 Yok. Sevinne olmak, müthiş bir keyif. İklim çözümleri sadece adaletle olabilir. Nemo Basi bize katılıyor. Toprak ananın evi kuruluşu, bir düşünce kuruluşu, onun kurucusu. Nimar Şair yazar birçok şahane kitap yazmış. Bir kitabı, bir kıtayı peşirmek isimli kitabı. Beni bu işlere girmeyi, bana ilham veren kitaptı. Kahramanlarımdan birimizin zorluğu çok güzel. Öbür konuklarımızdan biri, Suanur Raman kendisi Bangladeş'ten gençlik neti, iklim adaleti için oradan genç yaşına rağmen çok iş yapmış, Bangladeş'te sidarka sırgasından sonra başlamış. Bizim önerdiğimiz çözümlerin anlamlı çözümler olmasız için uğraşıyor. Sonra teresine Anderson var, iklim politikası koordinatörü Akshin Eydin, Akshin Eyd merkezine adaleti alan çalışmalar yapıyor. Soru, işiniz ve adaletle nasıl bağlantınız için? Çok teşekkür ederim bu konuklarımız için çok önemli bir zamanda. Ama çok iyi bir onur bu kolektif hareketin içerisinde. Soru ve bu oturun çok doğru zamanda geldi. İklim adaleti ne demek bana ve Akshin Eydin? İki düzlemde cevap verebilirim sanırım. Öncelikle jihapolitik değil, iklim müzakirilerinin jihapolitik konusunda ben bu konuda çalışıyorum. Belki burada çalışıyorsunuz. İklim için bunun manası kirliten ülkeler, korporasyonlar ve bireyler bu problemin sebep olmak için en çok şey yapmış olanlar. Bir asıl bir sınav etişmenin yüz yıllarca kolun temiz film saydalarından yararlandılar. En çok onları yapması gerekiyor bir şey. O da karşılık, o iklim sorunu da en az tatkıda bulunmuş. Ama en çok etkilenen ülkeler, yükseler, seviyesinden, kuraklıklarla çok etkilenen ülkeler. Haksız ve büyük taşımaya zorlanıyorlar. Kendi yaratmadıkları bir sorunu tamir etmek için. Kim bu sorunu? Sorunu kim yarattı? Kimin? Bir azın, akıl mı? En çok. Dünyanın bir çok yerinde gördüğü kılıklı bir sebebi de bu. İklim, adaleti ve iş tepkimiz tanınıyor, politik bağlantı, bunlar da amşıl justik. Sosyal adaletin de merkezinde olması gerekiyor, iklim hareketinin. İklim, sade karbonu, vayalı ve yaster akarlarında vayalı. Hesapları yapmanın ötesine gidiyor bu. Kutu payıları, bunu da etkimiz çok seviyoruz. Ama bunların da ötesinde, programlar, projeler, etkili zaman bu politikaların ne yaptığını anlamamız gerekiyor. İnsanları nasıl etkileyecek, onun içini, yemeği, güveniliği, toprağı, eriştiği, nasıl etkileyecek, kadınlar orasız olarak etkileniyor mu? Eşitliklere bakıyor bu politikalar, yoksa eşitlikleri çoğaltıyor mu? Bizim masaya koyduğumuz çözümlerin bir çoğu bu sorunlara cevaz vermiyor. Ve en çok etkilenen bu insanların bir söyleyecek bir şeyleri var mı, onlar söyleyebiliyorlar mı? Eğer kendilerine ver, hayır diyebiliyorlar mı, onların fikri alınıyor mu? Ben bir gençlik aktivistiyim. O angledeşten iklim adaletini, cinsiyet adaleti ve sosyal adalet olmadan ulaşamayız. Aksi yanlış çözümler, karbon tutulmamız ve doğal gazla geçiş gibi çözümler, toplulukları fakizlikle tutacaklar. Eğer çözümlerin en çok etkilenen topluluklar için de etkili olmasını istiyorsak, sürdürülebilir enerjiye adil bir geçiş yapmamız lazım. Kürmetlerin gençleri karar verme aşamalarına katması lazım. Çünkü ne olsa genç insanlar geleceğin liderleri. Biz sadece şimdi için değil, sadece gelecek için değil, şimdi için de çalışıyoruz. Ve bize tutmadıkları