 Xoşça ördəyəsiniz dostlar, hər birinizin salamlı İran, kanalanı çəfirindən canlı yayınla sizin qarşınızdayıq. Xaşa edirəm ki, yayınımıza başlamamışdan öncə biz izləyən hər bir dostumuz yayını maksumun bəyənsin, paylaşsın ki, daha çox insana aparılan müzakirlər çata besin, burada səslənən fikirlərdən xəbərdə olabilsin, bizim xaldımız. Mertli izləcilərimiz, bu gün biz Azərbaycan Qaldrəfəsi Partiyası nəri yəsəyətəyətənir üzvü, enizamanda Milli Şuradan Karnesə Mərkəzin Üzvü, çənt təsər patəcidirə xexpet vahid məhələmlə müzakirlər aparılacağınız vahid mən xoş gördü sizi. Xoş gördün Ruslan bəy, bizi izləyən dostlar da xoş gördü, hər birinizin salamlı. Çox sağ olun, vahid mələm, təşəkçür edirəm, mən istəyərdin ki, bu gün, akşamki bir ilişimizi həsir eləyə ölkəmizdə olan xaldımızın sosial problemlərmə, eksadır problemlərmə, əbvət edəcət problemləm, ümumiyyətlə bir çox sağda olan problemlər haqqında istəyəm sizləm müzakirlə aparaq, vahid mələm, son olaraq mən Azərbayca sizin statusunuzu görmüşdim, səhvələmirəm sə, ondan bağlı bir status yazmışdır. Biz sanki ondan bağlı bir qıttıq və qeymətində bir yəni bir azıtaz yaşanır, nə baş vermişdir? Bak, ilk üçüncə ondan başlayan sonra yəginçə qeymət artınılır, bahatçılır, yalı qidanın çeyfiyyəsizi, xaldın qəyirləri, maşa allah, dəni arasında deyim, saymaqdan bitmir bizim problemlərimiz. Buyrun. Təşəkür edirəm Ruslan bəy, çox yaxşı ki, bu məsələyə diqqət yetirirsiniz. Yərdim elə izizləyənlər də bundan bağlı məlumaklansınlar. Məhətlə, son zamanlar bildiyiniz ki, məhbəq vaxtda da ekspertlər tapılır ki, bunlar Azərbaycanda unun bəymətinin bahalaşacağını praxnoz verirlər. Bunların əsası da nədir, əsası da odu ki, Rusya, Ukraniya arasında gedən muharibə nəticəsində güya son vaqlar taxıl nəm bağlı, buqda ilə bağlı problem yaranıf və buna görə də qiymət artımı başverecək. Çox primitiv və demək olar kesasın. Artıq Rusya, deməli, Ukraniya ilə Rusya arasında olan muharibə nəticəsində qara deniz bölgəsindəki lagistik problemlər yaranmışdı. O öz həllini tapıq Rusya nəticəsində türkən köməli ilə və Ukrayna dan davamlı olaraq buqda deməli taşınması başlanıq və davam edir. Hər haldə bundan sonra da davam edəcək. Təxminən 20 milyon tona yaxın taxıldı, onun da az bir hissəsi, 4-5 milyon tona olar buqda. Ümumlulikdə isə deməli, bu qiymət artımı hətta Ukrayna Rusya arasında olan muharibədən xeyləvbəl başlanmışdı. Kəçən ilin bu vaqlarında, yaxın xətəriyyəsiniz, etəp etəp buqdanın qiymətində artın baş vermişdi. Və sonradan dekabr ayında da bizim ümumiyyətlə, həm də daxildə istesəli olunan buqdanın qiyməti, təxminən 50 faiz artmışdı. Və biz, keçən ilin yanvar, iyul aya ilə müqayisədə, əldə etdiyimiz buqda 100 dollardan çox bahalaşıq bu il. Artıq son zamanlar isə buqdanın qiymətində ciddi enin müşahidə olunu dünya bazarı. 14 tam onda 5 faiz buqdanın qiyməti dünya bazarında enib və faonun bərdiyi məlumata görə faon, bəymtənin təşkilatıdır, bəkən təsərfatı təşkilatıdır. Demələ, onların bərdiyi məlumata görə hələ ki, qiymət ilməsi dəvam edəcək. Bu nə ilə bağlıdır? Bu onunla bağlıdır ki, birincisi, praxnozda hələ ciddi azalma haqqında ortaya bir nəsə qoyul, praxnoz verilmir. Və həmçinin son bir ayda buqda biçini başlayıb, yalnız Azərbaycanda deyib, demələ, bir çox ölkələrdə buqda biçini davam edir, və verilən praxnozlara görə dünya bazarına çıxarılacaq buqda yenə ədvəlki həcimdə olacaq, hətta bir milyon ton artıq olacaqı praxnozdaşları. Bu, 181 milyon tonlu, keçan il bu qədər dünya bazarına buqda çıxarılı və bu ildə belə bir praxnoz verilmir. Ona görə də heç nədən Azərbaycanda onun qeymətinin qahmasınınla bağlı, praxnoz verilmək, bu o deməktir ki, kiməsə xidmət edirlər? Manapalistərə xidmət edirlər, onların arzusunun reallaşması üçün bəhər baştan dəxalmir. Yəndir, yəndir, apnektiv bir sərəv görmüşsünüz hal-hazırda qeymət artıq üçün. Olacaqsaya olasın sünü olacaq, yəndir, deyirsiniz. Ruslan bəhər, indikə hal-də mən görmək. Olabilsin ki, ilin sonuna yaxın, demək, deyqav rəhəmdə nisbətən qeymət artımı baş verilir. O da hələ, bilsiniz, verilən praxnozlar dəqit deyilməsəcəcən Rusya ilə bağlı çox ziddiyətli praxnozlar verilir. Bildiğimiz kimi Rusya daha çox buqda iğraç edir, dünya bazarına çıxarılan buqdanın iğrimi faizi Rusya'nın paylanışı, təsəfür edir. Əlbət də birinci yerdə de Rusya demək olar ki, dünya bazarına ən çox buqda çıxaran ölkədir. Ona görə də qeymətlərə təsir edə bilər. Ancaq ziddiyətli də ona görə ki, bəzi ekspertlər məlumat verir ki, Rusya da bu il məhsul bolluqu olacaq, digərləri məlumat verir ki, əksinə biz istəsi almaz almasını gözlürün. Hər halda, bilsiniz, mən bilirəm ki, Rusya da hələ biçin davam edəcək sentiyabrına xırmətir. Ona görə də biz sentiyabrın hiç olması ortalarında dəqit biləcik və yaxud da əvvəllərində dəqit biləcik ki, nə qədər Rusya bu il buqda istəsi al edəcək? Və ondan sonra buqdanın qeymətindən bağlı olabilsin, nizmətən qeymətdə artın baş verirdi. Ancaq hələ indi demək kezdir. Birincisi, Azərbaycan indi nə qədər buqda istəsi al oldu? O edib, bunu dəqiq hələ məlumat ortaya qoyulmuyub. Ancaq hər halda indi devlət statistika komikəsi əbbəlki kimi çağışır ki, biraz da rəqəmləri şiçirsin, məhsul darlıqı artıq göstərsin, düzdü məlumat verib nəzir ki, 100.000 hektarda 1 kg olsun buqda əldə edilmiyi, məhsul 100.000 hektarda buqda əkinu həyata keçirilmişdir. Biz onunla bağlı bir müdətəvbəl şəkirlər də paylaşmışdır və o sahədə, uzun illərdir ki, e-insahədir buqda əkinu həyata keçirilmir və buqda əldə edilmiyi. Bu haqda bizdə məlumatlayıq. Nazirdən bir 10 gün, 15 gün qabaq bununla bağlı məlumat yaymışdım öz profil səhqəndə ki, 54.000 hektarda 1 kg olsun buqda əldə edilmiyi. Ancaq buqda istesalı var, ölkədə buqda var. Və bu buqdanın hamsını ambarlara yerləşdirmək mümkün deyir. İndi istesalçılar çağışır ki, bısa