 Zevende hoofdstuk van deel vier, van kleine Dorrit, van Charles Dickens, vertaald door A.G. van Tricht. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders. Het was een zonnige dag en in de Marshall Sea was het gedurende de uren waarin de zon het hoog stond, buiten gewoon stil. Arthur zonk in de eenzame leuningstoel neer, zo versleten als één der gevangenen, maar zijn kon, en gaf zich over aan zijn gedachte. En als men in aanmerking neemt waar hij was, als men bedenkt waarom hij vroeger daar kwam, en welk beeld onafscheidelijk verbonden was aan de muren, en traalien om hem heen, dan kan het geen verbazing wekken, dat zijn gedachten telkens terugkeerden naar kleine Dorrit. Hem verbaasde dit ook niet, maar wel trof het hem wanneer hij zich alles herinnerde wat er in de laatste jaren was voorgevallen. Welk een grote invloed zij geoefend had, op elk goed besluit dat hij genomen had. Toen ik voor het eerst tot mijzelf kwam, en begon te begrijpen dat ik niet doeloos kon blijvend voortleven, dacht hij, wie stond mij toen voor ogen, hardwerkende voor een goed doel, zonder enige aanmoediging, onopgemerkt, strijdende tegen, talloze hindapalen, die talloze erkende helden en heldinnen zouden hebben doen terug Dijnsen, een zwak meisje, toen ik trachten, mijn misplaatste liefde te overwinnen en edelmoedig te zijn, Jegens de man die gelukkiger was dan ik, of schoon hij dit nimmer zou weten, nog mij met een enkelvriendelijk woord belonen, wie stond mij toen voor ogen als een voorbeeld van geduld, onbaat suchtigheid, onderworpenheid en zelfverlogening, dat zelf de arme zwakke meisje, indien ik een man met de voorrechten, de middelen en energie van een man de stem verontachtzaamd had, die mij zeiden dat, indien mijn vader gedwaald had, ik zijn fout moest verbergen en tracht hem te herstellen. Welke jeugdige gestalte slechts halfbeschermd tegen het ruweweer, altijd werkende, met haar tera handjes zou dan voor mij gestaan en mij beschaamd gemaakt hebben, die van kleine dorret, zo moest hij in die versleten stoelzittende voor duurend denken aan kleine dorret, totdat hij in de slag die hem getroffen had, een vergelding begon te zien voor zijn lauwheid, om te dulden dat zij heen ging en dat er zich iets had kunnen plaatsen tussen hem en de herinnering aan haar deugden. Daar werd zijn kamerdeur geopend en stak de oude chivri het hoofd naar binnen. Ik ben afgelost, meneer Klenem, kan ik iets voor u doen? Nee dank u, niets. Vergeef mij dat ik de deur opend gemaakt heb, maar ik kreeg geen gehoor. Heb u dan geklopt? Ja, wel zes maal. Opkijkende bemerkte Klenem, dat de gevangenis uit haar middag plaats was ontwakt en het al laat in de naamiddag was. U goed is aangekomen, zei chivri. Mijn zoon zal het boven brengen, hij wilde dat zelf doen. Mag ik u eens iets in vertrouwen meedelen, meneer Klenem? Kom toch binnen, zei Arthur, want chivri had uit aangeboren kiesheid niet meer dan één oor binnen de kamer. Zijn ogen waren er buiten. Toch was zijn gehele uiterlijk dat van een sipier en niet van een gentleman. Oog meneer, het is niet nodig dat ik er voor binnen kom, als u maar zo goed wilt zijn, er niet op te letten wanneer mijn zoon soms niet zo heel gemakkelijk te begrijpen is. Hij heeft een goed hart, zijn een moeder en ik weten waar het te vinden is en het zit altijd op de rechte plaats. Na deze geheimzinnige speech trok chivri zijn oor ter rug en de deur dicht. Geen tien minuten later meldde zijn zoon zich aan. Hier is uw valies, meneer, zei hij, en zette het zorgvuldig neer. Ging zonder een woord te spreken, weer heen en keer de enige ogenblikken later terug. En hier is uw koffer, meneer. Hij zette het behoedzaam op de grond. Ik ben je zeer erkendelijk voor je goede zorgen, John, zei Klennen. Ik hoop dat wij elkaar nu de hand eens mogend schudden. Jonge John deed echter een stap achteruit, stak zijn rechte polsgevricht in een ring, gevormd door linkerduim en voorste vinger en herhaalde wat hij smorgends gezegd had. Ik weet niet of ik dat kan doen. Nee, ik kan het niet. Daarna bleef hij Klennen ernstig aankijken, waarbij zijn ogen hoe langer, hoe vochtiger werden, als of hij medeleiden met hem had. Waarom doe je of je boos op me bent, John, terwijl je mij toch allerlei diensten bewijst vroeg Klennen. Er moet een misverstand tussen ons bestaan. Het zou mij spijten, in die ik daartoe aanleiding gegeven had. Er is geen misverstand, in het geen ik voel, wanneer ik u aankijk, zoals ik nu doe, als ik tegen u opgewassen was, dat ik niet ben en als u niet in naarigheid waard, dat u wel bent. En als het niets treedt tegen de regels van de gevangenis, dat het doet, dan zou ik niets liever doen dan eens met u boksen. Arthius verbazing werd hoe langer, hoe groter, en hij keek zelfs verstoord. Er moet een misverstand tussen ons bestaan, zei hij, en viel met een zware zucht in de leuningstoel. John bleef hem nog enige ogenblikend staan aankijken, en zij toen wilde u het mij vergeven. Gaarne, gaarne, zei Klennen zonder het hoofd dat op zijn borst gezonken was, op te lichten, zeg nu niets meer, ik ben het niet waard. Deze meubelsmeneer, hernam John met zachte stem, behoren mij toe. Gewoonlijk verhuur ik ze, maar u kunt ze van mij lenen. Ik bedoel, zonder ervoor te betalen, ik zou daar niet aan kunnen denken. Arthius keek weer op om hem te bedanken en te zeggen dat hij die gunst niet kon aannemen. Wat is er tussen ons, John? Ik ben niet van plan dat te zeggen antwoorde John, bijna bits. Er is niets. Arthius keek hem weer aan, ten einde een verklaring van zijn zonderling gedrag te vinden, maar te vergeefs. Het kleine ronde tafeltje meneer, daarnaast u, ik behoef u niet te zeggen aan wie dat heeft toegehoord. Hij stierf als een echte gentleman. Ik heb het gekocht van de man die hem hier opvolgde en aan wie hij het gegeven had, maar die man kon in zijn schaduw niet staan, dat konden er maar weinigen. Arthius trok het tafeltje naar zich toe en liet de arm erop rusten. U weet het misschien meneer, maar ik heb hem eens met een bezoek lastig gevallen terwijl hij in London was. Hij vond het indringerig van me en dat was het ook, maar over het algemeen was hij toch heel vriendelijk tegen me en royaal ook. Hij informeerde naar