 Sən bunlar nə nə barış qaqdarır sanki? Sən Afrika də yaşam yəriməni həfəndindən, harçıqından soruşursan, sən düşməngin bir türk. Olur və bizim düşməngimiz olurlardır bir araya gəlir. Sən niyin təbqiqat nə farısan? Niyyə təzədən sürəyib qətirib yərimənləri isimizə doldurub təzədə növbəti gələcək nəsirlərimiz üçün faciha hazır yərsən? Dəyarlizləyəcilər, kanal onun üçün eferindən sizləyəsə alaməyirəm. Eferindən mən Şamı Yəməs izinləyəm, Qonarım 8. Regisor, Senarist və Aktiyur, Azərbaycan Dövlət Mükaffatlı Lavriyatı Qalqatisti Şeyhəbdül Mahmut Bəyovdu.əbdül Məlləm, xoşqə ödəsizi. Xoşqə ünləyəsə olsun.əbdül Məlləm, son günlər biləsiz ki, dövlətimiz, xalqımız üçün ağrı günlərdir. Səntiyabın onun üçün də Evin Aslanın Geniş Migiyaslı Təxəbatı Nətsəsində Azərbaycan Olsusu Seysən Şəhət verdi, xeyli sayda yaralımız var. Amma ünləsiz ki, bu Təxəbata qarşı Azərbaycan Olsusu Qətiyyətli Cevab əməliyyəti ilə cevaf verdi və Zəngəzörün gölçənin bir sıra yüşəkiklərindən nəzarəti ələk etirdi. Siz bir ziyalı kimi necə düşünürsünüz? Ordumuzun bu Qətiyyətli Cevab əməliyyətini necə dəyələndiriz siz? Əvvələ təşəkür eləyirə, ilahinin çütlük deyilən bir idarəsilik qanını var, yəni şəhər, şehir, mənfi, müsbət, işik, zulümət və s. və s. və məhəbbətə mütlə inam olduğu kimi nifrətə də mütlə inam var? Bu, mühəbbətə inam olanlar mühəbbətə nə qədə bağlıdırlarsa, o nifrətə inam olanlar, yəni şeytan, iblis və adəmin asbəti var. Bu mənada bu gün çox təşiflər olsun ki, cənnətməkən Azərbaycanda biz yaxın ki, bu ilahi bir sınaq elə eyibəcər elə mırdal bir xəyanətə tüşkəlmişik, artıq 200 ilə yaxındır. Və bunun hələ sonu yaxın ki, gömək üçün biz mütlək ərar almalıyr, səfərbər olmalıyr və bu işə bir dəfəlik son qoymalıyr. Bir üç sən, demək, mən neyə görə mütləh mühəbbətdən, mütləh nifrətdən danışdım? Mütləh mühəbbət bizim acılı, ağırlığı, facəli olsa da görür yerimiz, fəxri yerimiz, inancı yerimiz olan balalarımızı, şəhətlərimizdir və qacilərimizdir və çox acılı, ağırlığı olsa da və mən düşünürəm, və mən inanıram ki, qalqın evladı, qalqın balası, məsul müqəttəs dəyərləri, müqəttəs səviyyədə qoruyub yaşanmağlarında. Və bir misal var, bunu biz illər dişdədir, ki, mən bəz zərib məsəllərə düzəlişləri eləyirəm və görürəm, düz başa düşülmirəm, amma konkret kimin buna qarşı etirazı varsa, gəlsin mən mən deyirəm başa sələm. Bizim indiyə gədər hər yeri de o gün şəhsənirlər torpaq uğrunda öləm varsa vətəndir. Mən bunu qəbul öləyə bilmirəm. Ölü vətən olmaq lazımdır, öldürü vətən olmaq lazımdır. Mən hər dəvə bunu kekrələri eləyirəm, səhəm dəyirləşinə bir daha deyiləm ki, ayn millət ayxal, gəlin bu günləm, dünləm, nəm və sabaxtdan alalarımızı öldürü vətən olmağa kökləyəgən, o ruhta kərvi eləyəgən, ölü vətən olmağa yox. Olsuzda muharibə bir tərəfi ölümdir, bir tərəfi qəhrəmandırdır, bir tərəfi qəyanətdir, qorhalırdır və s. Lərinə gəlinətik olaraq, mənim dediklərin birinci isələri bizim qalqa ayətdir. Bizim qalqın əsəbi ilə kanı ilə çox oynamaq olmaz. Və bizim qalqda orta məxrəzi yox, gə bilədir, gə bilədir. Və son həddə gəlbə, bu xalq səhərbər olursa, bunu həzət beygən bərimizdə, dahilərimizdə zaman zaman deyibdə. Əgər son məqəmdə bu xalq səhərbər olursa, və onun intüqamı da, onun mübaricəsi de, onun kanı müharibələri də amansız olur. Və mən səhərbətimizə keçməzən əvvəl çox səhərdim ki, bir inancadam ki, bir şəhət, bir hazü ki, o şəhid olan, qazi olan balalarımızın sağlamlıqı isim və ruhlarına bir dua oxuyum və ondan sonra səhərbətimizi inşaAllah davam edək. Buyur qəbdiyim. Çox təhəsiflər olsun ki, bəzən bizim rəsim vəzlisərdə, hətta şəhid toplantılarında, məqəllarında, nəyə görəsə deyirlər bir dəğəkə sükut, bir dəğəkə sükut sözü məhət çatmır. Mən ölçmişəm, bizim fatəmiyiz bir dəğəkə çəkir. Nəyə biz Allahın kelami ilə şəhid olan balalarımıza, dünyasını deyəşən axaqqallarımıza, övvulatlarımıza, əzizərimizi, nəyə biz fatəyə dua soqdum ya bir də sükut eləyək, sükut eləyək, başım çıxmır. Və bu mədə, bismillə rəhmən rəhim, əlhəm dəllə rəhmələm, ər rəhmələ rəhim. Maliki yaməd din yəkə nəbi dü yəkə nəsdəkir, iftənəsi fatəlib əsdəkir. Sırat eləziynin ən ələmd eləyik, ələmrəm ələk, ələkim kələddəli. Bismillə rəhmən rəhim, qülfələlləhün şəhid, Allah hüqusa həd. Ləmi eləkələr, ələm yuldətələr, yəkələr, qüfubən əhəd. Allah və qəttəs məğəndə şəhid balalarımızın ruhunu şədd eləsin. Allahın dəryağında hürmətli izlətdiləsin və qazi balalarımızında, qazi evlatlarımızında Allah falardan çan sağlı qarziliyyək. Və mən istəyirəm ki, məyəm bir məqəmlar var, klassik məqəmlardır. Orada, qalq dövlət bir vəhdətdə olmalıdır. Bir yerdarya gəlmərdir. Onun birinci adı vətəndir, onun birinci adı şəhiddir, onun birinci adı qazıdır, onun birinci adı qalq sevgisidir, dövlət qalq sevgisi. Əgər dövlət yoxdsa nə torpaq var, nə qalq var, nə hakimiyyət var, hər şeyin kökündə qalq faktoru durur. Başa düşürsən, ona görə də hər şeyin sənə bir qalqdır. Və qalq narazı qalsa bir hökumindardan hakimidir kimi dəcək zamanda bu mənada mən elə düşünürəm ki, bizim ən böyük müqəttəs də yerlərimiz, məsəl, dətən attı, torpaq attı, dövlət attı şeyin qalqa bağırlığında. Qalq olmadan buların heç rəhəmiyyəti yoxdur, torpaqda boş torpaqdır, dövlət də boş dövlətdir, və dət. Və bu mənada çox böyük müdürük bir kelamımız var, bizim kanistutya da birinci maddədə hələmməs bundan başlayırır. Yəni, ulu öndərin bize miras koyduq ki, müqəttəs kanistutiyamız, ana yasamız, kanın kelamımızda bu deyilir ki, dövlətin mən bəyi qalqdır, qalqın da qarantı prijdətdir. Yəni, qalq birinci faktırdır, bunlar olmada qalan şeylər olmur. Və bu mənada Allahə şür xalqımız var, İlahi Hricasinin cədnətməkəl torpaqlarımız, dövlətimiz, dövlətçiliyimiz var. Heç təsatıdır diyor ki, bu günki müştəqil Azərbaycan dövləti sayı itibariyindən tariqən bizim 17. müştəqil dövlətimizdir. Mən bunu təkirət-təkirərinə görə deyirəm ki, bu insanların yadaşında qalsın, dünyada 56.500-dən yoxarı millətlər yaşayır, xalqılar, tayfələr yaşayır. Bunların dövlətli dövlətçiliyə yoxdur. Bu günki yarlıqı dünyanın bundan ibarətdir ki, 6.000-dən çox mövcud olan millətlər Cəlbi cümunətən 200-səşdə deyirəm ki, dövlət var, dövlətçiliyi var. Qalanların yoxdur. Amma cəniyim, tariqən dövlətli dövlətçiliyən olun, bu genetik olaraq Allah rızası inandır. Biz de həməş ona dəyər vermişik, elimizdən savadımızdan, müdürük kelamlarımızdan, zərb bəzəllərimizdən, şifahı xalq yalancılığımızdan, müqətlət kelamlarımızdan, fəlzəvi deyimlərimizdən, dünyaya bəs edəcək qədər, dünyaya imuminlikdə çatacaq qədər bizəkim, dünyaya əxlaq mənəviya tariq dəris edəcək imkanlarımız var. Və bu mənada mügünlərdə çox ağır dəşətli facələr