bir müdətdə saklasın. Buqdanı da çox saklamak, kərç tələb edir. Və bizdə indi çağışırlar hamsı özlərinə sərfədən qeymətə saksınlar ki, buqdanı saklamasınlar. Saklayanda buqda edilməldi, buqda davamlı olaraq orada intensib vintiliyyətlə təşkil edilməldi ki, nəmlik orada yüksəlməsin, qaguliyyətlə prosesi deyirlər, o paş verməsin, çürümə paş verməsin. Buna görə də firmirlər mənə də dəzənq edirlər, onlara sərf edir ki, indi ki halda onlar satışa həyətə keçirsinlər və keləcək əkin üçün hazırlaşsınır. Deməli, ölkədə buqda bu il istesal olunu, bu buqda hələ bir müdət Azərbaycana vəsidə bir niçə ay. Və həm də xarişdən itxal olunu. Bakın, ölkəyə bu ilin yarım il ərzində 400.000 ton buqda itxal olunu. Bu buqda da demək olar ki, həlhalda hamsı yəyilməyik ki, digər tərəfdən hökumətin bildiyiniz kimi taxıl fondu var, nə dərəcidə o fondda taxıl var, yoxdur, bunu demək şətin deyil. Ancaq yədiyin ki, var bu istiqamətə hərildə maliyyə resurslar ayrıdır və sahət ayrılır. Orada kifayət qədər, dəhək ki, o abadanlıxlar var, unusura bina var, buqdaının saxlanması üçün ambarlar var. Yəni, buqda nəzər almaq lazımdır. Ümumunlikdə mən hesab edirəm, heç bir əsas yoxdur ki, indi ki, halda unun qiyməti bahalaşsın. Dədiyim kimi, buqda kifayət qədər var, indi hələ, difiksiq yoxdur, buqdur ilə bağlı, olabilsin ilin sonuna başlayan. Və buqda varsa, buqda da bahalaşmayır, əksinə son ayda, dediyim kimi, ucuzlaşma baş veribsə, nəyə əsas yəni unun qiymətinin artırırlar, taşınma qərici bahalaşmayır. Bildiyiniz kimi diz eylənə cəxidə, benzinindir qiyməti, bu son birini şayda bahalaşma baş verir. Və indi gəri kərici da artırırlar. Nədən unu bahalaşdırmaq istəyirlər? Biz biliriz, o sahə manapolyadadır. Un istəyəsalı manapolyadadır. Çörek istəyəsalı söhbət çörek zabotlarından gedir. Manapolyadadır. Və buqda itxalı manapolyadır. Bu gün buqdanın tədarikünlə meşrul olan şirkətlər də manapalistərdir. Yəni, əhalidən ki, alırlar o buqdanı üytmək üçün. Onlar da manapalistə xidmət edirlər, orada tədarikçilər. Yəni, hər şey burada manapolyada olduğu halda və qeymət artımı üçün də bir iqsaidi əsas olmadığı halda, niyə unun qeyməti bahalaşdır? Manapalistə istəyirlər ki, daha baha qeymətə satıb, İndikə halda unu, daha şox gəlir əldiyicik. Yalnız məqsət budur. Və hətta təkçi məsələ buqdan ənə bağlıdır. Bakın, siz o təhşilatın adını qeydələrdiyiz. Bir iləşmiş bilətlər təhşilatının kət təsərfatı və ərzak təhşilatı. Mən bu sosial şəbəkələrdə bir nətəsəsada əvvət bir hesabata rəst kəldim. Mən o təhşilatın hesabatına görə 2008-ci ildən bu yana, yəni, 2022-ci ilə harasa keçib 14-dür. Yəni, son 14-dürün ən kəskən ucuzlaşma hadisəsə baş verib son bir aydan. Yəni, EU-LINE-da, EU-LINE-da nəsibət edin. 8-16 faiz ərzak məqsullarının qeyməti ucuzlaşır, dünya bazarında. Yəni, kəskən şəqət ucuzlaşmağa doğur idi. Mən bu, çox maraqlıdır. Niyə görə, Azərbaycan insanı özün həyatında, sosial təmnatında ucuzlaşma hissiritmir, nəyən ki, ucuzlaşma bir yana qalsın. Əksinə, hər ki, sən cün bizdə ərzakların qeymətləri bahalaşır demərin, burda siz deyən kimi ortaya manapolya, manapalistərin maraqları məsələsi gələk üçün dəmək. Yalınız. Yalınız. Besiniz, Ruslan bəyik. Təmami-lə doğru deyirsiniz, onu yalmaktan bəndə tamrışan. Dünya bazarı deyəndə bu bazarda bildiyiniz ki, kimi qeyməti müəyyən edən təklif tələbdir. Əgər təklif çoxdursa, qeymət yenir. Təklif azalıbsa, qeymət qalkır. Biricə də tələb, təni, tənzimləyir. Azərbaycanda, qeyməti manapalistərdik deyidir. Qeyməti bazar tənzimləmir. Şimdi mən deyəcəm hansı halda tənzimləyə bilək. Dünya bazarında baxın, niftin qeyməti ucuzlaşır, gündəkdə indi də ucuzlaşır. 140 doldan, 135 doldan düşüb, 94 doldan, 95 doldan. Azərbaycanda niftin qeyməti, nifməti ucuzlaşdır. Xeyr. Demələ, dünya bazarında niftin qeyməti baxalaşanda da, Azərbaycanda nifməti ucuzlaşdır. Ucuzlaşanda da baxalaşır. Ucuzlaşanda da deyirlər ki, bizim gəlirləriniz azalı. Demələ, itxaldan. Ona görə də daxirli, demələ, o məhsulların satış qeymətini qaldırmalıq ki, bu gəlirlərimizi artıra. Yəni, baxalaşanda deyirlər ki, dünya bazarında niftin qeyməti baxalaşanda deyirlər ki, dünya bazarında niftin qeyməti baxalaşır, ona görə bizdə qaldır. Ucuzlaşanda da deyirlər ki, bizim gəlirlərimiz azalı, ona görə qaldır. Yəni, Azərbaycan bilirsiniz, bu dünya bazarından əyaxılaşdır. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda bazar iqsadiyyəti demək olar ki, idari olun. İdari olun resimində də, bazarda qeyməti diktidir. Dedim, mən elə çıxışın əvvəlində dedim ki, bizdə itxal Manapoliya da, ərzət məhsullarının itxalı Manapoliya da, ərzət məhsullarının çox gəlir gətirən, daha çox gəlir gətirən, istesalı Manapoliya da, bildiğiniz kimi böyük agrafatlar yaratıblar, ondan sonra irifərimir təsərpatları yaratıblar. Emalı Manapoliya da, satışı Manapoliya da, baxır. Bu sözün həqi mənasında indihansısa firmir, xurda təsərpat sahibləri, bazarə bir il ərzində bir toh məhsul çıxarırsa, bu elə də həmiyyət kəsbitmir. Deməli, əgər ərzət bazarı dediğim kimi, ərzətin itxalı, ərzətin istesalı, ərzətin imalı, əgər Manapoliya da, deməli, bazar qaydaları işləmir. Deməli, burada təkiliptələr yox. Öz də Azərbaycan özünün ərzət məhsullarına olan talabaqını, ümumülikdə 50 faiz ödün. Ümumülikdə, mən deyəcəm hansı məhsulları döndən qədər. Bakın, deməli, biz bir müddətəvvəl ilə sizin də müzakir etmişdik. Türkiyədən Azərbaycan'a qətirlən kartokun dört dəfədən çox baha qeymətə satmışdılar Azərbaycanla. 