 Elanı eləyəm ki, indirək də deyir, biz bu videoyalısına farlıq, beydələriq, yəgin ki, heç kim buna itiraz eləməyəs. Sonra bunu, yəni, keç qazilər və çəşimdə, başqaşa sosial çəbəkələrdə yayırır ki, digər qazilər bu sahədə fəaliyyət göstərirəm təşkilatlar, ictimaya təşkilatlar, hübq şanslar, ekspertlər, yəni, bəhrələnə bilsinlər, fikirlərini bildirə bilsinlər, yəni, burada görüləm məlmaqdardan al acah olsunlar. Demələ, bizim keçil də fəhki, qəbinlarımız şəhid ailələrin sosial təminatları ilə bağlı, imkazlar ilə bağlı ili, bugünkü, yəni, bu da silçilə dəbinarlardan biri kimi müharibə elələ qədər əllik, əlliyi təyinormuş çəksilərin sosial təminatları və imkazlar mevzusundadır. Yəbinlar Siyəri Gürcüsləm təşkilatının Avropa Kəmişəsi malə dəslə ilə həyatı keçirdik, vətəndə şiçətçələrin mutfak inciyalının gücləndəlilməsi vasitəsi ilə sülh grucululu 2. mərhələ programı çərçivəsində həyatı keçirilən həssas sosial gruplara fəlsut üyüqutmətlərin təklili layhəsi çərçifəsində həyata keçirilir. Əməli, ən ümumim məlumatları deyən, rəyi, mən kısa ümumim məlumatlandırma əliyim, sonra birinci təbii ki sözü səviyyəcəm. Əməli, ümumim məlumatlar bundan ibarətdir ki, bugün bizdə əlliyi olan şəslələlə bağlı kifayət qədər qan-i vilcüləyəqtə var, indi yə də ki, 20-dən artıq, Narmati Hüquq qaqqəvlə olunub, müharibədə yaralanmış 2000 əlliyədə şəxsə, Əlilih və sosial ödənişləri təhəni iləyib, təhəni olunub, 510 müharibə əlili 2370 rəabitəsi vasitəsi, o cümlədən 16 hərpçiyi, mühasset texnəqəli ümumiyyələri prakezlə təmin olunub. 2021-ci də Şəhid əlilər və müharibə əlilərlərinə 1800 mənzil bir ililib və bu iki proqramma görə bu 3000 ə çaktırılacaq. Deməli, 5.320 şəxs özünü məşğurluq və digər aktiv məşğurluq proqramalarını cəlb edilip, 500 nəfərə rəabitəsi əxidimətləri göstəlim. 2021-ci də 1678 imkazı şəxs yollayışla təmin olunaraq sanatüryə qururt və maalici mərkəzlərini göndələrim. Nəm bu məlumakları, deməli, rəsmi qurumların elan etlikləri, yəni ən son məlumaklardan götürmüşəm. Və onu da deyim ki, keçən dəfə deyim ki, artıq vahit eləqləndirmə mərkəzlər yaranıq və bu mərkəzlər sırf şəhid ailələrinə və əliliyə olan şəxslərə, müharibə də əliliyə olan şəxslərə, yəni xidmətlər göstəllir. Deməli, sosial, əməh və həli sosial məlumaklarına görə indiədək bu qurumlara, bu quruma, yəni vahit eləqləndirmə mərkəzlərə 1.700 nəfərdən artıq şəhid ailəsi və müharibədə yaralanmış şəxs müracaq keyi. Nələr var? Ümumi qaydədə də mən deyim, yəni 1 dəfəli su orta ödənir ki, bu təamlaqlardan biri kimi, bu hərbi quluxçuların dövdə icba hərbi su orta saklıma qamlının tənzinlərinir, bu qamlına görə hərbi quluxçulara, yəni 1 dəfəli su orta ödənir ki, təin olunur necə ki, şəhid olduqda şəxs, hərbi quluxçu şəhid olduqda ona 11.000 manad dəməli dövlət su orta ödənir ki, dəməli müharibədə yaralanan şəxslərə də məyən qaydə də əllillik dərəcəsində uygun olaraq dəməli bu su orta ödənir ki, 2. dərəcəli əllilik məyən edilmiş şəxsə 828 manad, 2. dərəcəli əllilik məyən edilmiş şəxsə 6600 manad, 3. dərəcəli əllilik məyən edilmiş şəxsə isə 4.4 manad su orta ödənir ki, edilir. Yəni, bunlar da Azər su orta dövlət su orta kəmiyyəsi şirkət tərəklindən hərbi keçirilir və müvafiq səntlər arayış kəlbdə mədildikdən sonra 70 gün müddətində, yəni, həmin şəxsinin dəməli ban keçadına qeyd edilən məbləqlər çöçürülür. Bunlarla yanaşı, yəni, müharibədə bilədik, hərbi qurulxusular ağır qəsaraq alan aldıqda, yəni, yaralanma, kranma, kan tuz yolduqda 2007 düzərlə manad, güngür qəsaraq aldıqda isə 5.100 manad verilir. Mən bir daha qeyd edilirəm ki, bu, hərbi qurulxusların qəlbdə icbaəsi orta saktımda qandən əzədəqdir. Ancaq bir şeydə qeyd edilim, mən problemlər çisəsində məsələnin qeyd edəyəcən, bu, bir dəfəli suvorta ödənişi, iməl qanı 1997-ci qəbulirlikdən sonra, yəni, artıq olan, hələk ki olan hərbi qurulxusulara yaxud da ki, əlinlik yaralanan hərbi qurulxusulara təyin olunur. İndi yədə ki, şəhidlərə, yəni, bu, 97-ci dən əvvəl ki, şəhidlərə də, şəhid aylələrinə də, yəni, 11 manada suvorta ödənişi bir iddi halda, amcaq bundan sonra, yəni, 97-ci dən sonra, əvvəl ki, yaralanan şəhslərə, əllih dələcəs olan şəhslərə, hələki bu ödənişləri ödənmir. Bir istirə, mən qeyd edilim ki, məhkəmə, burada çətişmələləri oğlu pəxtdə, yəni, məhkəmə qararları çıxıq, amcaq bu məhkəmə qararların cərasında da, xeyli məsələlər var. Ümumik qaydə də belə bir kikir var ki, bu barədə xüsusi bir qarar olacaq, bu ya milli məhz seviyəsində ya da prezidin seviyəsində hansı ərarın qəya bundan sonra, artıq bunların da verilməsi məsələsi həll olunacaq. Ancaq məsələ hələki üzanıq girdi. İmələ, əlirli olan şəxslərə, yəni, mühərbədə əlli olan şəxslərə belə, yəni, bu bir dəfəli suvorta ödənişlərlə yanaşı, Azərbaycan Resipası prezidininin təqayididi də var. Demələ, bu, hazırda birinci qurup əlirli olan şəxslərə diyəs, manat, ikinci qurup əlirli olan şəxslərə yüksəyələ, manat, üçüncü qurup əlirli olan şəxslərə isə, üçüz manat müəblərinə də məlqenə edilir. Həmçini, birinci dərəcə əlli İmələ edilmiş şəxslər, uluq şəxslərə vurulur yədənlərə, əlli manat ödəndir. ödən iş dimələ, məhvələn sosial müdaqəsində az iltərəfində nəyətə keçillir və təyinət elektron qaydə də afarlır. Bundan yanaşır digər sosial təminatı dimələ, əlliyə görəp pensiyə və mabinətdir. Dimələ, birinci dərəcə əlliy məlidim şəslərə, əlliyə görəp pensiyə bütün hallarda təyinə olunur. Yəni, onun birə də suor, təstajı, əməstajı var, yox, bütün hallarda birinci dərəcə. Yəni, müharibə də əlliyə olubsa müharibə ilə bağlıdırsa, yəni, olara birinci qrup əlliyə artıq pensiyanın təyinə olunmasında problemi yoxdur. Anca, üçüncü dərəcə əlliyə məhvəlilmiş ki, şəxslərə isə, əlliyə görəp pensiyə suor təstajına uygun olaraq ödənlik. Yəni, əlliyə ödən işdir, sosial müdaqəsində az iltərəfində nəyətə keçillir təyinət elektron qaydə afarlır. Yəni, əlliyə məhvəlilmiş şəxslərə, əgər burada həm pensiyada yedir, həm də məhvünətdən. Hansı halda pensiya hansı halda məhvünət. Bu məsələlələrdə gəna dəri cihinin tənzimdən il, təbii ki, staja görə, yəni əllilik alan şəxsin, məyən, sosial və yaxud əməstajı varsa ona əlliyə görə pensiyə təyinə olunur. Həmin şəxsin, təhki stajı yaxud, suvorutə stajı yoxdur, məhvəstajı yoxdur, suvorutə stajı yoxdursa, bu halda ona məhvünət, əlliyə görə məhvünət təyinə olunur. Yəni, əlliyə məhvəlilmiş şəxslərin təyin səhvib olmayanda onları əlliyə görə məhvünət verilir. Yəni, əlliyə görə məhvünət, 2. əlliyə olun şəxsləri 130, 3. əlliyə olun şəxsləri 111 məhvünət verilir. Ödən iş təbii ki, yenədə, əmək və halini sosial müdafəsinin hazırlığı tərəfindən əyatı keçilir və timəli təyinət elektron qayıda da aparılır. Diməli burada başqa bir məsələ, mənzil də təminət məsələsi, bilirsiz ki, 1. əmvəri 2014-ci ilə də yerləyicəya hakimətlərin də diməli qeybiyyətə alınmış bu şəxslərə, ehtiyacı olan şəxslərə, Azər-i Diməli, Söyhfət Azərbaycan, əlis bu kəsinin ərazıb kövliyi uğrunda əlilliyi olan şəxslərdən yedir, mənzillə, yahut də fərdə evlət hərinin oğlunlar. Bu kategoriyadan olan şəxslər tərəfindən diməli siyahlar yerləyicə hakimətləri, yəni, həmin şəxslərin yaşadığı 200 lira, keçən də fə biz dedik, şəhid ayləsinin yaşadığı ərazızrə və əlilliyi olan şəxslərin qeydə olduğu yaşadıqları ərazızrə, rayon şəhricə hakimətlərin əmrəcət olunur, burada bunlar siyahi alınır, sonradan bu siyahi əməkvəli sosial müdafəs nazirini tərəfindən nazirliyinə ötürlür və ədəmə, yəni, mənzil də təminət yaxud də fərdə evlət təminət məsə, əsləsən, əməkvəli sosial müdafəs nazirini tərəfindən hafəru, təbii ki, gəlici hakimətləri ilə biricə olaraq, yəni, bu proses hədə keçildir. Mən nəyə görə bir yambarkın dördüncü ilə dədəkdirən, bu, prezidentin son fərmanında da əlilliyi olan şəxslərin, yəni, şəhid aylələrin vəliliyə olan şəxslərin muharibədə yer alınmış şəxslərin, mənzil də təminətlərinin bağlı, deyədiyi, fərmanda da göstərilir ki, yəni, bu vaxtda qədər təminət getikdən sonra, ondan sonraki prosesdə növbəyə alınmış şəxsləri mənzil də təminət məsələsi yətli keçilsin. Ancaq burada bir halada qeyd edəyəm ki, biz burada da göstərmişdik ki, bu bir qayda olaraq olunur, ancaq hazırda bizdə olan məlumatlara görə, indi də əsasən birinci dərəcə əliliyə olan şəxslərə mənzil də təminət nəm bağlı, məgən, təkiflər edilir, onlara bunun nəm bağlı mənzilərin verir. Yəni, baxım yaraq ki, əsasən bir yan var, 2014-ci ilə də növbəyə alınmış şəxslər hazırda mənzil də təminət olur. Yəni, son dəbə, indi bir səhallarda imkan oldukda, birinci qorulf əliliyə olan şəxslərdə bu ikinci qaraq baxım harifəsindən sonra, həmiş şəxslər də mənzilərin təminət olunur. Yəni, mənzildən başqa, təbiqiyyəkəri, yəbətəsə, vasitələrlə, təminət, krott maliçəsi, psixaloji dəstək bu məsələlər də, yəni bunların düzəsləri, sosial təminətlərlərinin bağı bir məgənlər, məsələlələr sırasındadır. iməl müharibə ilə əlaqədər əllik təllililən şəslər, əmək və halının sosial müdafəsi ilə tələfindən əlil arabası dədəxil olmaqla reyab-təstəq vasitələri ifad-i ortopedik vasitələr, hüseyh qəqnıqlı uculə pratizlərlərlə təminə olurlar. Əmək və halının sosial müdafəsi ilə ələqədərləri, yəni bu nambaqlı müntəzam olaraq, mütamadə olaraq reyab-təstək husuları təşkil edib keçirildər. Bunlarla yanaşı müharibə ilə əlaqədər əllilik təllililmiş şəxslər, kim məsələrini, gündərişi ilə əmək və halının sosial müdafəsi nazirlik tələfindən ölkə dəxilində qonsuz sanatorya qrot maljəsinin təminət edirlər. Həmçinin müharibə ilə ələqədər əllili olan şəxslərin müracaəti əsasında, qos müharibə dövründə ilkin diyəliniz bir aparılbıqdan sonra fərdı və qurup konsultasiyaları, aylə-terapiyaları kimi psixoloji mətublarına istifadə olunmaqla əmək və halının sosial müdafəsi nazirlik təlfindən psixoloji desteh verildik. Şəhid ailələrinə bağlı, Sevinç Qanumsayda olan problemi rəqdində geniş tanışdı və doğrudan da mən elə bilirdim ki, burada böyük böyük problemlər yoxdan cəq göründür ki, bəlkə də ən böyük problemlər elə o əliliyar alanı şəxslərinin bağlı belə dək. Muharibə görmüş şəxslər və aylə əlciblərindən şəhid olan, şəhid ailələrinin, yəni bu, bu dəstəyə oldukça böyük əkdəşləri var. Ödünü məşqulluq belə də haqqu idələnilən iştirma işləri və quboso-yüzüdə iş yəlilərlə təmin edilmə də bu cüzəkər sırasında haqildir. İməl Muharibə əlilərinin ödünü məşqulluq proqramlarını ən qisa zamanda təmin edilməsi afarlır. Bu proqram çərçəsində kişiç ailət təsərfatı yaratmaları, çamallara mal material formasında aktivlər verilir və işsizlik məyərlərinə uygun olaraq, yəni onların məyən məyərlərə işsizlik məyərlər olmalıdır. Bu əkdə aktiv əməm dələsi olmalıdır, böyünü olmalıdır. Hər hansı mülkiyyətçisi və yaxud əyənə tələbə olmalıdır. Yəni bu məyərlərə uygun gəlməlidir. Bu da yenə də məşqulluq alt sistemində yəni ərazi məşqulluq və dost agentiflər pərəfindən aparılır. Yəni bu proses daha çubu qurumlar pərəfindən aparılır. Muharibə əllərinin haqqı ödənilən iştirma işləri ənqsa zamanda növbədən ki, nəcəl dedilməsi təmin olunur. Bu dəstə almalıq üçün şəxs işsizlik məyərlərlərinə uygun olmalıdır. Yəni cevab irməlidir. Haqqı ödənilən də özünü məşqulluq da eyni standaklar eyni prinsiblərdir. Bu dəstə almalıq üçün şəxs işsizlik məyərlərinə uygun olmalıdır. Şəxs online qəyidədim, yenə də məşqulluq alt sistemində yərili əraz məşqulluq və ya dost mərtədələrinə müraca etməlidir. Muharibə əllərin ənqsa zamanda növbədən ki, nəcəl kubotəzdir. İş yerlərində iş ilə təmin edilir. Yəni bu qamının tələbi deyir, hər şəxən ki, bu sahədə də böyük problemlər var. Mən problemlər şəxs də bu məsələrinə qeyd edəcən. Burada da, dediğimiz məsələrə uygun olmalıdır, yəni o məyərlərinə. Təhsil, yerici və əmə köyqləri ilə də bağlı güzəşlər var. Azərbaycə nəcəsi ərazıb köylüyünün müdafəsi uğrunda əlilli ki olan şəxslərin şəxslərin, yəni bu şəxslərin, bu əlilli ki olan şəxslərin köylükdə şəxsləri, hə bilə birinci, üçüncü dərəcə əlilli yəni edimiş şəxslərin özləri, təhsil haqqını ödəməkdən azıqdır. Yəni sonuncu, bu birinci-kinci son vaqlarında anlayacağı məsələlərdə ki, sırf onların özləri, yəni bu, artıq müharibə əlilli olub olmamasından asılı olmayaraqdır. Ancaq, Azərbaycən ərazıb köylünün mühdə, əlilli-dərəcəsi alınmış şəxslərin özlərinin uşaqları belə dəki. Da bu təhsil haqqının, yəni azıqdırlar. Yəni bu o demək deyir ki, sələcə belə dəkdə müharibədə olmayaraq, yaralamayaraqdır. Yəni, əlilli-dərəcəyi müharibə ilə bağlı olmadır da, ilki şi əllih belə dək, birinci-kinci dərəcəli əlilli alınmış şəxslərinin uşaqları, yəni bu təhsil haqqını ödəməkdən azıq deyir dək. Sədəcə tövsiə olunur ali təsil məsələrinə ki, imkan daxılında həmin şəxslərin uşaqlarına da məyin gücəşlər olulsun. İməlil, vergi gücəşləri, vergi məcəldəsinin 102-məkdəkinci müharibədəsində görə əlliyi səvlərinə asılı olaraq, muzlu işitəm vergi tutmalı olan aylıq kələrin. Yəni immiyyətlə, əlilli olan şəxsin aylıq kələrinin ədələrinin 400 manad məbləqə çıxılır və ondan sonraki məbləq vergi gəlbə olunur. Yəni, o 400 manadlıq bir həd, vergi gəlbə olunur, bu vergi gücəşlərinin birikini vergi məcəldəsində məyin ol. Həmçinin əmək məcəldəsin 78-ci maddəsində görə işçilərin ıxsarı zamanı