sözleri tutmaya davet ediyoruz. Onlar ise her zamanki gibi boş kelimeler söylüyorlar. Bizim dikkatimizin yanlış çözümlerle dağılmaması gerekiyor. Bizler en az katkıda bulunduk bu sonuna ve vaktimiz kalmadı. Ben ve Bangladesh'te benim insanlarım iklim krizli bir öngörü değil. Şu anda bizim gerçekliğimiz, tasırgolar daha kötüleşiyor, görülmemiş serler var. Ve 2050 senesinde Bangladesh'in yetkisi sohbetimiz olacak. Her gün sahil taraflarındaki insanlar şehirlere göçmek zorunda kılıyorlar. Çünkü toprakları mı kaybediyorlar. Fosil yakıt endüstresini evde ve dışarıda finansı etmeye artık bir son verilmesi gerekiyor. Teşekkür ediyorum Tereza ve Soğan'ı. Çekici, bu konuda şivenin tepesine vurmak gerekiyor. Benim ve arkadaşlarımın yaptığı iş tamamen adalet üzerine. İklim adaleti olsun, yemek, hatta bilgi paylaşmak. Her şey bir adalet platformunda olmalı. İklim değişimi, bu iklim hareketi dediğimiz zaman temellere, geriye gitmemiz lazım. Nereden geldi bu sorun, kim bunun sorumlusu? Orijinal sorunun, nerede olduğunu bulursak o zaman bir çözümden konuşabiliriz. Eğer çözüm kurbanlar tarafından, en çok acı tekerler tarafından yapılacaksa o zaman adalet yok demek. Bu konuşma devam ettikçe çok duyacağız bunu eminim. Paris anlaşmaktında bile toparlamakta olan inisiyatif sorumlulukları var. Benim için iklim adaleti de kolonizi etmemiz gerekiyor, hareketinizi, köklerine gitmemiz gerekiyor. Bu çoklu krizim, sadece bir taraftan bakamayız. İklim değişiminiz, atmosferdeki karbonları sayarak başlarsınız, konuyu kaçırmış olursunuz. Bu bir sosyal mesleli, ekonomik, politik mizdeli, her tarafı, bu alanın her tarafına bakmamız gerekiyor. Bütün adaletsizlikleri ve mevcut global iş bölümünü tersine çevirmek de demek. Çünkü dünyanın bir kesini, özellikle güney, ham maddeyi sağlıyor. Bu ham madde de çöpe dönüştürülüp, batı tarafından, çöpe ve yitme dönüştürülüp, yine onlara gönderiliyor. Sadece insanlar için değil ama toprak anne için de düşünmemiz lazım. Toprak annenim, devirlerini devam ettirmeye hakkı var. İnsanların yaptığı toprak, toprağı da adaletsizlik sadece bizim için değil, bütün varlıklar içinde. Bir işe daha var, ben hakarete uğramış gibi hissediyorum. İnsanlar karbon köleliğine zorlanıyorlar. Görüyorsunuz doğaya, bir ağacı görüyorsunuz ve o ağaca birisinin bekçilik etmesi gerekiyor, mecbur kalıyor. Her şeyi bir kenara bırakalım, bizim haysiyetimizi dokunuyor. Bütün bunlar hayat ve haysiyet konusunda. Bu konunun ne kadar çok yönü var birbirleriyle, bu her şeyin suyunu sıkan kapitalist ekonomik sistemde, bu krizin çoğunu güden sistem, bu sistem çözümlerin de radikal olması gerekiyor. Belki ve yani köklerine, sebeplerine bakmamız gerekiyor bu meselenin. Ve bu sistemi doğasına bakmamız gerekiyor, semtomlara bakmak yerine. Bu semtomlarla uğraştığımızda sadece yanlış çözümlere gidebiliyoruz. Bu konuya girelim, sizin tecrübenizde yanlış çözüm nedir? Bize örnek verebilir misiniz? Niye bu çözümler yanlış anlamlı değil de yanlış? İyi oldu bu sorunun geldiği. Birçok örnek var benim tecrübem dede. Yaptığım birçok açlık politikaları, yemek meselesi, fosil politikleri, bunlar bu boru hattının başladığı yer. Bütün bunlarda yanlış çözüm örnekleri görüyorum. Bunlar gerçek hareketi tıkıyor. Bir tanesi