 Deel 23 van schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Hoofdstuk 12, naar Sint-Bloewis, deel 2. Er was toch nog iets op deze boot dat ons een beetje opbeurde, wat we op de andere niet gevonden hadden. De kapitein, een goed kalf van een vent, had namelijk zijn aardig vrouwtje bij zich, die levendig en spraakzaam van aard, het gezelschap welwaard was, evenals dit het geval was met een stuk of wat andere damespassageers, die aan hetzelfde end van de tafel bij ons zaten. Maar niets was bestand tegen de neerdrukkende invloed van het gezelschap in zijn geheelgenomen. Er hersten een magnetisme van de saaiste botheid en de botste saaiheid onder die troep dat de kodderste grappenmaker ter wereld zich hier uit het veld geslagen zou gevoeld hebben. Een scherzend woord zou een misdaad geweest zijn en een glimlach zou al heel gauw plaats hebben moeten maken voor een algemeen gegrijns van afschuw. Zo'n doodachtig volk van lood, zo'n stelselmatig gebuk en getop en gesloof onder de vervelendste en ondraagelijkste zwaarmoedigheid. Zo'n massa geanimeerde in die gestie met betrekking tot al wat geestig, joviaal, rondborstig, gezellig of prettig mag heten. Het was zeker nooit en nergens bijeen gebracht, sinds de dag der schepping. Toen wij de samenvloeiing van de Ohio en de Mississippi naderden, was het toneel dat zich daar aan ons oog vertoondde, ook alles behalve bezielend en opwekkend. De bomen waren in hun groei belemmerd, de oevers waren lagen plat, de nederzettingen en blokhuten geringer in aantal en dier in woonden nog bleker en armzaliger dan de ellendigste wezens die we tot dus verre tegen gekomen waren. Geen vrolijk gezang van vogels in de lucht, geen liefelijk geuren, geen afwisselend licht en schaduw van snel voorbij drijvende wolken. Uur in, uur uit, scheen de onveranderlijke gloed van de hete onvriendelijke stroevenhemel op dezelfde eentonige voorwerpen. Uur in, uur uit, stroomde de rivier voort, zo vervelend en langzaam als de tijd zelf. In de ochtendstond van de derde dag kwamen we eindelijk aan de plek, die er zoveel woester uitzag, dan al wat we tot dus ver van dien aard gezien hadden, dat de armzaligste plaatsen die we voorbij gekomen waren, daarmee vergeleken, allerbelangrijkst konden genoemd worden. Aan de samenvloeing der twee rivieren ligt op een bodem, zo vlak en laag en moerasig, dat hij op zekere tijden des jaar tot aan de nok der huizen overstroomt is, een broeienest van koorts, ziekte en dood, en dat rampzalige oort, het woord in Engeland opgehemeld, als een mijne van gouden hoop en afgaande op monsterachtig verkeerde voorstellingen, laat men er zichzelf tot speculatie in door verlocken, die menig eens onheil tentgevolg hebben, een aakelig morass waar de halfeltooiden huizen wegrotten, hier en daar, over een ruimte, van een el of wat, van bomen gezuiverd, en waar dan een velige, ongezonde vegetatie voor de dag komt, in weer ongezonde schaduw, de ongelukkigste landverhuizers, die hierheen gelokt zijn, kwijnen en sterven en begraven worden. De naren, afschuwelijke Mississippi, die er draaiend en kronkelend voorbij stromt, en aan zijn zuidelijke loop een slijmachtig monster afzet, afzichtelijk om aan te zien, een broeibak van ziekte, een lelijk graf, een groeven, waar geen enkele straal van hoop boven flikkert, een plaats zonder een enkele eigenschap in bodem, lucht of water, die haar in het minst kan aanbevelen. Zie daar het beeld van dit ellender Cairo. Maar welke woorden zullen de Mississippi beschrijven? Die grote vader van Rivieren, die de hemel zij gelooft, geen jonge kinderen heeft als hij. Een reuzachtig grote sloot, op sommige plaatsen een meil of drie breed, die zes meilen in het uur niets dan slik of modder met zich voert. Zijn sterke en schuimende strom, overal belemmerd door blokken. Ja, door hele bomen die zich nu eens tot grote vlotten samenvlechten, uit weertussen ruimten, één met duinhelmbegroeid drabbig schuim opwerkt, om op de oppervlakte van het water te dobberen, dan weer voorbijrollen als monsterachtige lichamen, terwijl hun verwarde wortels eruit zien als gevlochten haar, die nu één voor één als reuzachtige bloedzuigers voorbij flickeren, en zich dan weer als gewonde slangen in de draaikolk van de een of andere maalstroom om en omvringen. De oevers laag, de bomen dwergachtig, de moerasen crioelende van kickers, de armzalige hutten weinig in getal, en ver van elkaar af, hun bewoners holvangig en bleek, het weer erg heet. Muskieten die doordringen tot in iedere reed en spleet der boot, slik