Loading...

Polski pawilon na Wystawie Światowej - Nowy Jork 1939

17,683 views

Loading...

Loading...

Loading...

Rating is available when the video has been rented.
This feature is not available right now. Please try again later.
Published on Aug 12, 2009

Trafił w moje ręce 6 h materiał nakręcony podczas ostatniego tygodnia otwarcia Wystawy Światowej w Nowym Jorku, w sezonie 1939 roku. Jakże byłem szczęśliwy, że na filmie zobaczyłem ujęcia naszego oryginalnego pawilonu. Niestety nie wygląda na to, aby autor kręcił coś w środku, podczas gdy pozostałe pawilony są w miarę dobrze sfilmowane (no może jeszcze Czechosłowacki słabo). Jak przeczytacie poniżej, otwarto go 3 maja 1939 roku, a więc przypadała niedawno rocznica 70ta.

Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 roku to jedna z największych wystaw światowych. 30 kwietnia 1939 roku prezydent Roosevelt otworzył w Nowym Jorku wystawę światową, nazywaną czasem „Światem Jutra. W swym przemówieniu, transmitowanym przez telewizję, Polski pawilon otwarto nieco później, w rocznicę proklamowania Konstytucji 3 maja, w obecności ówczesnego ambasadora Polski w Waszyngtonie księcia Józefa Potockiego, któremu towarzyszył komisarz polskiej ekspozycji baron Stefan Kyburg de Ropp.

Wiele różnych państw, w tym Polska, uczestniczyło w tej wystawie, którą zwiedziły ponad 44 miliony ludzi. Władze Rzeczypospolitej Polskiej reprezentował ambasador Polski w Waszyngtonie - książę Józef Potocki. Towarzyszyli mu: komisarz ekspozycji baron Stefan de Ropp i konsul generalny RP w Nowym Jorku hrabia Sylwester Gruszka. Z recitalem wystąpił Jan Kiepura (ulubiony śpiewak Marszałka Piłsudskiego), wystawiono Harnasie Karola Szymanowskiego oraz Bajkę Stanisława Moniuszki. Odbył się wernisaż cyklu historycznego 7 obrazów namalowanych wspólnie przez 11 członków Bractwa św. Łukasza oraz odsłonięto pomnik Władysława Jagiełły autorstwa Stanisława Kazimierza Ostrowskiego (pomnik widać na filmie).

Wedle bogato ilustrowanego katalogu, w wielu działach obszernie prezentowano przeszłość i teraźniejszość Polski. Pokazywano osiągnięcia przemysłu, kultury i historię. W poszczególne tematy wprowadzali:
-Jan Parandowski (kultura),
- Roman Dybowski (Polska wczoraj i dziś),
- Jerzy Ponikowski (geopolityczna sytuacja Polski),
- Stanisław Malessa (ekonomia Polski dzisiaj i jutro),
- Michał Walicki i Stanisław Treter (sztuka),
- Karol Stromenger (muzyka),
- Stanisław Centkiewicz (teatr).
Projekt polskiego pawilonu powstał w pracowni Jana Cybulskiego i Jana Galinowskiego. W pracach brał też udział Felicjan Kowarski. Najbardziej charakterystycznym elementem modernistycznego w wyrazie pawilonu była ponad 40 m wieża ustawiona tuż przed wejściem. Ażurowa konstrukcja ze stali pokryta była polerowanymi płytami z brązu. Jej symboliczne znaczenie było mocno podkreślane - średniowieczna wieża strzegąca europejskiej cywilizacji przed hordami Tatarów. Symbolika tym bardziej aktualna, że zaledwie pięć miesięcy po otwarciu Wystawy Polska stanęła w obliczu napaści nowych barbarzyńców. Polski pawilon cieszący się i tak ogromną popularnością zalały jeszcze liczniejsze tłumy zwiedzających, choć - jak mówiono - było to "najsmutniejsze miejsce na całej Wystawie." Robert Moses, zarządzający nowojorskimi parkami, człowiek mający wielki wpływ na inwestycje publiczne w tym mieście stwierdził, że wieża polskiego pawilonu to "najwspanialszy obiekt architektoniczny w zagranicznej części Wystawy". Wieża miała zostać w parku na stałe. Nowemu Jorkowi przekazano pomnik Władysława Jagiełły. Posąg znalazł swoje miejsce w Central Parku, gdzie stoi do dzisiaj. Pomimo wysiłku Polonii Amerykańskiej, nie doszło do wykupu wieży od Rządu Londyńskiego.
Jeśli chodzi o losy polskiego pawilonu, po 1 września 1939 roku, wiem, że zmieniono tam ekspozycje, na bardzo patriotyczną. W czasie wakacji roku 1940 pawilon już nie został ponownie otwarty. Wiele osób, które zatrudniono do obsługi pawilonu nigdy już do kraju nie wróciły, z powodu wybuchu wojny. Tak samo do dziś nie powróciły dzieła sztuki, które wywieziono na potrzeby wystawy.

  • Category

  • License

    • Standard YouTube License

Loading...

When autoplay is enabled, a suggested video will automatically play next.

Up next


to add this to Watch Later

Add to

Loading playlists...