 1956-in zilin payasında, Mazaristan'da demokratik iləşmə tələbi ilə başlayan eğitrazlar gittik sə dərinləşərək, kommunist diktaturasının ləğvi və çox partiyalı demokratiyaya keci doğrunda hərəkətə çevirildi. Bəhs etdiyim həmin hadisələr, savet qoşunlarının Mazaristanın təcəvüzü və kommunist hakimətinin silah yüzünə bərqasiləyək onlaşdı. Noyabrın dördündə və dokuzunda baş verən kütə dövüşlərində üç bin mazar öldürüldü. 19.000-226 nəfər yaralandı. 26.000 həp sorundu, 200.000 nəfər isə qonşu ölkələrə qarşdı. Eğitrazlar başlayan zaman, su polosu üzrə Mazaristan yığma kəmandası Budapəş yaxınlığındaki bazılarında yay olimpiyadasını hazırlaşırdılar. Oyunların kəsirliləcə emil bunun şəhri, Zənəb yarım çürəsində yerləşdiyindən olimpiyada 22 Noyabr 8 dekabr tarixlərində başlayacaktı. İdmansıların paytaxta baş verən hadisələr barədə ətraflı məlumatları yox idi. Sadəcə eğitraz aksiyalarının kəsirildiğini bilirdilər, yalnız kəmandanın elvinzadur adlı gən cüzvü, oktiyabrın son günlərində gizli şəkildi Budapəşdə gətti və qaidandan sonra kəmandaya ullaşlarına gördüklərini anlattı. Noyabrın birində Mazaristan alimpiyyəyəti Çırhslavaçə yola salındı. Savet təcavüzünün başladığı gün Noyabrın dördündə isə Melburna yollandılar. Burada sonraki günlərdə Mazaristanında baş verənlər barədə qərb mətbaatı bahistəsi ilə xəbər tutdular. Noyabrın 8-ində açılış mərasimində bütün Mazar həyəti qollarında qaras harqilə yürüdülər. İspaniya, Nidirland və İsveçrə isə Savet Sosialis Resubublikası İttifaxının Mazaristanı təcavüzünün əsas götürələk, yarışları baykot etdi. Supolosu Mazaristanın ənəvi güzdə olduğu idman növlərinə biriydi. Son dört alimpiyadalarda 1932-1936-1948 və 1952-ci il, Mazarlar bu növdə üç qızıl və bir gümüş medal qazanmışdılar. Onlar bu dəfədə cəmpion olmaq. Xüsusən, şəxsi qarşılaşma da Savetlərdən bu dəfəşt hadisələrinin intəqamını almaq əzmindəydilər. Turnirdə 10 kamanda iştirak edirdi. Onlar üç qrupa bölünürtülər. Qrupların birində dört, ikisində isə üç kamanda yer alırdı. Hər qruptan ilk iki yeri tutan kamanda final mərhələsində çıxacardır. Bu mərhələdə kamandalar dairevi sistem üzrə yarışacardırlar. Yalnız eni qruptan çıxan iki kamanda daha bir-bir ilə oynamayacaq, onların qruptaçı qarşılaşmaların nətəsin əzər alınacaqdır. Başqa sözlə, final mərhələsində hər kamanda dört oyun kəsirəcəkdi. Mazaristan üç kamandanı yer aldırdı ve qrupunda ki, hər iki reqibində tətindik çəkmədən qalib cəldi. Bölük Britanya'nın altı bir, Amerika Birləşmişsatlarını isə altı iki həysabı ilə məqlub ettilər. İkinzi yeri, Britanya'ları beş üç həysabı ilə məqlub edən Amerika Birləşmişsatları tutdu. Dört kamandanı yer aldıqı agrupundan Yugaslaviya və əsəseri əyani qarşılaşmanı Yugaslavlar üç iki həysabı ilə qazandılar. Z-grupunda isə İtalya və Birləşmiş Alman kamandası əyani qarşılaşma dört iki İtalyaların xeyrini final mərhələsində çıxdılar. Mazarlar növbəti iki oyunda İtalya və Birləşmiş Alman kamandasını eyni həysabla dört sıfır məqlub ettilər. Savet kamandası isə İtalya'ya üç iki və Amerika Birləşmişsatlarına üç bir həysabı ilə qalib cəldi. Altılar finalın üçüncü turunda Mazaristan və əsəseri kamandaları qarşılaşdılar. Grup mərhələsində Yugaslaviya əməqlub olduğuna görə, Savet kamandası qızıl mədallar uğrunda mübarizəni davam etdirmək üçün bu oyunda müdlə qalib cəlməli idi. Hətsəsə və məqlub yetmü qabilində isə cəmpiyonlub iddiyalarından vasqəsməl olacaqdılar. Bütün Olympiada turnir ərzində, Mazarlar isdənlə yarış növündə yerli Azərçəklərin çoxun dəstə ilə üzləşirdilər. Supolosu turnirində Təza Vüskər əsəsərini əmsilədən kamandaya qarşı qarşılaşmada bu dəstək daha də böyük hüsət aldı. Giyməti iki funsterinin qulan biliklərin giyməti Qara Bazarda 30-40 funta qaxtı. Buna baxmayaraq 6.000 tamaşa tutan üzgütülük salonu dekabının alçısında ağzına qədə dolu idi. Onlar bir ağızdan Mazarlar iləli qışqırırdılar. İkinci dünya müharibəsindən sonra, Sövvət nəzarət nəkəsən Mazaristan'da Rostili orta məksləbərdə tədris olunuduğundan idimansıların çoxu bu dili sərbəs bilirdi. Onlar