vader en naar alle oude bekenden. Hij was erg veranderd. Ik vroeg hem ook hoe je vrouw Amy het maakte. En hoe maakte zij het? Ik dacht dat u dat wel zou weten zonder het aan mij te vragen, antwoordde John, nadat hij een beweging gemaakt had als of hij een pil doorslikte. Hij vond die vraag vrij postig en vroeg wat mij dat aan ging. Ik kan er u dus niet op antwoorden. Later was hij weer heel vriendelijk, heel vriendelijk, maar ik voelde toch wel dat het indringerig van mij was. Naar dat beide enige tijd gezwegen hadden vroeg John, wat ik zeggen wil meneer, hoelang denkt u zonder eten of drinken te blijven? Ik heb nog nergens behoefte aan. Ik heb volstrekt geen eetlust. Des de meer reden voor u om iets te gebruiken meneer, om de eetlust weer op te wekken. Ik ga teedrinken op mijn eigen kamer. Als het niet te vrij postig is, komt u dan een kop teed bij mij drinken, maar ik kan het blad ook hier brengen. In twee minuten is het er. Begrijpende dat John zich die moeite zou getroosten, indien hij weigerde, stond artuur op en verklaarde zich bereid om een kop teed te komen gebruiken op dienstkamer. Deze was heel boven in het huis, dat het dichtst bij de poort stond. Het was dezelfde kamer waar artuur toen de rijk geworden familie op het punt stond te vertrekken, kleine door het, bewusteloos op de vloer had gevonden. Zodra zij de trap opgingen voelde hij waar zij heen gingen. De kamer had in zover verandering ondergaan dat ze nu behangen opnieuw geschilderd en van gezelliger huisraad voorzien was. Maar hij zag alles nog zo als het was toen hij haar van de vloer opbeurde en naar het rijtuig droeg. Jonge John keek Lennem door dringend aan terwijl hij op zijn nagel stond te bijten. Ik zie dat u de kamer herkent, meneer. Dat doe ik. God mogen haar zegenen. Jon scheen de thee te vergeten. Zo'n lang zijn gast de kamer rondkeek. Maar eindelijk sprong hij op de tepel toe, deed de thee erin en snelde naar de algemene keuken om er water op te gieten. Toen hij terugkwam bleek het dat hij buiten de poort geweest was, want hij bracht een verse kluit boter in een kolblad mee, benevens enige dunne sneetjes ham op een tweede kolblad en een mandje met waterkers en enige kruiden. Toen alles tot zijn tevredenheid op tafel stond, namen bij de plaats. Lennem beproefde het maal eer aan te doen, maar het gelukte hem niet. Hij walgde van de hand en het brood werd als sand in zijn mond. Alleen de thee smaakte hem. Probeer u eens wat van dit jongen groen, zei Jon, en boten hem het mandje aan. Hij nam enige blaadjes waterkers, maar het brood scheen nog zwaarder zand te worden en de ham, of schoon van goede kwaliteit, een wal gelukke lucht door de gehele marshalsie te verspreiden. Neem wat meer van dat jongen groen, zei Jon. Hij deed zo denken aan het voeren van een shuff vogeltje door de traalis van een kooitje en Jon had dat mandje met groen toch blijkbaar meegebracht als een welkomen afleiding in al die steenen en traalien in de gevangenis. Klen hem zij dan ook en trachten daarbij even te glimlachen. Het was heel vriendelijk van je om de tussende traalien door te steken, maar ik kan het vandaag niet naar binnen krijgen. Het gebrek aan eetlust scheen aan steekelijk te zijn, want jongen Jon schoof zijn bord ook achteruit en begon het kolblad waarin de ham binnengebracht was op te vallen. Het verbaasd mij, zei hij eindelijk, het pakje dat hij van het kolblad gemaakt had stijf op elkaar drukkende. Het verbaasd me dat als het u niet de moeite waard is voor u zelf te zorgen terwille van u zelf dat u het dan toch niet doet terwille van een ander. Ik weet waardelijk niet terwille van wie, zei Arthur, met een zucht en een glimlach. Meneer Klenem, hernam Jon, met vuur, het verbaasd me dat een gentleman in staat om zo eerlijk te zijn als u bent, ook tot de laagheid in staat is, mij zo'n antwoord te geven dat een gentleman wiens hard op de rechte plaat zit, zoals bij u, zo hard te loos zijn kan tegen mij. Dat verwondert mij, meneer, dat verwondert mij meer dan ik u zeggen kan. Terwijl hij het groen het pakje op zijn dijbenen begon te rollen en Klenem verontwaardigd en verwijtend aankik vervolgde hij. Ik was het te boven meneer, ik had het overwonnen, omdat het overwonnen moest worden en was vastbesloten er niet meer aan te denken en zou er niet meer aan gedacht hebben als u hier niet waard binnen gebracht. Ik heb geworsteld tegen een stroom van aandoeningen en herinneringen. Ik ben misschien lomp tegen u geweest meneer, maar ik heb mijne veronschuldigingen daarover gemaakt. En nu, nu ik maar even erover begin. Nu stoot u mij af en zoekt uitvluchten. Ik ben nooit zo vermetel geweest te denken dat niet alles verloren was. Ik heb nooit enige hoop gekoesterd. Zelfs al waren die onoverkomelijke slagbomen niet opgericht. Maar is dat een reden waarom ik geen geheugen mag hebben? Waarom ik geen gedachten mag hebben? Waarom ik geen heilige plekjes mag hebben? Eigenlijk niets mag hebben. Wat bedoel je toch, John, riep Arthur uit. John antwoorde op deze vraag niet, maar ging nog enige tijd in even onbegrijpelijke en verwarde volzinnen door. Maar hoe verwart ook zijn eenvoud en de openhartigheid waarmede hij zich beklaagde, gekwetst te zijn in zijn tederste gevoelens, zijn gloeiend gelaad en zijn trillende stem konden niet anders dan Arthios medeleiden opwekken. Arthios gedachten keerden terug. Naar het punt van uitgang en eindelijk vroeg hij, kan het mogelijk zijn, John, dat je je vrouw Dorrit bedoelt. Dat is zeker mogelijk, meneer. Ik begrijp het niet. Ik hoop je toch geen aanleiding te geven tot de mening dat ik je nog eens wil krenken als ik zeg dat ik je niet begrijp, want niets ligt minder in mijn bedoeling. Zou het u zo verradelijk willen zijn, meneer, om te ontkennen dat u weet en al lang geweten hebt wat ik voel voor je vrouw Dorrit. Ik zal niet zo onbeschaamd zijn dat gevoel liefde te noemen, maar ik aanbid haar en ben tot elke zelfopoffering voor haar in staat. Inderdaad, John, zo verradelijk zal ik niet zijn en het is mij een raadsel hoge mij daarvan kunt verdenken. Heeft je, moeder, je nooit vertelt dat ik haar eens een bezoek heb gebracht. Nee, meneer, daar heb ik nooit iets van gehoord. Toch is het zo. En weet je