33 qəpiə Türkiyədə satılan kartok, mən onun perakəndə satışını deyirəm. Azərbaycan bazarında bir manate 20 qəpiə satıyor. Mən onu şəkilərinlə təqdim etdim. Aslında bizdə getdi və mənim profilimdə şəkiləri getdi. Yalnız kartoff deyir. Bütün, deməli, kəntdəsə ərafatı məhsullarının süsəni meyivədir, tərəvəzdir. Bunların qeyməti Türkiyədə dört dəfə ucuz idi nəyin kəzər? Azərbaycan. Və Qonşu Göküstanla biz müqahisəyədir. Göküstanda da iki dəfə bizdə müqahisəyədir. Qonşu İranla müqahisəyədir. İranda da bizdən iki üç dəfə ucuz idi, eyni adda mehsullar, eyni iki idi. Niyə? Onu görə ki, Azərbaycan kifayət qədər mal mehsul istesal etmir. Və kifayət qədər mal mehsul istesal etmədiyi üçün bazar mana polisilərin əlinə keçirir. Onlar itxal edir. Toptan satış onların əlin dədir. Vahid bir toptan satış bazar va meyivəli onların əlin dədir. Və iləcə də onlar artıq böyük süper marketlər yaradıq, ticareti də elə keçirir. Yəni, onlar bütün xırda marketlərdə, onların süper marketlərindəki qeyməti nəzərə alıb qeymət müəyyəni edirlər özlərin də meyivə, tərəvəz və ərzəq malları. Yəni, baxd elə, mana poli olan qeyrdə yəbilsiniz. Azərbaycanla bağlı demək ki, nə bilim, fragnoz vermək qeymətin emməsinlə artımından bağlı bu mümkündəyi. Demək olar ki, bir niçə adam olmaya yəni edir, yalnız onlar fragnoz vere bilər. Yəni, bu hardan tapıqlar o ekspertimən bilmirəm, fragnoz verir ki, onun qeyməti yaxın zamanlarda artacaq. Bu hardan bilir, nədən bilir? Belə bir, də ki, müfsümdə onun qeymətinin artımına nə səbəq olabilər? Bunun iqsadi əsası desin də deyə bilmək. Yəni, bilsiniz, ölkədə dediğim kimi bazardı, ondan sonra istesaldı, itxaldı, bunların hamsi mana poliədə olduğu üçün qeymətə də onlar dikləyidir. Ona görə də o faonun, də ki, bəymtənin kənttə sarfatı, təşkilatının onlar bizim ölkələrlə, o qeymətləri hesablamırlar müəqhən etmək. Onlar hansı ölkələrdəki normal bazar iqsadiyatı vaqh, hansı ölkədə təklif tələb müəqhən edir qeyməti, o ölkələrin bazarına əsaslanarak qeymətlər müəqhən etmək. Azərbaycan isə demək olar ki, orada yoxdur. Azərbaycanda sədəcə bilsiniz, niçə ki, azərbaycanda məhsul istesalı qayıdasına qoyulmuyor, azərbaycan özünün ərzak məhsullarına olan təlabatını, də ki, beynəxalhaq normiyə uyğun, təmin etmir, belə hallar təsdəz başqın. Bakın, biz ətləm bağlı özümüzü dəfələrinə müəqhən edir. 40 faizə yaxın təmin edir, daxıl istesalı hesabı. Beynəxalhaq normiyə var. O beynəxalhaq normiyə uyğun, biz 40 faiz tələb edir. Demələk, 40 faiz ödüyürüyün, normiyə uyğun. 60 faiz biz ödəyə bilmirik. 60 faiz ödəyə bilmirik. Onu görə də bakın, azərbaycanda ətin qiymətik, bomşu ölkələrlə müqahisədə yüksəkdir. Türkiyelə müqahisə etmirəm, Türkiyədə uşahtı ucuzdur. Və yaxta ətmə amulatları ucuzdur. Südmə amulatları ucuzdur, süd ucuzdur, digər məhsullar ucuzdur. Ama Rusya da müqahisə olması deyir. Dondurulmuş, fərdi yoxdur, onsuz da biz də alanda onu donduruluk. Onu hamsini eyni vaxta istifadə etmirik ki, dondurulmuş ət, bütün qərb ölkələrini, Rusya da, ondan sonra qərb ölkələri deyik, bizim qonşu ölkələri deyik, demək olar ki, dört manat, bizim pulla dört manata satın. Azərbaycanda yetti sək bir manat. Qafələrdə ondan sonra ondan daha çox istifadə edirlər, hələ bir az baha qeymətə satınlar. Yəni, ətmə bağlı bilə, südmə biz özümüzü, təqminən əlli faiz, əlli beş faizdir. Yəni, belə olan haldə bizsiniz, yalnız süd deyil, həm də südməxsulları, kərəya qıdı ondan sonra, demələ, pemdirli və digər südməxsulları. Biz onunla da bağlı yalnız əhalinin temrətinin əlli faizinidır. Yumurtuyla əlli beş faizatmış faizə yapındır. Yalınlan deyirlər ki, biz ıxıraca edirik, neyini yirik, ıxıraca edirsən, həndi yumurtadan bir müddət defisit olmuştur. Satırsan, yumurtadan qeyməti də alın, xaricə satırsan, burada daqil də də alın. Yəni, əslində, məsəlçün, Rusya da, adam başına il ərdində üç yüz ədət yumurta istəyələkə olunur. Azərbaycanda yüz doqsan ədə. Və bunlar hesab edirlər ki, bizdə imkan var hələ bir Rusya da ıxıraca edirik. Yəni, təsərdur edin. Vahid mələm, siz bu xaricdən, küsulə Türkçərinə bu itxalı olma biləcək, uzuz qeymətə kartofu qeydilədiniz. Mən bir faktı sizə deyir, mən bu fakt ətrafında mənələ gələk ki, müzaikrəxan müadəyər. Bakın, əndi yay mövhüsümüdür və yay mövhüsümündə əsas ən tərəvəzlədən istihlək olunur, pami doğur. Mən istihləm, sizin diqqətmizi nəyə təkşin? Bak, siz o böyük şifir marketlərin, böyük alıqaqların, nəmurların marağında olan o şəvəkələr də qeydiləriniz. Bakın, demək, bu xaçmaz yol tərəftə orada yol çənarlarında, çəntçilər öz sahələrindən yıldırı pandörləri, bir yeşil, orada yeşildə hərdəsə olur. Diyyətdə qırıq çilo, yeşil, çəkşin ıksandə qırıq çilo olur. 11 manata, 10 manata verilər. Bu da hərdəsə 30 qəfi, 30 qəfi dən 30 düşür. Amma nədəsə, nəmən pandörlərin misal çəkirəm, əbəktə bu, bütün Azərbaycanda çəntsilərin əkdi çənt təsərqatı məxsullarına aifdir. Amma qeydilməsə, mağazada və yaxud da, ilə sizin o diniz meyibəli bazarında, başlı qeymətlə qarşılaşır insanlar. Yəni, hamı cədibində o yerdə çənt təsəhənin qənarından alabilmir. Yəni, şəhərdə və yaxud da rayonlarda insanlar gedirlər, marketlərdə, bazarlarda bir manahtan başdır qeymətlər. Yəni, fantastik də hafazlı qeymətlər. Nə istəyərim ki, bu haqda, bunun səhərlərə haqqında da, fikirlərlə də laq marağılardır? Təşəkür edirəm Ruslan bəyi. Ruslan bəyi, əkisər ölkələrdə onda deyim ki, bir müddətəvvəl, pəxminə 97-98-ci illərdə, mən o zaman bazarlarda monitorin qətlardır. Belə bir hal var idi də, artıq demək olar ki, kədarişçülər təbi olaraq qormalaşmışdı kədarişçülər. Onlar nə edirdi? Onlar yedirdi yerlərdə, həmin o sildiydiyini sahibkarlardan danışırdı və onların istəyəsəl etdiyi məhsulu alıq, qətirib, bazarda özləri satırdılar və yaxud da bazarda onlar onun toktan satışını həyatə keçirirdi. Bildiğimiz kimi, bir neçə bazar var idi ki, o zamanlar, həm də deməli, səhər-səhər, saat, təbminəm 5-tən başlayırdı, Səhvət Mürəmsə, və toktan satış həyatə keçirirdi. Hətta həmin bazarlarda, pərakəndə satışı həyatə keçirənlər də, o toktan satış təm məşqul olan sahibkarlardan umali məhsulu alıq, bir neçə saatdan sonra satırdılar, onlar özləri pərakəndə satışlı. Deməli, o