və o tariqdən etibaren təsvülər olsun ki, yenidə hədəftə tariq oldu, tariqı şəxsiyyətlərimiz oldu, əla az öncə əbifəzbəyin adını çəkiniz, Ruhu Şad olsun. Əbifəzbəy hədəftə oldu. Həlalda bugün əsas mövzumuz bu deyil. Bugün Azərbaycan qalqının 2001.yilini necə sona çatdırır? Və aqı Səməlbəyli bunu necə deyirləndir? Bu bunun əklində danışaq və siz də bir şəxsiyyətçi kimi, bir işlumaya qadim kimi, bu məsələ elə bağlı bir çıxş yollarını göstərəsiniz. Çünki ayrı ələ siyət şəxsiyyətlərmizə bundan bağlı suallarımız olur. Elin sonudu ələləndirmələrimiz dəamiləcək. Nəcə görürsünüz? Bax, belə bir fikir var ki, sosial sahədə çox ciddi problemlər var. Midrəm Türkiye'də də var. Hələ onun suallını verəcəm. Amma Azərbaycan savaşdan çıxıb, amma insanlar çöreli imtana çəkidir. Bağlaşmalar olur. Cüzü maaş artırılır, amməli halinin çox su işsiz. Ligər-Tərk'dən 2016-ci il, Abdülrət savaşından sonra tərkər faciəsini ortaya gəlməsi, sanki bir paralellər var bu məsələdə. Sizin də eləndirməlisindədir, Agil bəy. Nə baş verirəcədə? Niyə belədir? Rüfət bəy, əvvəla mən uzaktan təbii ki, Azərbaycanı izləsəm də her zaman ruhum Azərbaycandadır. Azərbaycanın təbii ki, qələbələri bizi sevindirir. Amma Azərbaycanda baş verən negatif allar bizi oradaki vətəndaşlardan iki qat daha çox incidir, ağrıdır. Üzür. Azərbaycanda bu 44 günlük savaşdan sonra təbii ki, Rus işxalçı ordusunun yenidən Azərbaycanda ətması, bizim qələbə sevincimizi köl gələdi, bizim qələbə sevincimize düz səpti, yəni kefimize soğanda uğradı, dəyək. Çox təsiflər olsun ki, bu baş verdi. Biz gözlüyürdük ki, ən azından Azərbaycanda bu 44 günlük Azərbaycan qalqının bu qədər fəda karlığından, bu qədər qəhrəmanlıqından sonra Azərbaycan iktidarı, Azərbaycan qalqına həqi qətəndə daha yaxşı davranacaq, daha səxavətli davranacaq, onun haqətdiyi şəkildə ən azından davranmağa çalışacaqlar. Amma biz bunu görmədik. Məsələ, mən bir mögayəsə aparım, Azərbaycanın sosial müdafiə naziri çıxır deyir ki, Azərbaycanda uşaq sayı çoxdur deyir, biz onlara pul çatdıra bilmərik. Ancaq Azərbaycan kimi zəngin bir ölkənin, təbii ehtiyatlarla zəngin, neft və qaz iğracatçısı bir ölkənin cəmi 10 milyon əhalisi var. 10 milyonu çox az sayda keçip, bu 10 milyon əhalinin 1993-dən günümüzə qədər, əli evlərin apardığı siyasət sayəsində ən az 5 milyonu ölkəmizi tərk eləyib. Azərbaycanda tərk eləyibdər. Və yerdə qalan 5 milyonu daha Azərbaycanda normal yaşada bilmirlər. Daha doğrusu 5 milyon nəmsın deyil, Azərbaycanda belirli bir təbəqə hakimiyyət və hakimiyyətə yaxın olan qüvvələr çox yaxşı yaşayırlar. Amma sade xalq çox bərbat günlə yaşayır. Azərbaycanda verilən minimum maaşlar, əmək haqqılar, pensiyalar o qədər düşür səviyyədədir ki, və bunun qarşılığında Azərbaycanda qeymətlər o qədər yüksəkdir ki, bu həqi qətən Azərbaycanda əhalinin necə kütləvi şəkildə qırılmaması haqqında maraqlı suallar doğurur. Hətta bundan bağlı məşhur Amerikan qəzəkisi var idi. Siz də yəgin ki, tanıyırdınız, Thomas Golds, keçəl gözlifli bir jurnalist idi. Bir dəfə təyəriyərdə təsadifən ondan bərabə rüşmuşdur. O, bu suali vermişdir, dedi ki, Azərbaycanda verilən maaşların qarşılığında qeymətlərə bakram, dedi, normalda Azərbaycanda əhali kütləvi şəkildə qırılmalıdır. Amma, dədmən, dünyanın bir çox ölkəsini kezmişəm, çox şey bilirəm. Bu suala həlləli çababıq tapabilməm ki, necə olur ki, Azərbaycanda bakmaq bu maaşlarından əhali kütləvi şəkildə qırılmır? Mən onda Thomas'a belə cevap vermişdim ki, bunun sadə bir səbəbi var. Azərbaycanda bu qədər az maaşın qarşılığında əhalinin həllə də ayaxta qalabilməsinin tək səbəbi Azərbaycandaki dayanışma ruhudur. Yəni, hər tayfadan bir nəxər Rusya da işdir, ya Türkiyədə, ya Ukrayna da, hansısa bir ölkədə işdir, və o tayfanı dolandırır. Bu tayfanı təhbaşına ehtiyaçlarını qarşılır. Və ona görə də bu qalq ayaxta da dayanabilip bugünə qədər. Mən bunu bugünə qədər bilmirdim. Bu günün özündə də Azərbaycanda həlləli yəgər belə deyim, insanlar kütləvi şəkildə azlıqdan qırılmırlarsa, bunun səbəbi o dayanışma ruhudur. Azərbaycanda pulumuz yoxdur, deyən sosial teminat naziri elbət də yalandanışır. Yəni, bu uşaq pulunu vermək də vular, çox yaxşı səbiyədə də vermək vular çatdırmaq də vular. Sədəcə başda oturanlar ultralüks həyatlarından birazca vaz keçməl edilər. Nəcə olur ki, dəyərin milyarlarla ölçülən malikhanələr dünyanın müxtəlif ölkələrində alınabilir, amma Azərbaycanın gələcəyi olan uşaqlara uşaq pulu verilə bilmir. Nəcə olur ki, Allahın qarabaq ərasində yaşayan ermənləri, yəni, Arut dünyanın açıqlamasını yəgün keşiddiniz. Ermənlər uşaq pulu verə bilir, nefti olmayan, qazı olmayan, sədəcə xarişdən gələn dəstəhlə, ayaxta qalan ermənlər uşaq pulu verə bilir, amma dünyanın ən çox neftqaz ihracaçısı olan ölkələrindən biri olan Azərbaycan öz uşaqlarına, öz gələcəyini uşaq pulu verilmir. Agilbə, yeni gəlmiş yəni Emin Hüseyinəv adlı izləyicimizdə eyni bu sualı sizdən soruşur. Rüfət Məllim, size və Agilbəya bir sual necə olur ki, az yalavaz ermən ölkəsində yaşayan köyrpələrinə uşaq pulu verir, nefti qazı və digər məsulları olan varlı