 Hoofdstuk 36 van de Lotgevallen van Tom Sawyer. Deze LibriVox opname is vrij van noteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. De Lotgevallen van Tom Sawyer door Mark Twain. Hoofdstuk 36. De lezer maakt zich overtuigd houden dat het buitenkantje van Tom en Huck een grote opschudding in het eenvoudige kleine stadje veroorzaakte. Zo'n grote som, in klinkende munt, was een bijna ongelofelijk bezit. We sprak zoveel over deze daad en verheerlijkde haar in zulke immaten dat ze eindelijk het verstand van menige ziekelijke opgewonde burger aan het wankelen bracht. Elk spookhuis de Sint-Petersburg en in de nabuurige dorpen werd onderzocht. De vloeren werden plank voor plank opgenomen en de fondamenten opgegraven en geplunderd in de hoop van verborgen schatten op te leveren. En dat niet door kleine jongens, maar door volwassen mensen en ernstige, nuchteren lieden ook. Waar Tom en Huck ook verschenen, werden zijn bewonderd en vol verbazing aangestaart. Alles wat ze deden werd als iets heel bijzonders beschouwd. Ze hadden blijkbaar het vermogen verloren om gewone dingen te zeggen of te doen. Bovendien werd de geschiedenis van hun vroeger leven opgehaald en werden daarin bewijzen van een buitengewone aanleg en een buitengewoon verstand ontdekt. De wederbeduggelers zetten Huck's geld uit tegen 6% en de heer Fletcher deed op verzoek van Tante Poly hetzelfde voor Tom. De knapen hadden nu elke een ontzagelijk inkomen, een toller voor elke werkdag en een halve voor de zondagen. Het was juist zoveel als de dominee ontving. Nee, het was zoveel als hem was toegezegd, want hij kon het gewoonlijk niet bijeenkrijgen. Een en een kwart toller was in die dagen voldoende week geld voor eens jongens kost, inwoning, kleding en bewassing. De heer Fletcher had een hoogtankbeeld van Tom Sawyer gekregen. Hij verkleidde dat geen gewone jongen zijn dochter uit de gods zou gered hebben. Toen Becky haar vader in vertrouwen vertelde hoe grootmoeder Tom haar zweepslagen op school op zich had genomen, was de rechter zichtbaar bewogen. En toen zij haar vader smeekte de vreselijke leugen over het hoofd te zien, waarom Tom zich had schuldig gemaakt om de zweepslagen van haar schouder te nemen, zijn de rechter opgewonden dat het een brave, een edele, een grootmoedige leugen was, een leugen die verdiende in Amerika's geschietrollen te worden te boek gesteld. Becky vond dat haar vader er nooit zo vier en manlijk had uitgezien als toen hij, onder het uiten deze woorden, met van geen strift schitterende ogen de kamer doorliep. Geen wonder dat ze alles dadelijk aan Tom ging overbrieven. De heer Fletcher hield zich over taart dat Tom eens een grootrecht geneerde of een beroemd militaer zou worden. Hij zei dat hij zijn best zou doen dat de knap naar de Militaire Academie werd gezonden en dan naar de beste hoge school in het land omdat hij voor beide vakken klaar zou zijn. De schatten van Huck Vinn, en het feit dat hij onder de bescherming der wederwe dukklers kwam, brachten of liever trokken en sleurde hem in de maatschappij en zijn lijden was meer dan hij kon dragen. De dienstboder der wederwe hielde hem rein, zorgde dat hij er netjes uit zag, kamde en borstelde hem en legde hem snachts in ongemakkelijke bedden waarop geen vlekje of spatje te ontdekken was. Hij moest met mes en vork eten, een servet gebruiken en een kopje en schooteltje. Hij moest ze lessen leren, naar de kerk gaan en netjes spreken. Waarheen hij zich