 Deel vijftien van Schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders. Hoofdstuk acht, Washington deel één. Washington de wetgeving en het huis van de president. Op een zeer koude morgen verlieten wij om zes uur Philadelphia per stoomboot en keken naar Washington uit. In de loop van deze dag kwamen we, evenals bij volgende gelegenheden, een stuk of wat Engelse tegen. Thuis zou mensen misschien voor kleine boeren of komissen gehouden hebben, die zich in Amerika neergezet hadden. En nu voor hun eigen zaken reisden. Van alle soorten van mensen die van de openbare vervoermiddelen van de staat gebruik maken, zijn deze dickwels de onverdragelijkste en onuitstaanbaarste reisgenoten. Zich onderscheidende door elke onplezierige karaktertrek die het eigendom is van de ellendigste soort van Amerikaanse reizigers, leggen deze onze landgenoten zoraasend veel laat dunkende trots, zoraasend veel blufferige eigendunk aan de dag, dat het waarlijk niet is om aan te zien. In de platte gemeenzaamheid waarmee zij u aanspreken en de onbeschofte nieuwsgierigheid waarmee zij, u met allerlei, vragen overstelpen, iets wat ze nog wel haastig ook doen, als waren ze erop uit om zich te vreken over de kieze manieren van oud-engeland op dit punt. In een en ander nu overtreffen zij elk specimen van onze geboorte grond, dat ik onder de ogen kreeg. En als ik hen zag en hoorde werd ik dan ook zo vaderlands gezind dat ik met het grootste plezier ter wereld een redelijke boete had willen betalen wanneer ik maar één of andere land in de gehele wereld de eer had kunnen geven dat zij daarvan de kinderen waren. Daar Washington het hoofdkwartier der tabaksprümers mag genoemd worden, is tans de tijd aangebroken dat ik zonder het in het minst onder stoelen of banken te binden met de verklaring voor de dag moet komen, dat de hier algemeen in zwang zijn de twee vervoerlijke gewoonten om te pruimen en te spugen mij in die dagen erg begonnen tegen te staan. Ja, eindelijk het hoge woord moet er uit, misselijk maakten. Op al de openbare plaatsen van Amerika treft men deze vieze gewoonten aan. Zo heeft bij de rechtbank de rechter zijn kwispe door, de advocaat het zijnen, de getuigen het zijnen en de gevangenen het zijnen. Ook is er gezorgd voor de gezworenen en toeschouwers. Als voor de zodanigen die volgens de loop der natuur verlangend moeten zijn, onophouderlijk te spugen. In de gasthuizen worden de studenten in de geneeskunde door middel van tegen de muur aangeplakte biljetten verzocht om hun tabaksap in opzettelijk voor dat doel bestemde bakjes te ontlasten en niet de trappen te bevuilen. In openbare gebouwen worden bezoekers langs dezelfde weg geschmeekt om de essens hun tabakspruimen of pluks, zoals ik het door heren die in deze soort van lekkermij uitgestudeerd zijn, heb horen betitelen in de nationale kwispe doors uit te storten en niet op de voetstukken der marmeren kolommen. Maar op sommige plaatsen is deze gewoonte de onafscheidelijke gezellin van elke maaltijd en elk ochtendbezoek. Ja, van alle verrichtingen desmaatschappelijke levens. De vreemdeling die het door mij ingeslagen spoor volgen zal, zal de Washington dan ook in haar volle pleur en glorie, ja schitterend in haar verontrustende onbezorgdheid aantreffen. En nadat hij zich in vredesnaam toch niet diets maken, gelijk ik eens, ik bekenn het met schaamte gedaan heb. Dat vroeger reizigers deze gewoonte overdreven voorhebben gesteld. De zaak zelf is een overdrijving van morsegeid, die niet overdroven kan worden. Aan boord deze stoomboot waren twee jonge heren, oude gewoonte met omgeslagen borden en met erg dikke wandelstokken gewapend. Deze jongelij zette twee stoelen midden op het dek neer, in die voegen dat ze vier pas van elkaar afzaten. Daarop haalde ze hun tabaksdozen. Voor de dag, en zaten tegenover elkaar maar weer lekker te pruimen. In minder dan een kwartier hadden deze jongelij van zoveel verwachting een milde stortbui van gele regen op de zindelijke planken om hen heen uitgestort en trokken op die manier een soort van toverseerkel om hen heen. Binnen welke grenspalen geen indringer zich doorst wagen en die zijn nooit in gebreken bleven te verversen en telkens weer te verversen voordat er een plek droog was. Daar dit voor het ontbijt geschieden, zo bekenn ik openhartig dat ik van dit gezicht zo vies werd dat het maar weinig had geschild of ik was er misselijk van geworden. Maar toen ik wat opmerksamer naar één dag spurgers keek, merkte ik heel goed dat deze nog een groene pruimer was, die zelf zich alles behalve lekker scheen te voelen. Op deze ontdekking kwam een glans van ver genoegen over mijn gezicht en daar ik zag dat hij hoe langer hoe bleker werd terwijl hij wetteijverde met zijn oudere vriend maar doorbleef pruimen en doorbleef spugen. Kijk, toen had ik hem wel om zijn hals kunnen vallen om hem te bidden en te smeken dat hij nog urenlang daarmee voort mocht gaan. Allen gingen wij aanzitten aan een keurig ontbijt in de kayuit, beneden waar niet meer drukte en omslag heerste dan gewoonlijk bij zo'n maaltijd in Engeland en waar zeker groter beleefdheid aan de dag werd gelegd dan bij de meeste maaltijden die door onze postwagen passagiers gebruikt worden. Tegen negenen kwamen we aan het spoorwegstation en namen plaats in de wagons. Semelars statten we er weer uit om een breder rivier in een andere stoomboot over te steken. Landen aan een voortzetting van de spoorweg aan de overkant en gingen verder met andere wagons waarmee wij in de loop van het volgende uur of daarom trend over houten bruggen ieder een uur lang twee