iklimin lehine ziraat denilen şey. Teknik gelimeler kullanmadan insanlar iklimin lehine ziraattan bahsettiğin doğru olsun, yanlış olsun. Geneti değiştirilmiş tahıllardan bahsediyorlar. Kıtla dayanıklı sert koşullara dayanıklı şeylerden bahsediyorlar. Bu konuda insanlar zannediyorlar ki ne kadar güzel bir fikir. Teknolojinin her şeyi çözümleyeceğini zannediyorlar. Teknoloji sanki bir dine dönüştürülmüş gibi. Bir ürünün gerçekten iklimin lehine olması için inanıyorum ki kültür konusunda, ekonomik konusunda ve yetiştirildiği yere göre akıllı bir ürün olması gerekiyor. Bir labratuarda hiçbir şey değil. Bir binanın içerisinde bir labratuarda değil. Asıl labratuarda doğa. Hayat buradan geliyor. Doğa bize vermiş aslında sağlam ürünleri. Bir yerde, özel bir yerde yaşayan insanlar ellerinde ne olduğuna bakmalılar ve bu ellerinde olan şeyle başa çıkmalılar. Eğer limanlarına dışarıdan ithal edilen şeylere bağlı olacaksa bu kolonial düzenlemelere geri dönmek gibi. Bu kavramın üzerinden genetiği değiştirilmiş ürünlerin en iyi iklime dayanıklı şeyler olduğu kavramın üzerinden. Mesela Afrika'da birçok ülkeye çok zorlanıyor korkunç kanunlar geçirmeye. Bu kanunlar gıda güvenliğini ve insanların güvenliğini göz ardı ediyorlar. Çok direnç görüyoruz gerçekten gerçek iklim harekeylemi yapmaya. Asıl hareket, gerçek iklim hareket ve fosilleri toprakta bırakmak. Çok para gerekmiyor, teknoloji gerekmiyor, 20 seneler süren konferanslar gerekmiyor. Fosilleri oldukları yerde bırakın. 1993'ten beri fosiller toprakta kalıyor. İnsanlar artık toprağımızda bunu istemiyoruz dediklerinden beri. Foslerika'da gördük bunu, Belize'de gördük bunu. Norveç'te görüyoruz. Bu mücadele var, bu aramalara karşıda, petrol aramalarına karşıda bütün bu yıkıma karşı. Yanlış çözümler, bu boru hatının nereden başladığını göz ardı eden çözümler. Sadece karbon moleküllerinden bahseden çözümler bence yanlış çözüm. Evet, iklimliği ne dediğimiz şey, bunlar çok yanlış. Daha çok iklime dayanıklı ziraat üretimini odaklanmalıyız. Ve politikalar, Bangladesh iklim konusunda bir hareket planı olan ilk ülke. Bizim bir ulusal hareket planımız var, birçok planlarımız var, politikalarımız var. Delta planının öncüsü Bangladesh. İnsanların katılımı, kadınların katılımı, gençlerin katılımı, bu kararların bir ilmesliği ve uygulanmasında iklime müdahalelerde çok önemli. Toplulukların katılımı olmaksızın, bu planlarda bunlar yanlış çözümlere dönüşebiliyor ve daha çok problem yaratabiliyor. Bu topluluklar için. Mesela Delta planı. Delta planı tamamen Hollanda'nın üzerine odaklanmış ve Hollanda'da uzmanlar yok. Hollanda'da bir Delta ülkesi Bangladesh gibi. Eğer Hollanda'nın planını uyku kopyalarsak, bu bizim için sürdürülebilir bir çözüm olmaz. Bizim cıda ve toprak güvenliğimizi sağlamaz. Yani her yerde yerel çözümler olmamız lazım. Yerel bilgiler, yerel tecrübeler ve çözümler olmaksızın daha çok problem yaratacağız. Yanlış çözümlerle. Bangladesh'de bir vakıf fonu kuruldu ama bu vakıf fonu farklar yapıyor. Otobüs durakları yapıyor. Gerekli şeyleri, gerekli şeyleri konulamıyor. Çözüm bu değil. Bizim Bangladesh'teki içme suyu krizine daha çok desteği ihtiyacımız var. Veya kifçilerin nasıl uyum sağlayabileceği konusunda. Birçok mega projeler