Azərbaycan nə yürü bu uşaq pulu verirmir? Emin Hüseyinəvında sualını eyni vaxta soruştum ki, yəni, həmin kandeksitə söhbətimizi davam etdirək. Və yəni, azə bilirsəz paralel bir şəhriyər Dostun Mehmetovda maraqlı bir sual soruşup, diyək ki, ülkənin sərbətin talan edib harcaya daşan hökumədir risk edərək nəyə güvəndir? İlam Aliyef hakimiyyətinin geçmətiği süredə tərtər zönələtinin tam ədalata çatması mümkündürmüsü etsə, planlı yata keçin mi? Mən çox istəyərdim ki, tərtər məsələsindən bağlı, xüsusi bir söhbətimiz olsun. Amma sosial məsələlərdən bağlı söhbətimizi davam etdirək. Amma şəhriyər bəyin sərtərdən bağlı sualında təbii ki, soruşacaq. Və irəlliyən dəyələrdə. Buyrun damiləyin, Agil bəyi. Çox maraqlıdır. Siz uzun elədi İstanbul'da, Türkiye-də siz, Türkiye-lə bir müqaisi eləyirsiz, Türkiye-də də problem yarandı, Türkiye-də qiymətlər qalqır. Amma mənin bildiyimlək görə, asker üzrəd dillərdir. Amma məmin məyək orada paralel şəkildə reallaşır. Məsələn, ötəm bildi azərbaycanda, bəzi şeylər hətta yüc faiz qalqa. Amma təsqlər olsun ki, indi maaşlar məsələn 20 faiz qaldırırlar. Bundan sonra bağlaşma olacaq. Mən istəyərdim bir müqaisi haparaq. Buyurun. Əvvələ, Türkiye-lə azərbaycanda müqaisi eləmək son dərəcəyə bizi yanıldar. Niye? Çünki, Türkiye bir dövlət olaraq neft idxalatçısı və gaz idxalatçısı bir ölkədir. İxracatçısı deyil. Azərbaycan isə neft və gaz ixracatçısı bir ölkədir. Bir. İkinci, Türkiye-nin əhalisinin sayı azərbaycanda qalan bugün mövcut əhalinin sayından ən az 15 dəfə çoxdur. Bu ikinci faktor. Üçüncü, Türkiye-nin kənardan gəlip Türkiye-də qonax kimi belə deyə qaçax və ya rəsmi qeyri rəsmi olsun fərgi yoxdur. Türkiye vətəndaşı olmayan və Türkiye-nin üzərində yükl olan əhalinin sayı 10 milyondur. Yəni, azərbaycanda bugün faktiki mövcud olan əhalinin sayından iki dəfə çoxdur. Və bütün bunlarla bərabər Türkiye-də minimum əməhyaqqı, yəni, ən aşağı serhət 4.250 lirədir. 4.250 lirədə təxminən 400 dolara yaxın pul eləyir. Yəni, azərbaycanda siz bunu manata çevirdiyiniz zaman təxminən 680 manata yaxın 650 deyək. 650 manat minimum əməhyaqqıdır. Azərbaycanda minimum əməhyaqqı nə qədərdir? Və təkcə bu da deyil. Türkiye-də alınan minimum əməhyaqqınla Türkiye-dəki qiymətlər bazında götürüp müqaisə eləsək Azərbaycanda ki qiymətlər Türkiye-dəki qiymətlərdən ən az iki dəfə bahadı. Yəni, bir çox şey təbii ki Türkiye-dən gedir bilirsiniz Azərbaycanda. Və Azərbaycanda ki həm manapolyanın həm vergilərin güçləyə olmasının və digər daha çox kərəldi etmək istəyinin ortaya çıxartıq şərtlər Azərbaycanda ki qiymətləri astronomik vəziyyətə gətirib çıxarır. Yəni, müqaisiyyələdiyiniz zaman Türkiye-yi qiymətlər arasında ciddi bir uçurum var. Eyni şey, digər məsələlər təkcə ərzax məsələsində deyil. Digər şeylərdə deyil, geyimdə də eyni qaydədə, meyveldə də eyni qaydədə Azərbaycanda uçax biletləri bu qədər etirazlara rəğmən qətiyən aşağı sağlamdır baxmayaraq ki, Azərbaycanda utandıracaq dərəcədə Gürcistan və Ermenistan'da bilet qiymətləri çox-çox ucuz. Azərbaycanda müqaisiyyələndə baxmayaraq ki, nefti biz uçax bənzinini biz istəyisəl eləyirik. Azərbaycanda enerji ölkəsi olmasına baxmayaraq, Ermenistan və Gürcistan çox ucuz qiymətlə uçax bileti satır və hətta sosial şəbəkələrdə laqlağı inanda yazırlar ki, belə gəlsə gədəciyik Yerevan'a, Yerevan'dan uçax bileti alıb İstanbul'a gədəciyik. Yəni, bütün bunlar niyə baş verir? Ona görə ki, Azərbaycanda ki, mövcud hakimiyyətin mahiyyəti milli deyil. Əsas təməl şərt budu hakimiyyətdə olan iktidar Azərbaycan qalqını sevmədiyi üçün Azərbaycan qalqına yoxardan aşağı baxdığı üçün aganın köliyə baxdığı şəkildə baxdığı üçün Azərbaycan qalqının rifahının yaxşılaşması haqqında zərrə qədər fikir rəşmirlər. Ancaq öz sərvətlərinin nə qədər çox artıra bilərlər o haqda fikir rəşmirlər. Ermenistan'da və Azərbaycanın Qaraba Bölgəsində yaşayan Ermenlər bizdən fərqli olaraq daha doğrusu Azərbaycan iktidarından fərqli olaraq öz qalqını daha çox sevir. Onlar daha milliblər. Və ona görə də heç bir şey olmayan dılgır Qarabağ ermənləri öz şaqlarına şaq pulu verməyə avam eləttirəcəklər amma Azərbaycanında deyirlər ki, yox, bizim pulumuz yoxdur. Vərə bilmərik. Təməl səbəq budu. Qalqı sevməməmək və salam. Bunun alternativi olaraq Azərbaycanın Savitlər Dağıl da Azərbaycan daha doğrusu öz mübacilət sayəsində müstəqilliyini qazandı. Və Azərbaycanında bir tərəfdən Qarabağda savaş gedirdi. Bir tərəfdən Ermenistandan qolulmuş 500.000 soydaşımız hələ tam olaraq yeriləşməmişti. Bir tərəfdə Qarabağdan qaşqınlar gəlməkdə idi. O bir tərəfdən sıfırdan yeni bir dövlət sistemi qurmalıydın, dövlət aparatı qurmalıydın və bunun yanında yətərli milli kadroların yoxuydu. Əksəriyyəti Savitin yetişdirdiyi insanları idi. Hələ nefti qazıda iğra cələmirdik, xaricə. Bütün bu çətin və ağır şərayddə cəmi bir ilin içerisində əbulifəz elçi bəyi hakimiyyəti dönəmində Azərbaycan müəllimlərinin maşı 3 dəfə. Normal maaşlar iki dəfədən çox artırıldı. Tələbələrə burs verildi, uşaq pulu verildi və Azərbaycanda Qarabağ Bölgəsində necə irəlləmələr gedirdi? Hamız bunun