kreken passeerden die respectiefelijk de grove en fijne buskruidkreek genoemd worden. In beide kreken zag het water zwart van hele zwermen eenden met zwarte ruggen die lekker smaken en hier in dat seizoen bij de vleet worden aangetroffen. Deze bruggen zijn van hout zoals ik zei, hebben geen leuning en zijn juist breed genoeg voor de spoortrainen die bij het allegeringste ongeval onvermijdelijk in de rivier zouden storten. Het zijn dan ook van die vervoermiddelen die men het meest bewondert als mensen achter de rug heeft. We maakten hout om de Baltimore het middagmaal te gebruiken en daar we nu in Maryland waren, werden we voor het eerst door slaven bediend. De gewaarwoording dat men de een of andere dienst vergt van menselijke schepselen die gekocht en verkocht worden is waarlijk niet benijdenswaardig. In zo'n stad als deze bestaat de instelling, misschien in haar minst stuutende en meest vermomde vorm, maar slavernij is het niet te min. En of schoon ik te haar opzichten zo onschuldig was als een pasgeboren kind, dit nam niet weg dat haar aanwezigheid te deze plaatsen mij met een gevoel van schaamte en zelf verwijt vervulde. Na de eten gingen we alweer naar het spoor en namen plaats in de trein naar Washington, daar het nog tamelijk vroeg was omringden al die mannen en jongens die toevallig niets bijzonders hadden te doen en nieuwsgierig waren naar vreemdelingen oude gewoonte de wagon waar ik in zat, maar daar bleef het hier niet bij, zonder omslag lieten ze de raampjes de portieren neer, staken er hun hoofden en schouders in, gingen er op hun gemak met hun ellenbogen op neer liggen en begonnen toen met elkaar van gedachten te wisselen over mijn uiterlijk als was ik een ledepop geweest. Nooit kwam ik er zo nauwkeurig achter hoe mijn neus en ogen er eigenlijk toch wel uitzien wat voor verschillende indrukken mijn mond en kin op verschillende gemoederen maken en hoe mijn hoofd er uitziet als men het van achteren bekijkt als bij deze gelegenheden. Sommige heren waren tevreden door te mijne aanzien enkel van het sindtuig van hun gevoel gebruik te maken, doch de jongens die in Amerika verwonderlijk voor grijp zijn waren zelfs daarmee selden tevreden, maar keerden telkens terug om het fijne van de zaak uit te pluizen. Zo heeft menig president in knop met zijn pet op en zijn handen in zijn zakken in mijn kamer gewandeld en met twee hele uren aangegaapt terwijl hij zich af en toe bij wijze van tijdkorting in de neus knip of een teug uit de water kruik nam of naar de ramen toeliep en onder de uitroep van. Hier is hij, kom boven en breng al jullie broers mee en andere gastvrije uitnodigingen van Dienaard, andere jongens op straat beneden uitnodigde om boven te komen en net zo te doen. Die avond kwamen we om half 7 te Washington aan en hadden onderweg een mooi gezicht op het kapitol, een vrij gebouw in de corintische stijl dat op een indrukwekkende verhevenheid gebouwd is. Eens, in mijn logement, zag ik die avond niets meer van de plaats. Ik was namelijk doodmoe en blij dat ik naar bed kon gaan. Zodra ik de volgende morgen ontbeten had, keurde ik een uur of twee de straten door en toen ik weer thuis kwam, deed ik mijn voor en achterraam open en keek uit. Hier nu is Washington, zo als het mij nog kersvers voor de geest en voor de ogen gebleven is. Neem de ledelijkste gedeelten van de city rood en pentonviel, zo als ze daar rijlen en zeilen in al hun eigen aardige ledelijkheid, maar vooral de kleine winkels en woningen, die daar, maar niet te Washington, door uitdragers, ordinarishouders, voor de smallen, gemeente en vogelliefhebbers bewoont worden. Verbrand het geheel en al, bouw het weer op in hout en pleister, vergroot het een beetje, gooi er een gedeelte van Syngonswoed in en voorzien al de particuliere huizen van buiten van groene blinden, met een rood gordijn en een wit gordijn voor ieder raam. Beploeg er alle wegen, beplant iedere plaats met een grote massa gemene graszoden, waar ze niet thuis behoren. Trek ergens die fraaie gebouwen in steen en marmer op, maar hoe verder uit de buurt desten beter. Noem het ene het postcantoor, en het andere het bureau de octroien, en het derde de tesaurie. Maak het smorgens verschoeiend heet, en na de middag ijs koud om te bevriezen met een entremetsel van dwarrelwind en stof. Laat overal, waar ge uit de aardere zaak, een straat zou durfend verwachten, de hele boel onbestraat. Zie daar Washington. Het logement, waar wij in wonen, is een lange rijk kleine huizen die van voren op straat uitzien en van achteren op een algemene plaats uitkomen, waar een grote triangel hangt. Heeft men nu een bediende nodig, dan heeft men doodeenvoudig van 1 tot 7 maal op die triangel te slaan. Al naar het nummer, is van het huis, waar zijn tegenwoordigheid vereist wordt. En aangezien men altijd en eeuwig al de bediende nodig heeft, en geen hunnig ooit op komdagen, zo hoort men dat levenmakend ding de ganze dag door. Op dezezelfde plaats hangen ook kleren te drogen. Slavinnen met katoenen zakdoeken om het hoofd lopen heen en weer, om de huiselijke bezigheden te verrichten. Zwarte kelners zijn in voortdurende beweging met schootels in de handen. Twee grote honden spelen op een hoop losse stenen midden op de plaats. Een varken koestert zich in de zon en knort omdat het zo lekker is. En nog de mannen, nog de vrouwen, nog de honden, nog het varken, nog enige schapenschepsel neemt de geringste notitie van de triangel, die maar altijd aan het tingelen is. Ik loop naar het vooraan en kijk dwars over de weg op een lange, alleenstaande rijhuizen, een verdieping