yapılıyor burada Bangladesh'de. Uluslararası yardımla. Ama bütün bu mega projeler daha çok sorun yaratıyor iklim krizinde. Sade çözümlerden bahsediyorum bir örnek olarak. Özellikle net zıfır, şirketler ve hükümetler taraftan bu hedef olarak söyleniyor. Özellikle krallıktan, kanftan, üstünden çoğu net zıfır hedeflerini söylüyorlar. Ve bunu aslında bizi parus anlaşması tarihlerini yerine getirecek bir adım olarak görüyor insanlar. Ve bütün şirketler nesli, şer, kuantos, tostov, cimentos sanayi, çelik sanayi. Bunlar bir tür aslında net, 2050'de net zıfır hedefini ulaşacaklarını söylüyorlar. Bu hep çok hükümet tarafından kutlanıyor muazzam bir işaret olarak gezegeni kuklaracağımızdan sanki. Ama sanırım aslında daha fazla bu tür açıklamlarda duyacak, cimentin bunu iyi olacağı konusunda bu doğru değil. Çünkü net zıfır hedefini de iyi gibi görünebilir ama aslında acil eylemi, aslında ertelemek gibi, 2050'ye kadar olduğu gibi, ki bu zaten 30 yıl önce ve bu yeşileyi boyamak için kullandığı aslında ve bazı hayali teknolojiler ve mevcut bile değil. Ya da mesela çok başlangıç aşamasında ve asla bunlar mevcut olmayacak. Ve bir yandan da bu hedeflerin aslında muazzam, toprak gazplarına yol açacak projeler bunlar aslında. Gerçekten muazzam toprak gazpları ve bu net zıfır hedefleri aslında, bunları kendi nominal değerlerine kabul edemeyin aslında. Sıfır hedefleri gerçekten, gerçekten sıfırın ulaşmak demek mi yoksa yeşile boyamakla mı ilgi? Ve bu net ne kadar net, ne kadar büyük bir net? Aslında salınları hadi kaybettiğinde azaltmak için hükümetlerin şirketlerine yapmak gerektiğini biniyor. Ama bu hükümetler ve şirketler kirletmeye ve sarı gazları salmaya devam etmeye çalışıyorlar. Ve ki gerçekte bir noktada muazzam olacaklarını bölüyorlar. Karbonlar bakımlar. Genellikle bu net zıfır hedefleri genellikle de ağaçları, plantasyonları ya da çeşitli, bioenerjik, karbon yutuha teknolojileri gibi teknolojiler üzerinden güya ilerliyor. Ama bu teknolojiler özellikle karbon yutuma ve depolama teknolojileri, denilen teknolojilerin aslında hedefleri birkaç tane mümkün kutu vereceğiz, açma. 10 yıllardır bu teknolojiler üzerinde bir yerlerce de rahatçıydı ama şu anda yok. Diyelim ki ağaç plantasyonlarıyla daha fazla karbon, boya ve... ...lütarak bunun olacağını söylüyorlarsa aslında bu hedefler, diyelim ki bioenerjik, karbon yutuha'na dayalı teknolojiler muazzam toprak gaspı, arazi gaspı anlamına geliyor ve aynı zamanda da iklim hedeflerinin de tutturulamayacağı anlamına geliyor. Yani bu hayale, teknolojileri dayanılamayız ve iklim tömülgeçiliğinde kabul edemeyiz ve bütün hükümetlerin ya da hükümetlerin hedefleri bu bakımdan inandırıcı değil. 2050 temelli bunlar, hedefler buzak hükmü dönecek geç. Ve aslında dönüştürücü eyleme sıra gazlı emrini azaltmak için dönüştürücü eylem eksidi üstünü örtmek için yapıyorlar, radikal olarak dönüşüme ihtiyacımız var, salzamaya başlamamız lazım. Şu anda ekin üretmek için kullanılan toprakları arttırmamız lazım. Gerçekten bu aslında ilan edilen hedeflerin önemli bir kısmı, son derece zayıf önlemler ve aslında ihtiyaç duyduğumuz hedeflere ulaşamayacağız. Özellikle de kresel güneydeki topluluklar da aslında topraklarından atılacaklar. Özellikle bio-yokut, ürünleri, ikiden