şahidiydi. Bütün bunlardan əlavə Azərbaycanda dövlət bücəsinə 210 milyon dolar ehtiyyat toplandı. Bu 210 milyon dolar da o vaxtki bir illik dövlət bücəsinə bərabər puluydu təxminə. Bu nəyin səbəbindən olurdu? Ona görə ki, Azərbaycan Qarabağ Bölgəsinin apardığı mübarizədən sonra hakimiyyətə gələn əbulifəz elçi bəyi və onun kamandası milləti səvən insanlardan ibarətiydi. Onlar millət üçün çalışırdılar, özləri üçün çalışmırdılar. Siz gedin bugün əbulifəz elçi bəyi onsuzda bəllidir, əbulifəz elçi bəyin özünün yaşantısı. Əbulifəz elçi bəyin hakimiyyəti dövründə işləmiş parlament başkanının baş nazirinin nazirlərin icra başçılarının yaşantısına bakın. Əliyə bilər rejiminin ən xırda məmuru elçi bəyi hakimiyyətinin parlament sədirindən və baş nazirindən ən az 10 dəfə yaxşı şəraiyyətdə yaşayır. Niyə? Çünki onlar özlərini düşünürlər. Azərbaycan Qalbi onlar üçün qətiyən əhəmiyyətli deyil. Məsələn, təməli budur. Və tərtər məsələsinin kökündə də təhsullar olsun ki, azərbaycan hakimiyyətinin əhəsində... Tərtər məsələsindən keçməcdən əvvəl, müzdən çox məsələsindən baya da qeydi etdiyim, çox ümumləmdir məsələdir. Zaman-zaman sizin açıqlamalarınızı eşlirmişəm. Ama müqahisə ilə diz və sonuz budur ki, əhəmiyyət, 92. ildə üç dəfə məllimlərin maaşını qaldırıq, həmin məllimlər ki, unudublarsa, bu biraz necidiyəlilər, bəfasızlı olur. Gədriyallıq budur. Məsəlbə, ücrisindir əhəm, təhcə maaşlarını qaldırmaqdan kifayətlənməmişdir. Əblifəz Yelçi bəy hakimiyyəti dönəmində məllimlər ışıq pulu, qaz pulu, su pulu, ödəməkdən azad olunmuşdur. Onlara ulaşım məllimlərə o qədər geniş uquqlar tanımmışdı ki, əhə, bunun səbəbində idi Əblifəz Yelçi bəy özü məllim olduğu üçün bilirdi ki, ölkənin gələcəyi beynlərdən asılıdır, yəni neftən qazdan deyil, neft qaz müvəqqətidir, bitə bilər. Amma mən gücdü sərmaya, ən əsas sərmaya, insan sərmayasidir, insan beynidir və ora yatırım yapılmalıdır. Ona görə, dünyanın heç bir ölkəsində savaş dönəmində ilk dövlət bütcəsinin yüzdə 24-dü təhsilə ayrılmayın. Bu sədəcə əblifəz Yelçi bəyi hakimiyyəti dönəmində olun. Və bugün Azərbaycan hələ də ayaxta durabilirsə, bir dövlət kimi varlığını qoruyub saklayabilirsə, sədəcə və sədəcə əblifəz Yelçi bəyin özünün yetişdirdiyi və özündən sonra o təhsil sistemində qoydulu siyasətin sayəsindədir. O stratejanın sayəsindədir. Geri qalanlara fikir verin. Yəni, hamsı bu dövlətə, bu milleti yüki olmaktan başqa cibinə girməkdən qanını sormaktan başqa heç bir şey yaramılır. Agil, yazılardızı birində qeyd edəmis ki, despatizmə qarşı tək çare xal kələkatıdır. 93-ci də həmin xal kələkatı əslində 91 deyək, Oktiyabırında Müstəq-Lazarbaycanı, yəni, ortaya qoydu, yəni, 80-lərin sonlarında başlayan xal kələkatı. Agil, Azarbaycanı, yəni, burada məsəvətlərin parçalanması da var idi, başqa amillərdə var idi. Hər halda Azarbaycanı, orta-asiya ölkələrdən fəldi olaraq, avantqard idi. Həmin dönəm 89-cu də yaxışı yadında de ilin qalqı seçilmişdir bizim millətimiz. Mən tarqa müracaik etmək istəmirəm. Bu gün, Stiren, bu günkü durumu deyələndirək sizində əbifəc elçi bəyi Ruhu Şad olsun oladını çəkti. 1990-93-ci Mayan 25-də sonuncu Rusərisini ölkədən qovdur. Bu gün Rusərisləri yenidən Azarbaycanıdadır. Qarabağda yenidə müammalı məsələr başverir. Ötən il əslində bir Rus əskəri ilə Rus dilinin il oldu Qarabağda. Rus əskəri də Qarabağda məhkəmləndi. Dövlət dili də Rus dili ilədi. Rusların adına qarada köyrət qiyabağında və s. və s. Riyallıq bundan ibarətdir ki, biz Rusya'nın bir qüberdiyə salına gəlib çox təsiflər olsun ki, mən bunu üzərək deyirəm. Bak, bu məsələrdən çıxış yolunu yenə deyirəm elçi bəyi elçisində dediniz, və bir də özünüzün çıxış yolunuz dedik, haqqələkatıdır. Mən istəyərim, bu təndə çıxış yolunu sizdən eşkidə, sonra tərtər məsələsində sizin də bağlı o məsələni deyələndirəcik və axtib olsunlar. Efri bəyi əsirə qədibəyi. Deməli, Azərbaycanında 1993-ci ildə milli hakimiyyət deyibrilib. Milli hakimiyyət deyibrilib onun yerinə anti-milli bir hakimiyyət qurulub. Bu anti-milli hakimiyyəti Azərbaycan qalqının başına müsallat eləyən qüvvələr təkcə Rusya'dan ibarət deyil. Mən məsələ bak, gəlçəhliyi tam olarak ortaya qoyabilmək üçün ikilimi sərfələdim və o kitabı ərsəyə gətirdim. Həmin kitabda mən onları geniş şəkil də yazmışım. Bu son dövrlər mənim gəldiğim qənaət deyil. 1993-ci ildən əbilifəz elçi bəyi hakimiyyətdən devcildikdən dərhal sonra biz Türkiyədə okuyan tələbələr adına həl o zaman gənc adinlər hərəkətini qurmamışdıq biz. Türkiyədə okuyan tələbələr adından bir bəyanat daha doğrusu bir müraciyyət qəbul eləmişdik Azərbaycandakı siyasi partiyalara və o müraciyyətin mahiyyəti bundan ibarətiydi ki, Azərbaycanda milli hakimiyyət devrilib. Bugün Azərbaycanda milli hakimiyyəti bərfa etmənin tək yolu bütün siyasi partiyaların öz fəaliyyətini donduraraq klasik cəfə formasında biriləşməsindən keçir. Biz milli hakimiyyəti ancaq bu şəkildə bərpa ilə bilərik və Qarabaq məsələsində ancaq bu şəkildə çözə bilərik. Qarabaq işxaldan azad olunandan sonra milli hakimiyyət bərpa olunmalı, Qarabaq işxaldan azad olunmalı ondan sonra