hoog, die bijna aan de overkant maar een beetje links in een armzalige lap woestergrond uitloopt, met wat dufgras die er uitziet als een klein stuk verdronken lampt, als een meteor die uit de maan gevallen is. Staat ergens in die open ruimte een wonderlijk, één oogersoort van houten gebouw dat er als een kerk uitziet met een vlaggestok zo lang als het zelf is en met een toren die iets breder is dan een tekist. Onder het raam is een kleine staanplaats voor rijtuigen waarvan de koestiers die slaven zijn op de stoep. Onzer deur met elkaar over koetjes en kalfjes in de zon staan te babbelen. De drie huizen die het dichtst bij de hand zijn en het meest in de weg staan zijn de drie gemeensten. Op één daarvan een winkel waar nooit iets uitgestald is en nooit de deur open staat, ziet men met grote letters dit opschift, geschilderd, de stadsgaarkeuken. In het tweede dat er uitziet als of het een achterstuk van een ander huis is, maar toch één op zichzelfstaand gebouw uitmaakt kan men op allerlei manieren klaargemaakte oesters krijgen, terwijl voor het derde huis dat een klein, bitter klein kleermakerswinkeltje is, een stuk of wat broeken hangen, ten bewijze dat hier broeken op de maat gemaakt worden, zie daar onze straat in Washington. Washington wordt soms de stad van prachtige afstanden genoemd, maar veel eigenaardiger waren het bij al dien mensen de stad van prachtige bedoelingen noemden, want een enkele blik avoldoiseau van boven van het kapitool af op haar geslagen is voldoende om u de grootste plannen te doen begrijpen van hem die haar aandacht ontworpen heeft. Een eerzuchtig fransman, namelijk ruime avenuën die bij niets beginnen en nergens op uitlopen. Straaten, 1 mei lang, waar niets aan mankeert dan huizen, wegen en bewoners. Openbare gebouwen, waar niets dan een publiek aan mankeert om compleet te zijn en op grootse schaal aangelegde passages, waar niets aan mankeert dan passage. Zie daar de kenmerkende eigenschappen deze stad. Al ligt zou men zich verbeelden dat het mooie seizoen daar was en de meeste huizen tegelijk met hun bewoners naar buiten waren gegaan. Voor de bewonderaars van steden is het een feest der Barme Sieden, een plezierig veld voor de verbeelding om er zich in te vermijen, een gedenk teken opgericht ter ere van een overleden ontwerp, waar men zelfs geen leesbaar opschrift aantreft om zijn voorbijgegane grootheid in herinnering te brengen. Zoals ze is, zo zal ze wel blijven. Oorspronkelijk was ze uitgekozen voor de zetel der regering, om zodoende de gevolgen van de onderlingenaaiver der verschillende staten af te wenden, waarschijnlijk ook om zich te vrij waren voor de aanraking van het Jan Haagel, een punt dat zelfs in Amerika niet over het hoofd gezien wordt. Ze heeft van zichzelf nog klein, nog groot handel. Men vindt er namelijk geen andere bevolking dan de president en zijn personeel. De leden, der wetgevende vergadering, die daar gedurende de zitting hun verblijf houden, de klerkens en ambtenaren aan de verschillende departementen, de houders van de logementen en kosthuizen en de winkeliers die in hun tafels voorzien. Ze is zeer ongezond. Ik houd het ervoor dat er maar weinigen in Washington zouden wonen die er niet beroepshalven toeverplicht waren. En de stromen van emigratie en speculatie, de snelvlietende en onachtzame stromen, zullen wel nooit of tenimmer de weg nemen naar zo'n steelstaand en slikkerig water. Wat van het kapitoal het meest in het oog loopt, zijn natuurlijk de twee huizen, de volksvergadering. Maar behalve dat, is er in het middelpunt van het gebouw een mooie rotonde, 96 voet in doorsneden en 96 hoog, waarvan de rondlopende muur verdeeld is in vertrekken, die met geschiet kundige schilderstukken versierd zijn. Via daarvan hebben betrekking, op voorname gebeurtenissen, uit de revolutionaire worstelstrijd. Ze werden geschilderd door coronel Trumbull, zelf een lid van Washingtonstaf. Tijdens ze voorvielen aan welke omstandigheid zij een bijzonder belang ontlenen. In deze zelfde zaal is onlangs Greenhubs groot standbeeld van Washington geplaatst geworden. Natuurlijk heeft het grote verdiensten, maar het maakte op mij de indruk dat het, wat al te voors is voor zijn doel, misschien zou de indruk gunstiger geweest zijn als het op een andere plaats gestaan had en het licht er wat beter opgevallen was. Men vindt een allerplezierigste en gemakkelijke boekenkamer op het kapitol. En van een balkon, voor dit vertrek, geniet met nu het gezicht Aval d'Wazel, waar ik zo even van gesproken heb, als mede, een prachtig panorama van de omliggende landstreek. In een, der versierde afdelingen van het gebouw, is een beeld dat de gerechtigheid voorstelt, waarom Trent de Gid zegt dat de kunstenaar eerst van plan was om het nakter voor te stellen, maar waarschuut zeinde dat de openbare smaak daar niet van hield, is hij misschien in een ander uiterste vervallen. Arme gerechtigheid. Men heeft ze in Amerika, wel in nog vreemder dos gestoken, dan waarin ze op het kapitol staat te kniezen. Laat ons hopen dat ze haar aankleder bekeerd heeft, sinds deze kleren gemaakt werden. En de openbare smaak des lands de kleren niet uitsneed, waar zij juist nu haar beminnelijke gestalte in verbergt. Het huis, der volksvertegenwoordigers, is een fraaie en ruimezaal, half rond van vorm, die door schone pilaren gedragen wordt. Het ene gedeelte der galerie is voor de dames bestemd. Die daar, evenals in Schouwburg en Concertzaal, in loortjes vooraan gaan zitten en in en uitlopen. Het spreekgestoelte is van een troonhemel voorzien en staat heel hoog bovendegond. En