sistemi oturuşurdu. Və neyin ədlər bunlar? Bunlar o sistemi dağıtılar. Bunlar o sistemi dağıtılar, həmin adamları demək olar ki, o bazarlardan bir dərin saldırlar. Və imkan birmədlər ki, səhər-səhər o bazarlarda, o toktan satışla məhşqul olan təbi yaranmış, tədarişçülər, o işəyətə keçirsinlər. Bir, yox bir neçə bazar? Oları dağıtlar, və onun əbəzindən meyvəli bir deməli toktan satış bazarını yaratıqlar. Son vaxtlar da oradan, devlət bücəsindən kirli mizdərdə və sahid ağrılıq, yəni orda onlar üçün soyducu ambarlar quraşdırılır, yəni biz onda deyirdik. Deyirdik, deymiyim, toxunmuyum, qon təbi olaraq, bu tədarişdə məhqul olan adamlar onlar qani edir də, qani edir, bizi də qani edir. O vaxtlar ucuz edir, çox ucuz edir, adınıza gəlir. Demələk, bizi də qani edir və isteyəs alçını də qani edir. Onların sayı çox olduğu üçün isteyəs alçıların seçim imkanı var idi. Hansını sərf edirdi, o qiymətə də o alber başdurdu. Hər iki tərəb, yə tədariq ki, məhqsulu isteyəs alı idən belə də bir qiymətlə razılaşırdı və hər ikisini sərf edirdi. İndi isə bazar manakoliya alındığı üçün, toktun satış da manakoliya alındığı üçün, o tədariqçilərin sayı azalır. O tədariqçilərin sayı çox azalır və artıq tədariqçilər, yırlərdə, həç də hamıdan maval, gələdbələr tədariqçilər kənt kənt, xüçə qüçə gəzirdi, qapı qapı gəzirdi, malı axtarırdı, onun keyfiyyətinlə maraqlanırdı, lazım olsa avans verirdi kəntlilərə ki, buyurun, bu qədər və sahib veririk, bir müddətdən sonra sizin malınızı qələt biz götürəcək. Bak, belə hallar baş verirdi və qeyniş ölkə üzrə yaladır. Sonradan ki, bunlar öz əllər nə keçirdilər, artıq əllə keçirdikdən sonra çalıştılar xarişdən malı məhsulu, keyfiyyəsiz malı məhsulu ucuz qiymətə alıqqət etsinlər. Və həmi burada stiyasalçılara sərfi iləmədi, bunların tədarişçilərindən alıveriləmədir. Həm də tədarişçilər artıq, bir o qədər bu iştəm məşgul olanlar əksəriyyəti başqa sahələrə yüzdür. Yəni, o tədiyi yaranmış bir sistemi dağıtlar. İndi də artıq öz əllərin dədir. Bak, ona görə də, də ki, Qaçmazda və yaxud da bizim indi digər bölgələrin də kim pamidori stiyasal nə məşguldur? Həri stiyasal nə məşguldur? Onlar stiyasal etdiyi məhsulu bazarə çıqara bilmirlər və məcburiyyət qarşında qalı burada ucuz satışına ətə keçirilər. Bakıda yaşayan əhalinin də biz daha çox baha qeyməti alırıq. Əndir ayonda yaşayan əhali, də ki, onlar o satıcılardan qeydib alabiləllər, hiçbir problemi yox. Ama Bakıda çoxu sayda yaşayan insanlar var ki, onlar qeydib orayonlardan malalı gətirəsi deyirlər. Məcburiyyət qarşısında qalı. Yəni, də düşünür ki, gədib bir yeşil parmidor almaq üçün buradan geçsin, xaçmaz. Yəni, o qeymətə deyilməz. Ona görə də burada almalı məcburdur. Və umyətlə, o və digər sahələri insara almış adamlar çox güzəldir. Onlar bilir ki, onlar üçün Bakıda ki, müşterlər kifayət qədərdir. Yəni, belirsiniz ki, həlinin yarısı demiyorlar ki, Bakıda yaşayır. Əksəri ətir ayonda qeydiyyət yətədəm o Bakıda yaşayır. Yəni, burada bir növb istihlaşçıların sahəki çox. Bak, bu səbəbdən, o mal məxsul Bakıya gəlmir. Bakıya gəlmir, Bakıda da qeymət yüksəkdir. Baha qeymətə satı, infisardan məşhul olanlar, onları dəzarnırlar. Və həmin sahibkarlar da əksinə, onlar da dəzancəli əld edə bilərdər. Bak, onlar o gazançların da məhrumu. Bak, belə qeyri bərabərlik yaranır. Bu da, gədiyim kimi yalnız, bunların yarıqmaz siyasiyyətin ətir edəsin. Bu hakimiyyətin yarıqmaz siyasiyyətin ətir edəsin. Vaid məlin, bax bu, yarıqmaz siyasiyyət biriniz. Yəni, çox maraqlı yəni gəldiyi çıxdıq. Nə qədə davam eləyər sizcə bilə? Yəni, bu siyasiyyət, hükmət bağlaşmadan bağlaşma siyasiyyətinlə, yəni, qeytmir, əksinə bu siyasiyyəti bir qədədə çizələndirir. Bunu biz hər cümlən özümün vətəndaşı olaraq deyiləm, özümün öz həyatında hiss eləyirəm. Yəni, çizdi də bir vətəndaşım hiss eləyirsiz, biz izləyənlərdə hər cüm hiss eləyirlər. Əlçəşmirlər bu siyasiyyətdən, bu bağlaşma siyasiyyətin daha da çiçələndirirlər. Və sizcə bu, nə qədə daha belə davam eləyə bilər? Ruslan bəli, təşəkür edirəm. Həssüflə demələyəm ki, Nəkə ki, bu hakimiyyət var, bu siyasiyyət davam edəcək və qəttişcə də vəziyyət pisləşəcək. Bakın, bunlar yeni həbəsə gəldiklək. Bunlar yenidən demək olar ki, əlqoylar bütün bizim yazıq kəntilərin torpaqlarına, onlar üçün şəraək yaratmırlar, onlar üçün su vermirlər, nə bilim, dəhki, kehnika vermirlər, keyfətli gübrə vermirlər, toxum vermirlər, bunlar da belə zulum əza bəziyyətdən çabalıyırlar, onlara problem yaratılırlar, sünni problemlər yaratılırlar. Məxsət də nədir? Onların mümbit torpaqlarını ələk içirir. Bunlar yeni həbəsə gəldik. Bakın, bunlar torpağı bir yandan ələk içirirlər. Artıq elli üç, demələyə agrafartın yaratılmasından bağlı, göstər iş verilir. Və bunun 48 gizi hazırdığı digərlərində, demələyə orada hələ işlər davam edir. Təsəbbür edirsiniz. Bu ölkədə bu qədər agrafartın nəyə yetəş var? Ondan əlalə çoxlu sayda, 20-dən çox iri firmir təsərfatları var. Və bugünlərdə mənə bir kəntli zəng edib, demələyə onun sənədi də var, o torpaq əraisi var, bir 40 əli hektar. Dəyir, mənə gəlib deyiblər ki, sentiyabın bir nəkimi şələküləni götür buradan ki, torpağı biz istifadəciyi şirkətdir. Şirkətdir və o şirkətdə emimcədir, emimcə də paşa xoldingin nəzdirlər. Yəni, bu, bunlar yeni həvəsi gəlib ki, daha çox ərazini ələk içirsinlər və su risursunu ələk içirirlər. Mən sizin rayonunda olmuşam, orada gözümlən görmüşəm ki, adi insanların, adi firmirlərin, kəntlərin, təsarfatları, suzluktan məhbulu və onların o təsarfatının yanından kanal keçir, nəhəngi böyük kanal suyuna dolu. Və həmin o kanalın suyu gedir paşa xoldingin təsarfatını, saatlır rayonunda. Orada da menincir kimi onları nihrəmli ibrahimi təyin ediblər. Yəni, bunlar yenidən başlayıblar, deməli, ölkədə marketlərinin sayını artırmaqa, süper marketlərinin. Ondan