ıxsasları və peşəkarlıq səviyyələri eyni olduqda, əlliyi olan şəxslərin iştə saklanmasına üstünlük verilir. Bu da əmək məcəldəsindən irəli gələn məsələlələrdir. Mən qısaca problemlər üzərində dayanım, təbii ki, ən mühim məqamlar məsələlər bunlarla bağladı. Məkələrdə keçildiğimiz o hübbi yardım qəbullarında və ümumiyyətlə hübbi yardım proseslərində də, yəni, bunları biz rəslaşırıq görürük və hesab elirik ki, bu problemlər bugün olduqça aktual problemlər sırasındadır. Nə dədir? İlk ən əsas vurguladığımız məsələlərdən biri bu qusayda problemlər danın verici ihtən irəli gələn problemlər, əlilliyyin qiymətləndəlilməsi meyərlərinin ədalətli olmaqsı. Şi əlilliyyin qiymətləndəlilməsi meyərləri, deməli, belə dəhdə, sırf olaraq hədəgir məna da real vəziyyətə uyğun deyil. Həm də onu deyilim ki, bugün, Azərbaycan əlilliyi olan şəxslərin hüqlər haqmı kanviensəgə kuşulub və əlilliyi o 2018-ci il də deməli əlilliyi olan şəxslərin hüqlər haqmında qanın qəbul edib bu kanviensiyyə uyğun olaraq və artıq bu kanviensiyyə və qanına uyğun olaraq bu meyərləri dəyişdirilməlik. Ona görə də bildiyim qədər, bu mələli, əmək və həmin sosiali müdəfəsi məzələrinin tini səhvəsində bu sənət yerləşdirilməlidir. İmələli, əlilliyi qiymətləndəlilməsi meyərləri iləm bağlı yeni qaydələr hazırlanır. Bu qaydələr nazirlər qəbinətinə təqdim olunup bildiyim qədər artıq onun təqdim olmasından artıq yarım ilə yaxın bir vaxt keçir. Ancaq çox təhsif ki, nazirlər qəbiniyyəti həllə də bu qaydələri təstikləmiyib. Ancaq onu da deyim ki, çox təhsif ki, əmək və həmin sosial müdəfəsi nazirlərinin hazırladığı yeni qaydələr də, ansa ki, nazirlər nəç nazirlər qəbiniyyəti təstik etsin, bu qaydələr də o qədər ədaləsidir. Çin ki, onun laihə variantını mən tanış olmuşdum, hesab eləyirim ki, eləyirəm ki, bu halda, bu qəbul olunarsa, yeni problemlər ortaya çıxıbdır. Yəni, bu gün səsləninə problemləri hansı ki, daha çox nazirlik tərəfindən deyirək ki, biz sədəcə qaydələri qoğurub, həkimin verdiyi kəynət üzrə, mainələr üzrə bilməkləndirməq vağrıq. Əslində, bu yeni qaydələrdə problemi sırf olaraq alaqdan qaldırmayacaq. Mən onu da qeyd edeyim ki, yeni qaydələrin hazırlanmasından bağlı, deməli, elli yola şəxslərin hüqrar haqqında, Azərbaycan listikasi prezidentinin, deməli, 2018-cu 30-dürmək tarifli, yəni, Nəmrəli Qamun təhvibarədə, prezidentin 18-yi 28-ni tarifli kərmanı var. Bu fərmanda nazirlik həbməti nə, üzər nə tapışılır ki, yeni nazirlik həbməti nə tapışılır ki, deməli, bu qaydələri 5 ay müddətində hazırlayıb təqdim etsin. Anca, baxın, 2018-ci 31 May tarixindən, nə qədər vaxt keçəyib, ancaq həllə də bu qaydələr təsqlərin. İndi bilmirəm, təbii ki, bunu gələcəkdə müzakir kredimət olabilər ki, əgər fərmanda nəzərdə tutulun ya, tutulan Qamun təhvibindən bağlı, prezident fərmanda nəzərdə tutulan axtların vaxtında hazırlanıq, qəbul edilməməsinə görə, məsul etməkli bu məsələdə necə tənzimdən edir? Bir səhansı hallar olur, faktik olaraq, fərmanı həm bəndir, tələki içi olur. İkinci böyük problemlərdən biri, din məli yerlərdə bilirisək ki, səhəyə məsələr tərəfindən əlinlik məyən olunur, həkim məsələt kandisələri belirik, həkim məsələt kandisələr tərəfindən məli mainələr əfarlı, 88 saylı forma doldurulur də bu forma gəndərilir, tibbi sosial expert kandisəsini elektron qaydır. Vən ətçidədə, tibbi sosial expert kandisəsini 88 əlinlik mələli formada göstərilənlər əsasında din məli əlinliki girmətləndirir, əlinlik dəricəsini məyən olunur. Ancaq praxda bugün rəal olaraq, təcrübədə rəst gəndən problemlər odur ki, həm 88 saylı formanın üzgün və ya tam doldurulmasında, həm də tibbi expert kandisəs tərəfindən əlin girmətləndirilməsində, həm əşə qanunu, həm əşə qanunun tələplərmə uygun aqvarılmır, ədalətlə aqvarılmır. Məsələ, praxda də daha çox bize olan şikayətlərdə də biz görürük ki, din məli əlinlik dəricəsinin 88 əlinlik mələli forma göndərilir və 8 tərəfindən iptin mələli formada ətçisər hallarda iptin aqvarında yazılır ki, üzgün və ya tam doldurulur. Ancaq üzgün və tam doldurulmama, nədir? Bak, bu aydınlaşdırılmır ki, çatışmazlıq nədir, nə aradan qalılırsın və köfsüq olursun ki, yenidən dürəcət olasın. Yəsə bilirəm ki, bunun füququ tərəplərinin baqlı, yeni qaydalarda məsələlinin daha akirativ hərliyinin baqlı şəhəm məhlədir. Çünki, əlinliyi olan şəxslə, belə dəkdə, əlinlik almaq isteyen şəxslə, yaxud da ki, əlinliyi bu iki qurum arasında qalılır. Yəni, həm səkə gedilər, onlar günahı boyurlar, iməli, həkim məsələt, kandisələrin üzərində qaydırlar yerlərə, qeybiyyətli olduğu səhiyyəm məsələlərini, orda deyirlərini, səhşi, düzgün doldurmuşu, əlavə səhələtlər təqdim olunur, qətgələr, bəzən bu məsələlər, hətta praqqada 2-3 aylarının çəkən məsələ olur, hətçə də bəzən elə əllilik dərəcəsi almalıksın, şəxslə bir ezil və prosesin gedildi. Bax, belə bir təssüf ki, belə bir xal var, ən böyük rastgəlindən problemlərdən biridir. Sonra mən qeydələdim, ki, təkir əllilik təyin olunmasında da, yəni, çox ciddi problemlər var, xeylik insanın belə dəkdir, əllilik dərəcəsini, həm də, birinci qara bağ muharibəsində əlliliyi məyin olunmuş şəxslərin, əllilik dərəcələrinin belə belə əllil olunması inə bağlı, ətə qeyli belə dəki əslalar var, qeyli allar var, qazistar var. Həsa belirlik ki, burada da yanaşma tam ədalətli həsa edilə bilməz. Yəni, bu məsələdə çox ciddaraşdırmalıdır. Yəni, gəlmiş gəlməm, təkil belə yərdim ki, amma biz bunu yayırıb, əmək, bu həlinin sosial müdafəsinin hazırləyində, yəni, əli, təmsil olundur, ictimai şuralar var. Bu ictimai şuralar həm bu qaydalarının bağlı, əllil əllil bir yerlərinin qeymətləndilməsi qaydalarının müzakiləsinin bağlı. Həm də bu sahədə yaranmış gəziyyətin manitorin deyinin bağlı, yəni, gəziyyətin aynunlaşılmasinin bağlı, manitoriq yara farsınlar, nəzarət iləsində. Yəni, onlar təbii ki, əmək və həlin sosial müdafəsinin yaranmış ictimai şuralar, və həlin sosial müdafəsinin mütəxidmət sahələri üzrə proseslərə münasibət bildirə bilər, ictimai nəzarət edə bilər, manitoriq yara edə bilər, məsləhətlər verə bilər, təkiliflər versülə bilər. Həsə bilərin ki, bu olundukça genişdir. Ancaq çox təhəsif ki, hələkib məsələdə hiç bilə deyik. Nə ictimai şuralar bənin təşəbbüsülər var, nə də nəzirlikin? Ancaq onu da həsə bilərin ki, deməli əmək və həlin sosial müdafəsinin həzinin bu məsələləri həkçə ictimai şurada təntul olunan qeyhiti təntəçlərlərlə yox. Bu sahədə fəalət göstərən daha gelişməni anada qeyri hükmət təşklətləri, ekspertlər, hürşunasılarla müzakirə etməsi əsasdır. Yəni, bizim qanın geclik demir ki, ictimai şutər açılır, ancaq ictimai şurada müvafiq ictimai hükmətin yarımda yaratılan ictimai şuralarda iştirahdir. Daha geniş anlanda bu vətəndə çəmiyyətin daha geniş mənada iştirahdır. Və bu mənada təbii ki, biz istəyirdik ki, bu proseslərdə iştirak iliyyət olak baxma məsirlər var. Bir məsələndə qeyd edin, bu son vaxtlar yaranan məqamlardır. Vaxin sətifətli olma baxmama bağlı məsələdir. Yəni, əmək və həlin sosial müdafəsinin bildiniz ki, əlan əradı ki, hətta elektron müracaqlar izlə deməli kimin vaxin sətifətliyə yoksa, yaxuddaki belədə onun ampitil testib edəcək sənətlər, yəni diyazınız məyin edəcək sənət yoxsa, bu haldə olalım, hətta elektron müracaqlar qəbul olmuyoruz. Həsə bilir ki, bu sırf pozuntudur mən keçən dəfədə bu məsələni qabartmışdım. Həsə bilirəm kəyi, gənədə müracaq gelirəm. Bundan sonra biz qeydələdik ki, bu video yazı qeydə alınır ya iləcək. Harda bu cür hald varsa xayş elirəm, bizə müracaq geləsinlər. Mən şəxsən öz telefon mümrəmi geydiriyim, 0.111.74.43 müməli telefonu müracaq eləyə bilər. Və biz istəyirik ki, bu məsələni hüqh müstəfsində bir bahsələndirək. Yəni, belə dəkəsində qamın verici organ saygasında nəyətə keçişməli olan insan yüklərin məhvulaşdırılması yıxarı icra hakimiyyətikim, nazilə qamuniyeti onun yarın yaradın yanında yaradılmış. Stats o qədərdə hüququ olmayan belə dək, apyrativ görəlgək və sonda artıq baxır sanki ayrı ayrı nazililər kələfindən də hərə bir qücür qaydalar, qədəqlar məyənin. Bunu görə hesab edir ki, bu məsələni mübəhsələndirmək lazımdır. Ağzımda gər məhkəmlər kəlfindən bu həll olunmazsa, hətta artıq bu pozuntunu hesab edim ki, Avrupa insanıqları məhkəməsində də çıxartmaq bunlar. Bir məsələn də deyim ki, son vaxtlar yaşad fondu diməli gəralı olan şəxsləri, adından da göründüyü kimi müharibə də yaralanmış şəxsləri şəhdalələrinə çox geniş dəstək verir. Ancaq onu da deyim ki, diməli, bu fondu kəlfindən də əksər hallarda əlilik dərecəsi yəni praktik olaraq yardım göstərimdir, ki, isrə isnalar olmaqına. Bunu da, yəni biz dəməyən ələ qələr saxlamışı, onu inə nizahilirlər ki, yaşad fondunun yaradılması aqdında, prizdin dərmanında göstərlət ki, müharibə, yəni dövründə, belə də yaralanaraq əlilik almış, yəni orada yaralanaraq əlilik almış sözü olduğunu, onlar sırf yaralılara yox, onlar əlilik dərecəsi alandan sonra yox. Yəni, isə biləm ki, bu sahədə də kəkiklər dəresimi yoxlar, əgər yaşatın birinci hərfi yaralananlarının bağlı qısa, burada əlilik dərecəsinin alınıq almamasından, ə, asılı olmayaraq insanlara yardım göstərilərlər. Kifayət qədər belə şəxslər var, biz, yəni regionlara keçədiyimiz təbdirlərdə də bu cür şəxslərin, narazıqlarının qarşılaşırıq. Hətta insanlar var ki, yaralanır, müalicə için dərman üçün kulları yoxdur. Üç aydın müracaq edirliklər, ki, biz sosial ekspert kanisası hiç ona hələ əlilik barədə cevabda vermiklər, müddətlər uzanır. Bilmirəmində, bu, ki, biz sosial ekspert kanisası nünkanları şaqmır, insan kantini qətərlə deyil, təvək müracaqlər çoxdur. Bu da həsə bilirəm ki, bir tərəftən, bu sayedən təhəsilən sarartılmalı və insanların, yəni, bu barədə, inkiki halda müharibədə əlili olmuş şəxslərin belədəki əlli olan şəxslərin, yaralanan şəxslərin məsələsinlə daha kez, daha düzür baxılmalıdır bu nünkanlardan faydalanma olsun. İm zamanda, mən onu da qeydəyim ki, ən böyük problemlərdən biri də mədən ibarətdir. İmələ, mən qeyd əvvəldə qeydələdim, 1997-ci ilə dəq yaralanan həlbı qulluqçulara sağlamada uğrulan qəsərətə bir dəqəli sportu ödəmişi, indiyyə dək verilmir. Əgər qanun 97-ci il də qəbul olupsa, Azərbaycan Lükskət Kanisi çəsində görə, imələ, həmin qanunun, yəni vəxandaşları, insanların həlbı qeydətdir isə qeydət dəq var. Mən hesab edirəm ki, burada əradı hüvdu sənətlərin aqvarın qəbuluna ehtiyac yoxdur və sadecə bu məsələdə elə vəziyyət yaratmaq razıldı ki, ədvanın üyelicilik kənsidə uyğun uğraq qeydət də qəbul olumsun. Biz də bu məsələlərlə bağlı, bizim hüvdu yardım gösterdiyimiz məsələr var, məşəkəmələrə bulmaqla bağlı, həcətlər hazır rəyirək ki, həmin şəxsləri yəni, hət birinci qarabal maribəsində əliliyi olmuş şəxsləri, bu suvortu edənçlərin olmasının bağlı məkməmin bu bahçelər rətçək və bu bahçəni biz ahra qədərə faraq ki, məqsədimiz də o döküb, bu sahədə bir müsbəhbət presidiyin yarada bilək. İmrəli, buların yanaşı, mən onu da deyil deyim ki, şəxslərin iş şəraiklərinin bağlıda xeyli, yəni problemlər var. Bu təkət maribədə əliliyi müəyyən edilmiş şəxslərinin bağlıdığı ümumlikdə, tək ki, birinci-ikinci qurub əsasən əliliyi olan şəxslərin iməli oların belədək əmək müəhsləriyində uygun fiziki vəziyyətlərinə məhdudiyyətlərinə uygun olaraq, zəruri iş şəraiki olan iş yerləri demələroş yox dərəcəsində. Bəli varədə vafiq narmakri vaqlar qəbul olunuk quvotda qəidəsində iş yerləri ayrılıq ayrılması qanunəniz rədətdədə, ancaq bunun praktik sahədə bu məsələdədə çox ciddi problemlər olablə olab, mən hesabı eləmki bu məsələdə Davut ıtməllimin, yəni təxdiləklar olub təxdila. Yəni bu məsələlərlərin daha geniş tanışdı və həmcinin nəfsilərinə məhikulərinə dafı təşkilafı da bu məsələdə, yəni əməküq var nəm bağlı, bu məsələdə daha geniş belədək, bilgilərin məlumatlara malikdir. Bir halı da qeyd edəyəm ki, keçən tədbirdə də qeyd olundu, bizdə əsasən məsələlələr nədən ibarət edinə cür idi. Biz demişdir ki, birinci qaraba muharibəsində şəhid olmuş şəhid olmuş şəxslərin ailələr nə, nünasibət, çinci qaraba muharibəsi əllər nə, nünasibətdə bir fərq var. Yəni, daha çox dexdikqət, çinci qaraba muharibəsi əllər nə, yaranır və təbii ki, bir sırayım bir kompensasiyalar, əmnaqlar var, ancaq fakt budukyu, yəni, müşahidələr on göstərir ki, doğrudan da, üçüncü qaraba muharibəsi əllər nə olan diqqət, işləyən işə birinci qaraba muharibəsi əllər nə olan diqqət nə, eyni olmur. Belə imami qaydədən mən decəklərin bulardı, bir daha qeyd edilirəm, biz bunu, yəni həm də slide formasında o video yazına, müvafiq deməli sosial şəbətilərdə, yəni acı yer, çalışacıq, daha çox insanlar bunu izgəlbəsinlər, öz tüyqları, sosial təmlətlər haqqım, dəni təzlər haqqımda daha geniş məlumatlar elde edəbilsinlər. Ona geri güman edəyəm ki, bu insanlar artır, yilgə olaraq biz bu insanlara, bu məsələlərdə daha geniş formada məlumatlandırdıktan sonra, hüquqlarla bağlı problemlər, hüquqlar nəyə keçilməsinlər, məsələrdə olaraq hüquq yardımın göstərilməsində həyətə keçirəcəyik. Yəni, səhbət sədəcə vahiyənin məhçələrinə nəli olmaqı yox, həm də çalışıqımız odur ki, bu sahədə bir dönüş yaransın. Təbii ki, bu problemləri göstərmək mən, bunun vətəndəc cəmiyyəti uygun vətəndəc