ieder lid heeft een learningstoel en een lessenaar voor hem apart iets wat door sommigen buitensdeurs als een der ongelukkigste en verdervelijkste bepalingen gebrand merkt wordt, als leidende in de praktijk tot lange zittingen en prosaische redenvoeringen. De kamer biedt een stierlijk gezicht aan, maar is zo slecht mogelijk wat de akoestiek betreft. Dus de naadskamer, die kleine is, is vrij van dit gebrek en bij uitstek goed geschikt voor het gebruik waar ze toe bestemd is. Ik zal er wel niet op zettelijke behoeven bij te voegen dat de zittingen overdag plaatsvinden en de parlementaire vormen op de leest van het oude vaderland geschoeid zijn. Later, op andere plaatsen, komende, vroeg men mij, nu en dan, of de hoofden der wettenmakers te Washington geen diepe indruk op me gemaakt hadden. Men bedoelde hier niet mee hun chefs en leiders, maar letterlijk hun persoonlijke hoofden, waar hun haar op groeide en het frenologisch karakter van elke wetgever was uitgedrukt en bijna altijd deed ik mijn ondervrager van verontwaarderde verbazing verstommen door te antwoorden. Nee, ik herinnerde me niet dat zoiets me overkomen was, daar ik het ga, zo als het ga, deze mijne gulle bekentenis hier wil herhalen. Zo wil ik er meteen en met zo weinig worden mogelijk het verslag oplaten volgen van de indrukken die ik daarom trend bij tijd en wijlen heb opgedaan. Zo herk inner ik me, in de allereerste plaats niet, misschien komt dit wel hier vandaan, dat mijn verenigingsorgaan niet al te vold maakt ontwikkeld is, dat ik op het gezicht van een of ander wetgevend lichaam ooit van mezelf gevallen ben of tot schrijns toe bewogen bent geworden of van de pret drie voet hoog van de grond opgesprongen ben. In het lagerhuis heb ik me als een man gedragen en in het hogerhuis heb ik me aan geen andere zwakkeitsschulden gemaakt dan af en toe een eltje te knappen. Verkiezingen heb ik gezien voor beurg en graafschap en nooit heeft met mij zover kunnen brengen onverschillig welke partij aan de winnende hand was om mijn hoed te bederven door hem in triumph in de lucht te gooien of mijn stem te bederven door te jubelen en te juichen ter ere van onze roemrijke grondwet van de edele zuiverheid onze onafhankelijke kiezers of van de vlekkeloze onomkoopaarheid onze onafhankelijke leden. Aangezien ik nu zulke sterke aanvallen op mijn zelfbeheersing of sedelijke kracht weerstaan heb is het heel wel mogelijk dat ik in dergelijke zaken van een koud ongevoelig eigenlijk ijskoud gestel ben en daarom moeten de indrukken die ik van de levende pilaren van het kapitol te Washington heb opgedaan met die inschikkelijkheid ontvangen worden als waar zo'n grullen bekenten is als deze zekerlijk rechtop heeft. Zag ik in dit openbare lichaam een vergadering van mensen samen verbonden in de geheiligde namen van vrijheid en gelijkheid en die in al hun discussie de kuizenwaardigheid die ertwelling godin in die mate ophielden dat zij op eens de eeuwige beginselen vasttelden welke uit die namen voortvloeien. Beginselen die hun eigen karakter en het karakter hun land genoten tot een voorwerp van bewondering maakten in de ogen der gehele wereld. Het was maar een week geleden sinds een oud man met grijze haren, een man die altijd en eeuwig tot eerst al strekken van het land dat hem zag geboren worden, een man die evenal zijn voorvaderen zijn land goede dienstenbewezen heeft en tal van jaren in gezegend aandenken zal blijven, als zelfs de wormen die uit zijn verrottend lijk zoveel stofhopen geworden zijn. Het was maar een week geleden sinds deze oude man dagenlang voor de via schaar dezezelfde vergadering de recht stond en dat waarom, omdat hij beschuldigd werd van de misdaad dat hij al het schandelijke, al het mensonterende aan de kak had durven stellen van die handel waarvan de vervloekte koop waren uit mannen en vrouwen en hun ongeboren kinderen bestaat. Ja, daarom. En de verklaring van de dertien verenigde staten van Amerika, inhoudende dat alle mensen gelijk geschapen en door een schepper met de onvervreende rechten van leven en vrijheid en tot het najagen van geluk toegerust zijn. Diezelfde verklaring, diezelfde, eenpaarige, plechtige verklaring is ondertussen openlijk in dezelfde stad tentoongesteld, verguld in een lijst gezet en met glas ervoor opgehangen ter algemene bewondering, vertoont aan vreemdelingen niet met schaamte, maar met trots, niet met haar voorste gedeelte naar de muur toegekeerd, niet afgenomen en verbrand. Het was geen maand geleden, sinds dezezelfde vergadering er zo kalmpjes bij zat en het zo kalmpjes aan hoorde, dat iemand één der hunnen nood daar benen met scheld en vloekenwoorden, waar dronken schooias zich over schamen zouden, een ander uit diezelfde vergadering doorst bedreigen, dat hij hem zijn strot van het ene oor tot het andere af zou snijden. Daar zat hij, dat edele lid onder hem, niet verpletterd door het algemene gevoelen der vergadering, oh nee, zo rustig en wel als ieder ander. Er behoefde nog maar één week verder te verlopen en een ander lid van diezelfde vergadering zou verhoort en schuldig bevonden en strengelijk berispt worden door zijn overige medeleden. En dat waarom, vroeg ik alweer, omdat hij zijn plicht betrachten tegenover hem, die hem daar naartoe stuurden, omdat hij in een republiek de vrijheid vorderde om rond voor hun mening uit te komen en hun beden bekend te maken. Nu, hij had zich dan ook aan een gruwelijk misdrijf schuldig gemaakt, dat dient gezegd te worden, want jaren tevoren was hij terzelfde plaatsen opgestaan en had, hij gezegd, een troep slaven en sla vinden, weer