partiyalar öz siyasi fəaliyyətləmdə davam etməldirər. Bu hələ bizim 93. ildə tələbə iken gəldiyimiz qəna hətiydi gündə o fikirdə yəmkəyi. Azərbaycanın bugünkü vəziyyəti onu dikdə eləyir kəyi azərbaycandakı özünü milli hesab eləyən qüvvələr Rus ordusunun azərbaycanında olmasından nə rahat olan qüvvələr. Azərbaycan qalqının belə zəlid gündə yaşamasından ürəya ağırsı keçirdən qüvvvələr səmimi şəkildə bir araya gəlmələdər və birgə fəaliyyət programını ortaq qoymalıblar. Biz nə zaman ki, birgə fəaliyyət haqqında qərar vermişik qısa müddətli də olsa uğurlara doğru getmişik. O birgə fəaliyyət nə zaman ki, sonlanıb, ondan sonra tənəzülə doğru getməyə davam etmişik. Və bugün də, bu bir gerçəhliktir ki azərbaycanın hazırki şəraikində heç bir siyasi partiyanın tək başına azərbaycanında səkik mühütü təmin etmək normal seşki mühütünü formalaşdırmaq imkanı və gücud. Biz insanıq da nəticədə Allah bizi digər canınlardan şiurlu olduğumuza görə üstün qılıb. Yəni, mən sizi digər canınlardan üstün yarattım deyir, mən size ağıl verdim, şiur verdim. əgər biz ağıl və şiurlu bir varlıq olaraq yaşadığımız bu acı təcrübədən kədə bilmir isə o zaman çox ciddi sual işarelər yaranır. Demələ, o zaman bunun arxasında başqa məsələlər axtarmalı olursa. Bu, o qədər sade bir məntikdir ki iki vur iki, bərabərdi dört qədər sade məntikdir. Azərbaycanda bu rejimi xalqı xidmət etmə nöqtəsinə gətirmək üçün ancaq və ancaq birlik bərabərli şərt. Azərbaycanda normal şeşki keçirməsini gözləmək sadəl öflüxtü. Bu rejimin azərbaycan xalqına səmimi şəkildə xidmət eləyəcəyini gözləmək sadəl öflüxtü. İndi bəzlər deyəcək ki, siz qaraba məsələsində də başqa cür düşünürdünüz, bel oldu. Bəz şeylər zaman gələndə açıqlanacaq. İndi elə şeylər var ki açıqlamak mümkün deyil. Zamanından önce açıqlansa ölkəmizə də zərər verər. Qalqımıza da zərər verər. Elə hamımıza zərər verər. Zaman ən gözəl hakimdir. Zamanı gəlincə her şey tam çılpaqlıqı ilə ortaya çıxacaq. Bu mənada azərbaycan xalqının bugünkü şərayətdə xoşbəxt yaşamağı haqqıdır. Azərbaycan xalqı. Dünyanın ən gözəl xalqıdır. Mən deyərdim xalqlarının biri deyilən gözəl xalqıdır. ən fədaqar xalqıdır. ən qonak məhvər ən ürəyə geniş xalqıdır. ən barışçıl xalqıdır. ən humanist xalqıdır. Azərbaycan xalqı bugünkü şərayətdə yaşamağa laik deyil. Nəyə görə mənim 10 milyon əhalimin 5 milyonu çöreh pulu dalınca dünyanın dört bir yanına səpələn mələdir. Niyə? Bundan çıxış yolu yalmız və yalmız bir variyantda olabilər. Də deyim ki, azərbaycanında yenidən xalq ərekatı. Enne irisi bir yere cəmlən mələdi. Və o zaman onun qarşısında hiç kim durabilməz. Bakın, İngiltərədə mən bilbəlgesəli izlədim. İngiltərədə uzun zaman müxtəxəssislər müxtəlif şeylərdən qorxan insanları müalicə eləmənin yollarınaq tarıqda tapabilməyiklə. ən sonda bunların hamsını bir yere yığıq birlikdə olduqları zaman, bunların o qorxulara gəldiğinin şahidi olduqlar. Yəni, deməlib burada birlik olduğu zaman insan birçok qorxularını yenə bilir. Yəni, o kütlə hərəkətlərdə dağıdıcıdır deyirlər həbələzən səlkimi qarşısında durmaq olmurdu. Səbəbi odur ki, o insanlar hamsi bir yere yığılanda orada çox böyük bir enerjiyəmələ gelir. Və o enerjiyə qücdə olur ki, onun qarşısında nə tank durabilir, nə toqdurabilir, nə heç bir silaq yana bilmir. O hamsini yıxıb keçir. Bizim Savit itifagının belini qırmağımızın da səbəbi buyudur. Milyonlar bir yere yığılırdı və elə gücdə bir enerjiyəmələ gelirdi ki, onun qarşısında heç kimdə yana bilmirdi. Bu elmdi, yəni biz yaşamışıq, içində olmuşuq, fərqində olmamışıq, amma daha sonra oxuduqça araşdırdıq şey görürsən ki, məsələ, bu həqi getən bir elmdi və biz bunun fərqində olmadan yaşamışıq. Bu gündükü gerçəliyimiz yəni, azərbaycanda bir yəni çıxış yolu azərbaycanda. Milyon görüşəyinin an bağlı soruşuq, məqsilim Aqil Bak, bugün azərbaycanın siyasi pali itirasını necə görürsünüz? Qalq yəni kətləyirsiz. Bugün azərbaycanda 30 il bundan əvvələlə müqayəsədə siyasi nüsutlar var. Mən deyirəmə, hamsi, riyal siyasi nüsut gün fayləyət görürsün. Amma 60-ya yaxın siyasi partiya var. Biri gecə yaxdıq ailəsinin üzülərin ibarətdi gələdirlər, bizə dəm raci etək edirlər. Skorul tay keçəmiyim. Belki, Türkiyədə də belə partiyalar var əyi, amma Türkiyədə oturuşmuş partiyalar var, ona görə təbiş keçmə yoluyla onlar çıxır aradan. Amma azərbaycanda da siyasi nüsutlar sonu 20-lə çöktürülükdə, direnənlər var, ayaqda dayananlar var. Bak, Aqil Səməl Bəylü olaraq bu azərbaycan uğrunda savaşırsız. Güzey azərbaycanda demokrati uğrunda savaşırsız. Bu gün azərbaycandaki siyasi partiyaların fəaliyyətini sizin nökti nəzənizdən qənət bəxşdirmək və ne itməlirlər. Çox kısa çəkirəm sualları cevablandıraq ki, keçirəm nüsutlar çox şakalə və izləclərin də çox bu sualları var. Bütövlükdə, azərbaycanında siyasi mühit yoxdaqı. Yəni, siyasi mühit olmadığına görə, siyasi partiyaların fəaliyyətini qənət bəxş qiymətləndirmək mümkün deyil. Ona görə də azərbaycanda əvvələ o siyasi mühiti qazanmaq lazımdı. O siyasi mühiti bu iktidar vermeyecək. Çünki o siyasi mühiti verəcəyi təqdirdə uduzacağını bilir. Ona görə də