bundan faydalanaraq, Sövvət idimansıların təhkil etməyi və höfsərədən çıxarmalı dərar aldılar. Ervinzador sonralar yazırdı. Plan belə idi, biz oynayrıq, onlar dalaşırlar. Cözlənildi içimi oyun Mazarların hüzumlarıyla başladı. Üç qat alimfət səmpiyonları öz rəgiblərindən atıq ağaçlar üst edilər. Həsabı dejo diyarmat yaşlı. Daha sonra Ervinzador zəlməzərbəsi ilə fərq artırdı. İki sıfır, ilk hissə bu həsabla başı sattı. Oyun olduca çirli mübarizə şəraatində keçirdik. Tərəflər bir-birini təhqir edir, imkan düşən də zərbə indirirdilər. Haçımlar dəfələrlə hər iki kamağından oyunçularını zəzalandırdılar. Ümumunlikdə 5, 3 savet, 2 Mazar. Oyunsun isə oyundan çənarlaşdırdılar. Tribunular mazarların hücumlarını alıqışlayır. Savet ilmançları topa yerənən kimi fitə basırdılar. İçinci hissə də oyunun qədişində dəyişiklik olmadı. Mazarlar yenə də açıq ağaçlar üst edilər. Savet ilmançları onlara qarşı heç bir şey edə bilmirdilər. Diyyet Qarpati və Ervinzadorun vurduğu qollardan sonra həsab 4 sıfır oldu. Yakınlaşan qəlbədən həzalan mazarların atmaçaları təhqirləri daha kəskin oldu. Məğğulub savet ilmançları isə daha əsə bir reyaksiyə verməyə başladılar. Zadorun özünün ətirafına qöru, o bütün oyun boyu Rəgiblərdən Valentin Prokopov'a təhqirlər yağdırırdı. Oyunun sonlarında onsuz də məğulub olduqlarını anlayan Prokopov daha dözmək istəmədi. Hâkimin nəyə görə fit saldığını öyrənmək istəyən Zadorun diqqətini yayınmasından istifadə edərəc yumruğuyla zərbə indirdi. Zərbə Rəgibin qaşın tuttu və dərisini partlattı. Bu epizod tribunalarda ehrasların daha da zorşmasına səbəb oldu. Səvvət ilmançlarının və dövlətirin əliyyinə şuarlar səsləndirildi. Zadorun isə qanaxmaya baxmaya ra bir müddət oynamaya davam etdi. O hovuzda üzdükcə, arxasınıza qan izin uzanırdı. Oyunun bitməsini təxmi ilə bir dəyə qalarçən hâkim oyunu saxladı və Zadorun əvəzlənməsin tələb etdi. Hovuzdan çıxan mazarın görünüşü qorxuluydu. Qan bütün bədəni boyaqırdı. Əsində onun qanaxması elə də cür değildi. Amma bədəlindən süzüdən suya qarışdığından, cəzsəkte olduğundan daha qorxunz görünürdü. Bu görüntü tribunalarda emusya partlarışına səhəb oldu. Bir xeyri tamışası yerindən qalıqaraq hovuzu tərəf cəldi. Onlar əllerindəki müxtəlif əşkilaları səvvət ilmançılarına atır, onları söyür, hovzuğa tüprürdülər. Səvvət sosiali səsul kasi ittifagi yığmansızın oyunçuları hovuzun mərkəzində toplandılar. Hâkimlərisi oyunu saxlayarak polis sahırdılar. Oyunu dəvamətdirmək artıq mümkün deyildi. Səvvət ilmançları polisin ciddi mühavizəsi altında soyunmu otağına parıldılar. Oyunun bitməsini az qaldıqını və həyəsabın 4-0 olduğunu nəzərə alıq, mazarların qələbəsi qeydə alındı. Altılar finalının son turunda Yugoslavia iki bir həyəsabı ilə qalip gələn mazar istan dörüncü dəfə alimpiyat semfiyonu titrulunu qazandı. Almanlara qalip gələn əsəsədi isə birüz medallara yiyələndi. Alimpiya oyunlarında iştirak edən 108 mazardan qırt dördü, ikinci dəfə işxaloğun nəmətənləri qaytmağdan imtana edərək, muhtəlif ölçələrdə siyasi sığnıca qaldılar. Onların arasında Melburun da 4-xizil və 2-cümüş medal qazanan əhsanəvi cimnas Agneş Qileti də var idi. Qayt meyanlara su polosi yılmasından iki nəfər qoşuldu. Ervinzador və Miklos Martin onların hər ikisi Amerika Birləşmiş Tatlarında məslunlaşdı. Ervinzador Amerika Birləşmiş Tatlarında üzgüsülük üzrə məhci işlədi. Onun yətirməvər arasında ən məşhuru 9-qət alimpiyat semfiyonu Mark Spitzdir. 1956-in zildə mazarasında Andy Kamlus isyanın əlliyyillikyi dondanda da ölçəsini qaytmadı. Və bunu hökümətdə vəzifə tutan bir çoxlarının əvvəldər kamulist olması ilə izahətdi. 2002-ci ildə Kanadanın manliyal şəhərində həyatda olan Sövvətvə mazar idimansılarının görüşü təşkil edildi. Onlar barışlarak bir-birlərinə üzrə istədirlər. Mazar xalqının Sövvət əsarətini qarşı mübarizəsinin simboluna səvirlən Melburun qarşılaşması Quentin Tarantino'nun prodüserli ilə 2006-un zildə çəkilən Azadlıxın Qəzəbi Sənədə filmində eşiqlandırıldı. Ələ Həminil mazaristan da eyni mevzu da Azadlıq Məhbət bədi filmi çəkildi.