waarom? Nee, meneer, hoe zou ik dat weten? Dan zal ik het je vertellen. Ik maakte mij zeer bezorgd over je vrouw Dorrit's toekomst en had ik kunnen vermoeden dat zij jouw genegenheid beantwoorden. De arme John werd scharlaken tot zijn oorlelletjes toe. Dat heeft je vrouw Dorrit nooit gedaan, meneer. Ik wil waar en op recht blijven, voor zover ik dat in mijn nederige staat zijn kan. Ik zou mij daarom schamen te beweren dat zij er ook maar een ogenblik aan gedacht heeft dat te doen. Of mij heeft doen vermoedem dat zij je deed. Nee, wanneer ik er kalm over nadenk, was het ook onmogelijk dat zij het doen kon. Zij stond in alle opzichten zo ver boven mij en dat was met haar gehele familie het geval. Klenem had eerbied voor de ridderlijke gevoelens die John aan de dag legde, bij alles wat kleine Dorrit betrof. Je spreekt als een man, John, zij hij op hartelijke vertrouwelijke toon. Nu meneer, antwoorde John, met de hand lang zijn ogen strikende. Ik wenste wel dat u dit ook gedaan had. Als dit de sterk gezegd is, dan trek ik mijn woorden weer in. Maar als ik tegen u zeg meneer dat u ter wille van iemand anders voor u zelf zorgen moet, waarom bent u dan niet openhartig? Al ben ik maar een sipier, waarom niet? Waarom gaf ik u de kamer die u, zoals ik wel wist, het best bevallen zou? Waarom bracht ik uwe bagage naar boven? Waarom heb ik mij van vanmorgen af met u bezig gehouden? Ter wille van uw eigen verdiensten. Nee, ik twijfel er niet aan of ze zijn heel groot, maar niet ter wille daarvan. Eén anders verdiensten legt voor mij veel meer gewicht in de schaal. Waarom spreekt u dan niet ronduit? Nu dan, John, ik kom eruitelijk voor uit dat je een beste kerel bent. En ik heb zo veel eerbied voor je karakter dat, indien ik minder gevoelig heb geschenen, dan ik werkelijk was voor het feit dat de vriendelijkheid die je mij vandaag bewezen hebt is toe te schrijven aan het vertrouwen dat je voor door het in mij stelde. Ik schuld bekend en je verzoek mij te willend vergeven. Oh, waarom niet, herhaalde John. Wins voor ontwaardiging terugkeerde. Waarom spreekt u niet ronduit? Ik herhaal dat ik je niet begrijp, John. Bedenk nu eens hoeveel verdriet ik heb. Kun je nu menen dat ik bij al de redenen tot zelfgewijt die ik al heb nog ondankbaar en onwaar zal zijn? Tegen jou? Waarlijk, ik begrijp je niet. John's ongeloof ging langzaam over in twijfel. Hij stond op, ging naar het venster, gaf Arthur een wenk om bij hem te komen en bleef hem daarpijnsend aanstaan. Bedoeld u, meneer Klenem, dat u het niet weet wat John, goede hemel, riep John, vol verbazing, unberopdoende, op de pinnen op de muur. Klenem keek van de pinnen naar John en van John weer naar de pinnen. Hij zegt, wat en wat meer is? Riep John verbijst het uit. Hij schijnt het te menen. Ziet u dat venster daar meneer? Ja, zeker. Ziet u deze kamer? Natuurlijk. Die muur aan de overkant en de plaats beneden. Die zijn er alle getuigen van geweest. Elke dag en elke nacht van week op week, van maand op maand. Want hoe menigmaal heb ik je vrouw Dorrit hier bespied terwijl ze mij niet zag. Waarvan getuigen, vroeg Arthur, van je vrouw Dorrit's liefde? Voor wie? Voor u, zei John, en raakte even met de rug van zijn hand Klenems borst aan, waarna hij doodsbleek ging zitten. Al had hij Klenem, een slacht toegebracht. De uitwerking zou niet minder geducht zijn geweest. Het was Klenem te moeden, als of hij een zware schok gekregen had. Verbaasd stond hij John aan te staren, zijn lippen schene telkens te willen vragen. Voor mij? En toch spraken ze die woorden niet uit. Zijn armen hing een slap langs het lichaam. Hij maakte geheel de indruk van iemand die uit. Een zware slaap was ontwaakt en onder de indruk verkeerde van een bericht dat zijn begrip te boven ging. Voor mij? Zij hij eindelijk luidt. Ja voor u, kruinde John, maar dat is verbilding John. Je slaat de plank helemaal mis. Ik de plank mislaan meneer? Ik mij dat verbilden? Nee meneer Klenem, vertel mij dat niet. Ik mag mij op andere punten vergissen. Dat is heel goed mogelijk, want heel schander ben ik niet. Ik verbild mij op dat punt niets. Ik weet het zeker. Nadat John zijn zakdoek, die bij de laatste woorden in werking gesteld was, in de zak had gestoken, zei Klenem dat hij zich te vermoeid en te veel onder de indruk van al het ging en die morgen met hem voorgevallen was, gevoelde om het gesprek over dit onderwerp nu voor te zetten. Als John het goed vond, zou hij nu naar zijn eigen kamer terug gaan en daar de gehele verdere dag blijven. John gaf dit toe en Arthur sloop in de schaduw van de muur naar zijn eigen kamer, waar hij in zijn learningstoel neerviel. Het hoofd tussen de handen nam en enige malen in zichzelf verhaalde, kleine door het mij liefhebben, kleine door het mij liefhebben. Deze gedachten verbijsterde hem nog meer dan het ongeluk dat hem getroffen had, hoe meer dan onwaarschijnlijk. Hij was gewoon geweest, haar mijn kind te noemen, mijn lieve kind en haar vertrouwen nog meer te winnen, door stil te blijven staan bij hun verschil in leeftijd en van zichzelf te spreken als van iemand die al oud werd. Toch was het mogelijk dat zij hem nog niet als zodanig beschouden. Hij herinnerde zich dat hij zichzelf ook niet voor oud had aangezien, voor hij die rozen de rivier had laten afdrijven. Hij had haar beide brieven tussen andere papieren in zijn koffer. Hij haalde ze tevoorschijn en begon ze te lezen. Het was als of hij haar de woorden die hij las hoorde zeggen. Met haar lieve zachte stem en die klonk hem met zoveel tederheid in de oren, dat ze hem wat vatbaarder maakte voor dat nieuwe denkbeeld. Nu schoot hem de stille wanhoop weer te binnen, waarmee de zij hem die avond in deze zelfde kamer nee nee nee had geantwoord, toen hij haar wees op het aanbreken van een gelukkiger leven. Nu er zo'n grote verandering in haar lot had plaatsgegrepen. Die avond toen er nog meer woorden tussen hen gewisseld waren. Blijkbaar bestemt om zich te herinneren, nu hij zelf niets meer was dan een gevangenen. Hoe meer dan onwaarschijnlijk, hoe langer hij er over nadacht, hoe meer die onwaarschijnlijkheid begon af te nemen. Een andere, een zonderlinge gedachte die uit zijn hart opkwam, drong zich in gelijke mate naar voren. Was