ook wende, overal werd hij door de grendels en ketende de beschaving ingesloten en aan handen en voeten gebonden. Hij toeg zijn ellende drie weken lang geduldig en onderworpen en toen werd hij op zekere dag gemist. Gedurende 48 uur lieten wederwe overal naar hem zoeken. Het publiek was er typ mee begaan. Men zocht rechts en links en de rivier werd zelfs gebaggert. De derde morgen nadat hij gemist was ging Tom verstandig onder een paar lege vaten achter het verlaten slachthaar stuffelen en vond de vluchteling in één van deze. Huck had daar geslapen. Hij had juist zijn ontbijt genuddigd, bestaande uit een paar armbzalige stukjes brood en vlees die hij hier en daar had weggekaapt en hij zat nu dood op z'n gemak in een okshoofd zijn pijpje teroken. Hij was ongekampd, ongewassen en gekleed in dezelfde oude lompen die hem in de dagen waarin hij nog vrij en gelukkig was zoek een eigenaardig voorkomen gaven. Tom las hem de les. Zij hem hoezer hij al een vond rust had en verzocht hem naar huis te gaan. Huck's gelaad verloor de uitdrukking van kalme tevredenheid en betrok. Hij zei, spreek er niet van Tom. Ik heb hem best gedaan, maar het gaat niet. Nee, het gaat niet voor mij. Ik ben er niet aan gewoon. De wederwege is goed en vriendelijk, maar ik kan het niet bij haar uithouden. Ik moet alle ochtenden op hetzelfde uur opstaan en mij het vel van het lijf laten wassen en kammen. Ze wil mij niet eens in de schuur laten slapen. Ik moet kleren dragen waaronder ik bezwijk. En ze zijn zo akelig mooi dat ik er niet meer kan zitten, liggen, nog op de grondrollen. Ik mag nergens aankomen en moet net de keek gaan. Ik mag er geen vliegen vangen, niet pruimen en moet de gehele zondags schoenen dragen. De wederwege eet als de bel luid. Ze gaat naar bed als de bel luid, ze staat op als de bel luid. En alles gaat zo drommers geregeld dat er gewoon mensen niet tegen bestand is. Maar huck, zo leeft iedereen. Het kan me niet schelen, Tom. Ik ben niet als iedereen en ik kan het niet uithouden. Het is vreselijk om zo aan banden gelegd te worden. En ik kom er zo gemakkelijk aan je eten dat het mij niet smaakt. Als ik wil vissen, moet ik het vragen. Als ik wil zwemmen, moet ik het vragen. En vroeger kon ik alles doen wat ik wou. Elke dag vlucht ik een uurtje naar de zolder om te roken, omdat ik zo flauwe smaak in mijn mond heb. Als ik dat deed, zou ik sterven, Tom. De wederwege gunt me geen pijp. Ik mag niet garpen, ben niet uitrekken en mij niet krabben als er anderen bij zijn. Ik moet ook op m'n knieën liggen. Ik moet naar school gaan. En dat wil ik niet, Tom. Dus mij een kwelling omrijk te zijn en te zweten totdat je wou dat je dood was. Nee, deze kleren lijken mij. Een vat lijkt mij. En ik denk niet weer te veranderen. Toch, ik zou nooit in al die ellende gekomen zijn als het niet was door dat geld. Nu moet je mijn part mij bij dat van jou doen en mij nu in dan een cent of wat geven. Toch niet vaak, omdat ik geen pinning geef om dingen die je kan kopen. En dan... Ach toe. Maak jij het weer voor mij af met de wederwege. Ach, Huck, je weet dat ik dat niet doen kan. Dat is niet mooi. En buitendien, als je het nog in post probeert, zou je eindigen met het prettig te vinden. Prettig vinden? Ja, net zo zeker als ik het prettig zou vinden om een uur op een brandende kachel te zitten. Nee, Tom, ik wil niet rijk zijn en in die vervloekte mooie huizen wonen. Ik houd van de bossen en van de rivier en van lege vaten. En