echtheid gewaarboord is als of het vee was en die met ijzerenboeien aan elkaar vastgebonden zijn, passeert op dit ogenblik de publieke straat onder de ramen van uw tempel van gelijkheid. Ziet maar, doch, het is waar ook. Er zijn verschillende soorten jagers op de jacht naar geluk en niet alle jagers zijn op een en dezelfde wijze gewapend. Zo behoort het tot het onvervreembare recht van sommigen onder hem dat ze met zweep en stok en ijzerend kraag en ketting uitgerust hun geluk najagen en, natuurlijk altijd tot lof van vrijheid en gelijkheid, hun blijde hurras vermengen met de hemelse muziek van klinkende ketens en bloedige zweepslagen. Einde van deel 15. Deel 16 van schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten, opname door Marcel Kunders. Hoofdstuk 8 Washington, deel 2. Waar zaten de vele wetgevers met hun laaghartige bedreigingen, met hun woorden en slagen waarop chauverlui elkaar somtijds plegen te trakteren? Ja, waar zaten zij die zo ten ene malen kunnen vergeten dat ze beschaafde mannen zijn, althans heten? Waar ze zaten, aan weerzijden? Iedere zitting levert haar eigen aardige voorvalletjes van dien aard op en die er gewoondelijk in betrokken zijn, waren allen present. Herkende ik in deze vergadering een corporatie van mannen die vol ijverig in de weer om enkele van de verkeertheden en ondeurden der oude wereld te verbeteren, de toegangen tot het openbare leven van het vaak maar al te velig opschietend onkruid zuiverden, die de vuile wegen tot eer en aanzien bestraten, die met andere woorden hervormend optredende misbruiken uitroeden, wetten uitvaardigen, ten algemene nutten en geen andere partijk kenden dan hun vaderland. Of ik zulke mannen in hen herkende? Leesie, ik zag in hen de raderen, die de ergste verbastering van de beste stadkundige machinery in beweging brengen, welke ooit door de slechtste gereedschappen gesmeed kunnen worden. Verachtelijke bedriegerij bij verkiezingen, onderhandsomkoping voor openbare betrekkingen, lafa-aanvallen op tegenstanders, met gemene kranten tot schilden en gehuurde pennen tot dolken, schandelijke flikfloyerij, ten opzichte van vijle schurken, wie enige aanspraak op de algemene achting hierin bestaat, dat ze met hun vijle typen die de draakentanden van ouds in alles behalve in scherpte zijn dag in, dag uit, week in, week uit, nieuw zaad des verderfzajen, elke slechte neiging in de zieldes volks in de handwerken en versterken, elke invloed ten goede daarin tegen op kunstmatige wijze onderdrukken, zulke sujeten nu herkende ik in hen, kortom de laagste vaccingeest en die in zijn schaam te loosten, na denkendste vorm, hij grensde me uit iedere hoek van de bewuste, vaak zo tallrijk bezette zaal tegen, zag ik onder hen het verstand en de beschaving, het echte rechtschapen, vaderlands lievende hart van Amerika. Hier en daar waren druppels van zijn bloed en leven, maar die druppels waren ter nauwere nood voldoende om de stroom te kleuren van wanhopige gelukzoekers die lauter uit eigen belang die weg opgaat. Nu is het juiste tactiek van die gelukzoekers en hun losbandige organen om de staatkundige strijd zo aller onbeschofst aan te binden, daarbij het gevoel van eigenwaarde en zelfachting zo ten ene malen te doden, dat al degene wie het hart nog op de rechte plaat zit reeds kiesheidshalve zich op behoorlijke afstand houden, met dat natuurlijk gevolg dat die anderen hun bedorvenhard op kunnen halen, ja hun zelfzuchtige bedoelingen onbelemmerd ten uitvoer kunnen leggen en op die manier gaat dan hier de partijstrijd die zeker wel de laagste strijd is die men zich met mogelijkheid denken kan, zijn gang en zij die in andere landen krachtens hun verstand en rang, de eerste zouden wezen om zich op de voorgrond te plaatsen waar het geld het zijnen bij te dragen om goede deugdelijke wetten te maken, zij onttrekken zich hier zover mogelijk van datgene wat in gegeven omstandigheden een verlaging, een schande in hun oog zou mogen heten, dat er onder de vertegenwoordigers des volks in beide huizen en onder alle partijen sommigen gevonden worden van een even voor treffelig karakter als uitstekende bekwaamheid zal ik wel niet opzettelijk behoevend te vermelden, de voornaamste onder die staatkundigen die in Europa bekend zijn zijn reeds beschreven geworden en ik voor mij zie niet in waarom ik tans af zou wijken van de regel die ik mij eenmaal voorgeschreven heb, onnamelijk geen persoon bij name aan te duiden, het zal voldoende zijn als ik erbij voeg dat ik de gunstige verslagen die ontrend hen uitgebracht zijn ten enemalen en van ganser harten onderteken en dat ik bij een persoonlijke vrije ongedwongen kennismaking niet dat gevolg ondervonden heb waar een zeker nog al twijfel achter spreekwoord op sindsbeeld maar in tegendeel mijn bewondering en eerbied nog hoe langer hoe meer heb voelen toenemen ze zijn voor treffelijke mannen mannen die met niet gemakkelijk een knol voor een zie troen in de hand zou kunnen stoppen mannen die vaardig zijn waar het op stuk van handelen aankomt leven in geest kracht krijgt ons wat veelzijdige ontwikkeling betreft indianen in vuur van oog en gebaar amerikanen in sterke en edelmoedige impulsie en evengoed vertegenwoordigen zij de eer en wijsheid van hun land thuis als de uitstekende heer die hun minister is bij het britse hof die eer die wijsheid en dat in haar hoogste graad buiten lands ophoud gendurende mijn verblijf in washington bezocht ik bij de huizen bijna elke dag bij mijn eerste bezoek aan het huis de volksvertegenwoordigers waren zij het oneens over een beslissing van de president maar de