azərbaycanda o siyasi mühiti yox eləyiblər. Seşki mühitini yox eləyiblər. Bir təssatları yox eləyiblər. Ən son media haqqında qəbul elədihləri qanunu da gördünüz. Yəni, ondan da azərbaycanda əslində boğulması nöqtəsində qətirdirlər çıxartılar. Yəni, bu aftari tarizmin özünü yaşatmaq üçün əl attığı metodlardır. Amma biz buna qarşı nə etməliyik. Burada yenə də harə gətsək hərəni fırlanıq birlik nöqtəsində qaytmaq məcburiyətindeyik. Və bu nə qədər tez olsa o qədər böhrandan tez çıxmış olarıq. Mən şəxsən belə düşünürəm. Çox təşiq günlər. Mən izləyicilərin suallarına keçirəm. Mən əslində çox qısa mən istəyərdim izləyicilərin suallarına cevab verək tərtələn bağlı, tərtəl məsələsi bugün çox gündən məsələdir. Çünki, ilk dəfədir hakimiyyət artıq ətraf edədir, məsələn. Bu və ya digər şəkildə ətraf edədir. Dünə nə qədər baş proxor nəğıl birdirdir, həri proxor yalan dirdir, bugün dir ki, yenidən sindak nəzə düşünürsün? Bəkələ, bu məsələlə nə bağlı sual verin, Bayaq Şəhriyər Bəyədə sual vermişdir. Nəsə bir sonuç gözlənirmi tərtəl məsələsində? Ya bütün bunlar zaman qazanmağ və yaxud da bir az də bizdə atalar sözü var, gözək kül öpürmək kimi səslənir. Sizcə tərtəl məsələsindən bağlı müəyyən sonuç əldə olunacağı mı? Əbvala tərtəl məsələsindən bağlı abjektiv sonuç əldə olunacağını qəti yeninam rəam bu hakimiyyət dövründə. Əgər doğrudan da belə bir niyət olsaydı ki abjektiv nəticə ortaya çıxsın, o zaman bu yaradılan istinitak mərhələsində dərhal və dərhal hərbi prakuror və baş prakuror istifə verməlidilər. Yəni adlar bu məsələnin örtbas edilməsində və dolaylı və bir başa iştirakçılığında hallandırılan kimlər varsa vəlzqəsindən və stat sunundan aslı olmaq onlar ən azından bu istinitak müddəti başa çatana qədər o vəlzqələrindən uzaxlaşdırılmalı idilər. Belə bir adım atıldı mı? Atılmıyım və ona görə də mən şəxsən abjektiv nəticənin ortaya çıxacağını inanmıramı. Ancaq bütün hallarda belə bir adımın atılması özü müsbət hadisədə ona görə ki bunu nağıl adlandıranların özlərinin nağılçı olduğu ortaya çıxmış oldu, rəsmiləşmiş oldu ki onlar özlərin nağılçıdır. Qalq nağıl danışmır, qalq həqiqətləri danışır, gerçələri danışır. Sizin düşüncəniz nəcədə agilmək? Nə baş verib tərtərdə? Məsələn siz nəcədə? Tərtərdə qısaca olaraq nə baş verib? Tərtərdə belə deyim nəcə ki, 1989-cu ildə 31 dekabırdan sonra 90.il 20 yan varında Rus ordusu Azərbaycan qalqını cəzalandırdığı nəcə ki, 1991-ci ild Oktyabrında Azərbaycanın su verenliyi haqqında Akt qəyabıloğlunu imzalandıqdan sonra 1992-nin Noyabrayında 22 əfər dövlət adamımızı helikopteri də teror elədlər. Nəcə ki, 1992-ci ildə əbulfəz elçi bəyin namizətliyinin açıqlanmasından sonra prezidentliyə namizətliyinin Azərbaycan qalqını cəzalandırmaq və Rusya'nın adamı olan Ayaz Mütəlboğu təkrar hakimiyyətə gətirmək üçün suşanın işxalını təşkil elədlər və bilirsiniz, suşanın işxalından sonra Rusya Ayaz Mütəlboğu hakimiyyətə gətirdir və qısa müddətlətlə olsaq amma xalq gücü qarşısında o maskiviya getmək məcbüriyyətində qaldı. Və Nəcə ki, 1992-ci ildə İldə əbilfəz elçibəy hakimiyyətə gəldikdən sonra apardığı siyasət tam müstəqil siyasət sayasında, 25 May 1993-ci ildə Rus orcusun Azərbaycanından çıxartdı. Və bunun qarşılığında Rus orcusu Azərbaycanında milli hakimiyyətin tək onun qarşılığı deyil, təbii ki, o vaxta qədərdə çox çətlər olmuşdəm, ama Rus orcusunun çıxarlılması bardağı daşıran damlaydı Ruslar üçün də çox çizdir olu oynadılar və Azərbaycanında bu günə qədərdə hakimiyyətdə çox böyük pay sahibidlər. İyini şey, 2016-ci ildə üç günlük apriyət savaşından sonra irmənlərə, əslində dolaylı olaraq, Ruslara Azərbaycan orcusunun vurduğu zərbənin isasını almaq əməliyatı idi tərtər məsələsi. Yəni, həmin o müdafiə xətlərini Rus hərbiçiləri təşkil eləmişdilər, irmənlər üçün və irmənlərə demişdilər ki, siz narahat olmayın, Azərbaycan orcusu buranı iki aydən əvvəl keçə bilməz, mümkün deyil. Amma Azərbaycan orcusu, o üç günün çərzində Rusların bütün hərbi mütəxəslərinin reylərini ayaxlarının altına attılar, əzdilər, və əsində mümkün qürurunu nəzilməsi idi Rusların əzilməsi idi, Azərbaycan xalqı öz gücünü, öz cəsaretinik əhrəmanlıqını nümayış eləttirdi. Tərtər məsələsi, Azərbaycandan qisas alması idi Rusyanın. Yəni, Azərbaycan hakimiyyətinin içerisində olan Rusya şəbəkəsi, Azərbaycan xalqını sındırmaq, Azərbaycan orcusunu gözdən salmaq, bu ordu, haini ordudu sətqınlardan ibarətdi orduyunun xalqarasında bir uçurum yaratmaq, siyasətinin nəticəsi idi və ona görə də inanmıram ki, hələlik bu hakimiyyət dövründə tam abjektiv hər şeyi ortaya çıxabiləcək çünki ən azından məsələnin arxasında, pərdənin arxasında Rusya var. Dəşəkürür əraqilbək, elə bu məsələnə bağlı bir qisa cevab-i istirəm sizdən. Çoxlu burada, indi, bir az yarım saat gec gəlirlər bizim bu, məsələn, proldular yənətlər, hər alırız dəvlərlər. Bizi suslurlar ki, tərtərdə cınayət başverib, xəyənət başverib, qalqı xəyənət başverib. Amma, qalqı xəyənət başveribsə, nəyə ümumiyyətlə başprakor yə, prakor bu məsələn nəğildi vələşi olmuyub deyə aşıqlama verirlər. Biraz düşünün yazanda hiç