cəmiyyət təşkilatlarının belə də ki, müzakir etməklə məqsədimiz həm də odur ki, bu layənin belə dəkdə beneficiyarları olaraq, həddəf quruqları olaraq müharibədən zərə çətmiş şəxslərin problemlərini diqqətə gətirək, imamlih də bu probleminin həyatı keçilməsində davamlı sistemli bir faaliyyət olsun. Yəni, sədəcə bir və yaxud bir neçələyədə istifadə edilək bunu yox. Davamlı olaraq, biz bir prosesilə də neçələ oluk, bu məsələrdə müslübət prosedentlərin, dönüşlərin yaranmasına, neçələrin yaranmasına köməyibik. Yəni, əssas daha çox layənin təhsirlə olması, təhsirlər göstərməsinin varlığıdır. İmamlih də bu qədə erdi qəhzə gör, təşəkküləyirəm, əgər rey məldin, burada desə o tələsirdir, ona söz verə bilərik, inni danışmalı üçün, əgər təbii ki, burada desək. Bəriyəm ahsumələm, bu dəyəm. Buyurun, buyurun, buyurun, yəni mənim. Salamlı yəni, her birinizin, salamlı yəni, her birinizin xüsusuyla qadilərin bizi burada görür, salamlı yəni, elə insanları, zəki həsin, müamindələr salamlı yəni. Valla hafızı mələm, bəlihəm, sizi uzunləri də tanirəm, siz də yagın ki, bir kavandansı formalaşı bu orda, su, vicdanı və yada ləkti bir adam satılır, mənim deyəcəklərimi 90 fayadını quba dediniz. Bu günləri, mən bir nəsələn məsələn dürə fikirimi fokuslamak istəyirəm. Bu günləri əssas problem, əlillik dələdələrinin məhənəşləriməsi, onların verilməsi, məsələlərinin yaralarların şahadətləndələriməsi deyir. Bu günlər qazılarımız, bize Qarabaq qazılar birli ilə ən su bu məsələlərdə müraziyyət edirlər və bu sahədə çox çiddi problemlər var. Yeri gəlmiş kən, mən mən əməhvanı sosial müdafəsi naziriyyəm, ictimaj şuranı üzviyyəm, ictimaj şuranın fəaliyyətikən əsbəhş deyir, mən qəbul eləmrəm bunu, söt iddik problemi var idar etmədə. Mənim fəaliyyətim ictimaj şuranın üzvü kimi nazirik qəbul eləsədə, əvvələr də biz Qarabaq qazılar birli idə, övlətin mən yənsəturtdurlayın, nəcəmə də əməhvanı sosial müdafəsi naziriyyəm, əməhtaşlıq ilə bir şey. Düşünürük ki, bu istiqamət dədi, baxmayan qəbul eləmrəm, çox ki, biz istirik bu günləri sosial müdafəsi naziriyyəm, yəni, istiriklərin də çox adam elə başar, çox ki, Qaransar da olanı, yox, Qaran talanlar başqalar. Yəni, Sövhbət Qarabaq qazılar birli ilə gedir, yəni, bir, təmanlansız, qaransız nazirilə istirik, həri gün, təmastiq, bizdə gönələn qazılarımızın problemləri gönəldir yollara, bir mənmalı deyir, bu günləri son dövrün kusuyla qazıların, hən, ən, vəlki dövrün qazıların, ən böyük problemi, əlli tələzizəm məyənləşdirilməsədir. Qarabaq qazılar birli istimabili, təsirlə qeyd etmək istəyik ki, elektron ulaşma, bu elektron ələləriyin məyənləşdirilməsədir, çox bəlqat bir sistemdir. Bu problemlərin yaradılmasının 60 faizi bu sistemi boyunundadır, bu sistem dərhal dayandırılmalıdır, çox yarışmazdır bunun faaliyyəti, özünü də siz qeyd elədir. İnsan yaralanızdır, ağır vəziyyətlərdir, bunun pesyət əminatı olmalıdır. Üçəktən, təyidən formasiçəkiz vururlar, adamlar vəlkin araşı verir ki, komputer-dən nəhsazdırq var, bir ay sonra işləyikdir. Birə şey olurlar mı? Birə yarışmazdırq olurlar mı? Çox bir yabrışı alır mı? Mən düşünürəm ki, elektron ulaşma 2015-dir də kizdir. Yəni, komputer yararsız olmalıdır, yəzərdə şərayatı olmalıdır. Sistem gururursa, əlçatan olmalıdır, ham üçün. Buyurun, buyurur evi. Yox, yox. Sistem çox bərbaxtı, sistem çox bərbaxtı və problemlərin bir çoxu bura yaranı və təsəmizdə gəhcəndir. Mən baxquda indikə etlər afarmışam, qoşunda da təhəmiri yedirdirərdir, o da başımı çox başımı xodur. Demələ, ələlik dəri dəsəni məyənəşdirəməsi, hansikin, bir dədiyim bu sistemi yarattıq problem. İçindisi, 413 saniye nazırlar qabiliyyətinin qərarı var 2015-lildə, çox bərbaxt bir qarardır. Millim məcid, demələ, əllim məyənələ, məyənələ, məyənələşdirəməs haqqıda qəbul edər kən, basmən məddi qəbul edistirlər o vaxtı. Bunu Sosial Siyat Sətqam Siyat Sətəni Sədəri Musa Urud modern azı açmamasında da dedik ki, asıqı dedə o vaxtı, səhəni musimov, gəl doktorda, dedik ki, prezidentin tavşırıqıdı. Bu qanun, deməyolar ki, müzakir edilmədən qəbul edilip, saxta bir qanundu. Bu saxta qanuna əsasən nazırlar qamiliyyətdir, 413 saniye saxta bir qarar imzalifdir. 2015-in dildən bu yana baxı görürsün, isər bir ülke hali, isər qarava qəlliləri, isər birinci muharibə, isər kindi. Ondan təhəni illə, oradan da 15 lirə yaxın qəstəlik, ələliyyə səhbəq olan diagmozlar çıxarlıptır. Hansı ki, bunların da arqasında Maliyə Nazırı, Samir Şərifov, çox iləndir oyunlarıdır. Yəni, güya qurlar, ələlilik, sosial sahədə Maliyə gükünü azaltmaq üçün, saxta qarulqların qarşısını alırlar. Və bununla da Samir Şərifov başta olmaqla milli məzdi çox böyük saxta qarlı elif, Nazırlar kamineti də bu saxta qarlığa indatıftı. Bu üç məsələ, bu günləri əlirlərin başında çabdiyi, bu günləri Rızaev talıb var, gənzədən, ayağı deşik deşikdir. Adamın ayağında Rızaev vaparatı var, məndi burada imkanı yoxdur, burada atardım size baxal, ayağı deşik deşikdir. Üç dəfə göndərmişi Kamisiya atqalı verilmək, yəni mən Kamisiya da iki dəfə iştirak eləmişəm, qaraba qaldırər belirli numandəsi kemi, istimhaşuramil üç kemi, o Kamisiya da oslanan həçinlər də bu xalqın numandələridir. Amma oların qarşısına qurtlır, dört yüz on üç talı qərarı, əldi mənə həçinlər sinəbaalı o bəhfləri. Olar ondan verilmək, oların da bəzdən görsən irəyaxrəyir, oların da bəzdən görsənkin narhaqlı olan. Amma oları deyillər ki, karda, proqrahtoriya tafşılır, ağır, nədən deyillər ki, Kahruksiya qarşı mübarizi darəsıqlar, risikə proqrahtor olma, həçünlər orası çağırırlar, əvvəl ki, o qərar verən həçünləri. Mən demirək, oların sərisində saxta qarıqlar doğruqdur, həçünlər nələdikləri, amma qurunun oduna yaşayanır. Bu günləri əldi faiz, əldi qurupası ləğv edilən və hətta ki, əlirlik hüququ tanınmayan qazilər, genç qazilər, əldi faizənin əldi hüququ tanınmalı. Çox böyük saxta qarıqlar bunlar. Və mən xususuyla bilməsələndə qeydələmək istəyirək ki, biz əmək məhsələm dəfəsi nazilən işdirik, raslaşdırımız problemlər deyirik, məmurlar, sahil babayı belə başlı olmaqla nazirliyim bir əlli faiz karləktiv, istəyir ki, həqqətən düzərtir, biz bunu görür hissəyirik. Amma tam əlli faizi də, yenə də bürokrat, yenə də mənlən öttü kardaşıma də idi deyəm və yenə də məhsürəsiz yanaşırlar, bunlarla barə və kəji sağda onda də zəngiliyəndə kabinetində olan, işbaşında olan naziliyinə məhtaşları var. Yəni, bir problemlərində qurdadır. Mən məhsəlbəsəlm, mən size bir sözələyəm. Səsinizi bağladınız reybə, mikrofonunuzu açın. Mən telefonu bağlayamadım, zəhqəlir dalqadalı, ona gör olur. Səsim gəlir miyim? Buyurun, buyurun. Bax təsərünüzə gətirin. Bir ayaqını istəyilmiş ki, oqlan namı qadında belə qanlar. Dört aydır, beş aydır, fensiyası kəsil etkidir. O günləri gəlir, burada başıdan, kandisədən keçir. Və kandisədən keçifti deyiliv 15 günə davab veriləcək. 15 gün keçifti davab yoxdur. Buna nabar olsun, dən gəlir ki, sizin təkrər kandisiya gəlmələsiniz. Adam mənə belə qanına dən gəlir ki, mən təsdən təkrər kandisiya gəlir. Sağ olun. Büyün gəlməldi. Mən iki gündün azırı ilə tanışıram ki, bununla bağlı bir informasiya verində, qardaş. Buna qurgpa verilməyik, verilməyik. İki gündür alabilmirəm, ən yaxın dostlarından, daha bir informasiya adam belə qanına qurg gələcəyəm. Gəlir dəfi təkin qabağına, orda polis bırakmayacaq, polislər kandili kənin anacaq. Yəni, biz bunu kırda bir məsələni, niyə bu məsələ bilətik? Qazaktan qazımız var. Əri gəlir ki, çatışmır yerə quruf bası kəsirifdir. 93-an üçün dirləm, bu pensiyalı. Yəni, quruf bası kəsirifdir, gəlir kandisiya dən keçir, tevsləkə birində imtina verilir, rayonunda da, o regionaldan. Təyəliştirlər, Söyhbət Səsəl deyibdə ki, biz üçün əliyə qanıza belə olduğunu bilmirdik. Təximələ Söyhbət sorulur ki, bəlxolunca. Bəlxolumu verilmir. Araşdırılan deyir ki, diagnozu düzgün təin edilmir. Aqardaş, bu adam aylə başçısıdır. Bu adamın 60 yaşı var. Bu adam məyyən kridis götürürür. Bir də əndə problem bilirsiniz, nədir? 8 ay, 90 ay pensiyas kəsirəni dən var, 90-an üçün gün kridislər götürmüşdür. Məyyən şəhət nədir deyilər, o istihlət kridislər. O təqaydə hesaqlamışdır. Bu yunanlar dayanır. Çox böyük nisqanından bahinarlan gəlir. Bahinarlan yani. Bən işçilər olan dostlarına məslət çişmişim. Şimdi bundan bağlı biz prezidentə müradiyyət eləməyə hazırlaşırıq ki, bu məsələlər də nizamlı alsın. Adam 20 ildi pensiyalır, kəhidamın pensiyası kəsirəni. 60-30 yaşında hər bir qulusunun pensiyası kəsirəni. Şəkər kəsdəli var, nə biləm, türbəzir kəsdəli iləri var. Pensiyas kəsirəni. Bu insanın üçün beş yür ömrü qalıq. Bu qazilər hamısı yaralı adamları. Muharvə beytirənləri. Varsın, kürlə dəymişdir. Amma bu adam beş yür səngərdə yatır. Səngər kəsdəli deyilən bir anlayış var. Bölələri sürəyəm. Hara da yedik deyir, sən yaralanmam. Yeri gəlmişdir. Bizim gəlç qazilər nə bağlı bir problem var. Muharvə dayanandan sonra onlaya buradan sonra. Lapilə, onlaya buradan. Bizim qazilər... Bu zəhq gələndə olacaq. Zəhq gəlir, səsim gəlir indi. Buyrun. Bizim qazilər... O Muharvədə iştirak eləyən oğlanlar var. Füzulü dən, cəvrələri dən, qubaxtı dən, laxcınlən keçir. Şuya qədər gelib. Dör dəy, beş ayburlar. Səngər də qalıftılar. Qarın yaxışın altında. Dövrə yaxıq qaz eliyib. Ağzı yarda sürümə gedir. İltikap gedir. Və daxınlə hazırı bunların heç birisində yaralanma. Qazi kimi tanımır. Bunlarınla hamısı gəlir, dindir, evində xəstələnir, gedir, mürkubanisədə muharici alır. Dələ ki, yoxayla bu muharibə gədəndə oğluftur. Yəni, bu ciddiya da aləsizliklərdir. Bunların qaşsalmaq lazımdır. Birisiniz, ölkənin birinci şəxsı, prizidin səviyyəsində, mehrubanxanım səviyyəsində, ciddi diqqət var. Çox ciddi tapşırıqlar var. Qırqa yaxın normatif hübub-i aqq qəbul ediləktir. Bizim bu qazilərimiz, şəhdələriniz, yətənilərimiz alımından bağlıdır. Yəni, bu prizidiyyətin yanaşmasıdır. Və sahək də var, verəcəkdir. Amma yarısmaz idareçmətçilik, yarısmaz kanun vericilik bazası, yarısmaz davranışlar, bu insanları küçələrə sağlıslar. Azam nürəyənin başına o düşür. Və bu oğlanlar nə qurqası verilməsiniz? Bu oğlanları yəmədən diqqət göstərisin. Ağız bəli, siz orada bir söz dediniz. Birinci, kedinci muharibə arada fərqoylar. Və həli, biz bunu görürük. Biz özümüzdə söhbətlərdə hökmət adamlarına deyirik ki, bu qaradaşlarımızda daha tez çatın. Yəni, biz o birinci muharibəni keçənlər, artıq o yəni şifti problemədə, qagiyədə, dərdədə, azıya da, ona görə də bir növü bizdə söhbətlərdə deymiş ki, birinci bizim bu balalarımızdır. Bunlar kimdir? Bunlar bizim balalarımızdır. Bu şəhəd ailələrdir. Orada görə də bu məsələlər predindikabarır, ama zaman qələcəkdir kullar hamsığı qaidasına düşədəkdir. Yaşar fondunuyla bağlı. Yaşar fondunun təlumatı dəxal dəyeştirilməlidir. Orada mənyən dəyeştirilməlidir. Sonra orada yararlarla bağlı məsələ var, şimdi deyəlcəm. Sonra bu qaraba qəllərinə və onlara bələbətim şəxtiri aftanbün verilməsinlə bağlı. Baştan trambı olan, gözü olmayan qadiləriniz aftanbün verilmir. Bu yanlış bir siyasiyyətdir. Azərbaycan da yeri gəlmişkən qaraba qəllərinə, onlara bələbətim şəxsələ aftanbün verilməsi də, evlərin verilməsi də, Allah rəhmət eləsin, baş qazım, zətmədə sədəvə, 1993-ci dildən başlayarak, onun və onun kamandasının hafardığı artıcıl mübarizəndə sizəsində olub, dövdət orqandanlə görüş olub, 1994-ci dildə heydar eləyərinə görüş olub, 1993-ci də fərmanın zəlanıb. Həmin fərmanı əsəlsən bugün aftanbünlər, maşınlar, parahtizat, təbedik vasitələr, kalyasqalar, digər vasitələr verilirlər. Və bütün bunlar da hamsı bizim gözümüzün qabağında başlıyor. Və bu günlər o vaxtı biz onu əsləri dövdən qanından istinadəri verilməkdir. O vaxtı hamiə verilirdi. Savet dövründə bu maşın hamiə verilirdi. Birlərin hamsına verilirdi. Sadəcə o vaxtı püccəyəmiz azıydı deyəni, hafiz verilirdi. Püccə azıydı deyəni dedilək ki, bir məhdüriyyət qoy, sonra püccət düzəldir, çək bərfi olma. Maşa allah, püccəyəmiz milyarsdan onu ölcək. Yə, biz düzəldir, hafiz düzəlməkdir. Düşünürəm ki, üçünün muharbədə yaralanıf, əlli tərəzə salmış, bütün birinci, üçüncü qarabaqəlini hamsına hamsına maşa verilməldi. Mənzil hamsına verilməldi. Sosial vəziyyətinin yaxşılığı, ağırlığı pislini uygululmayana hamsına verilmək dəldirməkdir. Başa şəxüsü, ondan sonra mən bildiçəməsələn də deyəm, zəngsələk dalın da gəlir qoy mullar. Qvotiya əməl olunmur, hafiz məhd, siz burada hamsın qaldırsınız, mən qeyd elədim. Qvotiya əməl olunmur, bu qvotalar, yəni, parmal olaraq da olsa heç qvotiya ayrılmasının bağlı şeydir. Rəybə, çox sorun. Mən sizinle görüşəcən, çox maraqlı məlmaqlar verir. Qvotiya qorudan deyin, burada qalsın. Qvotiya əməl olunsa, bu məşhurluh marafonuna ihtiyac olmalı. Qvotiya əməl olunmur. Qvotanın rəqəm qaldırmaq lazımdır. İşə götürməkdir nə görə, şirkəti 100 mil, 50 mil cərmələtələr, onlar da qvotiya əməl iləyəcəkdir. 