president won het de tweede keer dat ik er naartoe ging bouwde het lid dat aan het spreken was en door een lach in de reden gevallen werd dit na precies als een kind dat met een ander kind aan het kakelen was en vroeg er erbij dat hij nu wel zou maken dat de geachte heren van de oppositie hun mond een beetje naar de andere kant zouden vertrekken maar zelden gebeurt het dat de spreker in de reden gevallen wordt gewoonlijk toch wordt hij bedaard aangehoord er wordt meer gekibbelt dan bij ons ook is met een gauwer en meer met dreigementen in de weer dan fatsoenlijke heren zich in enige beschafde maatschappij zou de durven veroorloven maar imitatie van redenvoeringen die naar de stalrieken zijn tot dus verre nog niet ingevoerd geworden uit het parlement van het verenigde koninkrijk de eigenaardigste trek in hun redenvoeringen die het meest voorkomt en waar ze het meest van schijnen te houden bestaat in de gestadige herhaling van hetzelfde denkbeeld of zwing van een denkbeeld in nieuwe bewoordingen en buitensdeurs wordt er niet gevraagd wat zij die maar hoe lang sprak hij dat zijn even wel maar uitbereidingen van een beginsel dat overal de overhand heeft dus zijn naad is een hoogst, achterzwaardig en deftig lichaam dat zijn werkzaamheid met veel deftigheid en orde verricht in beide huizen liggen vrije tapijten maar de toestand waar deze tapijten ingebracht zijn door het voor ontacht samen van het kwisper door dat ieder geacht lid terzijne beschikking heeft en de buitengewone oplappingen die men overal aantreft zie daar iets wat zich onmogelijk laat beschrijven alleen wil ik doen opmerken dat ik alle vreemdelingen sterk aanraad om niet naar de grond te kijken en dat mochten ze bij geval iets laten vallen al was het hun beurs die in geen geval zonder handschoen op te rapen wat iemand aan zo'n schouw spel ongewon in den beginnen ook in het oog springt is zoveel geachteleden met opgesvolle tronies te zien en het is er nauwere nood minder opmerkelijk te ontdekken dat dit in het ooglopende uiterlijk veroorzaakt wordt door de hoeveelheid tabak die zij in het hollen van hun wangen weten te stoppen ook is het nog al vreemd zo'n geacht kamer lid met zijn rug in zijn stoel en met zijn benen op de voorhem staande lessenaar een behoorlijke plug pruim met zijn pennemes af te zien snijden waarna hij als ze kant en klaar is om gebruik te worden de oude pruim met zoveel kracht uit zijn mond spuugd als kwam ze uit een propenschietter en de nieuwe ervoor in de plaats doet ik keek vreemd op toen ik merkte dat zelfs geposeerde oude pruimers van grote ondervinding niet altijd goede mikker zijn iets wat me in de verzoeking heeft gebracht om te gaan twijfelen aan die algemene bedrevenheid met de buks waar we in Engeland zoveel van gehoord hebben zo kreeg ik onder anderen bezoek van verschillende heren die in de loop van het gesprek gestaardig vijf pas het kwispel door misten en één maar die was zeker bijzien de zag op een afstand van drie voet een toeraam voor een open raam aan bij een andere gelegenheid toen ik buitenshuis dineerde en met twee dames en een stuk of wat heren voor den eten rondom een hart zat miste één uit het gezelschap dus toekplaats zes maal achterin ik ben er echter wel aan toe om te geloven dat dit hier vandaan kwam dat hij niet op dat voorwerp mikte aangezien er een wit marmeren plaat voor de hart was die dichterbij de hand was en misschien ook beter aan zijn doel beantwoorden het octroy bureau te washington levert een buitengewoon voorbeeld op van amerikaanse ondernemingsgeest en vernuft want het onnoemelijk aantal modellen die men daar aantreft vertegenwoordigd de opeen gehoopte uitvindingen van haar vijf jaar daar de gehele vorige collectie door brand is vernieuwd geworden het zeerlijke gebouw waar zij in gerang schikt zijn is eerder een ontworpen dan wel voltooid gebouw want van de vierzijden is er maar één opgetrokken of schoon het werk gestaakt is het postkantoor is een zeer compact en een zeer vrij gebouw in één der vertrekken vindt men onder een collectie zeldzame en curieuse artikelen de geschenken die bij tijd en weile gemaakt zijn aan de amerikaanse gezanten bij vreemde hoofden door de verschillende potentaten bij wie zij de acrediteerde agenten de republiek waren geschenken die hun door de wet verboden zijn om te houden ik bekend dat ik hier op neer zag als op een smartelijke tentoonstelling en dat wel op een tentoonstelling die in geen delen vleiend is voor de nationale standaard van rechtschapenheid en eer nee het sedelijk gevoel moet daar alles behalve sterk ontwikkeld zijn waar men van de onderstelling uit durft gaan dat een man van naam en stand in de vervulling zijn er plichten om gekocht kan worden door het geschenk van een snuifdoos of rijk in gelegde zabel of oosterseciaal en zeker wordt de natie die vertrouwen stelt in haar dinaren beter gediend dan zij die hen tot voorwerp maakt van zulke lagen en armzalige vermoedens ter geortstaan bevindt zich in één der voorsteden een jezuïtencollege dat overheerlijk gelegen is en voor zover ik gelegenheid had om dit op te nemen goed bestuurd wordt ik geloof dan ook dat verschillende personen die niet tot de Roomse kerk behoren gebruik maken van de voorbeeldige gelegenheden die deze instelling oplevert voor de opvoeding hun er kinderen de hoogten in deze buurt boven de potermak rivier zijn zeerschilderachtig en naar ik reden heb om te geloven vrij van al dat genen wat washington ongezond maakt de lucht was op die hoogte geheel cool en fris als ze in de stad brandend heet was het president's huis heeft meer van