yaşadık, nöbbbətlə və yaşadık, dəris edəcək, mən biraz fərqli düşünən adamım, mən həməkə düşünürəm ki, yəni bizdə özümüzdə heç bir günah yoxdur, Allah tağla bizə cənnətməkən bir məməkət verir, və yerin altı yüz tam sərbətlərdir, düşünən beyinlər verir, ağırlı zəkarlar verir, planitar, kriyəti düşüncəli insanlarımız var filanlar, zaman zaman dünyaya dəris edəcək, dəxil şəhsiyyətlərimiz var, əxlaq mən və insanların formalaşması, mədəni civilizasiyaları yaranması vaxumundan həməşə öndə olan məsiyyət verən, məsiyyət verən daxilərimiz var, yaxşı bəs püçünbuların müqabülündə bizim zəhif cəhətlərimiz nədir, və nədir ki, bu 1828-i zildən başlayan Rus İmperiyasının işxalçı siyasiyyəti və ona bir alət bir vasitə olan, indi gəl biz əriməni deyək, şöybətimizin xatidə mən əriməni, mən əriməni sözün ümumiyyət işlədmirəm, çünki belə bir millət, belə məsəlilər, dolayı özərinə haydi eləyən, tayfa toplumu deyək, dünyada mən 6.500 millət deyədim, tayfələrdin osa on binlərinə, 100 binlərinə tayfələr var, olaq hətlə bir qiydiyətə də düşmünlər. Bu mənada bəyi, mən elə düşünürəm ki, çünki mən hətlə sos harayı qaldırmışdım, mən təxnini bir 5-6 hərbinin əvvəl əriməni televiziyalarının birində bir müsabiəq ulaqasdım, demək dünyaya silah alıverçiliyin, ən böyük mafiyozarından biri, vardaniyan hətli bir iğ əriməndi, masqı və ərimənsin, masqada yaşayır filan. Və bu gözlənilmədən və bu ərimənslana gəldi və oradan da gəldi Qarabaxa və çox qəribədir. Bu dünyanın bir nümrəli silah alıverçiliyin, bu silah mafiyozudur. Və o verilişlə də səhvibət, əriməni xalqının böyüklügindən güya bir xalq olaraq bunlar əvvəssiz qəhraman olduqlarından səhvibət getdir. Və Rusvaisi muharibənin uduzmaqlarına da don qeyindirilər ki, güya burada buları silahları köhnü oluq, Ruslar buralarda bazı silahlar vermiyiblər və ona görə də başa düştüm ki, vardaniyanın narıhaçlıqı qəvək ərimənslana gəlməsi, artır mən demişdir, çox ehtiyyatda olmaq lazım. Burada bu silah məsələsi var burada. Və ərimənslər gecə gündüz özlərini xaq qazandırırlar ki, güya bunlar muharibədə silahlarını zəhibdəki köhnə silahlar olduqları siluzurlar. Burada xalqın qəhramanlığından, ruhundan danışmırlar. Çünki müxtəlif ölkələrdə yaşayan, müxtəlif çinistən olan yaşlıya, qoca, cəvan, oravətəndaş olduqları, ərimələxəms bir mənəli şəkildə deyirlər ki, biz tariqı şəxsi yədik, biz böyük milliyyətik, biz məqlub edilməziz. Bir döşkəni kansı ki, tariqı həgəttər, tariqı faktar bir mənəli şəkildə konkret mentikləm. Elmə dəqi istinədən, bəllə olə ki, bunlar heç bir şey deyirlər və ömründə də bunların insanlıqdan, kişilikdən, qeyriyyətdən danışmələyiz bir hülaqları yok. Və mən bunu deyəndə və burada ikili standart oyun gittik. Əvvəl ovardan yağın nöbbəti dəfə Rusiya'da qazanıb, Rusiya'da əldilədiyi milyar tariq, Rusiya nöbbəti və xəyanət elədi, qribəyədə burada yada düşür. Və özün bu sanksyəlardan qorumaksın Rusya vətəndaşdırından çıxartdı, gəldi oldu elmərisindən vətəndaşı. Həm Rusiya nəyi əsabına qazandırın, milyar tariq qoruyum saxlamak məqzəli gittik. Həmo milyar tariq nəyi əsabına elməllərə çox gücli silahlar qətirdi. Və sonuncu muharibədə biz on şahid olduk. Hətta iki, yarın milyar tariq ki, silahın biz olalım məhvələdi. Və mən bu vaxt deyib, birisən o vaxt bir iki dəm suabəmdə deyəmişdim. Biz bundan nə rahat olmadık. Belə deyək də həlləlik adın belə saxlar, bu dağlıq qarabak deyilən, xan kəndi deyilən, sistəkənə kert deyədikləri yer həllakı bizim hüquqə iqtiyarımızdadır. Niyə oraya gələnlər bizim cazamız olmadan gələnlər? Niyə oraya gələn təhlükəli indömen o persildənə danışıbın madam, kaftar qadın qabı qabı düşüyüb bütün dünyanın qarşıdırıb? Pelosi. Niyəmsi pelosi nə deyəcəm filan? Niyə görə biz dərxal o vardan yanı biz zərəsizləşdirib onu həbsə eləmədik. Və yaxud oradan sürgü dələmədik. Niyə? Niyə? Həç 20-25 gün keçmədik. Buyuruz. Növbəti qəyənət, növbəti qırıqın, növbəti facelə rotalıqa düştü. Birisi, hadisələrin arxasizin gədmək lazım, önündə gədmək lazımdır. Nəticənin müzakir eləmək lazım, səbəbi müzakir eləmək lazımdır. Əgər, biz səbəbi müzakir eləyib nəticə çıxartmırıqsa, anca nəticəni güdürüksə, nəticəni müzakir eləyiksə, biz hələ 200 yıld davam verilən bu xəyənətin növbəti dəfə yenə yaşayacaq. Əbdürmələm, bu əməliyyətdən sonura, daha da olsun evmanistanın təxərbətinlərə cahaf verilən əməliyyətdən sonura, dədiyim kimi Azərbaycana olsun, gəzi və gölçədə bir sıra üşrəliyyələrə nəzarəti elə kəsivdir. Sosial şəbəkəndən Azərbaycana segmentində buna qarşı iratlar oldu ki, Azərbaycana hakimiyyəti, niyə işxal altında olan, hazırda xocalı xan kəndi, Ardaraq, əskərana daxil olmalıb, evmanistanın belə dəbbenaqaq təşkilatları tərəfindən tanınmış ərasına daxil olur. Ümumiyyətlə də şəhətlərimizin nəyəm müqabilində olmasına irat bildirirlər ki, niyə öz qanunu, şəhətlərimiz daxilunda olan ərazilərə girmədik? Sizə bu fikirlərə münasibətiniz nəzədir? Yandıran, mənə od qoyan, Şamobə, biri səm binlədir. Və çox qəriyyəbədir ki, əvvələ, sənin adın dedik ki, xocavət, dəxocalı da vəs. Bunlar ölkərin işinin ərazilərdir. Bunlar bizim iç problemimizdir. Ətrafi, təmizləmədən, təhlükəsizi ki, bərpələmədən, mənə xovaq deyibmişdim, şahismar xətə edən də sınat qətirmişdir. Və ikinci, hansı coğrafı, hansı binəxat təşkilatların tanıdığından sövbət gədə bilər ki, tarixən hansı binəxat təşkilatlar bizim haqq sözümüzdə dəslə veriblər ki, bizim haqq işimizi müdafələyiblər ki, və məni yandıran, bizi ənev olaraq düşmən kəslən xarici ideologlar, işyəxətçilər deyil. Olara içərdən, üzür işləyərin ocaq qalayan, onları içərdən o yandıran özümüzdinklərdir. Əgər sən, daxılında olan bilmirsəkə, hələ, düşünmirsəkə, ərimərisdən atlayı ölkə yer yoxdur, bura gərib azərbaycandır, ən qədim bədəniyyət mərkəzin, dövlətçilik mərkəkəzin, ən qədim ərazilərindir. Mən də bir eşlə günün əsərləri var. Mən də ərəvan xanlığının tarixi bayraqları var, əldarı var tulaq. Birdənə, əriməni, xristiyan, mənbəynə, rəskələnəzə heç bir şey yoxdur. Xamsi sənə məqtus şeylərdir. Niyəsən, ideologların, üzür işlərin, düşmən də əriməndə yırtıq vədriyə ən sudaşıyanların olardan danışmıqla, xocavətlə, xocavətlə danışırlar. Biz əgər sərhətlərimizi müəkəmləndirək o bəsələn həlləyək və ondan sonra inşallah bəlardı automatik olaraq həll olunacaq. Məs əriməndin qurduq oyun siyasi şodu bız, məqamların üstündə qurulub dünya ictimuniyyətin alıdadıq çoxdurmaqsın və çox təsivki isimizdən dolara dəsinək gələndə artıq bələrin yalanı, rəsmüləşir və dünya da bunu həyəgətin qəbulir və bizə qarşı bir sila kimi ideoloji təxribatimi, təbulqatimi su istva delirlər. Mən bulardan danışıraməm isə başa düşürsənmək. Bu dəfəki hücumuz, bu