300 mil, 500 mil cərmələtələr, onlar da iləm elə. Qvotiya yardım məsələsi, hafiz məlum, mən sizdən bələk görüşəcəm. Bize bu günlərin, vizə deyəndən bənə vizə yox, bu genç qazilərincə xüsusən, həm əvvəlçi qazilərin, Qvotiya yardıma ihtiyac var, biz Allahəni dəstəliyəri algışdırır, və sizdən bir təyəmək taşdıqa hazırım. Çox sağolun. Çox sağolun. Çox sağolun. Biz görüşəcək. O adamlar kulağından kimlərə sırf olaraq yardım lazımdır. Hamsının bağlı bir deyəşləcik. Çox deyəri fikirləriniz var, təklifləriniz var. Mən təşəkkürəm. Həm iştirəkiniz və həm təklifləriniz və həmi mülihdə bu sahədə, uzun müdək gördüyünüz işə gürəm. Sağolun, təşəkkürəm. Səvin çıxanı məlqaldırıq. Səvin çıxanıma söz verək, səvin çıxanı keçən dəfə problemlərin imu midir. Şəhəd ailələri, müharibə, bilgət məqamlarında. Burada bir deyəşliyih var. Həm iştələrə məlqaldırıq, məlqaldırıq, məlqaldırıq. Həmət mələmin bir görsənirsiniz. Yaxşı görsənirsiniz. Sizə söz verəcək. Yaxşı görsənirsiniz. Yaxşı görsənirsiniz. Yaxşı görsənirsiniz. Yaxşı görsənirsiniz. Həmət məllim maşıl sürür deyə, nə qaldıran deyilə, bəlifçik polisen qaldırdır. Aydın, çox salı. Fırdın məllimdə burada, fırdın məllimdə salamlıq. Həmin məllim, fırdın məllimdə şirləri də hesab edəm ki, çox da əreli olacaq də bizə. Buyrun, sevin çıxanıq. Mənim amınızı salamlı yirəm və burada mən qazi qardarşatlarımızı görəm. Oları məqturəsi minəhdarlığımı bildirəm. Hamnıza biz borçluyu her zamanda yalnızdayıq hüqh pozuntlarında istəllən hüqh şuna sıçmə vətəndə sıçmə her zaman. Deməl, mən bir nətə qeytləri aparmışım və qazər arasında araşdırma yaparmışdım. Mən istirəm oları bir ardızılıqla, siz də müəyyən bilgəsini vurguladınız. Hepsim, mən onları istirəm ardızılıqla deyən birincisə, bufərdən bağlı ilə yirliz raşimiyyətləri haqqında əsas nəmədə Deməl, orada təstilq olunmasından bağlı fermana dəyişlər olunmuş da hansıca boy yerli vətən muhabbəsi iştirarsarı və Deməl-i şəhəd allərlərinə. Burada da adından göründüyücəmi, yəni burada da şəhəd və qazərləri həmən o iş şövbəsində də belə birinci qaraba muhabbət əsasla Aris eşlinik var. Birinci problem budur ki, bu adından belə göründür ki, Aris eşlinik var. İçinci məsələ, həmən qurum formaldı və heç bir qazi demək olar ki, qurumun fəliyyəti nə işləmək olmasından bağlı Deməl-i məlumatlı deyilir. Bir sıra, məsələ, qazərləri yəkə biz oları hansıca qazərləri şəhədinin adıcında görmüşü belə yəni belə tanınırlar. Üçüncün məsələ, həmən qurumların işlət vəziyyətə cətirilməsi və orada bir hüqşunasın, bir psikologun oturması mütuləq lazımdı işsaslaşmış, həmən qurumlarda. Bu məsələ ilə bağlı, təşkilərin budur. İçinci məsələ, Deməl-i papanində Deməl-i bu hərbi qoşqaldı da, müdafə nazrin hərbi paliklin qasında yararlı, yararsız məsələsdə ki, bu məsələləri də, demək olar ki, biz əlliliyə alanda əsasən oradan verilən sənədlərin əsasında verilir əlliliyət əzənsək. Təhəsi soru olsun ki, qazərləri həmən sənədlərdə Deməl-i yararları, əsarətləri yazılmır oldu və çəməm. Mislətən, elə qazivarçı bir qol yoxdur. Bədərində bütün taxil organları zədələnibdir. Ayaqında qəlpələri var, çox ciddi problemləri var. Və yaxud da çi, mislətən, bir qazivarçı on, çox ciddi şəkərim. Mislətən, bədərində yüzdən çox muxtalq ölçələrdə qəlpələri var. Və o qəlpələrin sərbəbindən o yeriyə bilmir, hərəkçətməkdur diyətirdi. Ona verim üçüncü dərədə, baxməyərək çox daxili organlarına üz istəyirəm, qəlpələrin o bağırsaqlarını belə dağıdırmış. Həməm o sənədlərdə, həməngosibdə o bağırsaqları əməliyyətlə bağlı, heçinə yazılmayıqdır. Ancaq qəlpələrlə bağlı yazılır və ona üçüncü dərədə verilir. Və yaxud da çi, gəlməsələm, yararsız, yararlı yararsız məyarlardan bağılır ki, hansı ki, müdakə nəzirinin şadət nəməsdə yazılır, yararlı və yaxud da yararsız yazılır. Hansı ki, çi barmağın olmaması və yaxud daxla. Bu zaman məsələsini təkdərəmdə, bu gün primayetini bitir, məsələlər təkdərəm ki, yəqin ki, burada təzürbəli insanlar çoxdur. Məsələsin, orada var ki, bir qazilinəcə çi barmağı olmuşsa da, buna gəlməli əllik dərədə, ancaq tələbi olunur ki, üç barmağın olmalıdır və yaxud da ki, həmən o dəməli olmayan içi barmağdan başbarmaq müdiləq olmamalıdır, çıxur şəxsə, dəməli əllik dərədəsi təyin olunsun. Yəni, burada belə dəməli birbirini təzadlı fikirlər var. Dəməli üçüncü məsələli, mülki qazilərimizdən bağlıdır. Birini diyiçimin azirlər qabnetində qərar var idi, bütün stapsların hamsının bərabər olaraq mülki şəhətlərə şəhət olmasından bağlı. Təsudlar olsun ki, şəhətlərdə tanınırmə yəngədər, ancaq qazilərlə bağlı bu hüyüqlar tanınır. Adicinə pratizlarım verilməsində təmin olmasında belə müharbə qazilərini muasir yani sosiylə cətliymiş almayırım. Həmən pratizlərin mülki qazilərimiz var, şəhətlərin vəziyyət həddinin tətindir və çənt yerlərində yaşayırlar onlara çöhnə primitiv olan pratizlərinin təmin olundur. Dördünüzü məsələmiz daha doğrusu dördünüzü məsələ bu qazilərimizin məlumatsızlığı da həməs ki, hüyüqlarının prosedurarla bağlı, əsas mələlərlə bağlı və dicəh hüyüqlarla bağlı məlumatsızlığı da ki, müsləqsın, şəxsə məhəm üçün bir vətəndaş olaraq məhəm hiç bir salayatım yoxdur, amma hansı ki, məmurlar tömmalıdır. Hər hansı bir qazi, qazinin kartı paylaşılanda və yaxud da qazi ətras bir videosu paylaşında məxəzalətimdən ölürəm həqqətən. Hansı ki, qazi biraz diri başlı, biraz haqlarını, hüyüqlarını biləndi, həri ne isə izayliyyanda, olar video murazət edirlər cəmiyyət eşitimayətə, onların problemləri həllə olunur. Hansı ki, qazilərin interneti sosial şəbəkəsi yoxdur və en qədət problemlər var, onların problemləri ləhəl olunmamış da qalır. Yaşat fondundan bağlıq qədiləm əsas məhəm istəyəm ki, yaşat fondundan tömmalı, trauma haqqında araş və yaxud da ki, əpi qiris olduğu zaman, ona tibi, pusu tibi yardımdan tömmalı təmin olunurlar. Amma ticə, hansı ki, üç yardım nəzərdə yaşat fondundan təhsil nambaqlı dəstəkdir. Sonra eftəmri mənşət avadanlıq nambaqlı təmin və istəyələc kreditlərin ödəlməsinin nambaqlı məsələlərdir. Bun nambaqlı anca əliliyi təyin olunduqdan sonra yardım oğluna bilər. Yaşat fondu əcər əlili dəcəsin məhəni olunmursa da, həmən qaziləri bu üç istiqamətdə yardımı göstərə bilmir. Bəyət dediyim ki, təhsil atlarından bağlı istəyələc kreditlərin ödəlməsi və məhəsət şəhətinə yaxşlaşdırması məhəsət avadanlıqlarından təmin olunma. Anca ətriqrası trauma-in nambaqlı olan araşlarda anca məhəli yardım edir mualzəin nambaqlı. Dördüncün məsələmiz bizim, mən dedim, 5-ci istiqam, 5-ci məsələ isə mən biraz uzundan üçtəm soxtuq zə istiqam. Məhəli, bu yaxınada bir qazi var idi, deməli, əskər əskər oldu muharbə dövründə, qarnından yaralanıftı, muharbədən, artı o, hərbidən təxt olunanda, hərbi xidməkini bitirip, təxt olunufdur və onun sənədlərində yararlı yazlıqdır. Bu işin ambaqlıdaqlı işlə organlarına müradəcət edərkən, ona yazlıq, ona deməli qanvi etsidə o məqamlar, səbəb cəsdələri insana edilip çək, sən yararsızsa əlirsən. Yəni, burada çox belə maraqlı bir məqam var, yəni, bu yararsız məyələri bir dövlətin içi qurumunda niyə fətli məyələ olunur ki, yəni, bu sual həqqətən vəyətdə ki, əcəd belə deyəsədə, fətli deyəsə eyni düsə bu yararlı yararsız məyələri, o zaman hansı qurum bu qazinin deməli yararsız olmasından bağlıq məsələ, yəni, yanlışlıqa yol verifti, yəni, buları məyənəşdirmək, bu çüm problemlərin aradan qaqmasına əsləyə olmaq lazımdır. Yəni, sonra altın məyəm 7. məsələ deməli qeydələdiyim çimi, travma arayışı olmayan qazlarımız var, bayaq da qeydolundu və o qazlarımız, məsələ, məsələ, peyin travması, qısaq ki, bizim bir məntandığım qazlar var ki, onlar, məsələ, atlan toqların, raçətlərin, minamiotların deməli aldığı olardan valnaya düşüblər, və onların, məsələ, o dəlihləri zədədən müəyyən başlarında filan cəmatomalar var. Amma onlar, yəni, sonradan bilməkdir, də yəni, tərhal bilməkdir, sonradan bilməkdir, və yaxudda psixoloji, nərivaloji, yaralanma yənlərdə psixoloji stres çəsirdiblər. Məlbuz, bu çimi hallarda deməli, onlara yaşad fondu hesbi üçəməli yədə bilmir. Rəhatsızlıqları səbəbindən şiirədə bilmirlər və bunların malzəsi həddinin çoxalır və çətinləşi problemlər çoxalır və nəkidə də yiyində, bunlar cələp çıxır sosial şəbəkiyə. Yəni, biz bir vətəndaş olaraq, vətəndaş cəməti olaraq, onda qarşın almalıq ki, bu həgətən, bu dəyərlərimiz qorunda zan verən o evlatlarımız həgətən sosial şəbəkiyərə çıxmamalı. Bizim 2016-də gəzlərimizdən, deməli bir nəfər 2016-də yaralanıqdır və o özü bütün imkanlardan səfəlbər eləyib ki, kıdmətna davam eləyəcək, üçünşləyəlməm dövüş odaşlarım şəhəti olmuşdur, mən onların qisi asma almaq istəyirdim. Təsir olsun ki, onun Aqzərlən aldığı qərpələr ona çox ciddinlar Aqzərlər tövələdir, və o deməli o təqris olunur orda sıralarından. Soradan deməli, o həmən vaxtı işləyən vaxt ipateqə götürür və ipateqə götürür və sonradan bu yararsız vəziyyətə yararsız olaraq orda sıralarından təqris olunudan sonra səhətində çox ciddi problemlər olur və işləyə bilmir. Atas da xərçənç qəstəstə, öz də çi az yaşlı övladından ipateqə krizizlərini ödə yə bilmir, ipateqə muganbanç bunu vermişdir məhçəmiyəm. Siz təsər bilirsiniz, sosial şəbəkələr və yaxud muradiyyətlər, hər hansı bir yəni istisnalar etlərin heç də nəzərə alınmadı. Həmən qazinin ipateqəsindən bağlıq bancı özə iş bir çüzəş də eləmədi və həmən qazi ipateqə evi var deyə onun ipateqədə o ev növbəsində belə yazılabilmirdir. Təsər yəni ki, biz bir nətə yüsək yəni maddi imkanlara malı çılın şəxslər muradiyyət etdikdən sonra adının axtılamasını istəməyən bir kanım tərəfindən o qazinin qortları ödənədir. Yəni insanlar olmasa da olmadığı təqdir də qazilərini inəməldi. Yəni, bu məsəlilər var. Çünki dövlət tərəfindən təmin olunmalıdır. Dövlət tərəfindən o qortları və həmsi ödənilməldi ki, bu qazilər sosial şəbəkələrə çıxmasın. Bu bizim həmmımız hər qətən, hər bir vətəndə biniyəcə ki, biz o bayraxları meydana götürüp qatsırdılar. Şəhət qanlar vurmamış. O sevində pay olurdu. Yəni, yəni yəni hər birimizin üçümüz var onların qarşısında. Şəhətlidir. Fidmət eləməyə hazırım. Yəni, ki, bu gün bu bitti, bu belə söhbət olmamalıdır. Yenansız, yəni mən bir dənə məsələdə var ki, yəni bu tərəfində deyim ki, yəni su istifadə hallarda olur ki, misal su qazilərimizdən fəzləri olur ki, su istifadə hallarda olur, təbii çolarda yenid eləm ki, məlumansızlıktandır və yafta nəsələn bir də bakram ki, yəni yaşatondan bağlı, mən inansız hərdəsə minə qazini qəzini çəksin ki, dimolaçı qazilərimizin əsistəriyyətini mən tanəyir. Bu mən və səndə şəhərdə yəni bu prosesin aparsılarından olmuştur. Yəni, mən üzrüsləm, Davut Məllin tələsiir, ona söz verir, sonra Füldün Məllin. Söz sizindir, bir qədər səbirlorun, Davut Məllin təzim qazilərimiz əlqaldırıq, ona söz verəcəyik. Burada da əhəmət məlmə söz verəcəyik. Buyurun. Səcəb, Davut Məllin tələsiir de, ona gələ, izin hala. Çox sağ olun, təşəkçül edirəm. Ətiraz yetmirlər, səbmən, onsuz də el qaldırılanlardan təcə yazmıştım. Aşağılarda ki, biraz üzür istəyirəm, demək, reklam yəntədə, gələyət olumsun, ona görək ki, mən bürürəm ki, vaxt məxtuqdur, saat birə kimi vaxt var. Mən qısaca bəz çillerimi deyəcən birinci hafizməm, çox sağ olun. Mələ, mələ, təşəkçül edirəm ki, tam qeyd eləyə bilsin. Buyurun. Belə bir mövzuya toxumusuz, ərbət də ki, burada xüsusilə bizim mühtəşən qələvəmiz əlar qədər olan bizim şəxslərin qazilərimizin o problemləri haqqında müzakilələrdir və bəzi hallarda də elbət də kellə hallar vardı ki, burada artıq əlillik səbəblərini, yəni, fərqləndirməc, elə sahələr vardı ki, burada əlillik səbəblərini fərqləndirməc olmur, yəni, burada ehtiyar da olmur. Burada bir nəçər məsələrə problemlərə toxundur, mən qısaca həm sizin haqiz məlməm eyni zamanda rəməlin və səvinç qanımın o dədirlərində də mələyən bəzi aydınlıqlar də cətirməsdirən və təşiflərimi də verəcəm. Təşiflərimi yaxşorlardır, sonradan size yazarım onları. Yəni, biz siz nələ qəsaqlik götürəcək? Birincisi, əlillikin təin olunması məyələri, əlbət də ki, əlillikin təin olunması prosesində çoxdur resubruqada və bu sahədə, biz məyən çıxışlarımızda da eyni zamanda sosial şələçələrdə və başqa görüşlərimizdə də qeyd eləri anca burada bu problemin yaranma səbəbini ən əvvəl aradan götürmək lazımdır. Yəni, problemin özünü uzun uzadımızı açıra etməyə olur. Anca problemin yaranma səbəbini aradan götürmək üçün məyən təçifləri hazırlanır. Bildiğimiz kimi əlillik verilməsi əvvələr ancaq əmə şəhəlin sosial müdafiəsi nazirinin müvafiq ki, bir sosial eksper kamesiyası tərəfinləni olmurdu. İndi, hazırda ancaq bu prosesə bircə bir qurun da qoşulub, səhiyə nazirini bu prosesindədir. Buna görə də cünah çağrı tamamı biraz çətin olur. Ona görəc, burada səhiyəm naziridir ki, taxsir əmə şəhəlin sosial müdafiəsi nazirindədir. Yəni zamanda əmə şəhəlin sosial müdafiəsi nazirini də, bunu öz növbəsində səhiyə məsələrinin səhfi oldu bunu qeyd edirmən özümdə qeyd ettiniz mən ictima şuran özü deyirəm əmə şəhəlin sosial müdafiəsi nazirində ancaq. Bir neçə dəfəyəmin kamesiyalardaşdıra çətmişəm əlillik təin olunması təçrar mainəsi zamanı, hər qətən orada haqlı olanlar da var və əni zamanda nə haqlı olmayan insanlara da əlillin verilməsini əvvəlcədən olu, bu proseslər verilməsini şahidi olmuşam ki, hər qətən bu insanda keç bir əlillik əlaməti nə sənədində, nə eni zamanda onun fiziki görünüşündə yoxdur. Ona görə də belə hallarda olun və belə halların aradan götürülməsi üçün məlgən o proseslər cədir. Yəxən ki, siz