olmasa. Amma ger şeydən, indi bu dostlardır ki, tərtər məsələsi xidmətdir. Və bu hadisi məqabilində susmaq, bu cınayət məqabilində susmaq nəcə, qəyənət deyir bu mümumiyyətlə? Nəcə düşünün? Bu cınayət məqabilində susmaq, birincisi qəyənətdir. Azərbaycan qalqına, azərbaycan dövlətinə, azərbaycan milli ordusuna qəyənətdir. İkinisi də Ruslara və irmənlərə xidmətdir. Vələzləclər, lütfen efirüq paylaşım bəyanin. Hal azır da bizim efirimizdə rəstiyyətlə sədirir. Gruhun rəhbəri hal azırda Türkiye'də yaşayan Agil Səməlbəlidir. Bir sələt təhvindən 15.7 də efirimiz davam edir. Ölkə ilə bağlı, qardaşı Türkiye ilə bağlı suallarımız davadır. Siz də sələt, lütfen efirüq beyanin, o beyaniniz bizim üçünün böyü dəstəkdir. Lütfen ona əsir qəmin bizdə. Dələzləcimiz rəfil ağa yaba yazır. Sosial təbidatlar mərkəzi necə və har da sorgul keçirib bir imram. Amma nəsiyyə gəli bilər ki, ölkədə öllərdə, dirdirlər də ilham eləyivdən razıdır. Nə zaman qalqın arasında sorgul keçirdilər ki, belə qənaiti gəli bilər. Mən düşünək ki, müzeyyə uygun sualdı. Ona görə Agil Bəydən cevab istəyərdir, məsələləyələ bağlıdır. Keşke həqi qətəndə Azərbaycan əhalisinin 99 faizi ilham eləyivdən razı olaydı. Bizdə şad olardıq. Azərbaycan qalqı defa içində yaşayır. Azərbaycan da minum məhəqqi minmanatdı, minumum pensiyalar minmanatdı, ən azı və qan kəndində Azərbaycanın hakimiyyəti bərpə olub. Qocalıda Azərbaycan hakimiyyəti bərpə olub. Agdərədə Azərbaycan hakimiyyəti bərpə olub. Laçın Qari Doğru dediyimiz və özümüzün Ruslara Irmənlərə hədiyilədiyimiz də rəzlərdə Azərbaycanın nəzarəti bərpə olub. Biz çox şad olardıq, çox sevinərdik və hamımızda ilham eləyiv algışdı yardıq. Amma baxdığımız tabloda təsvülər olsun ki, o həmin o mərkəz nəyə xidmət eləyir hamıya bəllidir. O mərkəzin hardan qaynaqlandıqı, hardan qidalandıqı və şiure etibari ilə hara bağlı olduğu da hamımıza ən o mərkəzin açıqlanasını ciddiya almaq mümkün deyil. Azərbaycanda əhalinin yaşayış səviyyəsi göz önündədi bunu heç ayrıca gedibaraşdırmaq ehtiyaşı yoxdur, hərkəs öz evində bunu hiss eləyir. Azərbaycanda kamunal xidmətlər Türkiyədəkindən bağadı hal hazırda. Yəni, Azərbaycan qaz ihrac eləyən ölkədi, qaz pulu, aylıq evlərə gələn qaz pulu Türkiyədəkindən bağadı. Işıq pulu Türkiyədəkindən bağadı. Su pulu Türkiyədəkindən bağadı. Bələ bir şəra etdə öz həyatından məminun olmaq üçün bilmirləm. Yəni, aqıl sahibi olmamak lazım, sədəcə. Hüsnəl Osmanov, çoxlu burada izləyicilər var ki, də bir mənaq şəkilə sanki düğmə basılı bil bilər ki, əlihimizə yəsinlər. Ebi yox, yazın problem deyil. Bizə salam gönlərə müsaaləxalma, doktor günlərəxalma, Rahub Bəy, Qədir Bəy, Oqqay və hər birinizi təşəktür edirəm bizi mövqeyimizi dəstəkləyən və əlihimizə yazanların müfətlə maraqlıdır mənim üçün. Yəni, argum etmək. Məsələn, bir sal Osmanov yazır ki, siz tərtər məsələsini gündəmə gətirmələ və mələbəsində qazandığımız qələbəni güzdən salmağa çalışırız. Gözdən salmağa mı çalışdıq? Məsələn, gələk və elək bir şey izləmdir siz bir salbəy? Bəz insanlar var, onlara zombiləşmiş insanlardır da, konkret onların beyninə yerləşdirilmiş bir şey var ki, sən nə çalırsan çaldı, mən heva yül oynayacaq. Elə tiplər var, yəni analiz eləmədən danışdıqlarımızda, Bəxdən, böyük çamlar var, bizim əreyimizi yazsın, ama orda onları öləyə ondan çıxırıya bəyək, qoy yazsınlar. Bakın, yazır ki, təxər hadisələrinize yanlış əksətdiriliyini görməyodur. Həmin hadisələrdə həbsi olanlar, zahsulu ilə rüsun həbsi olduğumda. Bakın, o insanlar 107 nəfər üçkəncə məruz qalıb. 11 nəfər bəz məlumatları görə Erastun beydədi 14 nəfər həyatını itirib. Bakın, anaları, bugün qan ağlıyırlar. Bələ vicdansızlı olmaz aqı. Davranmıyaq? Bakın, ölkəmizin düşmələrlə bir keşək ilə işləyib onları verdi istiqamətlər üzrə onlar atmaqda qalifqallar. Biz raifqalların ən məşğulu. Aqil, Səməl, Bəylü, Özmənt, texisi çıxışlar ilə tərtər hadisəsini Rusiya elə bağlamağı düşünün. Onun fikirlər, yalıqları əksətirə bilmətik. Həsi falı bu, məliksada şəhərlə Aqili beyni dediklər dinləmiz. Orda adı görüb və oturub yazılılar. Bizdə məyələ girminlər ki, bir qeyri ol deyirsin bize. Hər anda biz sual çoxdur, mən istəyərdim ki, belə işimizin bak, Türkiye ilə bağlı sualımız qaldı əsasəm. Türkiye ilə ilədik ki, niravanla bayırlardırsa, təyərə reisi asıl azal. Zətən, Türkiye və niravan arasında bu xət var idi, çamadan ticarət. Rəsmii, nəşqalından sonra pozulmuş. İndi belə bir düşüncə də var, palitologlarında belə bir fikir var, siz Türkiye'nin siyasi çevrələrinə belətsiz, yaxınsız, gedirsiz, fərqi-fərqdir görüşləriniz olur. Mən istəyərdim, Türkiye də siyasi düşüncə nədir? Ermen, Ankara, iravan yaxınlaşmasının əsarbaycanın yeri necə olacaq? Bakma yara ki, Fuad Oktay da Çavuşoğlu da, Türkiye'nin kardeşlərini, dedilər, azarbaycanla məsləhətləşmələr olacaq, azarbaycanla məsləhətləşmələr iravanla münasibətlərimiz normallaşmayacaq. Sizin yanaşmanızı necəli, bir az riyallıqlar ecləyəcilərimize təqdim ediyək. Rüfət bə, yadınızda ısa 2009-cu ildə də Türkiye və İrmənistan Sərhədlərinin açılma məsələsi gündəmə gəlmişdir. Həmin