dəfəki təmizəm məşid çox məntilidir. Mən yanına qaldım ki, orada bir yüksəyliyi vardı. Hələ, yüksəyliyirlər, oları nələdələ çox elə ələ 5-10 nələdə diyor ki, orada göyçə gölün gördüm. Əzlindən göyçəmənə, şeyh düşər göyçəmənə, dədələ askəri soruşdum, haibirdik, göyçəmənə. Və çox təhəsib, bizim bir gün üzülüsünlərin insanlarımız orayı sırada gədə bilmirlər. Orada biz balıqlarımızı, ən gözəl farəyil balıqlarımızı tutabilmirik. Orada gözəl bir malikənalarımızı qurabilmirik. İnşallah o da olacaq. Hələlik biz oda bir 200 metrədən baxırı. Sən əzəli, əbədi, dədə baba torfaqları özüvə qayıtarmalısan, o, içiün problemi arasın. Burda əsas nöbbəti dəfə əriməni xisləti, əriməni xəyənəti özün gözlərdəyi, ona həyat verən, onu insan eləyən, onu vətən eləyən, onu dövrət eləyən və xirisiyan fundamentalizmi çıxışından, xirisiyan əmrəliyə baxımından ki, bulara dəşdəq verilirlə bir xəyənətkar alət ki, vasitə kimi, nöbbəti dəfə oları gətiribxal eləyən, dövrət, millət eləyən orasa başladılar xəyən eləyən. Mən isimizin ideologlarına, o Rus fərəslərə, Rus başlılara bir zələhbər sabir demək ki, hər yerə dırmaşanlara deyirəm ki, başınızdan böyük qələt eləyəm, ağızı gelənin danış bəyəm. Üdürüs deyirəm ki, qərb azərbaycanın hər misqal torbaqı bizimdir, hər şey bizimdir. Və nə qədə imkan varsa, o müəyyəc hər hətlərimizi genişləndirək, ölkəmizin taqılı stabilliyin, tələkəsizyin təmin eləyək, artıq həbsa automatik hərlə olunır və mən sənə heç bir şək ki, şüphəyə yoxdur ki, xan kəndə bir güllatılmadan hərlə olacaq, o cümlədə də xozələ, xozəli və s. Və bu mənada biz əsas işimizi, ruhumuzu, mübarizəmizi və beynəlxal ideoloji təbliğatımızı formalaşlar mələliyəm. Biz heç kəsin torbaqını göz dikməmişik. Biz heç kəsin, taşaqda bir heç kəsin atmının, üdürüslərin tolasının gözünü Sadəc olaraq, Qərbazərbaycanda, Ravan şəhirli də bütün otorbaqlar da Göyçə gölü də gizgiz adlar qoyub, gizgiz bəntiksiz bəndəs adlar qoymaq da nə dəyişir ki? Tarix var, fakt var, nəxəyət ilahı qanunlar var. Mən indi bir deçə faktarını kitabından okuyacağım, yəni kitabı deyəndə mən onu səfərləyib, mən onu bir-bir axtarıq tapı yoxdur, çəfələmişəm, bir üçür bundan əvvəl. Və nəxəyət? Mən gəlip çıxıcəm bizim Diyasburg mərkəzində. Dünyanı bir dəğə içinde çilkəliyən əğə qaldıran, əriməni Diyasburg-una qarşı, biz Amerika dəma İngiltərədə ve Fırhar'da çabab veririk. Nəyindən məşğuldu bizim Diyasburg-u? Nəyindən məşğuldu bizim Diyasburg-u mərkəz? Mən həməşə deyərim ki, elə mühim bir strateji yerlər var ki, o sahilərə qoğu məğrəbəni dostu tanışı təin eləmək olmaz. O sahilərə milli ruhlu və təmpəri bər ağırlı, müdürük, dövüşkən, dəhrəman insanlar qoyulmalırlar. Oları orda bir arıcaq barabilsinlər. Yoxsa bu məhəm qoğumundun, məhəm əqrəbəmdəmə bir vəzihbəl yerin, keçsin ödülsün, dolandsın, kifələsin, yenə deyiləm, dolandsın, kifələsin, amma məyəm strateji məğəmlərdən, mərhələrdə yerlərdə yox, məhəm də məhəsizə fakt nə deyəcəyəm, goy dünyəm mənək çünki, müsabələlərin də bunu deyəcək, gəyi deyilirlər, ki, şey, çox sağolq ki, sən, bizə marifləndirirsən, konkret, faktlar deyirirsən. Bugün Azərbaycan xalqın dəlində kütlə bir şəkildə, dünyanın kəsli gələdi ki, əriməni şəyənətində, baxiləyəsi bir təbulqat yox, aparılmı. Eləmirlər, çox deyəcək ki, mən birinci farzdan başlayıram. Çünki, mən bunu qeyd iləyəcəm səhənsün. Dahaı farz şəyriyi hafi şirazi buyurur ki, əriməni deyi yer üzünün əhrimani, əhriman birisi də, yəni şər qüvvəsi, əriməni deyi yer üzün əhrimani, insanlığın düşməni deyir, düşməni. Bunu hafi şirazi deyir. İndi siz fikir verin. Aya, ay molla ölkəsi, İslam dində nəcə müsəlbana sən ki, bax, mərək ki, əzərət peygəlmərin il keçisində öldürən, qətlə yetirən farzlar oluları. Sən deyircə İslam İran resməli qazı sən ki, sənin, firdose kimdahi şəxsiyyətün, ömər xəyəm kimdahi şəxsiyyətün, hafi şirazi kimdahi şəxsiyyətlərin, ola ola. Və böyük bir tarix, böyük bir mədəniyyətlə, nə, həng bir xalqın evlatlarına, əvvələ, sən şəxatırsən deyircən ki, ərimənlər bizim doğumu qardaşımızdı. Hansı ki, bijdən törəyənləri, zinadan törəyənləri, əslik ökü belə olmayanlar, gətirib böyük farz qalqına bağlayırcən. İryən siyasi şovu xatirində. Həm əşə, Tuğran-Iran savaşları tarixin, firdose şəxnəm əsə, özü bəri bu var, qalı və ində davam edir. Və ikincisi, demək, sən burada, farz mədəniyyətin, farz tarixində ləkəliyircən, mırdanlıyırcən, ərimənləsi, bijdənəmələ gəlir, ərimənləyə özü qardaş liməyənlər. Bu İran molulalarının birinci böyük mənəvi günahıdır. Mənəvi səhbidir ki, İran qalqı, İran dövləti, buları mühaikim eləməldi buna. Həllə, hətta bizim pualar, işrək eləyə burada, hətta indi bir indi dəqiqləşdirilmir vəmşələ, bir indi əsas olan bizim müəyyən bir mənəntəgələri oradan vırıblar, bəş paktlar da var. İkinci, sən adı yora qoyub yazmışsan İran İslam resmirli, sən İslamsa, ha? Sən hasan İslamı oldu, sən ömrü bu İslamı xəyyələt eləməsən, taqildə qəh şiə dövlət yaradır, qəh elini dövlətli, qəh vahabı, qəh bərmək ki, gündə bir dövlət yaradır, sən adı qoyur, sən İslama bağlıyrsən, fələl. Sən islam dövlətlətləndə İslam dövlətsən səhə, onda sən İslamı dəyərləri, İslam maraqları nəyə müdəfələmir sən ki? Sən məcə İslam dövlətsən ki, sənin müqəttəs mətçikləri və qətirib donuz bağlayan, oranı mırdallıyan, zinadan əmələ gələn, ha? Müdafi eləsə ördə, dünya səvqəsində, bu çatda, bu müdəfəl eləsən, nədir maraqın? Sən kəsil misəm türk dünyasılar? Unsuz da, hər şey allah-i rizasindəmdir, sənin bu oyunların, bu pırrılıqların keçməcik. Və keçirən, sonraki mərhəliyə. Dünyada Şamogay, elə bir tarixi, elə bir nəyə dövlətlələri, xalıqlar oların dövlət qadimləri, kilosofları, alimləri. Şöz adamlar yoxdur ki, zaman-zaman, eləmini qəyanəti, bu hailərin qəyanətin ifşəliyən vəsiətlər tövəksiyələri, gəzmasınlar. Mən bir neşəsin, sizə oxu yerə, də sonra fikir bir taban yəcək. Demək, nifiki özlə, mən burada isinadın çoxsuyu əriməni tarixçilərin, əriməni alimlərin, əriməni ziyalların özləri özlərin, nifiki ilə diri kelamlardan çarşıdər eləmişim. Fakti, arxiv sənətlərdir, kitablardır, arxivdir, sənətləridir, tarixi bəllim, ünvanı bəllim, mərlifi bəllim. Diyir ki, heç vaxt siyasi cəhətlə müstəkil olmamışdır. Biz ərimənlər daxilən xəstəyik. Kimdir bunu? Avanes Tumlaniyan, ərimənistanın xalq şarri və dövlət yazısı. Şəçilmiş əsərləri İravağın 1977-ci il. Bən deməm ki, gətsinlər, axtarsınlər, baxsınlər. Və digər bir fakti. Demək, yenə əriməni, əriməni əsildin məşhur tarix çağrlim, əriməni tarix əsəri, 2019-ci il. 200 il bundan əvvəl. Diyir ki, əriməni hay etnosunun tarixi, kimliyi, tarixi uydurma, kağızlardan də heç bir əsasi olmayan söz şövbətlərdən yalancı kamufiliasyalardan formalaşdırmış bir şeydir. Heç ərimənin tarixin athasi həsə belədi, mafsiz xaraniyeti özü də 15. sirdə, 6. sirdə, 15. 