 Bəşər tarixi yaranışdan xeyr və şərin, ağla qaranın, özümüzlə əhrimənin savaşına şahid olmuştur. Biz Azərbaycan Türklərin tarixi də bundan sisna deyil. Çoxdaş tariximizin şərəf seifəsini vərildi yərkən, şüphəsiz ki, ən parlak seifələr, Məhəmədəmi rəsuzada öndəriyində cümpriyyət qurucu varmıza, eləcə də iddi önlilik sonra o ənəni yaşadan əbülfəz ilki və idədiyində istiqlan mücahirlər nədidir. Əgər son 30 ilin milli demokrati mübarzə yoluna əzər salsaq, isər milli liderimiz rəsuzada, isəsə donun dəyəqətli əskəri, əbülfəz elki və emməyi nəkti yola sadıq insanların sırasında Arif Rəhəmoğlu imzası, şüphəsiz ki, hər kəs kərəfinlə sağıyla qəbl edilən isimlərdəndir. Son 2-10 iddikdə xormalaşan gəlziliyi üçün, bəlkə də kimdir Arif Rəhəmoğlu sualına uğrduya çıxabilər? Arif Rəhəmoğlu Rəhəmur 1955-ciyenin qızmar bir yay günündə, augustun 27-sində ünaya göz asmışdır. Orta məşdə bir yüksə girmətlərdə bitirən gənc Arif, indiki bakilövdət ünbəslətinin saloya fakulasına daxılı olur və məşh elə bu tarifdən sonra onun həyat ve mübarzəsinin yönü dəkiləşir. O dənəmin İsidin tərəkiyyatının üzvü, gənc müəllimi, əbifəz elçibəylə tanışlıq, artıq Arif Rəhəmoğlu'nun yaşamında yeni seyfənin açılması idi. Universif həyatında məz, əbifəz müəllimi rəhbəliyilə antisəvet quruqlarda ütrak, Arif Rəhəmoğlu'nun deoloşu dünyaya görüşündə xüsusi izlər braxdı. Hətta əziz müəllimləri DTK zindanına düşəndə bələ öz fayətlərinə dayandırmalılar. Arif Rəhəmoğlu universiteti beləcə bir əskəşmə keçli, bir əs savaşta amma yüksə qimetlərlə bitirələk doğma nəxşivana dönür. Onun nəxşivandaki fayətəq da əziz dostu tanınmış alim əli Şamil öz xatrələrində belə yazır. Universiteti bitirdikdən sonra, təyinatımı nəxşivanda şiçər qapsı dəzətinə verməsi edirlər. Büyüsoqtələvə yollaşlarımız kimi Arif Rəhəmoğlu da unutacağıdır. İşələ gətirdi ki, onun da təyinatını ətaboa yurdu nəxşivana bir edirlər. Babək rayonunun vayxır kəndindən müəllim işləsə də nəxşivanda yaşadığından hərdən xüsədə sayxana dair görüşürdür. Eləhəmin günlərdə, elin və həyat hırdan allan 1978-ci üçüncü sayında bir daha araz haqqında adlı bir məqalə nəşir edildi. Məqalənin altında Arif Rəhəmoğlu yazılmışdır. Səhvet Mürəmsə, məqalə cəmi bir səifiydi. Milli dəyəri və elimi inandırıcılığıyla, diqlətmi çəlbərin yazını tandıqlarıma, peşə yollaşlarıma da okumaqı məsləyət gördü. Məsləyət gördü. Kəndin müəlliminin belə bir məqalə yazmasına, həm də elin və həyat kimi nüsuzlu bir jurnalda nəşir eddirməsində şüphəylə yanaşanlar doldu. Mənim olunla, elimi hədəbi mövzuda söhbətlərim olmasa da görüşlüyü də təbək ettim. Və uhurlu yarısına görə, sevindiyin edildirdi. Bir dün iki yıl sonra Arif, Azarbaycan Elimer Akademiası nəsim adına deyikləyim üstün aspiranturasına daxır oldu. Naxçıvan Dövlət Pedagogik Universitetinə şəgirdi. Ondan sonra görüşlərimizin söhbətlərimizin saya attı. Mahmud Qaşqarinin Divan Lüqətün Türk Həsərinin dexkası, Azarbaycan Elimercisi nədə dişərtə isəyə yazdı. Həmin illə də bir milli oyanış başlamışdı desəm, yəgin ki, yanlışlıqa qol vermələm. Səlxanlarda gənzərin bir soğunun söhbət mövzusu toponim və hidronimlərin Türk kökənli, danışıqda şilətdiyimiz sözlərin hansının ərəf, farz, Avropa hansıların Türk mənşəli olması idi. Bələbaqlarda əksəriyyətimiz xalq etmalo yesnə üstünlük verirdik. Arif isə dil qarqını öləm deyilmən məsələni elmə əsaslarla qaynaqların dili ilə izah etməyə çalışırdı. Buna görə də çox vaxt bizim mübahisə və müzakilələrimizin ən nüfuzlu hakimlə çevrilirdi. Səkçənicillərin ortalarından kəskin dəyişməyə başlayan iştumai siyasi müdddə Arif Rəhmoğlu artı olayların mərkəzində yer alırdı. Bələ ki, həmin dönəmdə o naxsıvandaki iştumai siyasi və elmi çevirlələrdə artıq tanınmış simaya çevirilmişdir. Nəhayət, səkçənicillərin sonlarında Azərbaycan xalcəyəbəsi tarıq səhnəsi nə qədən qoydu. Naxsıvanda onun ilk təməlini qoyanların