əvvəlçin nazirinin bu sayada göstəriyiləri belə deyədə dırnaq arası sərlər nəticəsində qeyri qanuni əlillik almış insanlar da var. Və bizdə bunu həmişə görürdü. Haqamız görürdü cəmiyyətdə, heç imdiyə bilməsi biz bunu görmürdü. Cəmiyyətdə var idi bu proses və bu ümumi əlillik problemlərinə çox böyük təsir göstəridir. Ona görə ki, əlillik olan insanların sayı çox aldıqca sürət və çox aldıqca əlillik olan həqiqi əlillik olan insanların sosial təminatlarının ödənilməsi çox problemlə bir məsələ olara qalırdı. Ona görə də bu sayada yediğiniz şəmi yeni meyələr hazırlandı artı əlillikin təyni oluması və baya qeyd yettilər burada. O əvvəl olan xəstəliyyələrin sayı biz neçə dəfə artırıldı? Yəni artıq müxtəlif o xəstəliyyələrin həm genişliyi ilə həm də ki, o xəstəliyyərin əhatəliyi ilə əlillikin təyin olumasında meyən biz beləf çirəşir ki, o irəliləşlər olacaq. Dicər bir tərəfdən əlbət də kəliliyin təyin olumasında baya qeyd etdiyim kimi səhiyyə naziriyyənin qadrlarınında o məlumatların bilir ki, bu məlumatlar elektrolaşı və sistimə gəlilməsində meyən bir çox problemlər var bəlzən o səhiyyə işçilərinin təcrübəsizliyi nəticəsində bu əmələcəliyyə. Yəni, mən bunu tam onların üzərini artmaq istəmir. Həm anca belə hallarda var, yaşa olardı ki, o insanlar üçün hər hansı bir formalardasa o təlimatların verilməsi yaşa olardı. Və bildiyniz kimi cənət rəzidəntin səhərin cəmiyyələr nazirilər qabünetinin qərarı ilər artır. Bu tipi sosial eksper, həçim əmək eksper kamesiyaları hər bir həçim belə deyədəndi hər hansı bir əlili almaq üçün meyən səhiyyə gədiyyətləz də səhiyyəm əsəsində müracaət olur və oradan o cəndəlişlə cəndəlir. Anca müvafi qanuna cəri artır. Bu proses bir balaca başqa formada olacaqdır. Yəni, hər bir palik linkə və yaxud tutaqçı onlarda bunlar mərkəzi xəstəxanalar bu funksiyanı yerinə yətirirlər bunu elə bilməyəcələr. Yəni, bunu burada artıq bir şəbəkələşmə olacaq və necə ki, bəzi qurumlarda, rejional qurumlar yaranım tutaqçı tipi sosial eksper kamesiyaları və başqa sahələrizdə bu sahədə də elə olacaq. Yəni, başqa şəhərin də tutaqçı bilməyəcə. Bunlar artıq başqa formada olacaq. Dəcər, bir məsələrin də siz qeyd ettiniz, əlbətdəki mən sizi ilə tam razıyan ki, o vaksinasiya olunmamış əl şəxslərə o xidmətlərin göstərilməməsindən imtina olunması. Və elbətdə ki, mənim də fikirimdə fikirimcə düzgün olmayan tamamilə düzgün olmayan bir qəlardi necə olabilər ki, insan hər hansı bir səbəbdən əl vaksinasiya olun mərsə ona hər hansı bir xidmət göstərilməsin. Başqa bir məsələ var burada qeyd olundur, eməlində qeyd etti onu. Ələli olan şəxslərin kuratiz, artabədik mən ulaqlarla və məzirlərlə təminatı sahəsindən. Əlbətdə ki, məzirlər qabinətinin afik dövlət programına uyğunu bu həyata şəşirlir və Ələli olan şəxslərinizdə kuratiz, artabədik mən ulaqlar tənə nəsiz dəvlət tərəfindən. Və burada bəlzən bizdə aftamabili başqa bir forma çimi başa düşürlər və kandaşlarımız. Aftamabilin özü də kuratiz, artabədik mən ulaqların bir formasıdır. Yəni, bu ona verilmir ki, hər hansı bir funksiyasını itirib o insan. O funksiyanın itirilməsini təmin olunması üçün o aftamabil ona verilir. Yəni, ona başqa bir məqsədir üçün aftamabil verilmir üçün mət tərəfindən. Anca məzirlərin təmin olunmasında əlbətdə ki, bu insanlara o məzirlər təmin olunma bəldiyiniz çimi, bu təmsizdə qeyd ettiniz çimi o statistik rəqəmlər var. Dicər tərəftən təsil əşkologa da qısa toqunmaq istəyirəm əlbətdə ki, bizdə bu sahələri bilirsiz, biraz bir-birinə çox bağlıdır. Təsilə məşhulu bir-birinə çox bağlıdır. Orana görə ki, müasir dövrdək hüsilə, hər hansı bir insan təsil alabilmişsə, çin ortağı, peşəq tisası və ya ali təsil alabilmişsə, sonra onun məşhulu bunun da təmin olunması üçün ölç problemlər olur. Yəni, mən hansı hər düzərmə, mən mövzum üçün də problemdir. Ona görə də, ilk üçün öncə təsil sahasında sülə keşət təsili sahasında, orta təsil və yəni zamanda ali təsil sahasında, biz dədiyiniz simu inkluziv təsilin tətbiq olunmasına, çox böyük ehtiyac vardır. Bizim rəsulu qanusunu çox belalı bir yerdir. Gəl də etmək istəyirəm ki, statistik görə bilirsizdə gəl gəncə bizdə altı faiz əlirli olan ümumiyalini, altı faiz əlirli olan şəxslərinizdir. Yəni, altı yüz otuz bin civarında əlirli olan insanlara bunlardan altmış şimini əlirli olan uşaqlardır. Cənisi bu uşaqların təsilü olanları çoxdur və bunların şəxslində cənisi bizdə 40 nəfər uşaq əlirli olan uşaqlar təsilə cəlbə olun və ən buna inklusiv təhsil demək olarsın. Çölün nə qədər insanlar əlirli olan uşaqlar təhsildən çənər qalblar və cələcəydə bu əlbəttə ki, onların məyən bir peşələrə yerləmələrinə də, yəni problemlər yaratacaq. Quvota sağasını qeyd etdir əlbəttə ki, bu quvota belə deyədə ölü bir qanun bir senətdir. Quvotaya icra baxməyələr ki, orda o saksiyarlardan ən əzərdə, tulub orda hər hansı bir saksiyarlarda reybəy diyər ki, saksiyarları cüzləndirmək lazımdır. Saksiyarlardan biləsiz işçələ lazımdır məyən, mənədən cəx saksiyanın özü problemi həl etməyəcək. Yaxsa olar ki, onun üçün başqa vasitələr var, təhcə hər hansı məhslələr üçün əlirli olan şəxslərin məşhulun təmin olması istiqamətində məyən, cüzəşlərinin olması verici və deycə formada cüzəşlərin məli olması yaxsa olar ki, bu insanlar məşhulun təmin olsun, bizdə əslub-i qada əlirli olan şəxslərin cəmi si 10 faizinin məşhulunu təmin təmin olunur. Dünyə səviyyəsindən bir bərçədə bir 5 faiz bu aşağıdır. Dikkatinizdə çox məhslələr olsanız əlalda əlalga səxləri hər hansı bir məhslələr olsanız əlirləri çox sağ olunur. Olabilər ki, mən özümdən reqlam mənti pozdum. Bir daha təşirçül edirəm, çox sağ olunur. Maraqlı təsətləri. Sağ olun. Şəhid məlin buyurun. Sizin köyünədən böyük bir təcirbəniniz var bu sahədə. Yəni əsim gəlir. Gəlir hə. Təşəkür edirəm bu təşkilatılığı etdiynizə görəm. Deməli, biz bütün Azərbaycan qalqı, azərbaycan dövləti və istənilən şəxslilər. Əslində, azərbaycan əraz pövl uğrunda sağlamlığını və canlı qurban vermiş. Orada gedib özüncü gürlə qabağına atmış insanlarla bağlıb. Fiklələr yürülərkən verməli. Yəni, azərbaycan qalqı bütün dünyada olan azərbaycan qalqı bir şəyə qəlir verməli. Biz gerçəkdən ciddi ciddiyə dövlətimizin uğrunda, vətənimizin uğrunda canlı qurlənin qabağına atmış isər şəhidin ayləsi olsun, isər qazı olsun, isər muaribə iştirakçısı, və itiranı olsun. Bu insanların, bu məmləkətdə xoşbəq, firavan yaşanmarsınlığı istiriyim yəni ciddi dən. Bunu biz istiriyim, arzılırıq mı ki? Vətəndaş olaraq, hər birimiz özdurumuz mövqemizdə. İstiriyim ki, bu qazilər şəhidlərimizin aylələri və və itiranı arımız xoşbəq yaşasın. Baxı, əri onu istiriyse çi təbəkiçin çoxuhtəri istiriy ki, belə gözəl cümlələr o qədər qarşınızda başa eriyyip başımızın tadısınız, filansınız, filansınız cümlələr o qədər eşidir ki, amma əslində bünləri reallığa gələndə şəhidlər olsun ki, biz gördüğümüz müşahidə edimiz məsələr fəkildir. Bün əli başqa mandanın yanaşmasının ortaya qoyduq irade ilə birinizin xanımın ortaya qoyduq irade ilə aşağılarda iziray etmək strukturlarında çox ahətlə, mən dərəm antagani siddətlər var. Antagani siddətlər vardı. Məsəl, cümələn, kəsənlərdə anamı götürüş göl gölə getmişdir. Çox şeylər məsəl qətirmək. Çünki mən getdiyim iddəm də bir nəzəret mani-törin qaparmağa sevirləm. Görün bir sıradan bir qazi gələr isə yanaşma necədir. Allahan təbiyyətinin yaratılığı, allahan yaratılığı göl gölə orakətid ki, içi manaddı bilisə orakəimet qor. Və orada nazilər qabibnətini yüz ondur çaylı qərarına asıplar ki, vəsikənin sahibi olan qaziya yax, şəyəd aləzmə və yitiranlar çətid pulsuzdur, amma alüz biləri ödəməldi. Mən dedim ki, orda siz, dedim, xatırlırsınız məsələn, hər bir qosipalda, cənaq prezidin qazilərlə qörüşündə orda iki cesd elədi qazilərə, çox ciddi. Bu bütün azərbaycan qalqına bir məsəl idi. Həm də cesd deyildi. Dedilər nə? Dedim, orda məsələsün, o birinci dedik ki, çıxardın masqalarınızı qalqöz qəhramanlarını tanısın. Sonra da ahırda dedik ki, sizin valdiyinlərinizin qarşısında baş ayırın. Və bütün azərbaycan qalqadından sizin valdiyinlərinizə təşəkkür edirəm, dedi. Cənaq prezidin, dedik biz onu minnət tarqqının dedilir nə görəm. Büyün qazinin anasıdır, bura gəlif çəsimək istəyən, çövbət içim anata gəlif dayanan kimi, bütün o hürmətdə, izlətdə qarşısında baş aymələr, nə biləm? Siz başımızın tadısını deyilmələr, qazi anasının, şəhid anasının, yaxda ki, bir döşsünün anası olman heç bir əhəmiyyət, heç bir mənası qalmadı mı ya? Yəni, məsələ gəlif maddiyatə dirənən kimi, bir dəstəyə, bir güzəşdə dirənən kimi, məsələtcə mən yenid dirəm, mən muharibədik ki, gözü bitirmişəm. Birinizi quruş gözdən ələm. İçil ümumiyyətlən içinə görməmişəm. İçildən sonra, ulu öndərin, Allah rəhmət ediləsin, gönl də ardıq və sahidlə, Almaniya də maalese olunmuşan və cəmi dört faiz görür, bir gözüm görür. Mən yaran anandan sonra məhəm anam hipertaniya qəstəliyi çabur. Bünnəri 27 dildi yatakta, 30 yatakta çürüyən rövşənin nanasına bir dəstəgül aparıf eskim təşəkür elə mi yıkti? Nə dövlə seviyəsində, nə deyə seviyələrlə, ona görəcisi onmanat da dəstəyə olunmir. Ammo bürün o oğlunun yatakta çürüyə-çürüyə inildəməsini şahid edir, bir anı ola. 27 dildi. Və bürün nə rəhəmin ana yedif bir iki manatıq, bir güzəş vermət, rövbət iki matda dövlə, o üçün oda dəlgəli insanlar bir-bir nəvvini mat yəlimdir. Mən məhəm o iki matı verməyim, çanım var. Amma qəlbimizə deyələr, o qazi anasıdır. O qazi anasıdır. O gün, qız içəri çəri gədirəm, görəm, şan qomdur, orda giriş pululurdu. Diyələm, qazilərə güzəş var burada, bu iki matıqın güzəşdə olunması inəm var. Dəri yox, heç bir güzəş yoxdur. Mən sinandıram, şöyə də vaxtyələ, yekiriş pululaya qomdur da bəzeyi heç bir güzeşdə olunmaya. Mən inandıram, şöyə arzında xəncər, qayalarla dırmanıv, gədif irmələrin, boğazını cəmirələyə öldürən, azərbaycanın zana var ki, moğulları və yitirəməri, gədə yeş şöyədə, heç bir onlara bir bir manat belə vermət olunmaya də. Çünki bürün nələ, eğer biz istiyrisək ki, gerçəkdən, istiyrisək ki, qazilərimiz, şəhətlərimiz vetranlarımız azərbaycında xoşmaq və fərəvan olsun, mütləq çox radikal qamunlar qəbul edən məlis. Radikal islaqda raparılmağım. Və azərbaycan qalqının hər birinin əli daşın altına qoyulmalı. Dövlətin gördüğü tədbirlər bəse eləyə bilməz qarbaşım. Dövlətin verdiği pensiyələr bir vetrana əşdət mad-təqat vermələn onu xoşbəq deyilə bilməzsin. Təqat vermələn onu xoşbəq deyilə bilməzsin. Dövlətin ədəstək verilməz bilməzsin. 12 verməldir qanunlar verilməm. Nəyə görə şəhər salma komutasi bürünləri qarabağın tikinsinin bütün üçü falanlaşdırılması onlara təbkiq. Mən onların rəhbəliyyəni görüşürəm. Diyyələm ki, siz qarabağın qarabağı deyərkəm bir maldova boyda bir dövlət tikilir. Diyyələm ki, siz orada qazilərimizin, şəhətlərimizin muharbə vetranağımızdan bağlı hansıda bir təklifləriniz var mı bu boyda bir qarabağ tikilir. Yəri yox, his bir təklifimiz yox. Nə yox, taydırdır? Nə olmama aldı? Nə hər kəs oturduq yerdə təklif elədir laihələrin içində muharbədə iştara kelamış insanların hüquqlağını, mənafələriniz, sosial vəziyyətləriniz orada bir laihələri təklif verməm. Yüzüləyizə, nə qədər təklifləri götürük kədiri istir şəhər salma komitəsini istərdikər organlara ki, bunlar olunarsa muharbələrinə vetrana şəhətlərimizin alələrinə daha yaxşı dəstəyə olma bilək. Dövlət pücəsinə bir manac zələr vurmadan. Hiz kimin zivinə girmədə? Hiz biri qəbul olunur. Dövlət təklif varmışım. Diyyələk, gözəl təklifdir. Bunun prezident, cəna prezidentə deyirəsəndir, daha yapıldı yədəm. Rəhmət Yunul, cəna prezident Məhələriniz, yoldaşımızda adımdır, mən gündə girdim ona bir çözdək. Bəs ona siz vermərsiniz, hətək. Başı şəhən izrəm başlı yılda rezova diyərim, ki, siz bir zədəfə bir laihə yaparız, cəna prezidentə təqdim eləmişiz ki, bu bu oda şəhərin məryasının isərisində, 10 minlərlə iş yeri var. Burada vetrana rizansısa formada yenə diyərim. Rəhmətdə yaşayan, rağında yaşayan qazilərimizə heyvan nəbələm, inəc səxlanmaq, qoyun səxlanmaq təyqil, bu onun çəsən səhər isməl də biri dizindən yaralanmış biri, çəlif qoltu qaqaçlarına gücünə yeridir. Mən 25-dənə mağa qoyun verilər ki, yaparız haqlanmaq. Mən özümün yeriyi vafara bilmələmdir. Mən 25 qoyuna nəcə çobanlılə biləmdir. Nəcə səxılə biləmdir. Yəni, mən belə bir şeylər var, ki, onlar həqiqətən radikal ismələtlər tələ, həb yurda 50 tərəcəsin təyin olunmasıdır. Orta, qampullarımızın birinci qarabaq mağarbəsinlələ, qampullarını verilməməsi ilə bağlı çox ciddi narazılıqlar var. Çəçərinə bu vaxtından hər ay çubanlılə biləcək, hər ay gələnə biləcək, gələnə biləcək, gələnə biləcək, orda görür, asıl aydın. Yəni, buyru. Bak, böyünləri, böyünləri cür ismələm. Qazilərin növlətlər, birinci qarabaq mağarbəsinlərin qazilərin nələtlər çəartıq, böyünlərisin təsil, ağlı, kutar, pitrərinlər var. Alərin şəhə nəli üzülərin, bitirərin nəli üzülərin işlət, işək götürülmək ismələrin müsaabüqələrdən, niyə cüzəşli olunmasıdır? Nə test istəsin ki, istəsin ki, müsaabüq istəsinlərin kömə eləmək, cüzəşli olunabilərdə, qarada işlərin. Nətizələrin nələtlər bir qazinin, bir qazinin övladının, yə, ağır, həlüzünlərin, məsələn, mühünləri biz hürləyək, aşək, şaşırı, o qazilərin həyət yoldaşınlərin ciddi planlar, quruplar. 