16. sirdə yaşamış saxtakər yalancı bir tarixi alimdir. Dediyim ki, meşhur tarixi alim. Bunu mən deməyəm ki, növbəti bir ən təşətli bir fakt. Nəyin bahasına olursa olsun, Azərbaycanın bu və digər xanlıqlarında ərimənləri yerbəyi eləyib, onlardan xristən qardaşlıqı, həmvəliyi məxsədi ilə dövlət vararlarımız üçün yararlanmalıyıq, onları yerbəyi eləməliyik və bu firini zona yaratmalıyıq. Türk müsləluman xalqılarından qorunmaq üçün. 1802. çar Alexander'ın Sisyanova yazdırı məktubda. Sisyanova da əriməni əsləyədir, burada qafqat çanışıdır. Sonradan Qirba yada bir yerdə onun çar Alexander-ı Gözlərci inəl, pioturun vəziyyətini əməl eləyərik, yaxın şərqidən, misal patomiyyədən, iraqdan, Suriyadan, iranından, Türkiyəni dağın istəsindir, 5-6 ilə də 1000 bir əzəb əziyyətləl gətirilər, qarabağın ərasına yerbəyi eləyədirlər. Və maraqa adlı deyilən bir ağabeydə qoymuş derimələr ilk qarabağa gəli işləyənə bağlı. İndi o, sökib atıblar, dağda başa üç bilə ki, biz sökməyədən deyir ki, onsuz da orada əlimizdə faktar şəkilər amsı durur orada. Sisyanova çar Alexander-ı Babası pioturun vəziyyətini çatdırır. İndi birini də deyim size, ondan sonra kesək işimizdir. İndi siz fikir verin. Göz biz, parışı qaxtardığınız, hansı satıqın xəyənətgə bir tayfa toplu binan və hansı dəsiyyətlərlə, nəsiyyətlər lüzbəyizdir. Yer ki, yenizdə doğulan dünyaya gələn körpələrinizin, qulaqlarınızı, ağızlarınızı dayayın və bərtdən bərtdən kışqırıb deyin, ki, qoy eşitsinlər, bilsinlər ki, Türk sənin, və tən asla baslan, daha vacim, böyü gəlmənsləndir. Bunu kimdir? Gəlməni qalqın anası, silva qapıdır ki, gəlməni qalq şəhri, ilk dəfə kitabını nəqlana. Sen bunlar nə, parış qaxtardır sanki. Sen, Afrika də yaşa bir gəlməni həfəndindən, harçıqınla soruşursan, sen, düşməngin, deyir ki, onlar bizim düşməngimiz olurlar, bir araya gəlir. Sen niyin təblıqat nəpar isən? Niyyə təzədən sürəyib qətirib əlmənləri isimize doldurub, təzədən növbəti gələcəyir nəsirlərimiz üçün faciha hazır yirsən? Niyyin təblıqat nəpar isən? Gəlməni yalan, fəyq şəz, dünya inandı, dünya bilmir kim kimdir? Gəlməni, dədən, biz əlmənləri bıraqlı vətdən daşlıq qəbul eləsin, əlməni qəyələt qədir, qəbul eləcik, Və 5 ildən üçü ildən sonra nəyin yəcək? Və ümumiyyətlə parışıq sövbətin, yəcək eləcək, konkret mövqələrin bildirirlər, qarışıq sövbətin, bir dəfəlik son qoymaq lazım deyip, həs bir parışıq bəl. Bir ildə yaşamağımız mümkün deyir? Mümkün mümkün olan şeydir, yaşamasın da tariqdə 10 dəfələrdə gəliblər növbət qəyənətləyib, satırsəyət çıxıb qədiblər. Aqı bu üzrüsləyəm, bu lətifə olduğu sərbə, uzunqulaq, uzunqulaq da bir dəbaxtdır, yerdəki cəkə çibir. Farıqda biz nəqət, təkələyə 20. sirdə 14 dəfə qəyənət eləyəpilər bizə. Aqrıncı departasiyalar, işqalılar, soyqırınlar kimilir, mən ələmcəm, hansı parışıqdan, hansı bir qey yaşamak istəyəm rəxid, hansı bir qey yaşasın, orada bir siyasi oyun oynayacaq, dəbəti xəyənət hazırlayacaq, məcəki 90-anın cildilim eləyələr, yəni şəyə qoyacaq, satıq çıxıb gələcək. Və qəribədir ki, Aqı bu yəriməni xanımların azərbaycan Türkçilərinə xoşu gelir. Və bu gündə dün əndə zaman zaman, həmin bu məsələlələr rəhbəri, gəlihəm ki, Türklərdən bizdən töreyən uşaqlar deyə, Sarkisiyanıda, Lelikosaryanıda, Afakıyanıda, Nəziri vardı, Odaflam. Həmzı bizim uşaqlarımızdır, bizdə qəlim kəlçilənməm. Niyə? Çünki sütlərinin taliyyəcən gedirlər. Qəyənətin taliyyəcən gedirlər. Və sən belə bir zaman zaman töksiyələr eləyən, zaman zaman vəsiyyətlər eləyən, zaman zaman konkret, üzrüsləyərəm, hikmət buyuran və vəsiyyətlər eləyən, bir millətin bir tayfanı satıq, xəyənət gəl bir tayfanı, çağrışı, mən bunu artıq dövlətə növən deyirət. Cenab prezidentimiz, yün barəyəm, Cenab prezident. Çünki human listə geliyərisiz, böyük siyasi showdur, düzəldir. Artıq dünya siyasi show yoxdur. Dünya irumənləmdə bizimdə kim olduğumuzu gözəl bilir. Artıq bu təbliğatı, bu feyiklərə inam yoxdur, həm her şey gözəl bilir. Amma çox təsiflər olsun, sənin içində 5. kalon var. Bundan bir vasilə kimsənə qarşı su istifad eləyirlər. Aa, növbək yərimənləri yəni qətir bura dolduracaq, onsuz işimizdə 4-5 nəriməni var, 20-30 nəriməni var falan. İkincisi də, və xalqın içerisində Cenab prezident. Çox pis məhz bu yalancı barışıq, bir yalancı barışıq showsi, xalqın içerisində çox pis rezenans verir. Çox ciddi sosial qərginliyi narazlı yaradır. Bu qəti yəni, xalqa on qaranatı olan prezidentə lazım, deyəm, bunu qəti yənbəsləyət görmürəm. Dünya 200-di nə fikirəcir, nə düşünürdik? Dünya düğüncü dünənki tariq döyün, bu boyda xocalda, bu boyda qərbəz, ərbaycən, dərəvanda bütün o rayonlarımıza, başımıza hansı oyunlar açdılar, nələr tövətmədilər. 4 dənə qətnamə qaburlədi dünya, oları hansı icri oldu, hansını adam yerinə qoydular. Nə bilim, Avropa işin, nədə oların o nümayəndəgilər ve Armaika, Rusya bir dəki, nə deyilir? Minis grubu, miniskin, atatin, minisqrupu. O atat nədi? O atat deyəndi, mən yadıma bizim bir qara vəlli var. Tata, tatata, tatata, tatata, tatata, tatata. Bu dəyədə batışır. Başa düşürsən mi? Və ona görədə atatin minisqrupu. Nə iş görürlər, nəlilər ki, canavirəcən? Siz çox böyük cəsaret göstəridir və biz hansımız o dəqəsini dəsləyələdik arxozda deyandır ki, mən atatin minisqrupu atı, hələ bir təşkilat tanımıram hansımız deyədik, o hansımız canımız grubu atı. Saqol var. Bu işi, o millib barışlı səhbətin ortadan görür. Dünya bilmət biz olana barışmırı. Senin vətəndaşdırıq qəbul eləmək, heç bir şey həll eləmir, dəyişmir, ərimənin qanı qəni dəyişmirik. Süləti dəyişmirik. İndi mən son olaraq, birində səri deyəcəyəm çox maraqlı bir şeydir. Mən qafqazda cəmi ikecə əriməni saxılardım. Biri kişi, biri qadım. Yoxa, müqəbbəsin saxlayıb müzüylərə qoyardım. Və üzərinə də yazıb qoyardım ki, buların nə qədə təhlükəli olduğunu təmin və bilin. Hikələcək nəsirlər buların bir xəyənətkər tayfi olduğunu bilsinlər və heç dəvə bulara inanıb bulara imkan verməsinlər. Bunu kimdir? Qiniyaz, Grigori, Qalitsin. Başı qəziti 19. fevral 1906. Mən deməmşəm ki, buların müddəfi hitfahı o Qalitsinlər gətir, bula doldurur da və doldurup, buları taniyəsə qədələr qəsit ediblər. Bular bize heç bir şey deməyir. İndi ində həyəyət iki dənəsin diyərin kitabı bağlı yerin və əsaslandırıcıq. Yermənlər bugün öz milli müvcudlığı üçün bir başa Türklərə borcudular. Əgər biz Türklərin yox. Yunanların, bizansların və imumiyyətlə kristiyan-avropa qaqların arasında olsaydıq Ərmənaddı, hayaddı, tayfa anca tarixi kitabılarda qalacaqdı. Yaşab yacadılar və olmayacadılar. Və buna görə biz