sonra dediğim kimi rayonlarda torpaqları ələk içirməyə, su risursunu ələk içirməyə, kexnikanı ələk içirməyə, bunlar elə kexnikə getirirlər deyiblət teysabına. Deməli, kexnikanın qeyməti 1 milyon doldardan bahadır. Deməli, orada həmi əkini həyatə keçirir, eyni vaxtda siyapini həyatə keçirir, eyni vaxtda gübrəni verir. Yəni, nəhəng bir maşındır, onun qeyməti 1 milyon doldardan bahadır. Bunlar bu xərzi nəyə görə çəkir? Ona görə çəkir ki, sabah geri çəkilsinlər, o sahəni bilən, kəntlilər gəli bu işləm məşğul olsunlar? Yox. Bunlar istəyir ki, özləri bu işləm məşğul olsun. Har da gəlir mümkündir, gəliri əldi etsin. Har da gəlir alınmır, onu suq ortalasınlar, sonraki tariqdən, devlət hesabına, çəhdiyi xərclərdən dəfələrlə artıq oradan pul götürsünlər. Bunlar üçün bir mümkün bir şəraət var. Kul qazanıllar, məhsul da bir o qədər istəyəsəl etmirlər, özlərinə əziyyət vermirlər. Bakın, mən dəfələrlə deymişəm. Ölkədə yumurta problemi özün müddət dəsəl. Sosial təminat uman, pul uman, uşaq pul uman bir xalq var bir tərəhdədə. Yəni, sizin sabahlara vurağımız bir yana məndə bu tərəhdir, dedim. Bunları qarşılaşdıranda nətir cəni olacaq? Bunların, deməli Ruslan bəli. Maraqı o deyil ki, bu əhalinin sosial durumunu təmin etsinlər, əhalin normal yaşasın, problemi olmasın. Bunlar istəmir ki, bu əhali burada yaşasın. Bunlar istəmir əhalinin artımı olsun. Nye principal olaraq uşaq pulunu vermir? İstemir əhalini sayarsın. Bunlar yolu aşmırlar ona görə ki, yenə Rusya'dan, də ki, indiki bəziyyətdə bildiyiniz kimi Rusya'da bəziyyət gəlgindir. Orada yaşayan Azərbaycanların əksəriyyətinin biznesi çöküb, indi bətənə da etmək istəyirlər və onların hətta istədiyim. Samaliyyətə bilet almaq üçün, təyəriyət bilet almaq üçün, bəsaətləri belə o qədər yoxdur. Bir il içəsinin təközü deyil, ailətisi deyil, ailə yüzləridir. İndi orada kimlərin sə qohunların hesabına bir təhəri yaşayırlar və gözlüyüləri yol açılan kimi Azərbaycanı zəkindir. Bakın, nəyə görə istəmirlər? Bunlar uzadırlar ki, onlar gelməz. Bunlar orda özlərin bir iştapsın, orda məşhur olsun. Bunlar istəmir Azərbaycanların sayarsın. Nəcə? Biz düşünürük ki, bunlar uşaq pulu verməldi, bunlar pensiyon artırma aldı, bizim qazilərin o torpağı azad edən, işqaldan azad edən, canı deməli canınla, ondan sonra qanınla o torpağımızı düşməndən xilas edən qazilərin səhzən manata onlara pul verirlər aida. Və təsəvdür edin, səhzən manata o cavana uğlan nəyə de bilər, o uşaqının qərmanının dörtlə bir sesini dəm. Yəni qeyməyi var, bunun qeyməyi var. Yəni, inşaAllah, 191 metr hündirləyəndə bir barabdır, yəni, inşaAllah. Bunlar yoxdana, bunlar var. Bilsiniz Ruslan bəli? Bu günlərdə iki qəbər elə bilin ki, üst üslə düşmə. Biri odu ki, Amerika Birləşmiş Tatları 64 milyar dolar və sahət ayrıb ki, deməli Amerika əhalisi, dərmanın qeymət artımında nəzər çəkməsi. O və sahətdən kompensiyasi edəcəklər o qeymət artımı fərqini və Amerika vətandaşları yenə əbbəlki kimi, deməli əbbəlki bəydə də dərman alacaqlar. Amma Azərbaycanda dərmanın qeymətini bir qedi də 45 faiz artırdılar, bildiniz? İndi gəlirəm o bayraq məsələsinə. İndi bu bayraq məsələsi elə ondan üst üslə düşür. Akişi laf 191 eləmədin 591 elə. Laf 1 kilometr uzaktır. Nə verəcək bu millətə? Nə verəcək bu millətə? Bakın, öz də bayraq uçaldan ölkələr hamsı elə bizim kimi geride qalmış. Ondan sonra qeyri demokratik. Əslində isə diktatura sistemi olan ölkələr. Kimlə yarışır bula Taciqistanla? Akişi, sən Taciqistanla gəl, də kimi? Taqıl istəsələmdə yarışır. Onlarda buqda, hər hətdərdən 37 sentinərdir, sən də 28-kisi. Gəl, sən Taciqistanla, Taciqistan artıq. Bakın, biz Taciqistanı belə qəbul eləyikdə deyik ki, onlar da kası. Taciqistan adam başına norma qəbul eləyik. Nə qədər? Deməli əhti, sütdü, ondan sonra digər məhsullarıdır. Norma məh. Azərbaycan hələ müəyyən etmək. Və Azərbaycan Taciqistanla onunla yarışır ki, mən sənlən daha uzun bayraq dirəyi çıktirə bilərəm. Nə olsun? Sən qəl, sən qəl. O bayraq dirəyini yüksətmək. Bu insanların rifahını yüksət. İnsanların əmə haqqını yüksət. İnsanların sosial durumunu yaxşılaşdır. Ondan kıymətlidir, deməli, insanı elə bayraq. Bayraq nədir? Bayraq Remzdir. Azərbaycan əskərləri deyildi mü o bayraq qaldırıq? Bizim ışqal altında olmuş əraziləri azad edib orada bayraqları qaldırıq? Onları nəmə haqqısın o? Qazilərimizi nəmə haqqısın o? Uşak kulu ver. Bu edəsinlər ki, haa, bu hökumət. Həqi dətən də bu qalgı sevir. Qalgın qayıqısına qal. Nə dünə de orda pul silecəm? Nə dünə de orda 30 milyon döv, neşə milyon döv, nə ya lazımdır bu? Biz deyəni uşak kulu ver deyir pulumuzdur. Ordan da bayraq direyi qaldırırlar, onu pul təpulir. Demələ sevmir bunlar bölgündə. Bilsiniz, onu da ona görə eləyir ki, orda pul var. Artıq o lahiyyəni bir dəfə iş deyirlər, lahiyyə hazırdır və orda pul var, atqat var, ordan ofşora göndəriləsik, vəsaət var, o qurlanası pul var. Bakın, har da, demələ, bunlar hara pul qoğur, gəlir, gətirməyəmdir. 30 milyon dolara manata, özür rəstirəm, 30 milyon manata, 30 rayonda hər yerdə 1 milyonluk istiyyəsal müəssələsi yaratma olan, 30 rayonda, 30 kənt rayonunda hər birinin dəyarı 1 milyon manat olan, demələ, küçük istiyyəsal müəssələsi yaratma olan, orda da hərəsində bir 100, 250, 200 adam işləyərdir. Bak, bu olardı iş, yox, bunu eləmirlər. Bunlar başa, çürki oradan pul qoğurramak mümkün olmayaca, vəndi, gəlir, bir var 30 milyonləni qoğurrasa, bu gözə görürmək. Bir de var 1 milyonla. Özələ, onu prinspial olaraq etmirlər. Yeni iş yer yarasınlar, yox. Yeni iş yeri yaradana, sədəcə mani olmasınlar, yox, yox, ona da mani olurlar. Bunların məxsədi tamami ilə başta şeydir. Ondan sen özümü sevdirəcəksə, yox, yox, yox, sən daha yüksəyə qaldırdı, daha yüksəyə qaldırdı. Özəlbacan bayraqını onsuz da biz hamız ürəyimizdə sevirik. Ondan yüksəyə hara qaldıracaqsın. Bu