topraklar aslında giderek büyüyor ve insanlar yerlerinden gidiyor, açlıklar karşı kalıyor, toplumsal hediye, eşizlikleriyle karşı karşıya kalıyor. Bir kez daha kresel güney, yaratmadığı eşizliliklerin, krizlerin yükünü yüklenmek zorunda kalıyor. Ve aslında gerçekten salımları kesmek için gerçek, radikal, köklü dönüşülere ihtiyacımız var. Öncelikle ürünleri kapatacak, acil dönüştükçe eleme ihtiyacımız var. Teşekkür ederim. Bu yanıtlar için ve sanırım ve bu son derece teknoloji, bağımlılığı nasıl da adalete duyarlı olmamını yarattığı muazzam problemler var gibi görünüyor. Sanki düştün internetten ama geri geldiğine sevindim. Teknoloji bizi kurtaracak meselesi baya odaklanıyor. Özellikle Bill Gates ve kitabını da biliyorsunuz. Bütün bu teknolojiler tutaracak o kitabını da ediyor. Bu arada aslında şu anda zaten elimizde olan çözümlerin önemli bir kısmını da aslında görmezlikten geliyor. Gerçek bir sözüm var aslında sizin söylediğiniz neden? Bu konuda biraz konuşmamız lazım isteyen söz olabilir. Gerçek çözüm nedir ve neden bunun adaletle alakası var? Hemen başlayabilirim. Kızıca gideyim ben. Bill Gates hakkında biliyorsunuz bir mühendislik kutuda çılgınca teknolojiler ileri sürüyor. Yani güne şaşığını tutmaktan bazı diyor engellemekten bahsediyor. Aslında sistem değişikliğinden kaçınmak için ellerinden ne gelirse bunu yaparlar. Gerçek, adil, hideşme için gerçek çözümler diye benzerden bunlara bakalım. Mesela ne istiyoruz? Yani hedefler ve planlar neye benzemeli ve bunları ne sıfır hedefleriyle aslında kıyaslayalım. Halamları azazmak için gerçek sıfıra Paris anlaşmasını 1.5 hedefiye ulaşmak neye ihtiyacımız var? Atma süre aldığımız yoksik bir karda şu anda hemen azazmamız lazım ve radikal dönüşüme ihtiyacı var. Enerji, paramı, sonucu, çatı, ekonomik sistemleri bunların tamamını dönüştürmemiz lazım. Yaratan bir gereken dönüşüm muazzam ve bu sebepleri ve basıncı aynı anda ilerletmemiz lazım. Çünkü bu olmayacak öbür türlü ve mümkün olduğu kadar salımları sıfıra indirmeye çalışmamız lazım. Ve mevcut salımları aslında nasıl durduracağımızı düşürmemiz lazım. Büyük hürmetlerin ve şirket hedeflerinin 2050 falan hedefleri değil, 2020-2030 hedefler haline getirilmesi lazım. Yani bütün muzarayı yapabilmek için aslında, topoluklar için adil olan şeyler içinde adil geçiş ilkelerini benimsemeye ihtiyacımız var. Bunu daha önce de anlatmıştım. Daha önce de ilkiler nedir? Aslında sadece tarım açısından değil. Başka sektörlerin içinde geçerli. Industri reis, agro ticaretten, ekolojik üretime geçmemiz lazım. Industri reis, üretimten ve çeşitli sentetik, nitrojen yübeleri senden daha koal olanlara geçmemiz lazım. Topraktaki aslında o güzel toprağı öldürmelerinin engelle bir bazı. Ve aynı zamanda agro ekolojik yaptığınız zaman toprağı ekleyecek, kompost gibi şeyler yapmanız lazım. Ama bunu yaparken aynı zamanda topraktaki karbonu artırmamanız lazım. Ve böylece daha dayanırdı, daha iyi olurdu, çok daha fazla tutabilir. Muazzam torunlar var. Çünkü özellikle ormanlı kalanlar ve aynı zamanda sanayi ürünleri, hayvanın içinde gıda üretmen gerekiyor. Ve aynı zamanda dünyayı beslemenin daha kolay yollarını da bulmamız lazım. Özellikle yani hayvancılık sanayi üretim yapmak, yani insanları beslemek için bunu yapmamız lazım. Ve çiftli toprağın da aynı zamanda benim açımdan adil için ekonomik fırsatlara kavuşturulması lazım. Zaten çiftçilik, zaten çok zor bir hayat biçimi. Çiftçiler sıkıştırılıyor. Genellikle encik tarım model tarafından zorlanıyorlar, dışarı atılıyorlar. 