Türk qalqını borcuduq. Livun Dağbaziyan Ərmənəsili Tədqiqaçı Tarixcı Alim 1802-li sencirli də çəpələdi kitabdan. Mən deməm ki, Ərmən özü deyir. İndi ən dəşətse baxışlanılması və barışının üstüdə bir məna şəkildə qət çəkləsi və bu dünənki tarixli Əsəri hamımız oxmuşuq. O görbə görühamımız tanırıq. Çox təsiv ki, bir nəfəl qeydiyətən tapılmadı ki, O Rusya da yaşayırdıq. Yəni, yıxsın yəni, başın kəssin. Bütün dünya görsün ki, biz intiqamımızı belalırıq. Biz xocalıda Qaçaturla ələ kesirdiğimiz evə girərkən Əskərlərimiz 13 yaşlı bir Türk uşağını pencariya mismarlamışdılar. Türk uşağı çox səsküs almasın deyə Qaçatur uşağın anasının kəsilmiş döşini onun ağzına soqmuşdur. Daha sonra 13 yaşındaki Türk balasının sinəsinə və qarından dərisin soymuşdılar. Sağda baxdığım Türk uşağı yetti dəqə sonra qan itirərik dünyasını dəyişdir. Ruhun şəd oldu. Səvindim və qırır hüsusi duydun. Qaçatur daha sonra ölmüş Türk uşağının cəsədini hissəsə doğradı və iddər attı. Akşam eyni şeyi daha üç Türk uşağın yettiq. Mən bir erməni kimi öz vəzifəmi yerinə getirirdim. Bilirdim ki, gələcək nəsirlərimiz çil bu bir nümunu olacaq. Zor balayan yazısı şəhər publisiz, ruhumuzun dürsəlişi adlı kabınlan. Parış görünməyə nəcə barışırsak? Nöş barışırsak ki? Niyədəz parış masirlər? Gürə biz dünyada siyasi diasbırları çox gücüdür. Buları şo heç bir şey yoxdur. Bir Azərbaycanlı oğlan olofsancırdiyələ şəhər var, oğlan ən mərkəzi gürbələr oradadır. Bilisəndə, elə gecə burada muharebaşta küşələrə çıqdılar, beydanları filan. Bizim səfirlikdə bir çaban pəhlüvən, güstləli bir oğlan o gün məlid elə də var. Çıxtı çölə, gəldir mənlərə elindən dart doların o bayrağın aldı çırpı yeri Azərbaycan bayrağın taxtlı yeri və onlar da çırpı qovdur da, belə mən asibət lazım deyərimənlərə. Atalar deyəri ki, küçük kulağın kəsəndən qorqır. Biz gəlin bunların kulağın kəsəyində, nəçələr nə eləmirik ki, hər dəfə toxun bil, yaxşı dövəl, dünya nə, dünya nə deyəcək mənə ki? Mən gedib eriməni evində öldürürlə bəri, eriməni gedib kulağın kəsrən bəyəm. Erimən uşaqın divara mıxliyirəm. Mən öz haqqın mühürgümü və tənimi torpağımı dövələtimi qalqın müdafədə eləmdə və biz sorunuzu birində deyərim. Çünki bu mühim bir tariqı vaktı, bu Veliçqə deyir. Veliçqə Rus dünyasının ən nəşür tariqçı əlimi tədqiqatçı əlimi deyir və erimənlər də zaman-zaman yıxıb sürəyə bir rüsva eləyən dahi bir şəxsiyyətdir. Deyəri ki, bugün özlərini eriməni kimi tanıdan, hai təyəfəsinin mənşe-i bir etnos kimi, tariqın mənbəyə qəti yəmbəli deyildir. Veliçqə dahi Rus tədqiqatçı tariqçı əlimi 1904. qafqa zəsəri Sankvetirburq. Qardaş, Heredot dan, Srabondan, Tassistan, Marqa Poladan, kimlərdən, kimlərdən, milyonlarla dəli subitlar vaktlar var ki, bu millətin içərinə kim bırakırsa, bu tayfiynə kim yaxınlıq eliyirsə, son nəticədə onu xəyənətin qurban olur və bu milləti dövbi çindən qovur. Həmin hadisələr artıq bizdə başlayıb, biz bunu eləmirik. Nəticə illələrdir bizə qarşı sasi xəyənətləri müqabələ, humanistik göstərdik, yəri veririk, şəra et veririk, yəri veririk, nöbbət xəyənət veririk, qızırı, sonra da soyqiririk. Əmma bu xəyənət artıq qırbaya dövün. Talıstoyun, Puşqünün, Veliçqın, dedik ki, artıq həmin vaxtilən yərimənlərdən, artıq həmin o təndiqir ərimənlər nəlində bugün bir alətə vaxtiləyə çevriliblər və bugün artıq Rusun özündən ərimənlər bir silah kimi, vaxtiləyə kimi su istifad eləyirlər, və yenə Türk müsləlman dünyasına qarşıb, bu elə təxribatlər dövərdilər. Artıq ifşə olunurlar, tarixəyə qətlər özün su bit eləyir, və mən inanən çox yaxın bir zamanda artıq Rusbuların kim olduğunu tanəcək və içindən sürgün eləyək qovub hamsın çxardacaq və buna görə də ay millet, ay qald, ay bizim ideologlar dövlət səviyyəsini bu işinə məşğul olanlar gəl nəvvələ taxili satqınlarımıza əllərini olan ikizi verirmiyək ki, bundan bir vaxtilək ki, bizə qarşı su istifad eləsinlər ondan sonra da bir xeyri yoxdur, artıq qalq səhər bir oğlum, qalq yerindədir və ikincisi də ki, bizim taxili siyasətmizə, xarici siyasətmizə bunun heç bir xeyri yoxdur ki, biz yeri məlləndən parışıq elədiyik, humanisti gələdiyik, oları çarxırdıq, gəlün, olar gəlmədi filan belə e-bəcər şeylərə vaxt sərf eləmək et, artıq heç bir əhəmiyyəti, heç bir mahiyyəti yoxdur dökdür. Biz konkret olaraq öz konkret tariximizi müvqeyimizi, milli mənsubiyyətimizi dövlətimizi müqətlə soruqlarımızın qarış qarış, təmin zəmməsindən qəri bazarbaycan da, zəngəz hürdə filan da biz anca bunu səb, əriməllər zəhmət çəkib yaraqvanı boşalmalırlar. Və bu mənə də o şoğların, o siyasi feyiklərin, bu yalancı təbliğatlar heç kəsi inandırmayan təbliğatlar, heç bəhəmiyyəti yoxdur, ziyanı var anca özümüzə, şəxsi və milli münasibətlər müzəm. Abdülmalım, bir az öncə bazarbaycanın diasporunun fəalətindən danıştınız, ona etirazınızı bildirdiniz. Siz bilirsiniz ki, elə bu son halsələrdən sonura, Fransada, Gürsülanda, və bir sara ölkələrdə əriməllər, bazarbaycan səhfəlihlərinə hücuma cəhd edirlər. Əvvələ bu də ki, bugün bizim əriməl yediğimiz hai tayfası əslində yoxdur. Olan, bunların dünyanın her yerində paran parça kimi yeri dəşdirirlər, mütəşək ki surədə təşkil olan diasporu mərkəzləridir. Hücum, bunların müvcudduru mütəşək bir şəkildə bütün dünya ölkələrində formalaşdırdıqları milyonlaq karijlədikləri diasporu mərkəzləridir. Hücum, bu qəri bazarbaycan yediğimiz əriməlstən yediğimiz ərazi əslində yoxdur. Orada diasporu mərkəzləridəmsin. İndi mən o da izah edəcəm siz üçün. Və əriməlinin bütün gücü oların bütün ölkələrdə yeri bəri olan diasporlarında. Və bugün əriməlstən də stabililgin olmaması da bir müxtəli bir-birinə yola gedməyən. Çünki bunlar içində qəyənət varakı. Bunların həm gözünə qəyənətlə. Bunların qəyənət qisilətində, genində də zaman- zaman bu özlərinə qarşıda bir özə verir. Və bu mənada bu qeyri stabililiyi, bu qarşıdurmalar, muharibələr, yalancı təbləqat, Türk dünyasını daşatmaq, Müsləlman dünyasını parçala bax kimi yalancı qöqlar, qeyklər, qalanlar. Həmsi diasporların Bu gün Azərbaycan, Qərb Azərbaycan nəqtı yerdə Hərimənsantı dövlət dövlət bir dövlətin ki, prezidenti yoxdur. Prezident olmayan dövlətin, hansı idərə mərkəzi aparatından, mərkəzi dağıçalıq sistemində çövbək edə bilər. Mənə soruşuram, Hərimənlərdən də bütün hərkəslədən bu gün Hərimənsantı həni prezidenti var, ölkənin qarantı, qalqın şeşdiyi prezidentin və bugün orada çoxlu diaspor mərkəzləri var və orada çoxlu quruqlar var və orada xayranətkar qarabax teşkilatı var arxadan xaricdən üzül istəyirəm və burada bunların katalikosları var bunlar həmki mütəşəkkil şəkildə biri-bir də yola gedməyən, idarəq olubmayan çiyrinətkar, dəslələrdə. Və mən niyə görəm nəra hətəm, bir zaman zaman 19-20-21-cə sirdə Azərbaycanın xaricdə demək olar ki, mütəşəkkil şəkildə, tək bizim yox elə Türk yəlində. 