dövürdə, gəzətçilər mənə zəngeliyip bu məsələyə münasibətiniz necəli. Mən də Türkiye və İrmənistan Sərhədlərinin açılmasının lehine oldu mu bildirmişdim və onu beləsəslandırmışdım ki, birincisi Türkiye və İrmənistan Sərhədlərinin açılması isər istəməz İrmənlərin birxeyli hissəsinin Türkiye'ye getməsinə, Türkiye dən çox sayda iş adamında İrmənistan'a gəlip yirləşməsinə səbəb olacaq. Həsi İrmənistanla Türkiye'nin arasında yaxınlaşma baş veridikcə arada olan o uzun illər boyu formalaşdırılmış düşmənçilik münasibətləri xüsus ilə İrmənlərin Türkləri vəhşi kimi görməsi adam yəyən kimi təbliğ etməsi və s. bu kimi negativ şeylərin ortadan qaxtığına şahid olacaq və İrmənlər görəcəklər ki, Türkiye də heç də onları asmullar, necə ki, uzun illərdi ən az 200.000 ən az 200.000 İrmənistan vətəndaşı Türkiye də qaçaq olacaq iş deyirlər və çöreq pulu qazanırlar və bunlar bu müddətdə bir dənə de olsun İrmənliyə, sən İrmənli sən deyə taşatan urununu qanadan olmayıb. Üçüncüsü İrmənistan, Türkiye ilə nə qədər yaxınlaşsa Rusya dən o nisbətdə ço maraqlıdır ki, həmin ərəfədə Rusya və İran Türkiye, İrmənistan səhərlərinin açılması məsələsindən çox ciddi şəkildə narahat olmuşdular və Azərbaycanda o zaman Ramiz Mehtif rəhbərliyə edirdi bu prosesə Azərbaycanda bütün media yəni nə qədər sosial şəbəkələrdə nə bilim, media uxtəlif dairelərdə Türkiye ilə bağlı elə bir hara həşir qopartdılar ki, sanki Qarabağ İrmənlər və Ruslar deyil Türkiye işxal eləyib, o cür bir atmosfer formalaşdırdılar və nəticədə Türkiye, Azərbaycanda ki bu formalaşan atmosfer qarşısında gerə adlı matmağa məcbur oldu səhərlərin açılması məsələsi gündəmdən çıxarıldı 2009 ildə İsveçirədə görüş o protokollar İrmənistan parlamentində ratifikasiya olunmadı, amma gədəm proses, hətta Azərbaycandan bir qurup Türkiyə göndərdilər gəldilər, burada müxtəlif görüşlər keçirdilər, bu məsələn eləyihinə çox ciddi açıklamalar veridilər Aki da Türkiyə bayraqlarını indirdilər Şəhidlər xiyabanında və əli o çox böyük hadisəydi Türkiyə bayraqları indirildi amma Türkiyə böyüklük gösterdi yəni çox ağırbaşlı davrandı o məsələ də Azərbaycanla düşmənçilik yaranmasına imkan vermədi baxmayaraq ki, o prosesdə Azərbaycanla Türkiyənin düşmən olmasını istəyən çox ciddi guzvələr var idi və o yay qaranıq operanlar deyilə əslində o guzvələr idi İndi bu qırs dört günlük savaşdan qarabağın bir isəsi işxaldan azad edildikdən sonra İrmənistanın bugünkü başbakanı Paşinyan kifayət qədər pragmatik davranaraq milli davranaraq Paşinyan ağırlı ərmən idi öz qalqını səvən ərmən idi milli ərmən idi Paşinyan başa düşür ki Türk okiyanının ortasında bir ərməni adasının yaşaması üçün bu Türk okiyanı ilə normal münasibətdə olmalıdır əgər normal münasibətdə olmasalar onların bu adada yaşama şansı yoxdur Paşinyan bunu başa düşür sədəcə Paşinyanın Türkiyələ yaxınlaşma istəyinin əliyyinə çıxış eləyən qüvvələr xüsusi lə Rusiyanın nəzarətində olan qüvvələrdir Koçaryan, Sarkisyan və digərləri Bunlar Türkiyənin ərmənistanın yaxınlaşmasını istəmirlə Rusiyada, İranda gözəl başa düşür ki Türkiyənin ərmənistanın yaxınlaşması onların nəzarətini ən azı zəiflədəcək və bəlli bir müddə sonra tamamen nəzarətlərindən çıxacaq necə ki, Bakhtiyyələ ərmənlər Osmanlı dövründə Milləti Sadıqı adına almışdılar çox rahat yaşayırdılar əskərliyə gətmirdilər, muharibiyyə gətmirdilər ancaq ticaretləm və sənətləm məşğul oluf lüks içinde yaşayırdılar və ərmənlərin içerisindən indi aqlı olan və bu gerçəhliyi başa düşən Ərmənistan xəyalından uzaq olan insanlar Türkiye ilə və Azərbaycanla neyini zamanda münasibətlərin yaxınlaşması zəhrurətini dilə qətirirlər ona görə də Türkiyə ilə Azərbaycanın birlikdə Ərmənistanla münasibətlərin yaxşılaşdırması Azərbaycanında xeyrinədi Azərbaycan qalqınında xeyrinədi Türkiyənində xeyrinədi Ərmənistanında xeyrinədi Çünki əgər ərmənlər bu bölgədə yaşayacaqlarsa gərarları varsa bu qonşularla ki, hər tərəfdə qonşuları Türklü bir tərəfdə Türkeri, bir tərəfdə Azərbaycanda bir tərəfdə Güney Azərbaycanda bir tərəfdə də borçaladı yəni, hara baxsa Türklü Bunlarla normal münasibət içində yaşamaqa və bizim haqqımızda uydurduqları bütün yalancı xeyrlardan elçəhməlirlər böyük Ərmənistanıymış nə bilim soygrımıymış Yəni bir sözdə Əgər Əgər Ələ olu amma bu, burada bir məsəl var Raman bəyi, Yadır Qirifət bəyi Türkiyəlindən gələni etdi, örmətin oldu nə vaxtal yədər gözləməldir mən istəyərdim, haqq mindən 5 deyə qəmiz qalır mən Türkiyədəki durumu da sizdən soruşmaq 1-3 deyə gərsin də bunu cəblandırın lütfen Türkiyənin Ərmənistanla İstimli asibətləri başlamasında Azərbaycanın narazda Və yaxud da Türkiyənin azərbaycanından narazlıq var mı bu masva-baqi yaxınlaşması və zaman-zaman tali yüklü qərarların verilməsində Türkiyənin ikinci plana keçməsi məsələn Noyar-Rəhan onunda Üslüdə Türkiyənin məsəl ədə yoxid Və yaxud da Türkiyənin hər sülərinin azərbaycanında yədləşməsi o qədər sönüks sevyədədir ki onu görmürük məsələr oda ki yalnız yedi peyi sabaturuslara verilmədir və deyirlər ki, rəsimbaçının siyasiradəsindən aslı o bir şeydə Türkiyə də ümumiyyətlə ucunki azərbaycan