8-2 sildi bir işlənin insanın, neşnəyə yaramır, deyib işlərin, xarıplağı, yana artıq publikü quşaklərin 那 gəlməri, əni, və təsqar, nə durusu səhzıdur həyət. Qarabag müarəməsələrin, vetələrin, və şəyəd, ailələrin, təmsil eləyərin bir dövlət komitərisinin olmaması, bir dövlət qurumununun olmaması. Və tə müarəməsələri ilə işrəkimətində yaratılır, Səhviş Banı burada dedik, içinin yaramını. İzrəkimətinin işu yüncü ilə, şəri yürəkdir, bəyaktan yenə girdi viziracimətindən bir şeylər tələbi olurdu, edə bilirdi qazilərimiz. Nisaq olsun əmi çövbü oturdalar muaribə yollaşlarımız, qazilərimiz, vətirandanımız da viziracimətin nəvəzindən onlar da elə yola verirdi kampaniyəsindir. Onlar aparıdır. Onlar çıxır qabağına heç nə yoxdu, heç təyp bir adam oradan bəhlələn mi yıktı? O çövbə yaran anlamda. Amiziracimətləri rahatlaşıq artıq. Yollar qazilərləmdən dəxməyə xamcırıq da düğün. Bünnəri biz genədir elə kanunlar qəbul olma baxda mən çəhər salma komutasinin dağınında dedim, təklifləri ilə. Sen bir qarabağın doksan dördüncün ilə mən onunla ulu öndərin bir sərinzamı olur. O öz doğum günündə Azerbaycan qalqına hədiyi olaraq verdiyi sərinzamı. Qarabağ eləri və şəyhəd alələn işlə təmin olunmasının bağlı, ələvə gəli girlən təmin olunmasının amal, sərinzamın ələri. Bütün rayonlarda ticarət zəlqələndikilir, qazilərlə və şəhər dağlələrinə döğüştülərə verilməsin. Təhb bir rayon izir eləmin. Təhb bir rayon. Təhb bir rayon da izir oğlum. Niyə? Amma sədələri. O sahidə doğrudun problemdə çox, çox yaxşı qəbarttınız. Genəl elə, genəl elə, kəndə səruvat, milliməsizdə komitələr var. Kəndə səruvat komitəsinin, həbəl bir sosial, bizizdə kiya sət komitəsinin. Komitələrin hər bir əslində təklif elə deyilər, bütün qanunlaya paketlərin isərisində muarumələrin və şəhədələrinin xüsusilə kodili və onların amal güzəkdə təklif eləməsizdə. Yadana belə, ona görək ki, çünki, çünki, mandatını alan deftad getimi qaziləri şəhədələlərin, tobliv onlardan halallıq almaq. İzram Aşlı təhəni olan da ona deyilməyədi ki, get qaziləri şəhədəri və və və və onların halallıqına al, xeyr doğasına al. Onda o bilecək ki, bura ayona gəlində bu özciyi doldurmaktan ödəri deyil, qazilərdən, və və və təhərinlərdən şəhəd alələrinin və və və iş görməyədir. Büyün nərəən adısı biri siz nədir? Gelin gul bazarlarına deyin ki, sorun üçün bir dikəlməmən Burda vetiran varmı? Tən yarısı birinci qarabağ muaribəsinin vetiranı aldı. Mən sinandırıram, kələcəkdə də sorca ir. Büyün bu zəfər qələbəmizin memarları var, ha vetiranlarınız? Kələcəkdə gul bazarlarına onlar doldurəkdir. Çünki heç birinin təhəsirli yoxdur, doxsan faizinin. Doxsan faizinin təhəsirli yoxdur. Və təhəsirlər olmadığına görə, heç bir əməlliş dəklif olmadır. Əvəz ödəlməyilə, iştima iş. Ayrıq üç yüz qırq mat üç yüz qırq bir mat iştəklif edirlər. Nəyə? Bağmanlıqa, süpürgətiliyə filanə filanə filanə. Niti işləsin orada bir qaz bir? Ayrıqın onunla nə aləsin, saxrəyə bilərmək? Ayrıqın alərmək. Riyal məncələn canlandırdı, istədim mən. Yəni, bün o bir də Yəni, mən yenə dəyirəm, bürəz olabilər gəlginik ama biz bunlar amsı faktir. Sosiyonal nə azirliyinlə işləməyilə bağlı, sohsi dindir, iştima şöra orda əri məllim dedik ki, iştima şöran fəalətini, iştima şöran fəaləti var mı ondan bir razı qalasən, yana razı qalasən. Eş bir nazir ilə neş bir iştima şörası, neş bir işləm məşquudur. Hamzı formalitədir. Amməzinə, iştima şöralar, bizdərdən, iştima bilirlərdən problemləri dinləyib, alıb, öyləyənib, biz xalcağın altını, en görünməyə yerləri görəm və dövlətət sattırmalı olan vətəndaş demək. Ailə başqamandan iştima nəzərilət güzləndirilməlidir, deydiyi sözlərin kökün də iştima bilirlərin aktiv fəaləti durmalıdır. Və həmin bilirlərin orçət çıxartıqları problemlərə doğma yanaşmalar olmalıdır. Amma bizim nə təklirlərmizə, nə qaldırdığımız problemlər keç bir nə yanaşmasa doğmalıq yox, yox doğmalıq. Qəbullarım elə bir zor. Büyünləri Allah pandemi yanzanınsa qəlesin, Qofi tünzanınsa qəlesin. Məmurlarımıza elə gözəlimcən yaratıq. Nə vətəndaş qəbulu var, nə problemlərim. Təsilə nazirini aylardan yəsin, deyir ki, pandemi adı qəbul yox. Hə bir qazının ailəsinin problemini biz, bir şəhərdin ailəsinin problemlərləyiləm əsirik. Məzəl, yox problemlər çox. Hürdiməni təşəkkürəyəri, çox sağ olun, çox var olun. Mən etimsiz bir qazımız əlqaldırıb. Əhmət yenə sizdən üzüsləyəm. Bizim maher adlı qazımız o sehərdən əlqaldırıb, maraqlı olan fikirlərini sonra Ahmədə Basbəli daha sonra Emin bəyi, yəni görək Emin, Həsənli, yəni bu sahədə fəaliyyət göstəyiriz, maher bilin, rəhbəri kimi, həndə bu proseslərdə işteqilən bir şəxs kimi onun münasibət maraqlıqlıqlıqlıqlıq. Buyurun, maher, maher bəyi, maher onu söz veririz. Gözəl bir. Buyurun, buyurun, maher bəyi. Evi bu problemlərdən mən demək istəyərdim. Öz özünün qarşılaştığın problemlər var. Müsələsün, bu əlilləyi təhəni edilməsiylə siz başlayanda vurguladınız eləmən qeydələmişdim, sizin vurgula mağavuzda qeydələdim ki, müsələsün, mən əvvəl olmuşam qəvvələr oyun qeydəyatında. Xibrət elədə olmuşam qeydəyatında, ama sumqayətdə yaşamışam. Altı ilə yaxandı ki, sumqayətdə işimləyələr qədər kiraya yaşırdım. Buradan işə gedib gəlmətin ödür. Yaralandığından sonra demək olar ki, bu üç şəhərin qəbələ, xızı, isməl, sumqayət, heç bir qurumu misal üçün, mən haqqımda maraqlanma belə olmayıb. Yəni, mən bundan inzirmirəm, küsmirəm, mən bunda bir mən afəyəm, maraqım da yoxdur. Amak ki, insana xoş təhəsil bakışlar ki, kimsə onun qapsın döyüsün bir maraqlansın ki, sə nəcə yaşayırsan, nə tərsən, vəziyyətin nəcədir? Bu üç şəhərin izra hakimlərinin əlin də qalmışdır. Sözdürmə, ona ki, əliliyin təhəri basında olan problemlər misal üçün, mən əliliyi sənətdə müqəbələr ayonundan göndərildi. Xəstəlihlər tam olaraq yazılmadığına görə üçüncü qrup əliliyi təhəni olundu. Mən əliliyi nə, xəstəlihlər orada yazılması ilə tanış olundu. Artıq görürəm ki, orada bir çox həstəlihlər qeydi olunmuyum. Və bu, diməli, tibbi sosial expert mərkəzində getdim, əliliyi dən imtina verdim, təkirər kamisiyə kəsirilməsinə görə. Artıq diməl olar ki, iki ayı kəsən bir müddətdir ki, hələk ki, bir kamisiyə təhəni olunmuyum, bir sözlə deyilmiyum. Bundan əlavəm. Misal üçün, mən getmişəm qəbelər ayon izra hakimiyyətin qəbuluna, izra hakimiyyətin qəbuluna düşmək olunur. Muavinlər yola verirlər, misal üçün. Mən gədi, bu arada hər hansı bir təminə güdmə etsin, getməymişəm. Yəni, mən rayonun qazisi olduğu üçün, getmişəm. Nə rayon qeydiyyatında varam, nə umumiyyətlə, heç bir yerdə qeydiyyatda yoxam. Təzəliklə bir dört-beş gün olar, sumqayetin qeydiyyatına düşəcəm. Halbuki sumqayetlə mən altı ildən artıqdaki kiraya yaşı iləm. Sumqayetlə, evlatləm, sumqayet məhdəbləyəndə oxuyurlar. Getmişəm sumqayetin izra hakimiyyətinə qeydiyyatda düşməyə bir təzəlikləndə inanısız, bəkə sumqayet-izra hakimiyyətin 50-lərlə işhüzlə olan qurumu demək olar ki, hər gün mənlən maraqlanla, hər gün zəngeliyirlər. Fura qeydiyyatda təzəlikləm. Halbuki qeydiyyatda olduğum yerlər var ki, xızıda qeydiyyatda olmuşam bir dənə maraqlanan olmayıb, qəbələdə qeydiyyatda olmuşam bir dənə maraqlanan olmayıb. Yəni, bu ortada olan fərq mənə çatılmır. Misal, adi bir sosial expert mərkəzin 19-23 qaynar xəttə vardı. Mən qaynar xəttəzi, iki saat dört DG, qaynar xəttə gözləyirəm. 9-cu növbədən, birinci növbəya qədər vaxtım gəlir. 20 DG, birinci növbədə gözləyirəm və həs bir cevaf vermədən əlagə son verir. Dəli qanəqətlərdə çox ciddi problemlər var. Çox ciddi, demək olar ki, düşməyolmur. Şəndə də 64-cu sən, ya 45-cu sən, ən yaxşı hal 15-cu sən. Mən necə nətərdim? Hal hazırda 6 ilə yaxında bir müddətə sumqayətdə kiraya qaram, ev növbəsində sumqayətə düşürəm. İndi mənə evləridarəsindən dirlər ki, sən 5 il təkirar gözləməli sən. Qeydiyata düşdikdən sonra 5 il gözləməli sən. Yaxşı mən nikəbəliyə qaydıq qeydiyata düşsən təzdən 5 il gözləməliyəm. Xızı qəssən təzdən 5 il gözləməliyəm. Yaxşı mən necə ilə məliyəm ki, mən kiraya qaldıq məvdəm səhətsin öz evim olsun. 5 il niyə gözləməliyəm haqqı? Tamam ilə haqqı. Zəsindən növbədən kenarda və birinci növbədə təmin olmalısınız. Yədi sumqayətdə növbəya alınanlar çoxdur. O bakımdan bu qaydə də münasibət vəranıcıq. İndimdən telefon növbəmi yerlən elə deyim. Siz nə nəlaqə yaradacım? Siz nə nəlaqə yaradıq bu məsəlinin maraqlanarıq. Nəsə, zəbrət olsa bir qət, yəni əvnəməsinin bağlı bir şey düşünərik. Hüquqı olaraq nələs eləməyəm. Çox təşəkirləyəm, çox sağ olun, var olun. Buyrun əhmətməliyim. Əhmətməliyim çöhnə, yəni dövüş dövüşçülərdəndir. İndiki dövüşlərdə də kifayət qədər məsələyəyi yaxındıq. Buyrun, əhmətməliyim kimi bilək. Emin mələlim, istəyədim artır, emin mələlim. Yəni bu sahədə bir ümum iləştirimə qaparan mütəxəssiz, təşkilat rəhvəri daha çox yaxın olan. Emin mələlim, həm muharibə bölgəsindədə, həm yerli hakimətlərinə nişdədədə, həm ehtiyyətdə olan bu hərpçilərinin bağlı işlədədə, qazilərinin bağlı işlədədə, şəhid ailərinin bağlı işlədədə. Buyrmuşum qeyd insanlara da, yəni bu köməki dəstə imkanlarını həyatı keçirə bilək. Həm də dövlətlərinə iştimaya tarasında bir körpür oynayacaq, yaxın mənada körpür oynayacaq şəxsi. Emin mələlim, buyurun, sonra emin mələlim dinləri. Təşəkürə elə, maviz mələlim. Oradan da çox aktual və belə deyəkdə həyatı vacib bir problemlərlə bağlı tədbirdiyi, lahiyyə deyib. Tam dəstəhlirəm, mürehtən də bu prosesi qatılmaq istirəm. Bir nəçə məsələlə ilə bağlı öz fikirimi bildirmək istirəm. Deməli, birinci məsələ, burada kimsə dediydi, tam yadımda dövləli. O məsələdi ki, siz də vurqladınız, birinci qarabaq və keçinci qarabaq mahalbələrin şıraçları ram nasibətdə və göy döyqmalıqdır. Və bəz əhərlərdə səslənir ki, birinci qarabaq mahalbəsin əskərləri meğlub ordun əskərlər olub. İçinci qarabaq mahalbəsin əskərli qali bordun əskərlərini və buna görə də bu kiri istandaqda var. Mən əşəxsən özüm də etraf eləyirəm və həmişə bunu biz çox çıxışlarda bu son dövlələ şəhirlərlə bağlı tədbirlərdə və s. ələrdə deyqə ediləmişəm ki, mən birinci qarabaq mahalbəsinin dövçüsü kimi, bitiranı kimi, qazısı kimi, Çincik qarabaq mahalbəsinin qazilərlə, bitirənlərinə, əskərlərlərinə çox-çox təşəkür eləyirəm ki, bizim başımı, akşamı olan başımıza dikəttilər, biz daha qırurlələrlər, bizi açıq elələrlər. Bu məsələlərin bir tərəfədi doğrudan da qırur duyuram, gəlçin əsl bizdən daha kəsarətli, daha güdərətli oldu. O demək deyir ki, biz oraya, yəni, nə bilim, ələbələyə getmiş deyik. Və yaxud da ki, bizim sağ qaldığımıza görə bizim günahımız deyir ki, bu Allahın bir yazısıdır. Və s. ələb, ona görəmək, düşünürəm ki, dövrətimizin, məhdə insanların bucur yanaşması bizi də belə incidir. Həyv, belə yanaşma olmalı deyir. Bütün dövrətlərdə məqlum dövrətə de olub qalib olan, qalib olan dövrətlərdə de olub. Əslində, belkədə birinci qarabağ muharibəsində olan dövətçülər şəhidlər olmasaydı, çəzırbacan dövrət olmazdı. Çünki birinci qarabağ muharibəsi dövründə, azərbacan vəziyyətlə daha kritik, daha pis vəziyyətdə idi. Həsi bir müddəfiqlər olmayan, silahsursat olmayan, ordusu olmayan bir vəziyyətdə insanlar kölün bir şəkildə əlinə bir kalaşnik olub, bəzən off-twengəli alıb, sən gəllərdə dövüşlərə qatılınlar. Bu mənada, şünələm ki, bu insanların da şəhidlərimiz başdolmağla zəhmətini yerə vurmağı haqsızdır olandır. Bu bir məsələdi. Çin də bir məsələ, burada bir nəcə məsələ qaqmə, düşünməm ki, burada qanı vəziyyətlərə, təkliflərlə elə məsələr var ki, o sırf aqrı qanında belə göstəməsələn əliyət dələcəsinin təyin edilməsi, artıq bu qanı vəziyyətlə özəkçin tapıb, səfələm nəməsi xanım dedi, o bir balmağla niktirilməsi, oda faizlə göstələyir. Biz burada, sizdə belə bir lahiyyərin tərkibində belə bir istiqamət varsa ki, qanı vəziyyətlərə təklif edilməsi, bundan bağlı təkliflər verməyək olara, amma qanı vəziyyətlər belə göstələyir, artıq bunu mizakilə etməyədə dəmək, çünkü biz ona gücümüz satmır. Əgər, elə bir istiqamət varsa, bizim də təkliflərimiz olabilər, o faizlərinə bağlı daha da ilgiləşdirmək, daha konkreptləşdirmək nə bağlı əsələlə var. Bu, nə bağlı demək istəyirəm ki, həy qətəndə, gəlil, abyektik yanaşaq. Mən həmşid imam üçün ağlayan bir hər dəmiri yəcisi də yadnasalar. Sövbət ondan gedir ki, həy qətəndə, uzun müddət ərzində, qarupsani, saxtakar, məmurlar ucbaqtının bu əlilih dəryəcəsi alanlar, kifayət qədə saxtar, yalancı, əlilih dəryəcəsi alan adamlar var. Buna etraf eləyir, həmı da bilir. Lakin bu eləyələmək lazım deyir ki, qurun oduna yaş da yansın. Bu, saxtakar, saxta, əlilih dəryəcəsi almış adamlar, mən də olmuşam, bəya qreyd idi, komisiyanın işini də bir-kin əfəməndə iştirək eləmişəm. Yalancı, yalandan gəlirdir, əyaqın bağırır, görsən, görsən işinə yoxdur. Muqtəlif bahanələrinə əlilih dəryəcəsi almış insanlar var. Bunları düzdü. Çəkövür eləmək lazımdır. Bunları eləhtən kəstim eləmək lazımdır, təmizdəm eləmək lazımdır. Amma bir şəhdində ki, haqq olan insanların haqqını taqdalama yəsadır. Bu məsələlələm bağlı ciddi şahidələrə və manihtörün qeytələs var. Bir tələftən də, mənə qəribə gəlir ki, məsələlə, haqiz məsələ, siz