19-lərində dırxə qədər Türk diplomatları nərimələr müxtəlik ölkələr də öldürüləm. Nə ol deyik? Çabab verə bilməlik olaraq. Və mən çox böyük işin ucu görmüşdim, fərəhlə hissləyirdim. Ulu öndərimiz xayrimətə gələndə hələ çox çətin məqamlarımız yedi. Maddi imkanımız yox, iqtisadi imkanımız yox, siyasi imkanlarımız hələ böhrəm vəziyyətində dünyaya hələ bizi tanımırdıq, qəbulləmirdi. Hər də və xarlıcə gələndə qoltuğunla xəriyətə məqamırdıq, ulu öndərimiz. Və çubuğdan Azərbaycanın ərası bütün dünyaya göstərirdiq, qərb Azərbaycan bizim əraziləyə yalnızı gəlir və dünyanın hər yerində getdi ki, ölkən dövlət başçılarından ya əvvər ya mütlələk bir gün sonra orada Diyas Barı bərkəzlərindən görüşürdü. Və onları bir yerə yıqırdı, onların təblıqatına faradırdı, onları rifləndirirdi. Elədiyol qardaş, yadağa gəlmirsən arabəsin, sohbansal. Və nə hayə? 31-i Diyakabir dünyaya Azərbaycanların hemrəllik günü müqəttəz bir bayram eylən elədi. Və 31-i Diyakabirdə Şamubay bütün dünyaya Azərbaycanların dəvət eləyirdi. Dünyada yerbəri olan taqi şəxsiyyətlərimizi, Diyas Barı mərkəzlərimizi dəvət eləyirdi. Və burada çox ciddi imunmillibirlikdən sövbət gedirdi. Və böyük bir ideoloji vasitəsindən, mərkəzindən formalaşmanına sövbət gedirdi. Dolu öndər dünyasının dəyişəndən sonra il dəl elə zəyiflədi, zəyiflədi, zəyiflədi bir zədkimi qali belə sağdaçı olaraq o gün kimi və bir dəylə sözlə qeyd eləyirik falan. Və sən Diyas Barı mərkəz və şəhərin mərkəzində yeri verirlər. Milyonlarla dövlət böccəslər pulağın oların konkret işinləri nədə nə var hətki? Yaxın qoğumu, yaxın dostlu, rəfi, qöp, dolanış vermək istəyirsənsək elə sağda ver ki, onun bize ziyanı olmasın. Daya, hər qədər ondan sonra xalqın taliyyə qədər, iqtisadiyyətimiz, dünya siyasiyyətimiz qədər, strateji bir yer olan Diyas Barı mərkəzində sən gətirmişsək elə adamları görürsən, elə işlər görürsən ki sənin Amerika'da qədislərin göz qabağında har da bir balası gürlətliyə bütün dünya yərimənləri sən fərmər olur. Nəbəli, İngiltərədə ki, hadisi gözümüzün qabağında Fransa dövlətli, dünya da xazərbaycəm dövləti rəsi notə verirdi, allaha şükür. Göz qabağında kimbılar eləyir ki? Paşın yan eləyir, yəsərksiyan eləyir, nəbəli, Qasaturyan eləyir. Bunlar hamsın orda yəkiyan əriməni Diyasbarlar eləyir. Ərimənləri siyasi, təşkilatlar eləyir. Diyasbarı mərkəzlər eləyir. Mütəşəkkil suretlə, iliyatlar keçirirlər. Formajlılar, təbliğatların qurullar, ideolojişlərin qurullar. Bütün dünyanı vizə qarşı yalancı, alladılmı şeylərin eləyir. Mən hər dəfə demişəm yenə deyirəm. Milli mensubiyyatın, milli kimliyim, milli diyalogiyasın, dünyaya təbliğələməyən qalq həməkə geridə qalır. Ən dəşətli silaqlardan daha dəşətsi milli diyalogiyali, təbliğatlı. Və bu mənada, biz bütün dünyana işləmirik, niyə suqut eləmirik? Əlimizdə bu qədər faktar, dəlirlər, suqutlar, həminin gözü gördü, həminin bildiqi şeylər. Amma biz danışmırıq deyət, dünyada danışmırıq. Dünyanın iğnə lazımdır ki, görürsən, mübarıza farbətini dilləməsən təkilə böyük vətə muharibəsində, o böyük də hən qalibiyyətdir günümüzdə. Cəmi Cumulatağının prezidentin 31 misalibəsi gözün qabanına gəlir mi? Əli qarşıyı, gündərlən ən təcabüzkar dövlətlərin ən təcabüzkar kütlavii informasiya başlarının təmsil edən cürnalisəmdir. Şəyən yadında mə, oları necə Qaqlihe Faktarının öz dillərin də necə susturdu və oları hamsın, səfərbələ, silağların, iliyəri, o silağların əlinlə naldı və dedik ki, gədin ahruzunu başlayır mən bəsə qarşıyı təxribat nemək bir xil olmayın. Niyə bu proses mütəşəkkirl şəkildə Müsələk ki, surət təşkilə olumur. Niyə? Nədi bularaq qorxudur? Niyədi bularaq, amma pırları yoxdur, imkanları yoxdur, tərk şey var. Amma iş yoxdur. Burda qeyrətli, mübariz, milli ruhlu, elimli, sabahlı kişilər mübarizə farbalırlar. Abdülmalım, vətəm müharibəsində hər kəs dövlətin arxasındaydı. Amma bu geniş müqiyaslığı təxəbi vaktan sonura sosial şəfəkədə dəqət etsək insanlarının fikirində xeyl-i çatamələ gəlir. İnsanlar bu, ötən iki il müdət hərzində hökumətin qazilərə qarısızlığından gilələnir, şəhəd alələrində diqəsizliyindən nəvazlıq edir. En zamanda sual edirlər ki, aparı hökumət uşaqlarımızı əskərləyə şəhəd olub ancaq uşaq pulu qeyrmir. 18 yaşına kimi bu uşaqlar nəyəm bir yürdəyə sual edirlər? İnsanların bu iroqlarını haqlı isə beləsiniz mi? Bilirsəm deyir, bilə bir deyim var, bizim dilimizdə deyir ki, el bir olsa daq oynadar yerinlə, çöz bir olsa zərbi karansın bura. Məni, ən yaralı yerinə toxundur. Mən artıq müətərin prezyəntimizə onun ilk keçkisində iştima əsaslarından dəkil olmuşum. Və orda, çünki o dövəki, o qarma qarşırlıqı facələri görəndə sonra Azərbaycan qalqınə bir nəvazlıq yaranmışdır. Azərbaycan qalq gözünə normal bir siyasi liderəxlərdir. Və bu mənə də həm də dünya mədəniyyətlə, dünya civilizasiya, dünya diplomatiyası, siyasiyyətlə, tebliğatına açılan bir adam lazım edir, bilən bir adam lazım edir. Və bilə bir adam ilham eləyir. Və bu facdıyı güvən yenə deyirəm, bugün də deyirəm, çox təsivlər olsun ki, bugün o bir nəfərdir və hərdəm mən fikirəşirəm ki, sonra nə olabilər ki? Gəl niyə trafi eləyir ki, mənə bəllə olam və olmayan səbəblərdən bugün biz dövlət səviyyəsində, lider səviyyəsini elə bir adamlar formalaşdırabilmirik, formalaşdırmırıq və formalaşdırmaq istəmirik. Və bu məhəlçin çox ağırlı bir məsələrdir. Bu qoyrən bir tərəfə. Səyən ocaqın başında düşmənlər oturublar. Düşmən qarınından çıxan, düşmən südəmən və düşmənə xidimət eləyən, içində yüksə girilərdə, bizdə strufturunda, dövlət strufturunda, ideoloji təbulogat strufturunda, parlamentinə oturan düşmənlərin var. Ən adıcə bir yüngül bir səfi, bir səfdiyəqdə bunu, o sada onu şirdirlər, onu bir şov düzəldirlər və bütün dünyaya cər çəkillər. Ziyanı kimədə gir? Ziyanı da gir. Krizlərinin xalqın vədətlətlə, birlikli idamlar. Bəli bugün səyən dediklərin bütün səbəblər var və bütün səbəblərin nəticəs olaraq, artıq istimlayətdə, cəmiyyətdə hakimədə qarşın bir sosial inamsızıq, sosial bir haxsızıq, sosial bir qərqindik yaranıq. Bu fakt var. Elə uçakdırıda o çində deyik qazilərə, belə planlı şəkildə örməsizlik, şəhəd ailələlərimizə və nə hayət, mən dəfələrlə demişəm, yenə deyirəm ki, əgər bu vədhdən bizim dirsə, onun varı dəvlətin səhəbini sildi olanlarınsa və niyə görə, oların biri öz uşağın elindən tutuq? Apar bu yehtim kəsib uşağın yanında çərpiyyəd 30-urum. Və çamahta görsik və də gətib uşağın qoydu bura. Əgər bu və məhəd edilər ki, əm muharibə başlayan gecə, ahir aporta deyirlər, ali qarqların əllindən yeri