hakimiyyətlə qarşı siyasuqlarlardan münasibət necədir Ümumiyyətlə dövlətlər arası münasibətləri də Türkiyə həmişə azərbaycanında hakimiyyətlə kimin olmasına naslı olmaya ra azərbaycanla qardaşlıq münasibətləri davamilətləri arası olsa da olmasa da səbsədə səbməsədə bunun dövlət siyasətində heç bir fərqi yoxdur özünü bir rüze vermir o daxildəki duygular Çünki Türkiyə böyük dövlətdir Türkiyə böyük hədəfləri olan dövlətdir və böyük siyasət yeridir Türkiyə əskərlərinin azərbaycanında sədəcə manitoriq mərkəzində olmasından xəyal qırıqlığına uğruyan qardaşlarımız var doğrudur, amma nəraat olmasınlar, əmin olsunlar ki Türkiyə o qədər ağırbaşlı və o qədər dərin siyasət yeridir ki vaxtı gələndə lazım olan nöqdələrin hamısında Türkiyənin əskərlər, azərbaycan əskərlərindən bərabər Çin çiğnə olacaqlar. Hal hazırda da manitoriq mərkəzinin xaricində da azərbaycanda kifayət qədər Türkiyə əskəri var və bu çox təbii idi olmalıdır rəsmi olaraq Türkiyə hərbi bazaları də olmalıdır və zamanla bunlar da hamısı bu problemlərdə öz əllini tapacaq. Və Türkiyənin son günlər yaşadıqları hamızın aratilədi şübəsiz ki amma indi mən baxdım döviz bir on bir qırxaltıdır mən nöqdələr bəryədə Türkiyədən dönəndə döviz 918-10 aşaq işte, yəni şövbət bir amerikan doldarını amma hər allı bütün hallarda artın var amma artımdan daha çox mən düşünürəm ki, askeri üzrət yəni minum əməyaxı qaldırılıb nizə düşünürsüz? Türkiyənin iqtisadiyyatı və məncud iqtisadib böhrəm müqabbunində duruşu nə qədər davam getirə bilər? və sizin proqrenuzlarınız nədir? Bir də qardaş ölkətikdə azərbaycan izləyicilərini məlum atlandırıq mən başa tüşürəm ki, azərbaycan xalqının böyük əksəriyyəti bu həm də azərbaycanın özgələcəyindən bağlı nə, rəhatçılıktan qaynaqlanır çünki, Türkiyə nə qədər güclü olsa azərbaycan o qədər gücü olər və bizim soydaşlarımızla ona görə Türkiyədə hər hansı bir təlatüm olduğu zaman nə, rəhatçılıq hissi keçirdirlər və bu çox təbii idi, algışlanmalıdır ancaq rahat olsunlar əmin olsunlar ki, Türkiyə çox badirələr atlatıb çox belalardan çıxıb çox sınaxlardan üzüax çıxıb bu sınaxdan da üzüax çıxıb və çıxmağa da davam eləyəcək Türkiyənin çox ciddi dövlət hədəflər var çox rəklə mələmədən belə çox şişitmədən sakin başınağın aqıllı-aqıllı iş deyirlər süsusilə görürsünüz, bu dəbət bütün dünyanın mediasında ən çox tanışılan Türkiyənin hərbi sənayesindəki gelişmələrdəyi və Türkiyənin daha doğru silahlı insansız hava araçlarının həm Qarabağda gösterdiyi performans həm də Afrifə ölkələrində Eləcədə, Qurayna da ortaya qoyduğu performans bütün dünya mətbaatının gündəmindədir onun xaricində Türkiyədə çox ciddi silahlar gelişdirilməkdədir və hələ yarımçıq olan ciddi layhələr var Türkiyə bütün dünya bilir ki savaş məsələsində Türkiyə inən savaşə biləcək əskər yoxdur Türkiyə əskərinin qarşına çıxıb onunla bərabər eşid səviyyədə dövüşə biləcək əskər yoxdur və onu tamamlayan silahlar da istesal olunmaxtadır Türkiyənin tək zəif nöqtası iqtisadi sahədədi ki Türkiyə daha çox neft və qaz ithal eləyən həril ən az 25 milyar dolar pul gedir o sahələrə amma inşallah özün də tapılmış rezervlər var Türkiyə özünün doğal qazını və neftini də istesal eləməyə başa Türkiyənin iqtisadi yatıda güclənməyə başlayacaq Türkiyə daha çox ürətən ölkə olacaq və o baxımdan Türkiyədə narat olmayın müəyyən dönəmlərdə müəyyən büdürələmələr ola bilər amma Türkiyə hiç vaxt yıxılmaz çünki Türkiyənin çox sağlam dərin kökləri var Türkiyədə dövləti ciddi səvən və dövləti uğruna hərcür fəda karlıqa 10 milyonlarla insan var və Türkiyənin üzərində dünyadakı məzlumların doğası var o baxımdan Türkiyədə narat olmayın əmin olun, hər şey yaxçı olacaq Aqir bəy, çox qısa vəlişimizin vaxtı bitib mən siərin bir 30 saniyəri də Azərbaycanında başqa birini gələnçəldə budur ki Türkiyədə mövzud iqtidar keçsə Azərbaycana müansibətlə yaşayacaq ger şeydəmi Türkiyədə belə bir aura var Azərbaycanda bu naracılığından bağlıdır ki Azərbaycanda hələ dövlətçilik sistemi, dövlətçilik təfəkürü tam oturmuyu Türkiyədə iqtidarlar dəyişə bilər dövlətin təməl siyasəti dəyişməz Bugün artıq Türkiyə dövlətinin siyasəti, Azərbaycana və Türkiyənin qardaşlıqı üzərində elə oturub ki onu heç bir siyasi hakimiyyət dəyişə bilməz, dəyişməyəcə dələdiyi zaman da özü hakimiyyətdən gedər Özəl mən düşünürəm ki, hədə bu notlar üzərində də bu inki görüşümüzü son açatdırət Təşəkürələ Agil Bəlki bizdə gələnir görüşəciyik gənəlin, milletimizsün, uğurlu olsun Şox sağol, Rüfət Bəlməndə Təşəkürəliyəm, kanal onun üçün abunə sayısının 1 milyonu keçməsi münasibəti ilə də hamımızı təbrik eləyirəm Çox sağol, barol Insallah bu saydda daha da artaraf təvəm eləyər 31 dekabır Dünya Azərbaycanların həmləlik günün münasibəti ilə bütün soydaşlarımızı təbrik eləyirəm 2022-ci təqum ilində də hamımıza birlik bərabərlik və gözəl demokratik azərbaycan Arzul eləyirəm Şox təşəkürələr, sağolun, varolun bütün izləyicilərimizi təşəkür eləyirəm sonunda çıxmamış bir də Efrimizi bəyənin, kanalımızı abunə olun Paylaşın ki, daha geniş auditoriya bu inkişövbətimizi desin Sağolun, sağola qalın Tanrı vətənimizi, Tanrı