er in zijn tegensin om te geloven dat zij iemand lief had, in zijn verlangen, om die vraag beantwoord te zien, in de aarslend opgekomen bewustheid, dat hij een edele daad zou verrichten, in die hij haar hielp, in haar liefde, voor wie dan ook. Was er bij dit alles, niet in hemzelf een revoel opgekomen, dat hij onmiddellijk onderdrukt had. Had hij nooit zichzelf voorgehouden, dat hij niet moest denken, aan zo iets als liefde tussen hen, dat hij geen partij mocht trekken van haar dankbaarheid, dat hij zijn ondervinding moest gebruiken ter eigen waarschuwing, dat zulke dromen der jeugd voorbij waren, dat hij standvastig moest zijn en inzien dat hij te oud en te bezadigd was voor een huwelijk met zo'n jong meisje. Toen hij, haar die dag, waarop de familie, haar zichzelf gelijk, blijvend met opzet vergeten had, van de vloer oplichten, had hij haar een kus gegeven, zou hij dat ook gedaan hebben, als zij niet bewusteloos, was geweest. Zou dat geen verschil gemaakt hebben? Deze gedachten heelden hem nog bezig, toen de schaduën reeds tegen het venster opkroppen en gedurende de gehele nacht, die nog onrustiger was, dan die eerste toen de poort van de marshalsie, die hij vrijwillig binnengetreden was achter hem gesloten werd. Lieve, kleine door het. Met deze gedachten was ook Jong Jong naar bed gegaan, maar ook hij kon de slaap niet vatten en wist terwijl zijn hoofd onrustig op het kussen rondwoelde, niets beters te doen, dan een nieuw grafschrift voor zichzelf te bedenken. Vreemdeling. Airbeat voor het graf van John Shivery Jr., die stierf op gevoordelde leeftijd, niet noodzakelijk te vermelden. Hij ontmoete zijn mede meer naar in een rampzalige toestand en voelde neiging om met hem te boxen. Maar terwille van de geliefde overwon hij elk gevoel van bitterheid en werd grootmoedig. Einde van hoofdstuk 7 van deel 4. Achtste hoofdstuk van deel 4 van kleine door het van Charles Dickens, vertaald door AG van Trigt. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten, opname door Marcel Koenders. Arthur Klenham maakte zich geen vrienden in de gevangenis, te neerslachtig om zich te mengen onder zijn lotgenoten op de binnenplaats, die daarbij één kwamen om hun zorgen te vergeten. Te veel, met zijn eigen gedachten vervuld, om de gezellige bijeenkomsten in de kantine bij te wonen, bleef hij op zijn kamer en werd met enig wand trouwen aangezien. Sommigen zeiden dat hij trots was. Anderen noemden hem nors en stug. Weer anderen keken minachtend op hem meer, omdat hij zich zijn schulden zo aantrok. Het gevangenisleven begon reeds zijn invloed op hem te doen gelden. Hij voelde dat hij traag en suff werd. En na hetgeen hij van de invloed van een langdurige gevangenenschap, tussen de vier muren van dezezelfde kamer bijgewoon had, joeg deze ontdekking hem angst aan, huiverig voor de ontmoeting met anderen, en huiverig voor zichzelf begon hij zichtbaar te veranderen. Iedereen had kunnen opmerken dat de schaduw van de muur zich op zijn gelaad had vastgehecht. Op zeker een dag, in de elfde of twaalfde week van zijn gevangen schap, terwijl hij trachten te lezen, maar de denkbeeldige personen in het boek niet van de Marshall Sea en haar tegenwoordigen en vroegere bewoners kon losmaken, werd er aan zijn deur geklopt. Hij stond op, riep binnen, maar nog eer hij in de gelegenheid was, zelf naar de deur te gaan, werd die reeds geopend en trad de bezoeker op hem toe. Het was de jonge, vrolijke Barnacle, Fernydant. Hoe vaart u, meneer Klenham? Ik hoop dat mijn bezoek u niet onwelkom is. Hij zag er erg goed hartig en innemend uit, een waar contrast met die sombere gevangenis. Het zal u verbazen, mij hier te zien, ging hij voort, de stoel aannemende die Klenham hem aanboot. Ik moet bekennen dat mij uw bezoek inderdaad verrast. Het is u toch niet onangenaam, hoop ik, in het minst niet. Zeer verplicht, eerlijk gezegd, ging de innemende Barnacle voort. Heeft het mij, zeer bedroefde horen, dat u, in de noodzakelijkheid, gekomen zijn, u hier tijdelijk terug te trekken. En ik hoop, dit onder gentlemen, dat ons kantoor er niets mee te doen heeft. Uw kantoor, het circum locuci-kantoor, bedoel ik. Nee, die merkwaardige instelling heeft mijn tegenspoed niet op haar geweten. Het verheugd mij dit te horen, waarachtig. Dat is een grote verlichting vormen. Het zou mij zo ontzettend gespeeten hebben als ons kantoor u in moeilijkheden gebracht had. Ik was zo bang dat wij geholpen hadden om u zo in de war te brengen, want daar is geen twijfel aan. Wij hebben, wellens, het ongeluk dat te doen. Wij doen dat niet met opzet, maar er zijn mensen die het er op toe leggen, om in de war gebracht te worden. En ja, dan kunnen wij het niet helpen. Hoewel ik het ging, u daar zegt, niet geheel en al kan toestemmen, antwoorden Klenem met iets zwaar moeders in zijn stem. Ben ik u toch zeer verplicht voor uw belangstelling? In mijn persoon, oh nee, waarlijk, hernam de luchthartige, jonge Barnacle, ons kantoor is de onschuldigste instelling die men zich denken kan. U zult misschien zeggen dat ons kantoor maar larie is. En ik wil niet beweren dat wij dit niet zijn. Maar al zulke soort dingen zijn bestemd om dat te zijn. Moeten dat zijn? Begrijp u dat niet? Nee, dat begrijp ik niet. U beschoudt het niet van het ware standpunt. Het standpunt is alles. Beschouw onze instelling van het standpunt dat wij alleen maar vragen niet lastig gevallen te worden. Dan zijn wij zo'n prachtig departement als u ergens vinden zult. Oh, dus die instelling is opgericht om niet lastig gevallen te worden. Nu slaat u de spijker op de kop, antwoordenverdinand. Ze is opgericht met de bepaalde bedoeling dat alles zal blijven rusten. Dat is het. Daartoe is ze opgericht. Natuurlijk moeten er enige vormen in acht genomen worden die de mening versterken dat de oprichting nog een andere doel had. Maar dat zijn en blijvend vormen. Welgoede hemel, wij leven van vormen. Herinner u maar eens wat een serie vormen u zelf het moeten nakomen. En u bent er nog niet. Nee, ik zal er wel nimmer doorheen komen. Bekijk ons van het juiste standpunt. En u bent er. Het is als een cricket spel. Er zijn altijd mensen die op de openbare dienst mikken. Maar wij slaan de ballen af. Kleinum vroeg