bu təşəbbüslə tıxşəriyyisiyiz. Mən çox bunu sevindirir. Amma mən istəyərdim ki, bu təşəbbüslə mən görürəm idi, baxıram, ictimayı şuran üzvü olma, üzvülərinin bu olmalıydı. Ənadı Davut Məllin əmək lazımdır, ictimayı özdə əngodama ictimayı şuran üzvüləridir. Mən insan belirəm ki, birinci bu məsələliyə ictimayı şuran üzvülərin reaksiveri məlidilər. ictimayı şuran üzvülenməsə deyirsiniz. Davut Məllin bildirdi ki, o bu ictimayı şurada təmsil olunmur. Əvvəlilər təmsil olunmuppdur. Hazır çi ictimayı şurada təmsil olunmur. Əncə problem problem olaraq qalır, təbii ki, sinfişlərin əsələ. Davut Məllin de olunur olunmur, amma həralda büyün, o da ictimayı şura var. Və ictimayı şurada əmək nazirini düşmək üçün və bir nəcə naziri var ki, oradan düşmək üçün insanlar az qalır cihad eləsin. Cihad eləsin, nərki mütləq bura düşməklər. Amma bir ictimayı xınax olmalıyaq ki, ictimayı şurada düşmək, məsələtini bu insanlar hissələsin. ictimayı şurada düşmək, oradan düştük öz xayişlərin, şəxsi xayişlərin və yaxud da, həyansı bir qohumların xayişlərinin yerini getirmək üçün deyik. ictimayı şurada düşmək, bu cürə vətəndaşların ictimayı şurada düşmək, vətəndaşların iraplarını nəzələ oradan çaktırıb, nəzələ almaq onu həll eləməkdir. ictimayı şurada düşmək, oradan çardasa özünü qürlələrə bilmək deyik ki, mən nazirini ilə nazibətim yaxudu. Büyün əm problemini nazirlərdən biri, ən çox danışlılar nazirlərdən biri məz əmək və həlim sözlərin nazirili. Mən demirəm orda, hər şey pisdir. Söybət ondan gedir ki, bu cür narazılıq var. O gəlil ətrafəli əkimətəndaşlarımız də bəzən əddinarşırlar, haxsız yerin narazlılar bildirir. Əma ictimayı şuranın vəzifəsi, əxı qaranı qara göstərməkdir. Bu günlərim ictimayı şuranın, bunları bu məsələdə fəal olmalıdır ki, qadır. Əmək nazirləri bir dəfə mən görmədim, ictimayı şurayı hər hansı bir məsələ ilə bağlı. Dəsin ki, bu gündəlik məhdbahta çıxın, mən dəfələrinlə deyirəm, məhdbahta çıxın yazıların yeri əxsə vermişsiniz. Əgər bu məhdbahta çıxın çıxırsa, də mələ, burda narazılıq var. Yə, jurnalis hukqa bazlıq eləyir, bunun qarşın almaq lazım. Yə də problem var, bunun qarşın almaq lazım. Yə, yə, kula qardına vururuz, nəri yəxsə verməməli ki, bunlara yəxsə verməli. Bu bir tələftən, üçüncü tələftən də Əmək və hali, sösial mizafənda hazır yi. Səhv eləmrəm isə, indi də də rələydim, bu yaxında da əxərdə soqudum ki, onlar böyük məbləqdir, lahelər elə nəli bilər və qaliblər axtıq məhd elə çıx. Niyə bu lahelərdən biri, bu məsələ elə bağlı məşhul olub məsələl gündəmə gətirib, həllindən məşhul olubur. O lahelər hara xəcdənir. Hansı işlərinə görülür bin qədər o lahelər. Əmək nazini, fəaliyyətini şəffaflıq getirmək baxımından, vətəndaşların problemlərləli baxımından haxiz işlərinə məşhul olubur. Birini göstərsin, nərdə biz də biləyik, niyə bundan məşhul olublar, niyə bunun biz, təbii ki, və məhiyyətinin kenara çıkar da ıştıma-i şuraların ufəliyyət əsismində nə olmalıdır, o tüb məsələlərdə. Çox maraqlı fikirləriniz oldu. Təşəkkürəyiz, size. Bir zdə dem də sözləyim aksmın. Məsələ, bu məsələ adicə edəəni deyim, tutaq ki, istiydim elə bundan başlayıq, bu məsələ, biriniz garabal malように vətərəni, kimi sək səmağat pul alalım. Artıq iki aydın vermirlər, nəyə görə, çünki COVID-19 pasportım yoxdur. Bu tələftin qalası, bu mənim hüququn pozulmasıdır, yaa, yox. Sövbət mən nəngətmirətik, mən demişəm istəmirəm. Təbəvizə dəyirsəm, mən almıram mənim. Biz o vaxta muraca tələmişəm, onları... Yoxdur, əslində, nəbdür, yalvataq mənim şək ki, məsələ, məsələ. Yoxdur, mənim hüququn pozulmasıdır. Yoxdur, mənim hüququn pozulmasıdır. Biz o mənim, yoxdur. araşdıraraq, hivqi olaraq məsələ nədir? Yəni ki, yardım göstəyətək. Məsələni, teşəkkür eləmdirətə çox tanıştın. Yətətdirə nasıl olur deyin onu ammızın ürləyə de olur. Teşəkkür. Emelim, buyurun. Emelim, sizin imarəq üçün bir həvbirləri her çox vazif, axtual bir iləriyəriniz. İndirin kirlərinizi. Buyurun. Axtual bir mevzudırından qazilərimizi salamlayıram, sözdərimə himlimizdən başlamasıdır. Məhmət, saladın, və Tâhə, Üzüyerin, Hərçit, Tâhə'nin, İcərsər olan, Azərbaycanı olan dağlı, həm məsəlinə xuyruq, bir çoxlarımız onu sözdərinə fikir verir. Səndən ötəri zam verirəməyəcəmdən ağızdırıq, səndən ötəri zam düşməyəcəmdən qazdır. Şəhətlərimiz zam verir, qazilərimiz zam verir. Və qanı doğrular düşür. Hüquq bunların cesə nəscəri, ən büyük hüquq yaşama hüquq. Şəhəklərimiz gənsi yaşında yaşama hüququnlar gətsir. Qazilərimiz sağlamı hüququnlar gətsir. Millərləcən qurban oldu, hərə bir qəhrəman oldu. Axtu övlət hibnində, rəmizində sizdə hüşuması versiz, bunlar öz əxsini tapıq, dünyanın azas hibnərin də boğundur. Və birinci cümriyyətimiz də bizim qurlanda ilşu olaraq minlərin qan üzərində qoyduk. Demələ, bu dövlətin mövzutlugu həm də hərlələrimizin qazilərimizi qan üzərində qoyduk. Bunlar bizim üçün vaxt vətəndaşlarımızdır. Hər bir çəsin tutdur və əsfəsindən aslı olmayara oğullara qayaqıc örsətmək boğurçudur. İki şəxs ömrünün sonuna qədər imtiyazı özünə qanı şeyh. Muxtəl və əsfələr var, çoğu vəsfəd olan da o vəsfənin salahətlə məsuliyyətləri var. Amma ölçəmizdə ən böyük imtiyaz birinci şəhidə aləsinə üçüncü qazi. Yəni, bunların böyük imtiyazı yoxdur. Biz bunu qəbul etməliyik, əndi burada bizim dostlarımız dedir. Bizim qanın birici bilməndir. Muğaribə əlirləri bölünmür, yayaq da şəhiddən birinci qaraba muğaribəsinə üçinci irmiyam var, şəhidlərin və qazilərin seçimdə olmaz. Qanın biricikdə konkrejdə aləsinə. Azərbaycə rəsqələ müstəqirləyə olunda həyatın urban verən şəhid, yaralanan şəhid, birinci-çinci qorub, üçüncü qorub, əlir, ştiracı da vətram. Yəni, bu konkrejd belədir. Üç silahlar dövşədir. Biri şəhid olur, biri yaralanır, biri de vətramdır. Bizdə qazi deyirlər, qazi, ələp sözüdür və türklər istifadəri çözəl də sürürdür. Amma qazi yaralı demək ki, qazi muharibədə içi nəfər gelir. Biri şəhid olur, biri de qazi. Qazi həm sağlam olabilər, həm də yaralı olmalıdır. Türkədə müharib qazi deyilir, ona muharib qazi deyilir. Bu çələrəmdir. Və biz ziyallar, qihidrəhdərlər, ıştmaç mühendələrlər, dürətmələr. İmkan verə bilmərik ki, əlil və şəhid alələrini dövürlərə quruplara qırsındır. Bunlar hamsi ştrasıdır, hamsi əskərdir, siyasi rəhbəri, yarıdır, kamandanlı varidir. Onlar da o zaman, Azərbaycanın ərasini səhsə farzə durulmasında ştras edildər. Ağır zamanlarda, slah susatın olmayı vaxtı, təminatın olmayı vaxtı, bu də öz yərin. Bütün dövlət qurumlarında istislansızlı olaraq şəhid alələrlərlərlərlər, növbədən çələr qəyabıdır. Birinci, bu mənəl məsələdə, hər çək suçun yərinək. İçindir, bu adam sağlamanın itib. Cələr burada psiholojizəyətlə sağdır, mən kimi səhbəyəmələ durmamak. Gözdəməm mələdə onun üçün növbə olmaq, bu tək asan xidmətləyə, o, heç bir yeri bulmamak. Ona görə ki, bu ən böyük imtihanın bir, bu, ənlən belə yaşama, hər bir açı olmadır. Bu, niyə? Birinci, biz buna dəyəri. İkinci, biz zəmiyyət üçün növunə göstəririz. Orada duranlar, hər çəstəyəm mənələdə üçün, bu qazi olduğuna görə çəkdiriz. Sabahlar, və tərin dövlətin tərçəstə üçün, hər bir çəst hazır oldu. Və bilmələdə üçün, bu dünyasının dəhəşəndə şəhət olanda da yüksəkdir. Dövlət və zəmiyyət tərəfindən, qazi olanda da yüksəkdir. Bu, hər birimiz üçün, ölçəmizin müstəhirliyə üçün, ərazi bir dövlətin üçün, vətəndaşlarımızın təhlüksəsizdir üçün lazım. Şəhid və qazi aləsindən çox dövlətin təhvətdir. Və vətəndaşların təhlüksəsizdir. Baham unan biz bu məsələliyə, baham unan. Onların imtiyazların almasına da bu, baham unan, baham unan. Bir başqabir məsələ, xüsus olaraq, vətəni torpağı, dövlətin, millətin, aylara, prezintin, hərbini sevməyin bir dənə təsdə var. Büyük təsnət. Sen olabilməsi, bayrağı sevim deyəsən, bəni sevim deyəsən, onul da şəhid olana, onun aləsindən tikqət edəməsin. Qazi hürmət edəməsin. Qazi gələn də ya usta durmağılsaq. Yaşından aslı olmayaraq 20-21 yaşlı qazi gələsin. O əğğın itirilmiş, o itirilmiş əğğın üzerində azərbaycan vurur. Həmə ya usta vurur, tikqət edəməsin. Mən baxdım, deyəcəyəmiz fikirlərin təkliflərin bir çox orada var. Adərbaycan ən çox ətiyazlı vətəndaş olan dövlətdir. Məzbur-u şəhidlərin sayınə görəyə, hələ doldan ıslahsız olana, evlərinə qaydəndən bir müdəsünələ, onunlaza övvədən muharibəsi iştiracıları, az sayda da olsa var, həyət yoldaşları. Çevirin o qəzəsin aradan qaldırmaq, Bunlar bize istəyirdən qaldırmaq. Müsləqirlik dönəmdə də üst istəyir, irmiyan var, var, məzbur-u şəhidləriniz var, irmiyan var, hasəsin, qurbanlar var, qarabağ var, birinci-kinci müharibəlirləri, şəhid alələrin bir ifranlar, məzbur-u şəhidlərin və imuməlindir. Həmə azərbaycan əhərisin səhidlərin görür. Dünyada birinci yerdədi, ətiyazlı vətəndaşlar, mün çox vurmaq görür. Məsələrinə də biz, dükkəktən qasırmamalik, bu həstas məsələrinə də dükkəktən daim isaqlamalik. Bir vətəsə, məsələrinə məhəsizə təhvəkçini deyirəm ki, qazi dünyasını deyəşir. Qazi dünyasını deyəşirlərinən sonura, onun həyət yoldaşımının pensiyası verirmiş. Uşaqlar 18 yaşından çitsiydi səhidlə verir, 18 yaşından yoxarıdırsa, ya da tələbə deyirse, bir qazının birinci qalaba muvaribəsə, qazisinin 50 yaşı var, dünyasını deyəşir, onun uşaqlar 20-25-dən yoxarıdır, 18-dən yoxarıdır, həyət yoldaşına deyirlər ki, sən 65 yaşında pensiyaləsin. Bu qadında məl bir məlganə, oğlunun qılsının gözünün biri olmayan, bəz əneşçisi olmayan, kalyas qada olan bir bizim vətən övrul adınması, əlçimi qəyabol edir, 30-50 səqadaqətlə xidmət edir, əlçim qurgul edir ona, əlçim ona xidmət edir, o onsuzda ömrün bu qadının dağızı alaq, əb psikoloji cəkdən sağlamlarına təsir edir. Biz buna deyir işçi, sən 65 yaşında pensiyaləsin, pensiyaləsikanda boyarılın pensiyaləsin. Və bunun sayı da çox azlı, hafiz mənim. 100-150-200. Buna müştəs, ədə problemləri var müsaəhədə, oradan başlamak lazımdır. Bəli, bax, buna müştəs nə alaq, sayı azlı, çimdir. Yəni, o zürvətə növul adının əyət yoldaşı, ona xidmət iləmiş qadın, əkəsizsində yaşamam. Yəni o deyilə qazi nəyət yoldur. Yəni, axta zabitlərimiz var bizim. 53 yaşında pensiyaləsik, pürsəkdirəsində təvvət edir. Təvvvət alır, bu dünyasını deyəşir. Çoxlar da böyük, bunu həyət yoldaşına vermirlər. O qazi, eni zamanda o da və itiram. Zabit pensiyasın deyirlər ki, səmi 65 yaşında İstanbul. Başkan qorbul ünlət. Dün vaxtlar məhdurlaşdırmalar də 50 derecədə parlıqlarını verir. Yəni, çəkərçivəsində. Teməlik bir məhsələdə məhsələdə. Siz orada birinci sadalabı zəyək, ən böyük problem oldu. Bizim qazilərimiz 18-ci yaşında 7 əskər xidimətə yaralanıq. Buna deyir ki, səmin işistazın yoxdur deyir. Senəm belə biz məvunat veririz, təqayət verə biliriz. Bu işistajı harda mı olmalıydı? Bu orta məhsələdə müqvələrdir. 5-6 yaşında hər-di hər bir xidimət haqadırsa. Bu da orta sağlamlarının tripti. Yəni, vətəl olun. Bir laf məhdiksizdir deyir. Bu istajı buna hardan yarana bulunur. Aqqu məhsələ də hesab edirəm ki, ən əsas aqqual məhsələlərdən problemlərdən biridir. Biz bu problemi də biliriz. Daha sonra isə biz qazilərimizin həyat yoldaşlarının da gələcəkdə malica məhsələlərin qazilərimizi bərabər tutmalıdır. Qazilərimizi qəbul edir. Hammız bir erişçi biz qazilərimiz səlif edir. Mənim hata ələl olup, sorbul olmayır, mələm olup mən qazi övladıyam, ələl övladıyam, ələl övladı, nə demək olduğunu bilməm. ələl övladı, nə demək olduğunu bilməm. ələl övladı, nə demək olduğunu bilməm. ələl övladı, kidimətdir. Yəni ona kidimət edə, qanımın nə əziyyətlər çəkdir, mənim özüm yaşamışam, görümüşam, bunu ixtəvədə mənə çıxıyam. Bu kategoriya da normal insanlar mənim bu umadır. Bir ələlə kidimət edən qadını bövlət də cəmiyyətdə, böyük yətiramla yanaşmaqın, böyük kidimət çövcətmələdir. O bizim qazimizi seçik hammızın əvvəzmə hər günlər xidimət edir. Bu, böyük bir sevciyə, böyük bir ətiramla ilə ilə. Mən təşəstür eləyirəm, bu mövzuda hammız təstəsə olmalıdır. Bu mövzuda hammız təstə olmalıdır. Hər çəssə olmalıdır. Bövlətin təşin üzərində düşməsin, hər birimizin üzərində düşsün. O nəcələ çoxla, hər birimizin ağrəsini, övladını çeşmişimizi, vəcələcəyəmiz çeşmişimiz, bu günümüz vəcələcəyəmiz sünksanlarını sağlamlarından çeşmiş insanlara da biz kidmət iləmələyik. 