een engelssociëntijdsgebouw zowel van binnen als van buiten dan van enig andere soort van gebouw waar ik het mee vergelijkend kan de grond eromheen is tot een wandeltuin aangelegd en aangenaam voor het oog of schoonhij het ongeaangenaam heeft van eruit te zien alsof hij eerst gisteren was aangelegd iets wat er alles behalve toe bijdraagt om zulke schoonheden goed uit te doen komen mijn eerste bezoek aan dit huis was op de morgen naar mijn aankomst een officieel heer bracht mij er naartoe en was ook zo goed mij aan de president voor te stellen wij traden een grote zaal binnen en nadat we een keer of drie aan een bel getrokken hadden waar niemand op antwoorden wandelden we zonder verdere omslag door de kamers gelijkvloers zoals ook verschillende andere heren de meeste met hun hoed op en de handen in de zak op hun dode gemak deden sommigen deze had een dames bij zich aan wie zij huis en tuin lieten zien andere lagen zo lang als ze waren op de stoelen en sofas te luieren nog weer anderen waren zo verschrikkelijk lustig dat ze niets anders deden dan geven en gapen de meeste deze bezoekers waren hier eer gekomen om met hun meerderheid te koop te lopen dan om iets anders daar zij gelijk iedereen wist hier niets hadden uit te voeren een stuk of wat namen het huis gaat op als om zich te vergewissen dat de president die alles behalve populair was niet een of ander meubelstuk verdonkere maand of iets wat spijker vast was ten eigen profij te verkocht had nadat we naar deze dood eters gekeken hadden die verspreid over een lieve zitkamer uitkomende op een terrein waar men een heerlijk uitzicht had op de rivier en de daarbij gelegen landstreek naar een groter statievertrek flanneerden dat de oosten gezelschapskamer genoemd werd gingen wij de trap op naar een andere kamer waar zich die bezoekers bevonden welke op ene audiëntie wachten zodra hij mijn geleider zag gaf een invoudig aangekleden zwarte met gele muilen aan die zachtkens heen en weer trippelde en de meer ongeduldige de een of andere boodschap in het oor fluisterde een herkenningsteken en sloop weg om hem aan te dienen eerst hadden we in een andere kamer gekeken met een grote kale houten lesenaar of toonbank in de ronde stapels nieuwsbladen lagen erop waar verschijne heren gebruik van maakten maar zulke middelen om de tijd te doden vond men niet in dit vertrek in tegendeel het was even ontmoedigend en vervelend als zo'n wachtkamer in een onze openbare inrichtingen of bij een dokter gedurende de uren dat hij thuis te consulteren is er zullen zowat een stuk of twintig personen in de kamer geweest zijn de een een lange gespeerde door de zonverbrande zwartachtige oude man uit het westen met een bruin witte hoed op zijn knieën en een reuzachtige paraplu tussen zijn benen zat zo recht als een kaars in zijn stoel en kijk maar gestader met zo'n zuur en strak gezicht naar het tapijt als wou hij zeggen als ik het straks met de president aan de stok krijg dan zal hij zo makkelijk niet van afkomen nee waarachtig niet ik geef hem geen zeer toe een ander een boer uit kent tuckey zes voet zes duim lang stond met zijn hoed op en zijn handen onder de panden van zijn jas tegen de muurt te leunen en sloeg met zijn hakken tegen de grond als of hij het hoofd van de tijd onder zijn schoenen hield en hem nu insletterlijk doden een derde een man met een ovaal gezicht en die er galachtig uitzag met kort afgesneden glimmend zwart haar en puntig afgesneden baard en snor zoog maar gedurig aan de knop van een dikke stok en haalde hem af en toe uit zijn mond om te zien hoe ver hij er al meegevoordat was een vierde deed niets anders dan vluiten een vijfde niets anders dan spugen en waarlijk al deze heren waren met deze laatste bezigheid zo druk en zo onvermoeid in de weer overladen het tapijt zo kwistig met een gunsten dat het bij mij vast stond dat de werkmijden van de president een hoog loon of om er op gekuister wijze uit te drukken een ruime compensatie genoten zijnde dit ook het woord dat met betrekking tot alle openbare beanten in amerika in plaats van loon gebezicht wordt wij hadden maar een minuut of wat gewacht of daar kwam de zwarte boden al terug en bracht ons in een ander vertrek van kleiner afmetingen waar aan een tafel vol papieren de president zelf zat hij zag er een beetje afgemat en verdrietig uit nu dat mocht hij wel met jannen alle man lag hij toch overhoop niet te min had zijn gezicht een zachte en plezierige uitdrukking ook was zijn houding opmerkelijk ongekunstot fijn beschaafd en innemend kortom op mij maakte hij deze indruk dat hij in al zijn doen en laten zijn hoog en rang alle heer aandeed daar men mij meegedeeld had dat de verstandige etikketten van het republikeinse hof een reiziger zoals ik toestond zonder enige onbeleefdheid te bedanken voor een uitnodiging om te combineren een invitatie die met trouwens eerst gewerkt toen ik mijn aanstalten al getroffen had om Washington enige dagen voor de tijd waar ik van gewaagde te verlaten zo keerde ik maar eens naar dit huis terug het was bij gelegenheid van een die algemene vergaderingen die op zekere avonden tussen negenen en twaalfen gehouden en nogal grappig met de naam van levez bestempeld worden tegen tienen ging ik er met mijn vrouw naar toe erbevonden zich nogal wat rijtuigen en mensen op de voorplaats en zover ik na kon gaan waren er ging schikkingen getroffen voor het ontvangen en plaatsen de genodigden zeker was het dat er geen politieagenten waren om schichtige paarden tot bedaren te brengen het zij voor het zij door aan de teugels te trekken of met stokken voor