yoxuydu. Ham uşağların xaraca qaçırdı. Bu faktımını gizləməcə ördə, gizləməcə ördə nə dəqli var? Bu faktımından mız bilirik, mənim labqanıma gəltən eləsinlər, mənim nəm deməyəm, heç bir şey dəyişmir. Bunu bütün istimniyyət görür. Çünki orada minlər, insanlar hamsi görürlər. Görünən şeyə də özür üsləyənəmdə dələtçi zəhat lazım diyor. Mənim de ona gəlmək. Bak, bugün Azərbaycanda bir səbəblər dövlətmə, yəni prezidentin xalqın arasında ciddi uçurum yaralar. Də nə həyət? Prezidentin xalqın arasında digər bir uçurumu inamsızrı yaradan planlı şəkildə məddəhların, hər yeri də prezidentin yalan feyqlərlə, yalan məlumatlar nə, yalan çəpikçəlməqlə, albişdərdən, məlumatları ikinci səbəbliyəm. Və bunlar hamsi planlı şəkildə keşkil olunmuş insanlardırlar, satılmış məddəhlardırlar, şıhtatlı yaltaqlardırlar. Və xalq bunları yaxşı tanırdıq için, və bunlar da gəcə gündür bütün səfərlərdə, bütün görüşlərdə prezidentin hizurunda, yəni əxusə çəpik çaldırları için və xalqıda üçüncü günahda inamsızrı da buradan yalanır. Dördüncü inamsızr, milləti, geni fondu, strateji, materialı, dəvdünçcanı, həyatıdır. Sənə gəl dünyaya dələm uşağı normal qidalandırabilmirsəsə, normal təmin eləyə bilmirsəsə, və bu uşaqlar hamsi yetim kanalarda böyüyirsə, və ailələr sosial problemi uzundan dağılırsa, uşaqlar küçədə qalırsa, heç bir validiyyən qayıqsi görmirsə, anan əvvası, atan əvvası görmirsə, rahat əfşeriyyəti görmirsə, sən ondan hansı dətən daşdırıq? Və həli, bugün sosial problemi azərbaycın qalqını bir dəmrəli problemi açılır. Və bununla qarşı, bunun narazlıqda sözcü ki, ölkəm priziyyətini qar ki, ciddi narazlıq yaradır və suallar doğrur. Və həyat qələk çıxar, adicə bizim bu tac məsələsindir. Mən buları hamsin əsaslandırdım, sənəcim və buların darxasında yanı pıları kütlədi surətdə yayan maraqlar var. Dədiyim, uşaqpullu məsələsi, sosial qərgindiydi, qazilərə, şəhətlərə, oların ailəsin olayın namısı zıqdı, muharibədə yeriyətin uşaqlarını qırılmasıdı, ələb uşaqlarımızın şəhid olması, buları hamsi qoyduq bir tərəfə. Məyənə deyərim, də biz vaxtında təblıqatımızı qürsəyidik, vaxtında hiç bizi qürsəyidik. Hələ 19. 20. sirdə, 17-i gibi yeriməni sən qəngan düşməndir. Və bular dən məsələləni nöklə qoyar. Ondan sonra bir güzəllil, güzəl bıqanlar, qırqınlar dolu məcəqdir. Balaqlarımızı şəhət dolu məcəqdir, torpaqlarının işqalı olunmayəcəqdir. Zaman-zaman torpaqlarının işqalı olunmasıdır. Balaqlarımızı şəhid olunmasıdır. Soyqırımların hamsi ənli fəzi günahı bizdə, bəkə daha işyi etiyyətli tür, qoşu yoxru bilmədə. Burda nə var ki? Öcədə açıq bir düşmələ qarşı. Sosial qərgindiydi yaradan səhə bilərdir. Təbii ki, dövlətin səhəbi prizdinddir. Biz ona səhəs vermişik, qalqında dövlətin bən bəri, qalqda qalqında qarandı prizdinddir. Nə gəlir ən mən tıxaz məsələsidir? Mən dəfələr nə təqrifələrmişə, bünyə parktası var. Bu tıxazı yoluna qoymaq, nə bəşəkdir? İnsanlar sağa, 8-dəşə yedi, bən sağa da altta deyibdən çıxırlar, qalırlar, keçələrdə. Söz normal qıdalanabilmirlər, 2 sadyana qallar yollarda. Əslində bu adi göründən bu məsələə, çox ciddi sosial narazlı yaradan məsələrdir, bu tıxaz məsələsidir. Mənə bir nəfər, soqardan, yüksək bən səhəlin bir adam daindir, yoxdur, o vaxt soruştur məsələrdir. Yedim və əlim, sən bilmürsələm. Bizim qazancımızın əksəri bu tıxajlardan çıxır. O tıxajlarda sağaqlarla boğulub qalan başımlar, zırh hazır içdiyəmləturlar, yanan bənzindər salyarqalar, əksində bunlara gəlir verir. Hardan bunlar gəlir götürülər. İnsanları məsəlindən, bəli, bu da növbəti bir səbəb. Mən təklifələmişəm ki, dünyanın çüt və təknümrələri var. Və s.a. bugün birinci gündü təknümrələr çıxsın şəhərə. Saba ikinci gündü çüt növrələr çıxsın. Və bunun ötürü-i nəqliyatı gəlirmək lazımdır. Və sonra insanların maşınların nəzarətə götürürsün. Bir adamı 10 dələ başlanır. Və s.a. növbəti gönçlər, az gönçlər işaq için doyunca bazarı qələmir uşaq görəmələm. 100-200 milyar düştü. Buradan düştü, bələ gəlir. Fəyq, rəstəranına kafe bir varır. Mən bir dəyə demişdim ki, şəhər kafiyyələrin barları, kizə saat birdə bir hüzübiyyələ bağlıyaq görək orda və şəhər kafiyyələk kimün uşaqları. Nöşün bunlara qəl. Gələ s.a.d 2-də 3-də əhlaxsızı, mənəvəsizliğin məlçil olan imkanlı adamların validinləri nəvə uşaqlaraq nəfkir rəşmələr? Mənəv uşaqın 18-19 ədvularaq Bu edə qoyduq, bir tərbədə növbəti bir. Millətin gözlün qabağında baş verir. Bu da görən insanlar var. Olara xidmət eləyən, ehtiyyəsir, yaşayan insanlar qoşsa danışıq, qoğumda danışıq və belə yayılır. Yənamında sığğansıq poşda deyirlər. Və nə hayə? Mən çüt növrələlərdə dediğimdə sət xazməsəyəs. İkinci. Yəni, bu dəvələtin içində bu təhsili, bu işi, bu zavodu fabriki nizamlamak olmaz ki, ham 8 zəşə yetməsin. 9 ə gətsin, onun yarısında gətsin. Yaxşı bu dərşisər 8 ədvularaq başlasın, 9 ədvularaq başlasın. Dərşisər 8 ədvularaq başlasın, idaralar 9 ədvularaq başlasın. O bürslər onda başlasın. Yəni, bir sadi intervəl olsun ki, bu tıxaca olmasın, insanlar məhvulmasınlar da əxə işliyən adamlar əziyyət çəkir. Bu hali hökmət başında, cıplərdə, mürsədətlərdə sürücünə kefiləm, sərin salonda, üzülürsün, vıra vıra dəm, sigar çəkəcəyə gədənlər əziyyət çəkmir haqir. Bu də növbəti bir sosial qərgil yəni. Sosial qərgillik əslində təx siyasi mühütdə yox, həm də məhşətlə yarandan problem aladır. Qalqa, məhşətlə sosial faceləri yüzarın, gün yüzarın dolanışı lazımdır. Qalq en azı bunu istəsəlidir. Mən paşa tüşə bilmirəm. Gündə mən bir vəirlişə vaxtın xasmazda yeşilərinə pamidoları yıqıblar kiya. Mən məhşət səviyyəsində izahil yəriməyəm. Nə də narazı yada? Çünki, məhşət, səviyyəsət tüşünən adamlar var. O səviyyədə yaşayan insanlar var. Kütlə var, xald var. Və bunlar bunun kələbini yəni. Yeşiləyə bir mahtasatlan pamidur şəhərdə pamidur əla Həzirət Pamiduroğlu bir çubatı. İçubatdan aşağı düşmək. Zərbaycan vaxtin həan Səviyyət dönəmində bütün esisərində meyvət hərəvəzlə, onunla sözlərdən təmin eləyərdik. Hə, nə oldu bu? Bizdə daha qöy-göyərtə sorgan kərtub pamidoru bitməkdir. Bitməyəsə, pazaraq qıbqırınızı pamidur niyə? 200 mahtar şəhərdə düşməkdir. Sual eləyə, özə tərkimi nədir? Hamsı çıxlərdə qurudulmuş, qızardılmış pamidurlərdir. Pamidurlərdir, bu da insanlara əladə qəstəli qəstəli qərabır. Bədən həyat qəlib çıxıram qəstəli gürlən axteklərimiz üçün. Mən İsra qöyün, mən peşəkər qəstiyar. 