başında da məs Arif Rəhmoğlu gəlirdi. Təsadüfə deyil ki, o günlər naxsıvand kimi kisi bir bölgənin xalcəbəsi fəalladilə danışırlar aparmağa, Savitva Karnis Partisi Mərkəzi Komitəsinin kətibi Girinqo, Şövbəm Birlimi Khaylof, səsirli millətlər Savitni nəsəlidə Nişanov, gögəbəy genralları Azərbaycan Karnis Partisi Mərkəzi Komitəsinin birinci kətibi Vəzrov gəlmişdir. Həmin görüksərdə də Arif Rəhmoğlu bir ideolo kimoğlardan müşsək bilə maliş olduğunu göstəlirdi. Ölkədə milli hakimiyyət qurululduğundan sonra Arif bəyhələ dənaxsıvand deyilir. Əbülfəz bəyin dəfələrlə diplomatik şədəvət etməsdən baxmira, öz fəaliyyətini vətəndə dav məktirəcəyini bildirir. Nəhayət ideoloji şəq birəkdən bağlıbına qurulmağda olan müsləqil Azərbaycanın millili ideolojiyəsinin hazırlanmasındakı xidmətlərinə görə, Əbülfəz əliçə beyonu Azərbaycan xalcəbəsi sədrinin ideoloji işlə rüzər mavinin vəzifəsində işləmək üçün baxirə gətirir. Arif Rəhmoğlu hükümətdə üççəyh vəzifət müşcəhbədaçlarının bizi ideolojiyə gərək deyil, həvet hükümətini ideolojiyəyə dayanması məhvəkti düşüncəsində də qarşıq quralaq, suçvarında, müzakilələrində daim, millili ideolojiya olmasa müsləmləkədən yeni qurtulmuş bir müdili hükümeti yaşatmaq mümkün deyil fikrini təbləq edirdik. Millə hakimiyyət devirildikdən Əbülfəz əliçə beyonu doğma kəndikələkə yetməyə məzibrolduğundan sonra təziqlər həpislər kiləvhal alsa da, Arif Rəhmoğlu gecə və gündüz Azərbaycan xalcəbəsi gələcəyəni boş qoymur, haxsız həpsolunduğu günə dək cəhbəsləri, tətiqalıqdan uzağlaşmaqa, Azərbaycan dövlətçiliynə sadıq olmağa daha rasyonal mübarizək çağırıq. Həpisdən çıxıdadan sonra da, istəhsulu əhval üyəsinə uzaq bütün fəaliyyətini Azərbaycanda dövlətçiliyn qorubmasına və məkəmləndə edilməsinə yönərdən Arif Rəhmoğlu bütün azərbaycan birlikində geniş fəaliyyətə başlayır. Bakti dövlərkən, siyasi təbuxatın əsasları, səsiəlu yədə parkiyaya daxılıq quruplaşmalar və Azərbaycan xalcəbəsi partiyasında yurt fraksiyasi kitablarını nəşir edirən, ideologiya, millik kimlik, millət, milləfləşmə, bu başqa bu kimi anlayışlarla bağlı araşdırmalar aparmaqas alışan Arif Rəhmoğlu kimlincillərin əvvəllərin də sağlıq durumu ilə bağlı muhacirətə yetmək məzqurətində qalır. Artıq Arif Rəhmoğlu'nun muhacirət həyatında xüsus ilə sağlıq durumu ilə bağlı bütün enişi öksulara qalır almışdır. Koşbəklikdən, görsənli alimimizin ilə muhacirətdə də çox dəyəri kitabları kışıxizi görmüşdür. Elçi bəlki düşüncə sistemi, səsiəlu yədə parkiyaya daxılıq quruplaşmalar, Azərbaycan tüksəsə edə bir dilində bitövləşmə və düzgün yazı qaydaları. Bu tövblük qibləsinin elçi bəl yolu azı kitablar Arif bəyin son illər dilçiləyimiz və milli qalo qiyamıza bəxşətdi əvəssiz əsərlərdir və yəgim ki, həlinəkçə nəsi əsərləri də bizi gözləyir. Arif Rəhmoğlu İsveçlə yaşadığı son 15 il ərzində zaman-zaman sağlıq durumunda problemlər yaransa da belə Diyas vuraq haliyyətindən də kanarda qalmadı. Belə ki, yaşadığı götübur şəhərində Azərbaycan evini təhsil etməklə illər də soyq Avropa-Azərbaycanın isti nəvəsini yaşatmaktadır. Onun İsveç-Azərbaycan Federasiyasındakı fəliyyətləri də qurbəttəki çoydaşlarımıza örnək sayladılar. Məs Arif Rəhmoğlu'nun ideyə məlifi ilə hal hazırda İsveçli Azərbaycan adına çalışan dərinəklərin sayı və fəliyyətə hər gün genişlənməklədir. Bu əzimkarlıqın sonucudur ki, hazırda İsveçdəki Diyas vuramız, dünyanın ayrı ölkələrin də muacirət həyatı yaşayan soydaşlarımız üçün mimunə sayılacaq fəliyyətlər ortaya qoymaktadır. Arif bəyin son günlər təhsil edilən milli hərəkətçular birliğinin təhsilçiləri sırasında olması isə, əbülfəz Elçi Bəydən sonra milli demokratik camiyyədə hiss edilən borçluqların yaxın gələcəyidə aradan qaldırılması müzəsində verir. İla Arif bəya can salda diriyir və hətin yolundaki çalışmalarında quhurlar dirilir. Qubilay 65 yaşınız Azərbaycanımıza qutlu olsun, əziz Arif bəyin.