ürəkdə sevirir o bayraq. Onu nə qədər qaldırırsan qaldırır mı? Fərqi yoxdur. Yəni, bizsiniz belə deyik. Bunların ne bayraq sevikisi var? Nə vətən sevikisi var? Nə əhaliə sevikisi var? Mən bunu tam yüz faizə mündikdə deyir. Bunların vətən sevqisi yoxdur, bayraq sevqisi yoxdur. Bunlar bilirsiniz. Biləkdən məşquudurlar, biləkdən. Özlərin, qəstərlər, forst qəstərlər, nə bilim kimdən sə prinsikət şüfflər, mən səndən daha uzun hündür bayraq dirəyə qaldırə bilərəm. Onun da bu qalga heç bir faydası yox. Əsas odu ki, dediğim kimi, qalgın vifahı yüksəz. Qalgın sosial durumu yaxçılaşsın. Ona da bunlar fikir vermiyələr. Bakın, Azərbaycan indiki kimi heç vaxt pis durumda olmamış. Artıq demək olar ki, bunların o dırnaqarası siyasiyyəti dalana giremdir. Uzun illər de bizə nə deyir, də. Bunlar hansısa deyə ki, programlar qəbul etmişdir. Qanunlar qəbul etmişdir, qaydalar qəbul etmişdir. Onda siyasiyyəs sənə dədə alandırmışlar. Də deyirdilər ki, biz islahatlar aparır. Və yaxın gələcəkdə nəticəsini veririz. Hər ildə, mən onu xüsusü götürünüşləyim ilə Məliyyəvin çıxışından ki, hər ildə deyirdik ki, bu ild bizim apardaqımız islahatlar yüksəh nəticəsini veririz. Bu ild bizim apardaqımız islahatlar yüksəh nəticəsini veririz. Və ildə başlayanda deyirdik ki, ild yekunnaşanda deyirdik, ildə başlayanda deyirdik ki, bu ild islahatlarımız daha da dərinləşir. Həni nəticəsi? Bu ölkə özün nərzabı olan təlabatını ödəyə bilmir? Aaydi buqduya olan təlabatını ödəyə bilmir? Yəki iki qanusunlar islahat aparır. Həni sənin islahatının nəticəsi? Niyə Azərbaycan özünün buqduya olan təlabatını cəmi 21 çək faiz ödüyün? Hə gəlçən, buqduya olan təlabatı cəmi 25 çək faiz ödüyürsən, sə hansı islahatı aparır məsənin deyə kimi? Yəni, belirsiniz. Biz şimdi uşaq deyirik ki, bizə sözdən arladalar. Ölkə itxaldən aslı vəzətəz. Son 10 ildə itxal iki dəfə artır. Son 10 ildə. 2015-ci ildə buları yelən etmişdər. Kəntlə sarfatı ildə. Böy program qəbul etmişdər. Nə biləmir? Ondan sonra da bir nişə sənələr. Nəqdədər kul sildilər? Regiyonların inkişafı adı ilə bilirsiniz. 84 milyar dolar. Büccədən getdi, devlət bücəsindən getdi. Və yoxdur, okuldan xəbər yoxdur. Həni, regiyonlarda inkişaf var. Regiyonların inkişafı adı ilə getir. O pul hara getdi, offshorelara. Yaxşı regiyonları inkişaf edibsə, niyə bugün taqılı yoxdur? Niyyə süd yoxdur? Niyyə ət yoxdur? Yoxdur? Niyyə bu malı məhsulu biz qarışdan itxal edirik? Bakın, Azərbaycan özünün dəfələrlə deyirəm. Çaya olan təlabatını bizdə çay istesalı üçün kifayət qədər mümbil çəra etmək. 95 faiz biz itxaldan asil edirik. 95 faiz. Şəkərə olan təlabatımızı, 95 faiz onu da itxaldan, itxalın hesabını ödüyük. Buqdanı dedim. İrəcədə digər məhsullarda orda düğü də biz əsasən itxaldan asil edirik. Bitkiyaqın biz qarışdan itxal edirik, qam malı kimi, burada qablaşdırırıq və demək olar ki, 98 faiz biz itxaldan asil edirik. Şəkərə yaqın? İrəcədə orda da pahalı üzür üstürəm. Səfələm isə ilçim də yazmışdı dostunuz ki, gömrüya yetti manata gətir gəlir çıxır, üstündə 8 manat gömrü rüs mücəlidir. Oradan da 12 manatta bu böyük marchettər özləri qoyurlar. Yəni 5 litri səfələm rəmsə yaqın qeymətinə sürpəsk edildi orda. Haradasa 20 dolayı manata. Bilsiniz, bunlar belədir. İnsan öləndə morla qazanır. Mualicəsindən həkim ağlar. Əlində öləndə de morla qazanır. Qatya yol verəndə de polis qazanır. Bədbəq millətikdə bizim anadan olandan yalnız bizdən kimsə faydalanır özümüzdən başqa. Yalnız həkimi deyə ondan sonra polisi deyəm, morlasıda hamı faydalanır. Yəni cədə bunlar, deməli itxaldan asıllıq münə deməkdir. Bu deməkdir ki, gətirilən mal məhsul baha başa gəlir. Və hökumət çalışmalıdır, itxalı rüsunlarını azalsın ki, istihləşçılar o qeymət fərqindən əziyyət çərməsin. Bunlar məyədir? Bunlar həm rüsumu artırırlar. Həm də itxalı ediləndən sonra o məhsulu, deməli satışını özləri həyata keşirilər, orada da artırıq daha çox qazandırırlar. Bunlar hər sahədən, hər sahədən qazandırlar. Əziyyət də çəkən istihləşçılar, adam var illər mən, illər mən əh, demək olar ki, onların evində bir şey var. Həç indi bəziyyət ilədir ki, bu son illdə bildiyiniz kimi, heç qurban payda göndərən olmaqdır. Əksəriyyəti qurban payı göndərmək. Qurban payı almayan çox bu sayda adamlar yağlını çörekləndi də alan. Yağlını çörekləndi. İndi də bunları o çörekləni deyimətini unsuzda artırmışlar, yenə artırmaq istəyirlər. Yenə bu millətin daha demək olar ki, son dəfiynə kimi cibindənə var həmsını çırpışdırmaq istəyirlər onların. Bu artıq bilsiniz, devlət siyasiyyətdir. Belə devlət siyasiyyət olmazdır, yaxara bakır qurban payı. Bunun nəticəsi çox pis olabilər. Üz də haqqda nədə alətdən danışırlar, öz də inkişafdən danışırlar. Danışanda da deyirlər ki, analogu yoxdur. Belkədə ona gerə deyirlər ki, bu inkişafın analogu yoxdur. Onlar elə nəzərdə tutur ki, onlar özləri inkişafidir, amma qalq inkişafidir. Bak, hədiyyədə də bunun analogu yoxdur. Onlar özləri küllü miktarda kul qazanır, milyarları da zanır, əhali isə dilənci, əhali dilənci. Bu belə inkişafın analogu yoxdur. Nəcə? Buyrun, buyrun, davam eləyin. Burada izləciləmiz bir sual vermişlər, onu səsləndirəcəm fikirləmdir. Buyrun, buyrun. Belə inkişafın analogu yoxdur. Sualdan çox belə bir bildirilir və mənim. Bakın, biz qaraba məsələsənə toxundur, də ediriz ki, məsələn, işxaldan azad eləmişi, birisə torfaqları buna böyledir, bələkimiz, bizimkəlimizin əncə yerlərindədir. Burada nurlan mənməd oladında bir izləcimiz var, və hətmərin çox marağlı bir şey yazıb. Yazıb ki, elmənlər qışayında, hiç olmazsa su verirdi, görən boyda. Bir torfaqlar, işxaldan azad olanlar məniz, olanlar sonra deyir ki, deyir, bunlar o suyda kəsiblər. Hiç olmazsa qışta verirlər elmənlər deyir, gündür qışta da bir su verirlər görən boyya. Təsək edir isəyiz. Belə şikayətlər var, həm, məlumat var. Belə eləki