een ogen te zwijden ook zou ik er wel op durven zweren dat van de mensen die niet geen kwaad in hun schild voerden niemand met geweld een slag op het hoofd of een stomp tegen de rug of maag kreeg over dergelijke manier tot staand gebracht en dan in bewaring genomen werd omdat hij niet uit de weg wou gaan maar er was hier ook niet de geringste vanoorden zonder enige tier gevloek lawaai of enige hinderpaal kwam ons rijtuig voor het portaal en met eventueel gemak starten we uit als waren waardoor de gehele politiemacht der hoofdstad van a tot z in kluis geescorteerd geworden de sweeten van kamers op de benedenverdieping was verlicht en militaire muziekkorps speelde in de zaal in de kleiner receptie kamer het middelpunt van een gezelschapskring bevond zich de president met zijn schoondochter die de honeurs van het huis waarnem en een allerbelang wekkendste bevallige en fijn beschaafde jonge dame was een heer die onder deze groep stond scheen het ambt van ceremonie meester waar te nemen andere beambten of oppassers zag ik niet en waren er ook niet nodig de grote gezelschapskamer waar ik reeds gewach van gemaakt heb en de andere kamers op de benedenverdieping waren stampvol in de zin die wij er aan toe kennen was het gezelschap niet uitgezocht want het bevatten personen van allerlei rang en stand ook was er niets wat men punk en praal zou kunnen noemen in tegendeel sommige costumes waren in mijn oog nogal potcieerlijk maar het decorum en de welgemaneerdheid die er heersten werden op generlijwijze verstort en iedere man zelfs onder het gemeenepubliek in de zaal dat zonder orders of kaartjes toegelaten was scheen te gevoelen dat hij deel uitmaakte van het geheel en voor zijn deel verantwoordelijk was voor de waardigheid daarbij inkomst ja dat op hem zelfs de verplichting rustte haar zo gunstig mogelijk uit te doen komen dat deze bezoekers onverschillig tot wat voorstandse behoorden buiten dien ook niet ontbloot waren van een zeker fijne smaak en verstandelijke graven wisten te waarderen en de zodanigen die door de vreedsame beoefening van groter geestvermogens over het huiselijk leven hun landgenoten nieuwe bekoorlijkheden verspreiden de band van dat leven al hechter en hechter vast snoerden en hun goede naam meteen in andere landen verhoogden dit bleek ten allerduidelijkste uit de wijze waarop ze mijn waarden vriend Washington Irving ontvingen die onlangs tot hun minister bij het Hof van Spanje benoemt die avond voor het eerst en voor het laatst in zijn nieuwe kwaliteit in hun midden aanwezig was ik geloof heus dat bij al de dwaasheid van Amerikaanse politiek maar weinig publieke personen zo oprecht zo erbiedig en zo hartelijk aangehaald konden worden als deze allerboeiendste schrijver en zelden heb ik een openbare vergadering meer geerbiedigd dan ik deze deed toen ik er getuigen van was hoe de massa zich een paardig afkind van levenmakende redenaars en officiële wouwelaars en zich met een edelmoedige en edelaardige aandrang rondom de man van stille studie schaarde trots als er was dat zijn roem op hun land terugkaatste en dankbaar jegens hem met geheel hun hart voor de overvloed van lievelijke denkbeelden die hij over hem had uitgestort mogen hij zulke schatten nog lang met kwistige hand uitdelen en mogen zij wat hij zo ten volle waardig is hem nog lang in ere houden de tijd die wij voor de duur van ons oponthoud in washington bestemd hadden was stans om en nu zouden we eigenlijk beginnen te reizen want de afstanden die we tot dus ver per spoor hadden afgelegd om onder deze ouders teden een bezoek af te leggen worden op dat grote vaste land als niet geteld eerst was ink van plan zuidwaarts te gaan en wel naar Charleston maar toen ik de langdurige tijd in overweging nam die deze reis in beslag zou nemen en de vroeg tijdige hitte van het seizoen iets wat zelfs de Washington dikwijls zeer lastig geweest was toen ik bovendien het verdrietige van altijd en eeuwig de slavernij voor ogen te hebben in mijn zieloverwoog tegen de meer dan twijfelachtige kansen dat ik ze in de tijd die ik besparen kon ooit onblood zou zien van de vermommenen waar ze zeker in gehuld zou worden en zo doen de al opgedaanen reeks vandaar op betrekking hebben de feiten met enig nieuw feit zou kunnen vermeerderen zie toen begon ik te luisteren naar oud gefluister dat me in een tijd dat ik er al bitter weinig ontdacht hier ooit te zullen komen dikwijls thuis in engeland voor de geest gestaan had en weer droomde ik van steden die gelijk paleisen in sprookjes onder de wildernissen en bossen van het westen opkwamen reizen toen ik nu mijn verlangen te kennen gaf om naar dat punt van het compas te vertrekken was de raad die ik op de meeste plaatsen ontving oude gewoonte alles behalve uitlokkend zo werd mijn vrouw met meer perikelen en gevaren en ongemakken bedreigd dan ik mij kan herinneren of zou willen opzommen als ik kon maar waarvan het voldoende zal zijn wanneer ik een vouder zeg dat het in de lucht springen met stoomboten en het omvallen met rijtuigen onder de kleinste ongevalletjes diendend gereken te worden toch aangezien de beste en vriendelijks autoriteit waar ik mij ten deze op verlaten kon een westen route voor me ontworpen had en ik om de waarheid te zeggen om al de bangmaker rijen niet erg mijn hoofd brak duurde het niet lang of ik besloot mijn plan ten uitvoer te brengen dat was om zuidwaarts te reizen alleen naar Richmond in Virginia dan om te keren en onze tocht naar het verre westen te richten waarheen mij de lezer wel in het volgende hoofdstuk zal willen vergezelden einde van deel zestien