21-ü ömrün vermiş adam, şəhət olmuş adam. Sağlanmamı vermiş adama da günün içi saadın xosul verçində iləmələyik. Məllim onun övvladının hazırı, hər iləmələyik. Hər iləmələyik, məllimlər onların qurqunda bir iki dənə şəhədim. Çıq ağzın üçağı var. O, yaxşın reisikləcəyəm. O, hazırlaşdırmalıdır, o yüzden qürür hissi bilmələdir və onu səvə-səvəm çoxuna dikkat edəm və bütdün sahələrdə, hər çək olsun, bir gəl olsun. Biz bunu edərbəsək, kardeş türkçərinin umuniyyəsi var, türk dört üçünün vətəm muharibəsində biz nəcələk biləştik, nəcələk biləştik, bunu sistemət sevrə biləştik, hər düzü dələtdə biz olaraq. Şəhət bir qazilikdən böyük idioz sistem yoxdur. Qanaba mənəm məsələdən, çorafın məsələdən. Azərbaycanın hər məsələdən, hər çəndənməm. Azərbaycanında yaxşıya bütün xaqları, millətlərin qama oradadır üçün. Orada bir məhcədir, məddinədir, müqətdə siyara çox sağolun millətlərin. Təşəkür eləyəm, çox maraqlı çox üçün. Yəkət söz istəyibində ilhamiz bəyət söz verəcək. Mən görürüm burada iştirak eləyənlər. Məhriban xanımı görürəm, Ruhengiz xanımı emir bari xanımı görürəm. Başqa xanımlar da var. İstəsələr çıxşelə bilərlər. Əsa belməlmi görürəm. Yəni, Hürbuk Şunas kimi əsa belməlməlmində yaxin ki, bu sahədə məyəm faaliyyətləri var, yanaşmaları var. Əgər sözləri olsa, təbii ki, ilhamiz bəydən sonra olara da söz verə bilərək. İndi isə, buyurun ilhamiz bəyət. Çinlərinizi bildirin. Mən hanımın sağlamlığı rəmi məhdə çox təşəkür edirəm. Təşşilə bilərlər. Və özür istəyəm ki, mən gezi xoşuldum. Bəzi fikirləri işlə bilmələm. Mən vətəndə şüqlərin üstünün əməkdəşiyanla, ahdan rəmiyəmdə həm də özüm ağıdan nəyəm orada yaşayırıq. Və bu səvəqdən qazi də şəhid ağidlərindən bağlı problemləri problemlərin müthəmadı qarşılaşdırıq. Bu, hər gün olur. Onların, yəqin ki, mənə qədər bu fikirlər səsləndirilip, onların sosial problemləri, məhşət şəyhərinin yaşılaşdırılmasına bağlı problemləri, yəqin ki, bu səsləndirilip, mən bunu təşəl etmək istəmək, daha içi fərqlə problem var, onu bir də getirmək istəyirəm. Demək, məhsəl tərəfindən xəstəliyaqında şəhidətləmə verilir. Əlili, təyən olunan şəxslərə. Yəni, bu hərbəhəşim kamsiyasının yeçin rəiddə həm şəhidətləmə. Şəhidətləmə də Əlili, təyən olunmuş şəxsə, müşahiyyətsin müşahiyyətsiya ehtiyazın olub olmalı göstərilir müşahiyyətsiya ehtiyazı varsa həmin grafada ehtiyazı var deyil olunur. Amma məsələn, bu, altın bir soxlarında təmin edilir o grafada ki, bədi müşahiyyətsiya ehtiyazı var. Amma müşahiyyətsi kimdir, hansı formuda təyin olunur, hansı formuda ödəniş edilir, kimlər orasından seslidir. Bu, məsələ, hava da qaba hərədə. Məsələn, şəxsın tandağın bir nəsə qazi var ki, evində müadizadır. Hələ də ayaq elizarı vaparatındadır, bir ayaq amputasiya olunur, o mütəmadır olaraq sarıqları dəyişdirilir. Bütün bulan hamsı, xərzi, öz aləsinin bücəsində həsə edilir, bunu hədlədilir. Amma faktib olaraq bunun üçün ya, yaşadığı əraz tib məntəqəsindən və yaxud həyəm məkəkəsiz kəsikansindən, hər hansısa bir tibb atısı ayrılmalı və yaxud digər formuda bu qaşlanmalıdan səki bu boşluqdur. Faktı olaraq amma qeyd edilir şəhərdə təhəmədə və bir də qaşlaşdığım bəzi başqa məsələ də var ki, məsələn ayaqı amputasiya olunmuş bir şəxsin həmin şəhərdə təhət məsəlində müharibə dövründə məhdud yaralı qeyd edilir. Faktı olaraq adamın ayaqı dizdən yoxar istədən amputasiya olunur və bir də sosial problemlədən əlavə bir maliyyət problemi də var ki, məsələn qazilər hərbə həşb qamistəsindən kəsməyi üçün və yaxud da ki, digər məxsələrlə muayinəyi üçün və ya mühazəyi üçün harasa səvvəl etməli olurlar. Olur şey, məsələn, hərbə hostaldan paliklin qadan məlumat verilir dəivət edilir, qamistindən kəsməsi üçün. Bunun üçün ə, ə, məqvəli həmin sosial problemlədən azləyə nə də şi, yerləyəz-i raşmət organları həmin qazilərin nəqdir fərzin arsanması ilə bağlı hisp bir tədbücörlülər. Məsəl, ayran sosial olmuş həransısa bir qazi məsəl, adam arandan başa yana gəlmək üçün məzbur duşu bir miniş atomobilini tə çözü bron etsin deyəkdir. Çünki, arxada uzanmış vəziyyətdə olur və bir nəqvəl də müşahiyyətse olur öz bohunlarından və bu onusun əlavı bir xərzdir. Bu xərzdən bağırsanması istiqamətində də hisp bir tədbücörlük üçünə qədər. Məsəl, bu məsələlər hisp bir həransısa bir müstəvidə bu məsələlərin hallandırıldığımı və yaxud əşiklandırıldığını görməyəmşəm rəstmət istimiyyət. Və yeşun olaraq da bu həmin qazilərin maddi vəziyyətinin 10 süt əpis olan maddi vəziyyətinin daha da pisləşməsi nəqdir fəzələrin və yaxud bəzəni olur şey şəxsın tanıdıqın hətta ilə qazilərdə var ki, sırf maddim mümirlər və yaxud məcələrin ilə davam etərəm mümirlər, hansı şey bəzlərdə var ki, müharibə dövründə aldığı trammalarla yənişi, o trammalardan doğan əlavə fəsadlar da var sağlamıqlarında bunanı bağlı həsən edəm mümirlər çünki hər bir adqınlarında onların əlavə xəzit hərədi olunur. Qiz etmək istədiyim, bunlar müdədədirəm, sizin qeydərini üçün bunlar yararlarına almaqda da var. Bu bədər, təsək üçün. Çok son ilhamız və çox deyəri de elə siz deyildiniz o məsəlirlərim qeydərəmişim üzümdə. İndi daha geniş formada sizin özünlə nələ qəsaqınlıp yerdim, daha geniş məsəlirlərinin bağlı müzakirap alacaq. Dəstək lazım olsun, dəstək göstərəcəyir. Belə, ümumi, yəni fikirlər budu başqa fikirlər ulaf. Yəni, deyənlər olsa. Buyrun, biz yekumasız. Teşekkür edirəm konfransa gücə. Mən çox diqətlən qulaşdım. Emin Həsənlənin çıxışıda bir dəki indiki qardaşımız ilhamiz qulyevin çıxışları mən çox çözündüzü diqətimi çəkdir. Mən də təklif edirəm ki, yaralı qaziya baxan qadınlara həm sosial işçi kimi dövlət tərəfindən məvacı varırsın. Həm də o dəməli baxdığı müddət həmin qadınlara ıslaj kimi yazılsın. Ki, gələcəkdə onlar pensiala bilələr. Ona görə ki, onlar qaziya baxır yaralıya, keç bir yerdə gedib işləyə bilmirlər. O, onlara ıslaj kimi yarılsın. Sonra ilhamiz qulyevin çıxışında isə bir dəməli qazilərin o, getmələri ilə bağlı maliya xəçdəri məsələsindiyse təklif edirəm ki, o yaralı qaziləri, o vəziyyətli olan qaziləri dövlət tərəfindən ezamiyə xəçdəri ayrılsın. Malicələri ilə bağlı. Onlar malicə ilə bağlı baxıya gəlirlərse, rayon mərkəzinə gedirlərse, harasa gedirlərse onlar üçün ezamiyə xəçdəri ayrılsın ki, o ezamiyə xəçdərinə istifadə ediyib kimi sözləri ilə götürə bilirsiniz. Mənim təklifim bu qədər. Çox sağ olun, çox sağ olun Ruhengiz Khanın yaxşı təklifləkdə əslindək ki, canın vericilikdə əvvəl birinci grub əlilliyi olan şəxs üçün yəni, bu xidməti göstərən şəxslərə sosial belədə sosial staş hesablanır, dəmək staşı gedirdi. Anca qəndi prezidin təqaydı məyin olunup, ancaq bu çox azdır. Sosial mabinət yoxdur. Yəni, buna kulluqa görə ya hansısa formada dəstək yoxdur, taqkarına iş yerikim elə dextə, o da bir belə dextə əslindən rəasa bugün ictimai iş yeri dəlirlər hazır və mahiyyət özlə çox yaxçı bir ictimai iş yeri də. Bu tip işləri də ictimai iş yeri kimi elə bilər ki, insan ailesində əlil ol, əlilliyi olan şəxsa baxsın. Belə bir bizim birinci grub əlilliyi olan şəxsdərdən biri iştirak eləyi, intiqam əkber ol. Intiqam bəyi birinci grub əlildi, əlilliyi olan şəxsi də, müharibədə, yəni ikinci qaraval müharibəsində, o da minya tüşüb, özü belə dextə minna təmziləyən bir qurupda işleyib. Və belə bir vəziyyətdə, həm dizdən aşağı, sol ayağını dizdən aşağı və sar qovunu da yenədər bir secdən aşağı itiriyib. Bizində onunla da məşğul olur xıxı, ona baxılmasıyla bağlı. Yəni bu erli manad prezidin təqaydının alınması, bu məsələlən ən baxıb da mənyəm iştər görürük. Həmçinin qanvirojcə təklif eləyik ki, siz diyen kim? Bu məsələdə sistemli, sohibət erli manad prezidin təqaydından yox, səxorta istajından yox, bir tövblükdə hansısa təminatlı bir dəstək olsun, hansısa bir formada. Bak, bunu qanvirojcün təkimləştin məsələsində bizin əzərdə trub. Yəni, burda təkliflər verildi. İndi, əgər intiqəm əçbərovun məyin fikirləri varsa təvbi ki, biraz o dalışmaq qədər yox, artıq sözünü deyir. Bu danışı. O sağlamlığını vətənd üçün zəri olan bütün dəstəyini ifadəliyi və mən bir daha bu adamın tüm salında maheri bəyəni, intiqəm bəyəni. Burda başqa təqaydın, başqa dağzılərin. Hamsın, öz təsəkimi bildirəm. İndi, əgər intiqəm məlin fikirləri varsa buyursun. Yə, başqa şəfslərin fikirləri varsa diyesin, biz artıq yəkinlaşdırırız. Belə bakıram ki, əsəbəlim məlinin əlinini görürəm. əsəbəlim məlin hər qalda mənim tüm maraqlı olar ki, o da bu məsələdə heyi dirəsin, onlar nə qarşılaşır? Yəni, vəçil olaraq, bir üçün nasıl olaraq? Pulsuz hüvv yardımı lai həsi həyətə keçirən bir şəxs olaraq. Yəni, bu sahədə fəaliyyət göstərim. İndi, qəmbə, fikirlərimiz var mı? Sağ olun, buyrun, hər birinizi əxslərin, çox sağ olun yəni hər birinizi qula qastın yəni çözəl çıxışlar oldu, yəni mənə ilə qula qastmaz də hər həsi yaşlıdır. Çox sağ olun, çox sağ olun. Yəni, əsas böyrənmək, əsas bilməndi. Təşəkirəyə, biz sanmıssizlərin qarşısında borçluyur, bütün qazlərin, bütün qazlərin, çox sağ olun. Sağ olun, çəşəkirəyə. Şəvəlməni tişinlərinizi zəhmət olmasın? Hamuzda salamlıyıram, kısaca bir içi çəlmədimə istəyirəm. Buyru, buyru. Biz göstədiyimiz pulsuz hüququ yardım tərtibəsində əndi deyilən faqqlarla rəslaşırıq, yəni faqqlar oxşardı, bəzi artıf yeni faqqlar bədi bəyivlər. Ancaq mənbəyi birdi də bənin hamısını, qanun verici ilgildə olan boşluğlar, satışma mazılıqlar. Biz əlbəqda hamuz bir vəkçil olaraq, hüquq şunas olaraq şəhid alələrinə qazilərəp pulsuz hüququ yardım göstərməyə bozduyudur. Ancaq bir vəkçil mən bu məsələyət okunmaq istəyirəm. Yəni bir vəkçil içimləyəm. Bir vəkçil pulsuz hüququ yardım hüquq məsələyət. Məsələyət, hüquq məsələyət. Uzan başa olarsın bir ərzə yazmaq mı kifayətləm məli olurub? Çünki məkmədə təmsidsirlik bilirsiniz ki, mütlaq artıq müqabə bağlanmalıdır, pula ödənməlidir və bütün insansalarda da pula tələbi olunur, həm də dövlət ürüsünür. Üstaxçayla bax indib sağa bizə müraca tilirlər, əlili ilə bağlı, müqtəli pax indi sədəlanan problemlər mə bağlı. Biz anca kifayətləm məli olurub ya konsultatiyna yada ki sənədlərin yazılmasına. Bu şəxslər isə bilirsiniz, oların çoxu psiloloji vəziyyətini bilirsiniz, məsələn salat səviyyəsi tətək ki, hüququ deyin və bunlar məcbur olurlar, çünki özləri öz hüquqlarını məkmədə müdafələm məli olururlar. Və çox vaxtdə o hüququ məsələləri lazımı qayda da çaptıra bilməndir. Mən əsab eləyələm ki, psiloloji yardım öz yerində əndi bu çönəlili yəsasında şəxsit təşəlbismə. Anca qanun vericiliyi də bu özəksini taqmalıdır ki, şəhəd alələridir, sonra qazilərimizdir, umumətlə, mən bütün o vətranları orada alələrdim ki, bu kategoriya ki, əsab eləyəm ki, psiloloji yardım göstərilməsi qanun vericiliyi də özəksini taqmalıdır. Mütləq bu olmalıdır ki, həm də ki, biz bilirək, kəngib bizdə psiloloji yardım institutu hələ ki, yoxdur, əh, tam formalaşdır. Bələ, ona görə də mütləq bu özəksini taqmalıdır ki, onlar özləri gədim məkmədə özlərinə təmsil eləməsinlər. Oları, çünki qarşı tərəf görsən ki, hər hansı bir müəhzədi çutakı sosial müdafafondur, 10 hüquq çınası gələyir. Çutakı digər bir müəhzədi ya, əmə hüququyla bağlı ola bilər, digər hüquqlarla bağlı ola bilər, məsələn, çutakı qanumu, uşağları, qəlirlər gələdirəm, ola bu hüququ yardımə anca qizmə alabilirlərdə, məkmələrdə o təmsid şey olunur. Mən bilən, bax, bu qanun verəcəydi iləqdə, əgələs olunur. Məsələn, bunun mekanizmləri yaranmalıdır, çox yaxşı fikirlərdir ki, bu məsələn, məsələn, müəhlə qan verircət təsbit olsun. Ancaq bununla yanaşı, məkmələrdə iştirak eləyə bilirik biz. Məni, oradır bu məqavləkçə mələyə məsələtinə zədətilir. Əgər sizə elə, insanlar müraca tələsə, məhkəmə tərəflərində yönəldə bilərsiniz. Yə bir tövblükdə belə də indi, dəstək olabilərək. Biz də əvvələr sizin kimi qarşılaşırdıq, deyəni, nəsil məsələ, bunu məhkəmiya qədər əparas taşıyaq məhkəmədə olan müklərin daha səmərəli olsun deyə özləri təqqalıq, səmərəsi sürgün müdafə olmasın deyə bu şeyləri eləmişik. Yəni, məyəm imkanlarımız var, çıxırıq, bu ilahi çərşivəsində məyəmqədə məhkəmələ çıxırıq, buyurun. O yaxşı aldı. Ancaq, bu məsələ məhkədən asılı olmalıdır. Yəni, məhkəməsində yəni zədətilir ki, gətirilməlidir ki, sistemli bir halıxın bövlət dəstəyə olsun. Normal hüquq, yəni, təmləto müdafə mekanizmi olsun. Və həsə bilirəm ki, bizim çox yaxşımı zakirə alındı. Bəzən biz reqilam etməyəm yıkmədik ki, burada adamlar istədiyi kim danışsın. Bizim üçün həm də maraqlı idi ki, bu sohədə başqa nə problemlər var onu öyrənə bilər. Sabah təkliflər hazırlayanda hüquqanın vericilikdə sırf olaraq həmin görə bilməyəcəyimiz məsələlər varmıyı, təbii ki, biz də bu təhlilər yaparırıq. Həm də preq kədə nələr var? İmumilihdə hüquqü müdafəs sahasında nə düzgündü, nə edilmələdiyi, bak bu məsəlirlərinin bağlıdır ölməsi. Yəni, bizim bu vədinarın da əsas məxsədə olunan ibarət olub ki, həmi hüquqü məlum aqlandırma olsun, həm də bu sohədə vəcid vəlzət övrənilsin və belə də. Yəni, həm də o olay hənin davamlı ümumiyyətlə proseslərə təhsil baxımından gəlçilət təklifləri verik. Bu təkliflərin indi qəyabil olunma məsələsində nə qədərdi? İndi mənf ki, çiləşirəm ki, orada da bu suda hədə advakası məsələsində parılması, mən daha çox ümumiliyətdiyim o idi ki, ictimai şuraları bu proseslərə cəlbirlik bu vafəq qurumlar arasında, yapıqda qaydisə forması, indi bu sonraki məsələlərdir. Hamıza təşəkkül edirəm, xüsusən sona qədər istərək edilən, hər kəsə, hər kəsə dərin təşəkkürmü bildirirəm, bizim hərçilərə təşəkkürmüzü bildirik, qazlarımıza təşəkkürmüzü bildirik, qadınlara, və tövbliklə istərəkçilərə hamısma təşəkkürəm. Çox sağ olun, çox var olun, biz bundan da həsə bilirəm ki, bu webinları yekunlaşdırabilərik. Bir daha qeyd edilirəm ki, biz bunu sosial çəbəkədə yayacaq, çarşacaq ki, daha enst qox insanlara bu çatımlıq olsun və təbii ki, həm də bu məsələlərlə bağlı yaqın, ki, bize ərəylər, fikirlər, bildirəm de olacaq, təkliflərini verəm de olacaq. Yəni, məlumatlanmayla yanaşı, sorular o geniş aduturyadan biz təkliflərdə münasibətdə alabələcək. Şamınıza təşəkkülərik, bir də haşdəkinizə görə çoxsa olun, çox var olun. Yəni, belə layxə həyat adımın, kamında sadımın, hər birinize dəri təşəkkülünüzü bildirik. Var olasın.