10 derece bunlar çok basit tarım politikalar ve zaten çok bence kullan yaşam koşullarını daha zorlaştırıyor ve onları şeytanlaştırıyor. Üstten tarımla adil geçişlerini geçiştirmeye çalıştık. Bu adil nasıl geçiş nasıl yapılmalı, bu süreç nasıl olmalı. Konusunda ilkiler geliştirdik. Ve özellikle tarımla uğraşan çiftçi toplulukları için, enerjiz taktirdeki topluluklar için, bu dönüşünü kütüklendirmeler için alanlar açmamız lazım. Hem iklim hem doğa üzerindeki etkileri bakımından ve sistemin kökenin çok önemli eşitlikler var ve bu dönüşümü yıkıcı olmaması lazım. Toplulukların eğitim, kustel gruba ya da yeni yazayan ulaşma bir günleri, ekonomik model oluşturma olan hakları gibi insanlara kavuşturulması lazım. Aslında şunu diyemeyiz, yani sayın çiftçi bu gözünü ve bu uygula diyemeyiz. Adil, geçiş, aslında toplulukları, iklim adaletin karşıtları değil, onun yanında insanlar haline de getirmesi lazım. Ben de şunu söylemek, söylemek başlamak isterim. Adil iyileşme ya da adil geçiş bir de konuştuğumuz, şu durumda adil olmaz. Bir yıkıcı sistemden bir başkasına geçerek olmaz. Temiz enerji, yeşil, yeni bir enerji bunları çok seviyoruz. Ama bu yeni teknolojinin kendisi de aslında yeryüzü annemiz için yıkıcı. Ve bu adil, olamaz başka yıkıcı model. Bu konuda çok dikkatli olmamız lazım. Nereye doğru hareket ediyoruz ve nasıl hareket ediyoruz konusunda? Son derece temkinli olmamız lazım, temkinli yorumlar yapmamız lazım. Çünkü birçok yerde bunu görüyoruz. Gerçekten yeşil enerji, yerel enerjiler aslında toprakları, arazları, gaspedilen topluluklar pahasına elde ediliyor. Ve bunu söyledikten sonra şuraya geçebilirim. Görmemiz gereken önemli şeylerden birisi şu. Özellikle çok taraflı düzeyde. Bu gönüllü salım azaltmaları konusunda. Ülkeler, salımları kendim azaltmak onlara bırakılamaz. Lütfen bunları azaltın diyemeyiz. Doğurlamamız lazım. Geopolitik düzenlemeler, politik denklemler, bütün bunlar hala son derece güçlü ve kirleticiler o zaman devam edecek bu ceboz politik statükoz için de davranırsak ya da diyelim ki ne sıfırı çözümler gibi çözümlerden bahsedecekler. Yani kirletici şirketler şu anda şunu ilan ediyorlar. 2050'de ne sıfıra ulaşacağız diyorlar. Bu ne anlama geliyor? Aslında salmayı devam etmeyecekleri, kirletmeye devam etmeyecekleri anlamlama geliyor. Yoksa bazı hayali çözümler mi ileri sürüyorlar? Dünya bunlar. Karbon, üretmekte oldukları, karbonun yurtacağını varsaydıkları. Bunu bir tür aritmetik ya da matematik haline getiriyorlar. Ama gerçek bundan çok daha karmaşık. Bu tür aslında adil çözümlerin yani karbon kansminatı gibi yapılamaz. Ağaçlar aslında gerçekten yararlı ekosystemlerdir. Bizi de kullanın o zaman. Bizim de insan nüfuslarını kullanın. İnsanlar da karbon yutağılarak kullanılabilir. Yani ağaçları karbon yutağılarak kullanacaksanız insanları da kullanın ki bu son derece aptal diye bir şey. Okyanuzlar meselesi var. Bunu da gene bir mühendisliğin parçası haline getirmek istiyorlar. Karbonları, karbon