wat er dan van die spelers werd, waarop die vrolijke jonge barnacle antwoorden dat zij uitgeput raakten, dood of lamb geslagen werden, met een gebroken ruggegraad nog een poosje leefden, tot ook zij dood gingen. Terwijls sommigen het opgaven en ergens anders gingen spelen. Dit geeft mij aanleiding, mij zelf nog eens gelukte wensen, ging hij voort, met de omstandigheid dat ons kantoor niets te maken heeft met uwe tijdelijke opsluiting. Het zou heel goed mogelijk geweest zijn, want het is niet te ontkennen dat wij soms een allerongelukkigste uitwerking hebben op mensen die het ons lastig maken. Ik spreek heel openhartig met u, meneer Kleinum. Ik weet dat ik dit doen kan. Ik wist dit al de eerste keer, toen u de vergissing begint om het ons lastig te maken, want ik merkte dadelijk op dat u nog weinig ondervinding had en wat ontstuimig waard. Ik hoop dat u het mij niet kwalijk nemen zult, als ik zeg dat u u de zaak wat te eenvoudig voorstelt. Volstrek niet. Wat te eenvoudig ziet u? Ik voelde dadelijk hoe jammer dat voor u was en dan daarom de vrijheid u een wenk te geven. Niet officieel natuurlijk, want ik ben nooit officieel als ik er maar even buiten kan. Zo iets als was ik u, dan zou ik mijzelf daar maar niet mee plagen. Maar sinds die tijd hebt u, u urtalkens, weer mee geplaagd. Doe dat nu niet meer in het vervolg. Ik denk niet dat ik daartoe in de gelegenheid zal worden gesteld. Oh zeker, u blijft hier niet eeuwig. Iedereen komt hier op zijn tijd weer uit. Het aantal manieren om hier weer uit te komen is legio, maar kom dan niet weer bij ons. U, dat de verzoeken ter wille van u zelf is de tweede reden van mijn bezoek. Kom, wat ik u bidden mag, niet bij ons terug. Op mijn woord ging hij op uiterst vriendelijke en vertrouwelijke toon voort. Het zal mij een onzettend groot genoegen doen, als u in het verleden en waarschuwend voorbeeld ziet en niet bij ons terugkomt. En de uitvinding dan? Best de kerel, antwoorden ver die land. Vergeef mij deze familiëren toon. Maar wie geeft er nu wat om die uitvinding? Wie heeft daar nu behoefte aan? Op het circumlocutie kantoor, niemand. Dat geloof ik wel. Daar buiten ook niet. Eerderheen staat altijd klaar een uitvinding af te keuren en belachelijk te maken. U kunt u niet voorstellen hoeveel mensen er zijn die liever niet lastige vallen willen worden. U kunt u niet voorstellen hoe zeer de geest des lands. Neem mij deze parlementaire uitdrukking niet kwalijk door trokken is van de wens om niet lastige vallen te worden. Geloof me, meneer Klenem. Eindigde die vrolijkste en jongste aller Barnacles. Aller grappigst. Ons kantoor is geen gevaarlijke reus. Die men met gevelde landsen aanvalt. Het is niets meer dan windmolen. Die u terwijl het centenaren kaffe maalt, wijst uit welke hoek de wind waait. Als ik dat kon geloven, zei Klenem, zou het er voor ons buitenstaanders lelijk uitzien. Oog, zeg dat toch niet. Het is juist zoals het wezen moet. Wij hebben wat lari nodig. Iedereen houdt van lari. Zonder lari kunnen wij niet leven. Een beetje lari en wat sleur, dan loopt alles glad van stapel. Bewondering zwaardig zelfs, als men ons maar niet lastig valt. Na deze gelovensbeleidendis stond het hoofd de opkomende Barnacles uit een vrouw geboren op. Toen, Klenem, hem de hand rijkte met ongeveinsde dankbaarheid voor zijn oprechtheid en opgewektheid vroeg hij. Mag ik nog vragen of het waar is dat weilen onze diep betreurde merdel oorzaak is van deze voorbijgaande onaangenaamheid. Ik behoor tot de velen die hij geruineerd heeft. Ja. Hij moet een onzettend handige kerel geweest zijn, zij verdinand. Arthur, niet in een stemming om de nagedachtenis van de overledenen te prijzen, bewaarde het stilswijgen. Een door trap de schel, natuurlijk, maar toch een handige vent, herhaalde verdinand. Men moet de kerel toch bewonderen. Hij moet een meester geweest zijn in alles wat Larry is. Kende de mensen als zichzelf, had ze allemaal aan een touwtje. Kon met ze doen wat hij wilde. Verdinand was op zijn luchthartige manier werkelijk opgetogen van bewondering. Ik hoop dat hij en zijn slachtoffers een waarschuwing zullen zijn voor de mensheid om niet weer zo met zicht te laten solen, zei Klenham. Maar meneer Klenham, antwoorden verdinand lachend, bent u nog zo onervaren dat u die hoop kunt koesteren zodra er weer iemand komt. Evenhandig en met evengrote aanleg voor zwendel zal hij weer slagen. Neem mij niet kwalijk, maar ik geloof dat u niet weet dat de grote trom de mensen het meest aantrekt en zij zich daardoor altijd laten inpakken. De grote trom daarin schelt al de macht van mensen als de overledenen, vooral wanneer zij de mensen wijsmaken dat de wanden niet van koper maar van edelmetaal gemaakt zijn. Zonder twijfel zijn er mensen, vervolgde verdinand uit beleefdheid, die zich op andere gronden laten beetnemen en ik behoef niet ver te zoeken naar een dergelijk geval, maar zij doen de regel niet teniet. En nu adieu, ik hoop dat wanneer ik u terug zie deze volk zal plaatsgemaakt hebben voor zonnenschijn. Houd u gemak, ik ken de weg, adieu. Met deze woorden ging de braveste en vrolijkste, alle barnacles, de trap af, een deuntje neurient naar de portiersloorje, besteg op het voorplein zijn paard en reed naar zijn edele bloed verwandt, die nog enige voorlichting nodig had al vorigens hij een verpletterend antwoord kon geven. Aan zekere ontrauwe snops, die de nops wilden interpoleren over hun staatkunde. De vrolijke verdinand moest de heer Ruck zijn voorbij gegaan, want een paar minuten nadat hij de kamerdeur achter zich gesloten had, verscheen het ruige hoofd van die gentleman binnen de kamer. Hoe gaat het u meneer? Voor Ruck, kan ik vandaag ook iets voor u doen. Nee, dank u. Rucks, hartstocht, voor ingewikkelde zaken, was als die van een huishoudster, bij schoon of inmaak, van een wasvrouw, bij een grote was, van een vuilnersman, bij een overvolle vuilnersbak, of van ieder ander, bij buitenkantje, in het vak of beroep. Ik kijk telkens nog eens rond, meneer, zei Ruck, of er zich ook nog meer schuldeizers aanmelden aan de poort. Er zijn er anders genoeg gekomen, meer dan wij verwacht hadden. Hij maakte deze laatste opmerking, als of die een gelukwenswaard was. Vreef zich lustig