bəruv yazıb ki, vahidməyə qayış edirəm deyir, rüflam bəyi deyir ki, azərbaycanda su qıtlığı yoxdur. Sadəcə, su bölgüsü düzgün deyir. Xırda çəntı ailə təsərfaqlara sıradan qəslən çıxamdır. Bunu da səsləndirdim, rübək sizin qayışınızla. Bak, belə el vahidmərin, izləclərimiz çox da burada şəhirlər elbəttəmən istiyyərinin bulan hamsunu okunma, insanlar belə deyəkdə vahidmərinin tat döyülər, həyə qətən tat döyülər. Təkcə bu sosial məsələrləmdən bağlı deyilə, bütün sahələrləmdən bağlı, bak, burada izləclərimiz, dəyəmələk ki, əksər bir iliştərinizdə, narazlıq yediyirlər, onların qarşı töyrədilən haxsızlıları, üsyanlarını bildirirlər. Yazırlar burada vahidməli insanlarımız. Buyurun. Teşakür edirəm, rüflam bəyi. Çox haxlıdır. Bizi izləyən dostlarımız, çox haxlıdır. Biz sizinlə dəfələrləm bu haqqda danışır. Həqi qətən də, bizi izləyənlər də biz, və qayı şeyləyirəm siz, həm də bu verilişi, bəyənin, paylaşım ona görə ki, çoxları izləsin, çoxları da bilsin ki, bu ölkədə su risursu kifayətlidir. Bu risursu, demələk, mən müqayi səvşun deyim ki, İsrailin 10 milyonu yaxın əhalisə var. Bizimki qədər, təxmilən. Hətta bizdə biraz da azda ona görə ki, qeydiyaqda burada olub, qarşıda yaşayanlar çox. İsrailin cəmin, 400.000 haqqda əkin sahəsi var. Azərbaycanın əkin sahəsi, 2 milyon haqqda var. İsrail 400.000 haqqda 1 milyar qubimetir sudan istifadədir. Və ölkəsinin, ölkə əhalisinin 95 vaiz ərzəq məhsullarına olan təlabatını beynə afaq normuya uygun təmin edir. Bir də təşirə edirək. İsrail 400.000 haqqda əlkin sahəsində 1 milyar qubimetir sudan istifadədir. Və özünün əhalisinin 95 vaiz ərzəq məhsullarına olan təlabatını ödüyün. Azərbaycan isə 2 milyon haqqda əraziya onun da 1 milyon 400.000 haqqda suvarlanmış. 2 milyon haqqda əraziya deməli, mənbədən aldığı götürdüyüsü İsrail götürdüyüsudan 13 dəfə çox. Və azərbaycan İsraildən təminən 2 dəfə az məhsull istifadədir. Yəni, ölkə həalisinin 50 vaizə dədər təminatını ödüyün. Təsəbbür edirsiniz ki, bunlar da hər dəfə çıxıq su bu ölkədə bol oldu, su kifayət qədərdir. Su düzgün kənzinlənmir düzgün paylanmır və sudan israfçasına istifadədir həmin o alıqak məhmurlar. Su boşuna haqqır. Mən bir nümunə deyir. İndi o borunu salıblar, deməli, şəkir ayonunda 2 il 2 il ərzində bir kəndin əhalisinin əkini əbəllər onlara su gəlirdi daimi su gəlirdi suyularda bol idi. Və onların yollarını çəkəndə o borunu, hansı ki onlara həmin boru vasiləsi ilə gəlirdisi, o borunu götüriblər, atıblar kenara və asbaltı çəkiblər, çəkəndən sonra da elə o boru da qalıb, orada bunlar çırp gəlib. 2 il dal va dal, həmin kəndin əhalisi, 1 il de ki, bizim suyumuzu gəlin, dərin, yolumuzu kəsmisimiz, su gəlmir, bizim məhsullarımız batıq gedir, bir su vara bilmir. İki suz qoymuşlar. İndi bu yaxında eşitlik ki, onu düzeldiblər. Deməli, misiniz, burada su boşuna xır, bir tərəfdə su boşuna xır, təsəbvur edin, 2 il boşuna xıb su, digər tərəfdə məhsullar suyulardan yanda. Rayonda ilə su kifayat qədərdir. O sudan əgər səmərəli istifadə olunarsa, həsaplama bak. Məsəl üçün 1 kg məhsul əldə etmək üçün, nə qədər sudan istifadə etmək lazımdır? Bunun norması. Və o normanı nəzərə alsaq, azərbaycanın 100 faiz, ərzək təminatını həyətə keçirmək üçün, 3 milyar, 500 milyon qubmətir su kifayat, bu gün biz istifadə etdiyimiz sudan üç dəfə az istifadə etmək ilə dədikləri kün suya qənaiyyətlə istifadə etmək ilə sudan. Biz özümüzün təminatını istifadə etmək ilə hətta biz dək ki, İsrailün ünəsindən istifadə etsin. Bakın, İsrail niye ölkə halsin 95 faiz ərzəknən təmin edə biril 1 milyar qubmətir suyuna? Azərbaycanın nə problemi? Azərbaycanın şərayatı umumiyyətli İsrailün kina baxamda qeyil mümum. İsrail sehrada İsrailün problemi daha çub. Yəni, bacarıqsız hakimiyyət var. Bacarıqsız kəntdə sarfatın azir var. Bacarıqsız işçilər var ona azirlikdə. Adamları gətiriblər, nazirləyə, ona görə ki, müqhalifəti söyə bilir, təhqiri edə bilir. Ona görəyəyə yok ki, bacarıqlıdır. Nazir də umumiyyətlə sahədən bilqədər. Nice işliyi asam fidmətdə esə bilirəm ki, o asam fidmətdə o yox digərlər kimləsə onı ətraqında olanlar o formada yaratabilirsiniz. Yəni, bilirsiniz. Qeyil-i Feshakarlər bu ölkəni idare idi. Heç bir sahədə inkişəp yoxdur. Bakın ölkədə sanayi var, yox. Nef sanayisidir. Neftə hazır yerdən çıxan məhsuldur. Öndə onda sağ olsunlar, o digər ölkələrdən gəldirər, onu öyatə keçirdirər. Nef sanayisidir. İzin bütün büccəyəmiz de o nef sanayisindən asılıdır, neftən asılıdır. Kənttə sarıfatında uzun illərdin inkişəp etirə bilməzdir. Əksinə gerilədir. Yettikçə kənttə sarıfatı gerilədir. İndi təsəbür edin, məni nərahat edən, o deyil kendi bu ilməsəlçün 100 mil hektarı bahtarı bulaq və taxıl istəsalı azalı, puğda istəsalı azalı, məni nərahat edən odur ki, gələcəkdə bu sahədə işlə biləcək kifayətlədər bizim pisəkarlarımız olmalıydı, o yoxdur. Genç qadırlar hazırlanmalıydı, və bizim firmerlərimiz, o sahiynə məşqul olan kənttələrimiz marifləndirilməlidir. Onlar nice Avropa ölkələrində, hər biri demək olar ki, agranondu və yaxud da zotiknikli, və yaxud da baytar hekimdir. Biz bunların yalnız marifləndirməlidir deyilir, həm da bunlara kəhsil verməlidir, yavaş yavaş övətməlidir. Görünmü nə qədər? 