emirlimine sağlamak için. Ama aslında başka araçlar var. Bu da aslında bütün bu ileri sürülen araçlar kirlenmeyi arttırabilir. Oksiyon, okyanusların, oksiklenmesini arttırabilir. İnsanların ve diğer varlıkların okyanusların sağlığını etkileyebilir. Ve elbette muazzam deniz alanları gasplarım var aslında. Ve şu anda ekonomide gene baya önemli bir konu bu. Aslında sömürgecilik bir başka düzey taşınmış oluyor böyle. Yani arazi gaspından deniz gaspına doğru gidiyor buradaki çözümler. Yani güneş yönetimi gibi tartışmalar, atmosfere nöronlar salmak gibi çözümler. Bütün bunlar aslında neredeyse uzay gaspı anlamına da gelecek. Ve bunların tamamı bir gasp siyaseti gibi ilerliyor. Ve bu bütün bunlar güvenli bir durum değil tabii bizim açımızdan. Ve bizim hepimizin aslında tüketimizi azaltmamız lazım. Her şey için yeni modellere ihtiyacımız yok. Aslında işte yeni modelleri üretip atıkları da bir yerlere dökmememiz lazım. Plastikler ya da ev içinde kullanılar biliyorsunuz ürünler birkaç kere kullanılabilir. Tamamen yok olmadan önce ya da zaten yok olmadan önce. Sadece çevreyi değil aynı zamanda. Gelecek kuşakların karşı karşıya kalacağı sorunları da düşünmemiz lazım. Basit sorunlar var aslında. Karbaşık sorunları olsa bile aslında çözümler gerçekten çözüm. Tarım da her zaman söylediğiniz şeylerden birisi. Bunun en kirletici en kirletici sektörlerden bir tanesi oldu. Ama bu ne tür bir tarım? Bu da gene fosulyakıta bağımlı tarım. Yani aslında sömürgeci plantasyon tarımı. Yani hayvanları ve makinaları besleyen aslında bir tarım bu. Ve aslında tarımdan bizim gıda elde etmemiz lazım. Ve gezegene yakın olan doğaya yakın olan bir tarımdan yana davramamız lazım. Aslında sektörleri ya da insanları suçlamaktan vazgeçip gerçek iklim eylemine geçelim. Aslında insanlar açısından ne olacak? Nasıl sonuçlar elde edeceğiz? Karbaşık durumu kabul edemeyiz kendimiz içinde bulduğumuz. Ve nasıl işleri onuracağımıza bakmamız lazım. Bozulmuş olan şey nedir bu sistem yerine koyabiliriz. Ve birbirimizi şefkat göstermeye bakmaya, ekosisteme bakmaya. Bu da nasıl başlayabiliriz? Ama aslında ekosistem bizim bedenlerimiz bir yandan da. Yani toprak anaya bakmak, kendimize bakmak, birbirimize bakmak. Bunların hepsi önemli. Ama belki kaçınamayacağımız şeyler belki var. Ve sürdürülebiliriz bir çözüm olması lazım hepimiz açısından. Kimsenin aslında kâr için emeğinin feda edilmemesi lazım. Bu muazzam tartışmalar için çok teşekkür ederim. Gerçekten şunu gösterdiniz aslında iklim ve gezegensel krizimizi çözümün merkezinde adalet olduğunu gösterdiniz. Ve önemli yazarlardan bir tanesi şunu söylemişti. Aslında topluluk açısından adalet o topluluğa duyulan aşktır. Bu anlama gelir diyor. Gerçekten toplulukları sevmekle ilgili adalet. Ve gerçekten hemel meselesine bakalım bu krizin. Hemelinde ne var, köpende ne var, merkezinde ne var. Herkese bu adaletin ne anlama geldiği konusunu tartışmak üzere. Bize katıldığı için çok teşekkür ediyorum. Ve gerçekten adalet nereden kaynaklanır ve neden? Gerçekten adalet için mutlaka iklim eğlemi söz konusu olduğunda tartışmalıyız. Bununla güvence altına almalıyız. Bunu asla unutmamalıyız. Gerçekten sonra da önce canlı bir tartışma yaptık adalet konusunda teşekkür ediyorum.