in de handen en wiegelde zachtkens met het hoofd. Ja, meer dan wij verwacht hadden, herhaalde hij. Uitleek wel een stortbad. Ik kom, maar niet dikwijls, want ik weet dat u liever alleen blijft. En indien u mij wilt spreken, wel een briefje bij de portier zult achterlaten. Maar ik kom hier elke dag. Zou het u gelegen komen, indien ik u vandaag iets onder het oog bracht. Zo gelegen als op elk ander tijdstip. Hmm, de publieke opinion heeft zich met u bezig gehouden, meneer Klenem. Daar twijfel ik niet aan. Zou het niet raadzaam zijn, meneer, ging Ruck op bijzonder zoetzappige toon voort. De publieke opinion eindelijk wat tegemoet te komen. Wij doen dat allen op deze of geen manier. Wij moeten dat eigenlijk doen. Hé, kan er nog niet toekomen, meneer Ruck. En zal dat ook wel nimmer kunnen. Zeg dat niet, meneer. Zeg dat niet. De kosten van een verhuizing naar Kingsbench zijn onbetekenend. En indien het nu de algemene opinion is dat u daar behoort te zijn. En niet hier. Wel, ik begrijp niet waarom. Ik meende u gezicht te hebben, meneer Ruck, dat mijn zijn hier een kwestie van smaak is. Wel nu, meneer. Wel nu. Maar is het een goede smaak. Een goede smaak. Dat is de kwestie. Ruck werd bijna aandoenlijk. Men vindt het geen houding dat u hier bent, terwijl u zulke uitgebreide zaken hebt. En daarin heeft de publieke opinion gelijk. Het staat ook niet. Ik heb er in een vergadering van rechtsgeleerden opmerkingen overhoorend maken, die mij zeer deden om uwend wil. Kom aan, meneer. Wees een weinig inschikkelijk. Artu's gedachten waren weer afgedwaald, naar kleine dorret. En Ruck ontving geen antwoord. Hoewel het anders niet mijn gewoonte is, hernam Ruck, mijn eigen wensen in de weegschaal te leggen bij een klient, moet ik nu toch zeggen dat het ook mij groot genoegen zou doen, in die nu de voorkeur gaf aan de bench. Ik durf die wens uitspreken omdat ik weet dat u graag iemand een genoegen doet. Uw zaak wordt algemeen besproken en het strekt iemand tot eer er raadsman in te zijn. Maar ik voel wel dat het voor mijn naam beter zou zijn als u in de bench waard. Ik constateer het feit eenvoudig. Meneer Ruck, antwoordde Klenem, laat dit nu uw laatste woord over deze kwestie zijn. Ik blijf hier. Goed meneer, maar apropos. Toen ik hierheen ging zag ik hier een gentleman uitkomen, met een reisweep onder de arm. Voor dergelijke bezoeken zou de bench zeker veel geschikter zijn. En in de portiersloor je wacht een heer met een militaire voorkomen om tot u toegelaten te worden. Zal ik die heer nu binnenlaten? Wie is dat? Ik ken zijn naam niet, maar toen hij vernam dat ik uw rechtsgeleerde raadsman ben, heeft hij mij laten voorgaan. Ik zal wel niet anders kunnen dan hem ontvangen, zij aartuur met een zucht. Dus is het met uw goedvinden als ik die heer verzoek boven te komen. Goed, dan zal ik hem dit meedelen. U vereert mij dus met geen andere opdracht. Goed, ik ga heen. Hij nam nu werkelijk afscheid en vertrok. De heer met het militaire voorkomen had zo weinig artoes nieuwsgierigheid opgewekt in zijn afgetokkenheid dat hij hem al bijna vergeten was toen een zware voetstap op de gang hem aan zijn komst herinnerde. Het geluid van die voetstap klonk zwaar, dreigend bijna en scheen een herinnering bij Klenem op te wekken. Hij had echter geen tijd om zich te bedenken, want in het volgende ogenblik werd de deur open gestoten en stond de vermiste blandwa, de man die hem zoveel angst en zorgverschafd had op de drempel. Salut, kameraadgevangenen, zei hij. Je wilt me spreken, hoor ik. Hier ben ik. Nog eer Klenem, van zijn verbazing en verontwaardiging bekomen was, kwam ook Cavalletto de kamer in, gevolgd door Pengs. Het was het eerste bezoek dat deze beiden aan Klenem brachten. Zwaar ademhalende schoof Pengs naar het venster, zette zijn hoed op de grond, streek met beide handen zijn haren in de hoogte en sloeg de armen overal kander, als iemand die na een moeilijke dachttaak wat gaat uitrusten. Baptist, die zijn oude celgenoot geen ogenblik uit het oog verloor, ging met de rug tegen de deur op de grond zitten. In elke hand een enkel, dezelfde houding die hij in de hete gevangenis te marseille, in het bijzijn van die man altijd aandam. Deze beide gekken hebben mij gezegd dat je mij spreken wilt, camarade, herhaalde Blandois, alias Nagné, alias Brigo. Hier ben ik nu. Met een minachtende blik op het rustbed dat overdag was opgeslagen plaatste hij er zich met de rug tegenaan, uitdagend met de hoed op het hoofd en de handen in de zakken. Jouw ongeluksvoorspeller, zei Arthur, met opzet heb je mijn moedershuis in opspraak gebracht. Waarom heb je dat gedaan? Wat dreef je tot zo'n duivelse streek? Na Arthur een ogenblik met gevronste wenkbrouwen te hebben aangekeken, Rip Landois lachend, hoort die brave man nu eens, luistert nu eens na dat beeld derdeugd. Maar pas op, pas op, je ijver zou wel eens gevaarlijk kunnen worden. Sacre bleu, dat is niet onmogelijk. Signore, viel, cavalletto hierop in, laat ik u eerst eens vertellen waar ik hem gevonden heb. Eerst ben ik naar mijn eigen landslui gegaan. Ik ondervraag hem over aangekomen vreemdelingen, toen naar de Duitsers, naar de Fransen. Ik ken er verschijnen van, maar niemand kent Rigo. Maar nu kwam zijn bewegelijke rechter voorvinger in het spel. Maar, nadat ik wel 15 maal geïnformeerd had, vertelt me iemand dat er ergens een soldaat met grijshaar is komen wonen. Een geheim zinnig man, die heel stilleevde. En alleen stavends buiten kwam en rookte. Ik blijf op de loer staan. En ja, daar komt de soldaat met het grijshaar naar buiten. Maar, dat was ook mijn man. Het was opmerkelijk dat Baptist uit oude gewoonte van zich onderworpen te tonen aan een man die zich de moeite had gegeven te doen als of hij zijn meerdere was, ook tans nog een hoofdbuiging voor hem overhaapt, toen hij naar hem wees. Nu, signoren, hernam hij. Ik wacht een goede gelegenheid af. En schrijf een woordje aan signor Panko. Er scheen iets nieuws over pengs te komen, bij deze benaming. En vraag mij te komen helpen. Ik wijs hem Rigo aan, die voor het venster zit. En hij houdt hem overdag in het oog. Snacht slaap ik, vlak bij de deur van Rigo's huis. Eindelijk vandaag gaan wij binnen. En daar is hij nu. Toon Carvaletto's