600 mil nən çox sahibkar var. Bunların üçün də əldən sahiləcək 5-6 nəfər mütəqəssizdir. Hətta mütəqəssilərdən də işləmələzdir. Bunların da bilik ocağrına qatırmaq lazımdır. Ölke batıb qedir bir yandan da deyədiyim ki, bu, biziniz, bir ənənə var, ənənə. Mən əndi o babam yadma gəlir, babam işdir, bir təsərpatda, onu əfrafında adamlar var edir, nice birbirlini öryədirdir və onlar bizi öryədirdir. Nice biçməl lazımdır, nice suvarmaq lazımdır, nice bitkiya qulluq etməl lazımdır, ənənə o olmalıdır. Bir dən bire indiki qənçlərdə marağında deyil, ona görə ki, sahə gəlir, gəlir, gəlir, gəlir, gətirmir. Nici olacaq? Bunların da bu qurdulu agrafartlar bircə anda çökəcə. Unicəki Sadədiya Tökümetinin vaxtında komplekslər yaratmışdılar, böyük nəhenk. Mənim də yadıma gəlir, mən işlədiyim təsərpatda var. Yəni, indi o həmin, o komplekslər demək olar ki, boş darmadağın olunup orda heç bir işləm dəşkə olunur. Bunlarınki də bir vaxt elə olacaq. Yəni, ölkədə, bilirsiniz, həslur olsun ki, ölkədə də bəziyyət, getgət, gəlir. Ölkədə də bəziyyət, getgət, gəlir. Sabaha ümit yoxdur. Bunlar birdən birə düşünmüyün ki, birdən birə qalqı düşünəcək. Və düşünsə də bilə, bunların elə bir vaşı yoxdur ki, çıxış yolunu tapabilələr və ölkəni inkişək etdirə bilələr. 20 ildə, əllərini aqdan qarəya vur yüklarsa, yalnız özləri üçün çalışıblarsa, ayrılın bəsa etin mənimsi yüklərsə, o gur yüklarsa, nəcə düşünürsün? Sabah birdən bunlar sizi düşünəcək, bizi düşünəcək. Yox, o haqda bunların nərahaçılığı da yox. Demələ, biz düşünməliyi özgələk yoxdur. Bunların gələcək üçün problemi yoxdur. Bunların uşaqları, uşaqların uşaqları, bunların... Bundan sonra, bəlkə də 200-300 ildi yüksək səviyyədə yaşayacaq qədər onlar tül toqluyublar. Kul maliyyə toqluyublar, biznes qurublar. O işə lazım deyil ki, bunların uşaqları gəlsin orda işləsin. Yənincir tuqlar, sonra yənincirdə yaşayacaq, başqası yaşayacaq, o sahələrdən hər halda full gələcək. Amma biz nə düşünürük, biz kimi düşünürük? Bizi də bu ASTV-lər, nəvələ bundan sonra digər televizyalar, orda da indi də bir bənzər televizyalar, gər adıblar ilə YouTube kanalında da. Cemaatın başını peyliyim. Cemaat allahı allah. Cemaat bilin, vəziyyət yaxşı olmayıq, qədər kisləşəcək, himətlər də yüksələcək. Ona görək ki, mən görmürəm ki, bunlar hər hansı bir istesalı artırmaq üçün hərəkət eləsinlə. Və hərəkət eləsələr də bunlar istesalı artırmayacalar. Bunlar bütün sahəni bakırlar. Də onunla bağlı, hər bir sahə ilə bağlı mən ayrıca araşdırma paranı. Bunlar bütün sahələri batırdılar. Özləri bir müddətəvbəl yadınıza gəlir, bunlarını çilmədər ki, biz pambuq çılığı inkiqətirəcəyim, inkiqətirə bilmədər. Program qəbul eləyiblər, bu ilə 500.000 ton pambuq əldə etməlidər. Edəcəhlər, yox. Falan qabaqlarına qaldır. Yox, 250.000 ton olsa sevilsinlər. Demələ, tütün çiləyi batırdılar. Demələ, bara maşrılı batırdılar. Yəni, hansı sahəni ki, bunlar inkişət etməyətəm də planlar qəbul etmişdir. Fındıq çılığı iki dəfə ərazini artırıblar, ixiracımız azalıb. Ürkə dəxilində, fındıq baha, keyfiyyəti də aşağı. Önən, indi əsas sahələr, əsas sahələr, mən deydim, biz şəkər itxaldən aslıdır. Demələ, yağ itxaldən aslıdır, ondan sonra bitki yağı, sonra kərə yağı itxaldən aslıdır, süt itxaldən aslıdır, ət itxaldən aslıdır. Artıq son zamanlar bilirsiniz, bunlar kəsim üçün mağdara gətirir. O diri həybanları gətirir. Və onu daxil də kəsi, daxili istəyəsər kimi göstərir. Onu da hesabləyəndə, bizim ümumiyyətlə, ət itxalımız kifayət qədər getgədə artır. Ətın qeyməti də yüksəkdir. Ətın qeyməti bizim əhali üçün əlçəkən deyir. Əhalin əməhaqsa şaqıdır. Yəxin gələcəkdir. Nəcə? Nəcə? Nəcə? Sox şiddətli bir böhrancəl məhdədir. Yəni sizin danışdırlarınızdan mühürsüz vəziyyətdən belə başa düşür vəaduməm. Bilsiniz, mən sə deyin, bu hardansa gəl, daxil də yaranacaq. Yəni, yaradılır bəl. Bu hökumət bel qabilət sizdir, iş bacarmır, bizim istəyəsə alımız getgədə aşağı düşür. Bakın, nəcəyildi deyirik ki, buqda istəyəsə alını artırmaq, heç bir problem deyir. Bircə il də buqdanın məhsul darlığını iki də fartırmaq. İndikir, muhasir, teknologe imkan verir. Bircə il də buqdanın məhsul darlığını iki də fartırmaq. Bunlar 100.000 hektardan 1 kilogramda olsun buqda əldə etməyik. Nə yəcək bu millət? Gözləyəcək Rusiyadan buqda gələcək. İndi Rusiyada da gələnil çox ciddi problem yer. Artıq bu ilə eləyilə bilər ki, biz elin aqırına biləcəyiyonu, belkə biləktən məşhulları, amma mən istəyətəyə git deyim. Gələnil Rusiyanın özünün buqduya ehtiyac olur. Ona görə ki, onlar əsasən buqdanın toxumunu xariştən itxal edirlər, yüksə keyfiyyətlə toxunu. Əgər xariş o buqdanı onlara verməsə, deməli onlarda buqdanın məhsul darlığı düşəcək iki dəfədən çox aşağı və onlar əvvəlki kimi, necə əvvələr qanadadan, amirikadan buqda itxal edirlər. O günə düşəcəyilər. Və s. Ərbacan ne inəcəyik? Qazaxistan da artıq müsləqil deyiblətdir. O saviyyət hökumətlərin vaxtında, dəhək ki, daha çox istiyyəs alı edirlər, bizdə o vaxt, bizdə de pay verirlər, nə biləm, digər ölkələrdən də, Qazaxistan özü seçim edir. O da, deyək ki, bu yaxınlarda bir məsləh hürməti deməyələr göstərdik, onlara məsləhət verirli, yansı sahələrə daha çox qil verilmək lazımdır, gəlirlərini artırmaq üçün, öz, dəki ərzak programlarını həyatə keçirmək üçün. Yəni, Azərbaycanı ciddi problemlər gözlüyü və Azərbaycan artıq o problemin içindədir, nifdən asanlıqla gəlir-gəlir, onun hesabına düşünürlər ki, hər şey alacaqlar, getirecək bəl. Bəlki baha qeymətə satacaqlar, artıq əhali baha qeymətə, əbvəlki kim almaqa hazır bir, əhalin bilsiniz, kasıb təbədə var idi, bir də nisbətən azacaq kalmışdı orta-təbədə. O orta-təbədə də artıq kasıb təbədə səbəsi nə düşünür. İndi bir laq varlı imkanlılar var, bir də aşağı təbədə. Bəl, kasıb, marketlərə qeydim, baxın. Cəzəti olubmuş, ocaq məzələkdir. Çox doğru buymuşdur, çox doğru buymuşdur. Təssüf ki, Saad artıq ondan 1-4 dəyə keçip, Rüfət bəyin artıq bir ilişi başlayıq bəlçədə, mən istəyərim sizdən maralı müzakləmizi davam etdirək, amma vaxtın imkan vermir, inşallah növbət efirlərdə vadimələm. Sizləm, digər məsələlər haqqından müzakləmizi davam etdirəcək, inşallah. Çox sağ olun vadimələmdir. Saad olun, teşəkkür edirəm. Biz izləyənlərdə teşəkkür edirəm. Saad olun. Çox sağ olun, vaad olun. Örmətli izləyəcilərimiz sizlə sonda yenilən gəlmizi, bəyənməyi, paylaşmaqı və kanalımıza, abunə olmağınızı, unutmağınızı, haşidirəm. Saad olun, sağ olun. Qalın gəcənsdirə qansın.