en slijn op ieder voorwerp, niets, niets dat er plezierig uitziet, dan het onschadelijke weerlicht, dat elke avond aan de donkere gezicht eind er flikkert. Twee dagen lang, zuckelen we op deze smerige stroom voort, gedurengstoten we tegen het drijfhout aan, of stopten om die meer gevaarlijke hinderpalen te vermijden, en knoesten, of zogenaamde zagers, die de verborgens tronken, der bomen zijn, die onder het water wortelsgeschoten hebben, zijn de nachten stik donker. Dan weten wacht, die voor aan de boot op de uitkijk staat, aan het rimplen van het water, of er een of ander onheil dicht voor de hand ligt, en dan luidt hij een bengel naast hem, dat voor de machine het zijn is om te stoppen, maar snachts heeft deze bengel altijd werk, en na ieder geluid komt een schok die het niet gemakkelijk maakt in het bed te blijven. Het ondergaan der zon was hier erg prachtig, het uitspansel zwon, als in een zee van rood en goud tot boven onze hoofden, toen de zon achter de oeveronderging schenende kleinste grashalmpjes die daar groeiden, even duidelijk zichtbaar te worden, als de aanderen in het geraamte van een blad, maar toen daar de zon langzaam onder ging, de rode en gouden strepen op het water hoe langer, hoe doffer, van tint werden, alsof ze ook onder gingen, en al de gloeiende kleuren van de afscheid neemende dag, duim voor duim voor de zonbare nacht verbleekten, zie, toen werd het toneel duizendmaal eenzamer en vervelender dan tevoren, ja, werd het even doods en naar als de lucht. Zolang wij ons op deze rivier bewogen, dronken we het slikkerige water dat ze opleverde, de inboorlingen houden het voor gezond, het is echter nog troubbeler dan haverdegort. Ik heb zulk water in de filtreermachines gezien, maar nergens elders. De vierde avond, na ons vertrek uit Louisville, bereikten we Sint-Louis, en hier was ik getuigen van het einde van een voorval dat nogal onbeduindend op zichzelf, maar nogal aardig was om aan te zien, en mij gedurende de gehele reis belang had ingeboezend. Er was, moet men weten, een klein vrouwtje aan boord met een klein kindje, en zowel dat kleine vrouwtje als dat kleine kindje zagen er met hun helderen kijkers zo aardig en zo vrolijk uit dat het een lust was om ze te zien. Het kleine vrouwtje had lang met haar zieke moeder te New York gewoond en haar huis in Sint-Louis in die toestand achtergelaten, waar dames die haar echt genoten lief hebben graag in verkeer hem. De kleine was in haar moedershuis geboren, en zij had haar man, na wie ze niet terugkeerde, in ging twaalf maandend gezien, daar ze hem een maand of twee naar hun huwelijk verlaten had. Nu was er zeker nooit een vrouwtje zoveel hoop en tederheid, zoveel liefde en bezorgdheid als dit kleine vrouwtje, en de ganze dag zij ze ons dat het haar benieuwde, of hij aan de stijger zou wezen, en of hij haar brief gekregen had, en of bijaldien zij hun kind met iemand anders aan wal stuurde. Hij het kennen zou, als hij het op straat mocht tegenkomen, iets wat in het afgetrokkene beschoud niet zeer waarschijnlijk was, daar hij de kleine immers nooit gezien had, door voor de jeugdige moeder waarschijnlijk genoeg was. Zij was zo'n ongekunselt na iefschepseltje, en verkeerde in zo'n zonnige, straalende, hoopvolle gemoetsgesteldheid, en liet zich overal wat haar zo na aan het hart lag, zo vrijmoedig uit dat al de dames passagiers er even zeer in deelden als zij zelf, en de kapitein, die er alles van hoorde door tussentkomst van zijn vrouw, was verwonderlijk sleuw, dat beloof ik u. Zo deed hij er, telkens als we elkaar aan tafel ontmoeten, heel deuk onderzoek naar, of zij, al te met, ook iemand verwachten, die haar tussentloes tegen zou komen, en of zij ook begeerte had, nog dezelfde avond van onze aankomst aan wal te gaan, maar hij veronderstelde dat ze niet wou, en in die trant veroorloofde hij zich nog meer geestige, doch droge kwinkslagen. Onder het gezelschap bevond zich een zeker, stokvisachtig oud vrouwtje, met een troni als een gedroogde appel, die deze gelegenheid tebaatnam, om haar twijfel uit te spreken, aangaande de standvastigheid van mannen, als ze zo lang bij hun vrouwen vandaan zijn, en er was nog een andere dame bij, met een schoothuntje, oud genoeg om te moraliseren over de lichtzinnigheid der menselijke hartstochten, en toch nog niet zo oud dat ze het laten kon, om af en toe de zuigeling aan te halen, of met de overigen te lachen, als het kleine vrouwtje hem bij zijn vaders naam noemde, en in de blijdschap, haar harten, hem allerlei gekke vragen