2-2-2 yarımda qəstiyarın əziyyət çəkirəm. Və qaz aldıqın, krizintin bir bitə qayat aldıqın, orada buradan 500 mahtar dostların köməklə rəxə, hamsı gedir qdava dərmanlara heç bir keyfiyyətlə yoxdur. Və mən nə tapmışam bugünlə? Rəhbəri gələn, Rusistan Mamyodovic İgiltiyan adlı bir yer məni. Yoxlasınlar. Pəkə, mən səvdirəm, yalandirəm. Mən bunu akademik, Rusiya televiziyyələ bir ilişval akademik və əkildən, müsaibəsinə götürdük. Rusistan Mamyodovic İgiltiyan. Yaxşı, bugün hamı bilir ki, mən o vaxt müalizələndə çəxsən canab krizdində ərkindən müraciət eləmişdim canab krizdir. Azərbaycan xalqın Covid məhvələ biri, azərbaycan xalqın məhvəliyən senin rüşvetfur məmurlarına akdəklərdir. Və senin uzman adıyla, bugün yücdərləm, minnərdən pəlikləyən qaçıq, heç bir müalicədən başı çıqmayan yalancı əkimlərindir. Nə də bu uzmanizm basıb ki, azərbaycanı? Minnərdən pəlikləyən qaçıq, amat rayonlardan gəlir, günlərindən qalırlar, çıx qəburlarda, bir həkim güya bir gündə uzmanizm basıb ki, məhvələmi məhvələmi, məhvələmi, azərbaycanın bütün seviyələrdə heydələli fondu seviyəsini mən müalicə olurdur. Və mən bu faciəni şəxsini özüm yaşadın, bu uzmanizm faciəsin. Azərbayc bir iki dəvərdə varsa bilmirəm. Xeyrola, 76 milyonlir Türkiye boyda bir öz adı ölkəni qoyub, 5-6-3-4 milyonlir bəlkəniyə gəlir və həkimlər amsi. Nə var buradakı? Lətab bunlar buradakı? Həkimse orda öz ölkələrdə işləsinlərdə 70-80 milyonlir, ağrı oğul işləsinlərdə. Nə görəsən, imkanlı adamların bu qədə uzmanımız, klinikalarımız, özəl studiyalarımız olala hamı qaçıb oraya gedir? Nə? Bu da nəyəməş vaxıb səniyyin? Sosial faciəm biri də insanların sağlamlıqıdır, səhətidir. Və bu insanlar gözün qabağında imkanı olan gedir, xaricdə müalicə olunur, gəlir, xaricdən bağlı dərmanlar gətirir. Nəyəmələsən, xəsiləsən gedir ocaq özlərdə dərman alır, həç bir keyfiyyət yox. Bunu nə qədə diyəriq, nə qədə danışarır? Bu də dəreməni diyor ki, səhənin içində da əbtəklidə, uzunlanlar bunlar bir tarifiqat ilə yoxlayın da, bu özəl klinikalar yoxlayın da, bu apdəkləri, bu dəvə dərmanlar yoxlayın da, nəbiyət problemi adı sən içir? Bu tükən pazarları yoxlayın da, Kimdir bu tarif şi orasını təbsil olmalıdır? Məsin çox maraqlıdır. Yəni, həmin siyimalar, Azərbaycanın vəzifələri də oturup, Qarrupsiya, Rüşvetləm vəşil olan məmurlar, Azərbaycana gəlim kəslən, Azərbaycana qıqsadiyyətlə, siyasilətlə, var dövlətlətlə gəlim kəslən, Yüzrü istəyərim, kevakiblər, açəriflər və bunların töriyyətləkləri, əməllər də ölkən yəsi böyük prezidentdir. Kimbə nətaş atılırsa, adı şaqından, şədə qalan yetmillindən tutdur, böyükünə qədər, həmsi prezidentin onun adını yazdırır. Niyə görə o tarif şi orası? Bu qaqdan heç bir məsliyyət eləmir. Niyə görə o tarif şi orasında qaqı təmsil elə ziyallar, aksaqqallar, normal düşüncəli, əxlaqlı mənəbiyyətli insanlar yoxdur ki, də sinər qarda kərtoffumuz da var, soğanımız da var, sədəcərinə bunun qabağını almalıq lazım, mənə folyan qabağın kəsmək lazımdır. İmkən verilmək lazım, diyor ki, sən qalasın, elində aldıqın 5-10 latı pamir dürkərə verirsən, qalasın azın ölürlə. Çörek, un bəsələsi, kanfiyyət artı qazardak deyirə, bu gün ki, kanfiyyət də bənzin işdirir. Bəndən xayrət gəlirəm yenə 3 əsas strateji məsələmizə. Tarif şi orası, təzədən formalaşmalıdır, və hər şi əvvəcədən xalqdan büzak. Bu dövlət, prezident demək olar ki, mütəşəkkil şəkildə elə təşkil eləyi bilər ki, prezidentin qalq arasında, bən deyədimdə o yaltıq şıtaq niməddəlar kenara qoyulmaq şəkini, bir çinsəddir çəkilib keçilmət çinsəddir. Faküttik olara demək olar ki, prezidentin qalqdan təcidə olun, bir xalqın əsas pükləsinlə. Bu da prezidentin qara bax sefərində keçirdik, fizüller, əfək. Oradaki olan adamları mən çoxsun tanərim, o xalqı təmsiliyilə adamlar böyledir. Başət sürsən, seçilmiş adamlar, örgəldir bir salar. Bu mənə də prezidentin tarif şurası diyələn çox mühim strateji bir abiyyektində xalq ziyallar, təmsil olunmalılar və artırılacaq hər bir qeymət əsasandırılmalıdır və xalqın razılığı ilə mən yəm miktarda özə vaxt qoyulmalıdır, sureq qoyulmalıdır. Mən nə hayəm? Mən başqa şeyləri başa tüçdür. Fahmidur Qiyali Kərtolsoqanı başa tüçdür, bu manafu ilə de boyu yıqışdırmaq lazımdır. Sən ışıq satan, sən Allahın sənə verdiği təbiq qazi satan və sən nöyöt satan örkəsəm. Mənə deyirlər ki, nöyötü biz bənzini xariq, mən başa tüçəm birləm. Səviyyət dönemində, sənin nefda irma zabotlarım var. Həm oradan bir təkələ, bir lit kilo 20-30 adda məhçul alırdı, 20-30 əfə qazancəldə eləyirdik. Və zabotlarım, fabriklarım, fəhlələrmiş deyirlər. İndi turbiyaya doldurmuşu gönlərmiş xarici nəyə? Mən nə hayət, bunu biz gönlərdik sə bunun əvvəzində qazancəldə eləyirdik da. Əgər dünya bazarında deftin qazın qeyməti qarısı, demək, sən eləyə qalqırdı, sən xeyriyə qalqırdı, sən ziyanoq qalqır ki, və ya da 5 mahtedir, 10 mahtedir, 10 mahtedir, yaxşı bunlar olala. Sən niyə burada neftin qazın işkin qeymətin qaldırırsa, ki, paralel olara cəmiyyətdə automatik hər şen qeymət təbiiq alqmalı. Və buna da çox ciddi münasbət lazımdı, çox ciddi və bəzi ideologların kriziyyətini qalqınlar arasalar, təbliqatçıları və əsas, nə də çəmətini arasalar? Olar deyirlər ki, xarici də de qalqırdı, bunlar daidim aşırdır, sən satı pul qazanır ki, xarici də 4-5.000 dolar maaç alırsa, 4-5.000 dolar maaç alırsa, yəvr alırsa, mən texsiz yaltağlıq, nətdağlıq, müəndəsiz, düzumsiz, ideologiyyət, təbliqat, əslində hamsın nəticəsi yığılır. Yəlir, kriziyyətini qal qarasında bugün, mən artıq sosyalar qaldırram, çəksən, artıq səqqal bir ziyarlıq bir çiddi bir uçurum yaranır, bu uçurum yaran, 5. kalon və dövlətin eğitimlət göstərdiyi məmurlar dururlar, çəksi maraqlarına, biznesi maraqlarına, xalqı xəyənətə xidmət eləyən məmurlar. Təbii ki, hamudun sövbət yedin. Azərbaycanın kəndindən gələn, yəni torpağının tozunu çinindən gələn, gəlib min bir əzəbəziyyətlə şəyərdə forbalaşan, milli ruhlu və təmpəri ver, zaman-zaman xalqın elimin təhsilin və ona xidmət eləyən, səndən dildən xidmət eləyən bir ziyalı kimi? Mən şahidi olduqum, içində olduqum ideoloji təbliğə vasilələrimizi təmsil eləyən bir adam kimi, narıhaçlıqımı ortaya koydum. Və mən qətkən istəməcdim ki, müstəqil gür kimi dövlətmizə qapalalanımızın qanıcranı vasilələrdəyəmiz, dövlətin müstəqilliyimizi, kimlərinse feyiklərdə, kimlərinse çəksi maraqlarına, nəbəlim sevgi macaralarına, ondan sonra, nəbəlim, biz biz qurban verməyik. Və burada mən prezidentin, səslənim, canı prezidentin, sizin tayaxızda, sizin arxozda, o məmurlar, o feyiklər döyür, sizin arxozda, arxozda, xalqdı, və siz xalqdan artıq məyən çaydıqmız, mən bunlar, dedin, başqaları, başqa şeylərə deyə bilərlər. Və ona görəmən, sizdən yürüksüzsürən və sizdən xaç eləyirəm, artıq verəcələr. Aqsaqqal bir xalq alan kimi, bir sənətkar kimi. Çiddi sürəddə bu məsələlələr düşünülməldir və yoluna qonunmalıdır. Çünki bu, çiddi, narıhaçılırdır, bu narıhaçılır, həll olunmalıdır. Sağ olun. Sağ olun, Abdülməm. Təşəkkür edin.