verhaal uitwas, keek Arthur naar het boos aardige, onbeschaande gelaat van Blandois. Wins neus over de grote knevel hing. Toon, neus en knevel, werd de gewone stand had een aangenomen, zei hij. Nu meneer de filosoof, wat moet je nu vannen? Ik wens te weten, antwoorden Arthur, zonder zijn afschuw te verbergen, hoor je het huis mijn hermoeder, onder verdenking, heb durven brengen, dat daar een moord zou hebben plaats gehad. Durven, Rigo, durven, hoor nu zo'n jochie eens aan, maar je bent vrij onvoorzichtig. Ik verlang dat die verdenking zal worden opgeheven, zei Arthur. Je zult je openlijk vertonen, bovendien verlang ik te weten wat je in dat huis te maken had toen ik branden van verlammen om je de trap af te smijten. Kijk mij niet zo aan man, ik heb genoeg van je gezien om te weten dat je een plufferd en een lafaard bent. Blandois was bleek geworden, hij streek zijn knevel op en mompelde. Bij de hemel, jochie, jij waagt aan je moeder aan. Het scheen dat hij niet tot een besluit kon komen, maar Weldra was die besluitenloosheid voorbij. En zei hij, ik zeg geen woord meer, voordat ik een glas wijn gehad heb. Je kunt hier immers wijn krijgen. Hallo, laat één van die gekken er dan? Eén halen. Hoe is het? Ja of nee? Haal hem wat hij vraagt, Cavalletto, zei Arthur, op minachtende toon. En gaf het benodigde geld. Lelijke smokkelaar, vroeg de Rigaud erbij, haal portwijn. Ik wil niets drinken dan portwijn. De lelijke smokkelaar gaf Echter met zijn welsprekende vinger te kennen, dat hij zijn plekje bij de deur niet zou verlaten, waarop Sr. Panko zijn diensten aanboot. Weldra keerde deze met een fles wijn terug, die overeenkomstig het gebruik in de gevangenis, de gevangenen handend gebrek aan kerketrekkers reeds open getrokken was. Een groot glas gek, zei Rigaud. Sr. Panko zette een bierglas voor hem neer, maar in dien, hij zijn zin gevolgd had, zou hij het hem in zijn gezicht gesmeten hebben. Ha ha, bleef de Rigaud. Eens een gentleman, altijd een gentleman, wel sakrebleu. Een gentleman dien behoorlijk ontvangen te worden, zou ik denken. Het ligt nu eenmaal in mijn karakter als een gentleman ontvangen te willen worden. Terwijl hij dit zijde, vulde hij het bierglas, en dronkend achter al kander leeg, waarna, hij met de lippen smakkende tot arctiozij, nog niet gewend aan het gevangenisleven had. Men kan het je aanzien, brave heer, dat het gevangenisleven je bloed eerder zal verkoelen dan deze vurengewijn. Je verliest je kleur al, en nu, hij schong zich intussen nog eens in. Ter zaken, je praat beter dan je uitzicht zou doen verwachten. Ik heb de vrijheid genomen te vertellen wat je bent, zo als je zelf weet, maar wij weten allen dat je nog meer op je geweten hebt. Kom, kom, geen lang gepraat meer, ik speel mijn spel toch uit, en zal het winnen ook. Bij mijn ziel, je verlangt te weten waarom ik die streek heb uitgehaald om mijn schuil te houden. Wel nu, ik heb nog versta je mij goed, ik heb nog een rekening te vereffenen met mevrouw, uw eachtenswaardige moedig. Zij kent mijn voorwaarden. Toen ik erover begon, was mevrouw uw eerbiedwaardige moedig, wat al te bedaard, te ongevoelig, te onverikbaar, te standbeeldachtig. Kortom, uwe, bewonderenswaardige moeder, stelde mij teleur, om eens wat verandering in mijn leven te brengen, mij eens te amuseren. Een gentleman moet zich kunnen amuseren, op kostend van anderen, is het niet? Kwam ik op de gelukkige gedachte om te verdwijnen. Dit denkbeeld zouden uwe bewonderenswaardige moeder en mijn flintwinch zeker graane op een andere wijze ten uitvuur gebracht hebben, maar bak, kijk niet zo uit de hoogte op mijn neer. Ik herhaal het graag met het grootste genoegen van Ganzerharten. Moet ik nog sterkere uitdrukking bezigen. Hij weerp de laatste droppels uit zijn glas op de vloer, zodat ze kavaletto bespatten. Deze trok dient en gevolgen zijn aandacht weer, zodat hij het glas neerzetten en zij. Een man van Fadsoen schenkt zichzelf niet in. Ik ben geboren om bediend te worden. Zo is het, kom hier kavaletto en schenk in. De kleine man keekklen hem eens aan, wiens blik voortdurend op land waar gericht was. En zingde dat deze het hem niet verboot, stond hij van de grond op en schonk het glas nog eens vol. De oude onderworpenheid vermengt met een tikje humor de worsteling van de inhemsmullende toren, die ieder ogenblik tot een uitbarsting kon komen. De man van Fadsoen merkte dit zeer goed op en hield hem daarom voortdurend in het oog. De gemakkelijkheid waarmede hij zich beheerste en weder in dezelfde houding op de grond ging zitten. Dit alles verriet een merkwaardig karakter. Dit denkbeeld van mij was om onderscheidende redenen, zeer gelukkig meneer, her nam Rigó. Het amuseerde mij, het was een kwelling voor uw lieve mama en voor mijn flintwinsch. Het veroorzaakte u dodelijke angst en hij deed alle beminnelijke personen die zoveel belang in mij stellen begrijpen dat zij mij moesten vrezen en bij alle goden men mag mij vrezen. Bovendien, mijn verdwijning heeft wel licht mevrouw, uw welstarre gemoeder, tot nadenkend gebracht. Misschien is zij door de achterdocht die u in uw wijsheid gekoesterd hebt tot de overtuiging gekomen dat zij niet beter kon doen dan bedenkelijk in de dagbladen bekend te maken dat zeker contact opgevolgd zal worden zodra de grootste belanghebbende zich weer vertoont zal hebben. Misschien was dit haar plan, misschien ook niet, maar u hebt dat doen mislukken. En wat hebt u nu te zeggen? Wat wilt u eigenlijk? Glennem had zich nog nooit zo onder de druk der gevangend schap gevoeld, als op dit ogenblik nu hij niet persoonlijk naar zijn moeder kon gaan. Alle moeilijkheden, alle vagen vermoedens, alle gevaren stonden hem weer voor ogen en hij zelf was aan handen en voeten gebonden. Was het niet beter geweest, mijn vriend, wijze, deugtsame man, stommer ik, wat je wilt, zei Rigo, met een afschuwelijke glimlach, dat je mij had laten blijven waar ik was. Nee, want wij weten nu dat je leeft, dat je ongedeerd bent, zei Glennem, en deze beide getuigen zullen je in het oog houden en je zo nodig aan de politie overleveren. Naar de duivel met je getuigen, met je politie, naar de duivel met jezelf, weet ik daarom wat ik weet, heb ik daarom mijn