daarbij denk ik te blijven. Juist toen we een grond gevonden hadden en geweren en alles klaar was om rover te worden, daar komt me die verdraaide wederwe en bederft alles. Tom zag een lichtstraal. Kijk eens hier, Huck. Rijk zijn verhinderte mensen niet om rover te worden. Niet? Oh, dat is gelukkig. Meen je dat, Tom? Meen je het wezenlijk? Ja, zo waar als ik hier zit. Maar, Huck, je kunt niet meer met ons meedoen als je geen fatsoenlijke jongen wordt. Waarom niet, Tom? Ben ik dan ook niet C rover geweest? Ja, wel, maar dat is heel wat anders. Een struikrover is veel voornamer dan een C rover. In de meeste landen zijn de grote lui allemaal rovers. Tom, jij die altijd zo goed jeeres mij geweest bent waarom sluit je me nu buiten? Nee, je bent het niet, Tom. Huck, ik wou dat ik het niet behoefde te doen en ik voor mij zou het je ook niet behoeven. Maar wat zouden de mensen zeggen? De mensen zouden zeggen nu, te benden van Tom Soyer. Gemene lui. En daarmee zouden ze jou menen, Huck. Dat zou jij ook niet prettig vinden. Huck zweeg enige ogenblikken en had een bittere strijd in zijn binnenste te voeren. Eindelijk sprak hij. Wel. Ik zal voor een maand naar de wenen we terug gaan en het proberen en zien of ik het kan uithouden. Als je me belooft dat ik bij de benden zal behooren, Tom. Blestuk, dat blijft afgesproken. Ga maar mee, ouwe jongen. Ik zal aan de wenen we vragen of ze je een beetje meer vrijheid wil geven. Zou je dat wezenlijk doen, Tom? Dat is goed. Als ze mij maar enkele dingen toelaat die ik graag doe, zal ik wel vloeken en roken als ze mij niet hoort of ziet dan wel doorredden. Wanneer ga je de benden in orde maken en wanneer worden we rovers? Nu? Zodatelijk? We zullen de jongens bij elkaar zien te krijgen en vannacht het initiatief nemen. Het initiatief? Wat is dat? Dat is dat we zweren zullen ook al naar bijten staan en nooit de geheimen de benden te verklappen zelfs al werden we aan stukken gehakt en het gehele huisgezin uit te worden van hen die de benden kwatoes. Dat is aardig. Dat is allermachtig aardig, Tom. Wel waardig is het dat en we moeten tegen middennacht sweren op de aakelijkste, eenzaamste plaats die we maar vinden kunnen. Spookhuis is het beste, maar die zijn nu allemaal onvergehaald en we moeten sweren op een doodkist en de eet met bloed bezeegelen. Nu, dat lijkt mij. Wel, dat is duizend wel prettiger dan zeer over te zijn. Ik zal tot aan mijn dood bij de wedewaar blijven en als ik een geduchte rover zal zijn van wie iedereen de mond vol heeft zal ze nog blij toe wezen dat ze me uit het slijk heeft gehaald. Dus eindigt dit verhaal. Daaraat het sluit op mijn bedoeling was de geschiedenis van een jongen te vertellen mag ik tans ophouden. Anders zou het de levensbeschrijving van een man worden. Als men een roman schrijft over volwassenen weten de schrijven precies hoe hij moet eindigen. Te weten met een huwelijk. Toch wanneer hij iets uit de kinderwereld weergeeft moet hij ophouden waar het hem het best toeschijnt. De meeste der personen die in dit boek voorkomen leven nog en zijn voorspoedig en gelukkig. Misschien zal het te moeite waard zijn te enige tijd de geschiedenis der kinderen nog eens op te nemen en te zien wat voor soort van mannen en vrouwen zijn geworden zijn. Daarom zal het verstandigst wezen voor het ogenblik van dat tijd per kunstlevens niet te spreken. De schrijver. Einde van hoogstuk 36 Einde van de lotgevallen van Tom Sawyer door Mark Twain.