puikenwaartenkoop, bah, onnozelle schuldenmaker. Je hebt mijn plannetje in de war geschopt, en wat nu? Wat blijft er nu van over? Voor jou niets, voor mij alles. Mij overleveren aan de politie. Was dat het waarvoor je zoveel moeite gedaan hebt? Ik zal mij zelf wel aanmelden, misschien wel wat al te spoedig, smokkelaar. Geef mij papier, pen en inkt. Cavaletto legde een en ander voor hem neer, en Rigo schreef naar enig nadenken het volgende dat hij hard op voorlas. Aan mevrouw Glennem, op antwoord wachten, Marshall C., in de kamer van uw zoon, waarde mevrouw. Het bedroft mij vandaag te hebben moeten vernemen van uw zoon, die de goedheid heeft gehad, een paar spionnen op mij af te zenden, omdat hij zelf gevangen zat, dat u in angst over mij verkeerd hebt. Wees gerust, beste mevrouw, ik ben gezond en sterk en standvastig. Met het grootste ongeduld zou ik naar uw huis vliegen, maar ik vermoed dat de kleine aangelegenheid die ik het genoegen had aan uw oordeel te onderwerpen nog niet behoorlijk geregeld is. Vandaag over een week bezoek ik u voor de laatste maal. U kunt dan mijn voorstel aannemen of verwerpen. En de gevolgen ervan dragen. Ik onderdruk de vuurige wens om u te komen om helzen, ten einde u zoveel mogelijk tijd te laten om alle bijzonderheden van het interessante zaakje tussen ons te regelen. Intussen is het niet meer dan billig. Nu onze gevangenen mij uit mijn huis gehaald heeft dat u mijn hotelrekening betaalt. Ontvang, beste mevrouw, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting. Rigol Blamdwa, duizend groeten aan die braven flintwinsch. Ik kus de handen van je vrouw flintwinsch. Toen hij de gehele brief had voorgelezen, foude hij die op en smeet hem klemm voor de voeten. Daar van overleveren gesproken. Laat iemand deze brief gaan overleveren aan zijn adres en mij hier het antwoord brengen. Cavalletto, zei Arthur, wilde je de brief van die kerel aan mijn adres bezorgen. De welsprekende vinger van Cavalletto gaf echter te kennen dat hij bij de deur de wacht moest blijven houden. Nu hij Blamdwa met zoveel moeite gevonden had. Zodat Sr. Panko die taakvrijwillig op zich nam. Cavalletto liet toe dat de deur juist zover geopend werd dat Panko er doorkom en drukte haar toen weer dicht. Blamdwa haalde intussen een doosje uit zijn zak, begon dood op zijn gemak een sigaret te rollen en riep toen, smokkelaar en lucifer. Weerstond Cavalletto op en gaf hem wat hij verlangde. Er was iets grieseligs geweest, in de geruisloze behendigheid waarmee die blanke handen het papier rollen. Zo grieselig dat Arthur ervan huiverde, als of hij een nestvol slangen voor zich zag. Onze gevangenis was beter, smokkelaar, zij Blamdwa, toen Cavalletto weer tegen de deur zat. Deze lijkt wel een hospitaal voor idioten. Toen hij de tweede sigaret aan de eerste had aangestoken en de fles ledig was, begon hij op de onbeschaamde wijze te praten over miswet en over die mooie mevrouw Gohan, welwetende dat klennen, beide kende en aan diensthouding opmerkende dat hij niets nieuws vertelde. Er verliep echter nog een kwartier, voordat Pengs voetstap op de gang werd gehoord. Een kwartier dat klennen, even veel uren bleek, als het minuten had. Pengs was niet alleen, hij bracht Flint winch mee. Nauwelijks had deze zijn hoofd binnen het vertrek vertoond of Rigo snelde op hem toe en omhelste hem met grote ontstuimigheid. Als u zo goed zou het willen wezen, mij even los te laten meneer, zij Flint winch, dan zal ik meneer Klennem dit briefje kunnen geven. Het was een strookje papier waarop Artjusmoeder met onduidelijk leesbare hand geschreven had. Ik hoop dat het genoeg is, nu gezelf geruineerd bent. Wees de vrede daarmee en ruwineer ook andere niet. Jeremia's Flint winch is mijn boden en mijn vertegenwoordiger. Je, je liefhemmende mevrouw Klennem. Klennem las het tweemaal, zwijgend door en verscheurden het. Blandwa had intussen op de rug van een stoel plaatsgenomen met de voeten op de zitting. En nu, mombov Flint winch, zij hij naar de vernietiging van het briefje, met de oogend hebben gevolgd. Wat is het? Antwoord op mijn brief. Mijn vrouw Klennem had kramp in de vingers, zodat zij niet schrijvend kon. Zij meemde dat ik het antwoord ook wel mondeling kon geven, antwoorde Flint winch. Elk woord er uitpersende als of het hem moeite kosten. Zij zent haar groeten en zegt dat zij uw volstrek niet onredelijk wil behandelen, en dus toestemt. Of, u uw laatste bezoek echter vandaag, over een week zult kunnen brengen, kon zij nu nog niet beloven. Blandwa brak in een brutale schadelig uit, kwam van zijn troon en zei goed, dan ga ik een hotel opzoeken. Naar de deur gaande viel zijn blik op cavaletto. Kom varken, zij hij, je hebt mij tegen mijn wil gevolgd. Volg mij nu met mijn toestemming. Ik ben geboren om bediend te worden, en wens deze smokkelaar tot vandaag over acht dagen als knecht te gebruiken. In antwoord, op cavalettos vragen de blik, gaf Klennem hem een teken dat hij mee zou gaan, maar hij voegde er luid bij, ten zij je bang voor hem bent. Cavaletto maakte een onkennende beweging met zijn welsprekende vingers. Nee, meester, ik ben niet bang voor hem. Nu ik het niet meer geheim behoefte houden dat hij vroeger mijn blotgenoot was. Rigo sloeg geen acht op deze woorden, maar toen hij gereed stond, om heen te gaan, zei hij, bang voor hem. Boe, mijn kinderen, mijn babies, mijn poppetjes, je bent allemaal bang voor hem. Je laat hem hier wijndrinken, je geeft hem logisch eten en drinken, je durft hem met geen vinger aanbraken, bah. Van als koningsridders is hij de bloem, en altijd is hij blij. Met deze toepassing van het refrein op zichzelf, verliet hij het vertrek, op de hiele gevolgd door Cavaletto, die hij vermoedelijk in zijn dienst genomen had, omdat hij wel inzag dat hij hem niet kwijt zou raken. Meneer Flintwinch schrapt de eens lang zijn kin, keek minachtend rond, knikte even tegen Arthur en volgde. Panks, nog steeds vol beroem, volgde ook maar ontving eerst in een paar woorden van Arthur de opdracht goed uit zijn ogen te blijven zien. En de gevangenen bleef alleen met het gevoel dat hij nog meer geschand flekt, nog meer veracht, nog hulpelozer en verlaterner was dan tevoren. Einde van het achtste hoofdstuk van deel vier.