deed, betrekkinghebbende op papa. Het was min of meer een slag voor het kleine vrouwtje, dat toen we nog maar 20 meilen van de plaats onze bestemming af waren, het natuurlijk nodig was, haar kleine te bette leggen, maar ook dit kwam, ze met haar gewone opgeruimtheid te boven. Zij bond een doek om haar hoofd, en kwam met de overigen op de kleine gallerij, lieve hemel, wat werd zij toen een orakel met betrekking tot de localiteiten, en wat al aardigheden werden er toen uitgekraamd door de getrouwde dames, en wat werd er toen een sympathie aan de dag gelegd door de eenlopende dames, en wat beantwoorden het kleine vrouwtje zelf, die het wel uit had willen schreven van de pret. Al die kwinkslagen met de gulste schaterlag, ten laatste vertoonde zich de lichten van Saint Louis, en hier was de kai, en daar lag de trap, en met haar handen voor haar gezicht, en harder dan tevoren lachende of schijnende te lachen, vloog ze naar haar eigen hut, en sloot zich daarin op. Ik maak me sterk, dat ze in de bekoorlijke onstandvastigheid van zoon overspanning haar oren toestopte, opdat ze hem niet naar haar zou horen vragen, maar gezien heb ik het niet. Hierop stormde een massa volks aan boord, of schoon ze nog niet vastgemaakt was, maar tussen de andere boten doorvoer, ten einde een landingsplaats te vinden, en ieder keek naar de echtgenoot uit, en niemand zag hem. Toen in het midden van ons allen, de hemel weet hoe ze daar ooit beland is, het kleine vrouwtje een knapper, stevige jonge kerel met beide armen om de halsviel, en een ogenblik later was hij daar weer, nu in de handen kloppende van blijdschap, terwijl ze hem door de kleine deur van haar kleine hut heen duwde, om naar de kleine te kijken, die daar rustig en wel lachte slapen. We gingen naar een groot logement, het plantershuis, genaamd, gebouwd in de trant van een Engelshospitaal, met lange gangen en kale muren en lantaarens boven de kamerdeuren voor de vrije omloop der lucht. Dit logement was druk bezocht, en toen wij de straat in kwamen rijden, zagen we zoveel licht uit de benedenraamig glinsteren, als of het ter ere van de een of andere festiviteit geëlimineerd was. Het is een voortreffelijk huis, en de eigenaars zijn voelkomen op de hoogte van al wat het gemak der bezoekers maar enige mate kan verhogen. Zo dineerde ik eens met mijn vrouw alleen op onze kamer, en telde toch niet minder dan veertien schotels. In het oud-franse gedeelte der stad zijn de straten hoekig en nauw, maar enkele huizen zijn allerkeurigst en schilderachtig gebouwd, als ze zijn van hout. Met schuins aflopende balkons voor de ramen die men langs een trap of liever ladder van de straat afbereikt. Ook zijn in deze wijk vreemd soortige scherenwinkeltjes en kroegen en massa-bouwvallige huizingen met draairamen, zoals men die in Vlaanderen aantreft. Sommigen van deze ouderwetse woningen met spits toelopende vlieringraamen in het dak zien er min of meer op zijn Frans uit en schijnen daar ze stok oud zijn hun hoofden opzij te houden, als of ze bij de aanschouwing van al die Amerikaanse verbeteringen gezichtentrokken van verbazing. Ik zal wel niet opzettelijk behoeven te vermelden dat deze verbeteringen uit kajen en magazijnen en nieuwe gebouwen in alle richtingen bestaan, als mede uit tal van plannen die nog in woording zijn. Niettemin, verschijden, goede huizen, brede straten en winkels, met marmeren voorpuiën zijn reed zover af dat mensen voltooid kan noemen en het laat zich buiten dien wel aanzien dat de stad binnen weinig jaren aanmerkelijk vervrijd zal worden of schoon, zij het, wat zeerlijkheid of schoonheid betreft, wel nooit van Sincennetti zal winnen. De Rooms katholieke godsdienst, die hier door de vroegste Franse kolonisten is ingevoerd, heeft sterk de overhamp. Zo telt men onder de openbare instellingen in Jezuite college, een clooster voor de zisters van het heilig hart en een grote kapeel die bij het college behorende tijdens mijn bezoek in aanbouw was en de tweede december deze jaar ingewijd zou worden. De architect van dit gebouw is een van de erwaarde vaders der school en onder zijn opzicht alleen woordende werken voortgezet. Het orgel komt uit België. Behalve deze inrichtingen is er een Rooms katholieke hoofdkerk, gewijd aan de heilige Franciscus Xaverius, een gasthuis gesticht door de weldadigheid van een overleden resident die een lid der kerk was. Van hier stuurt ze ook zendelingen uit naar de indiaanse stammen, evenals in de meeste andere delen van Amerika wordt de kerk ter Unitarius op deze plaats vertegenwoordigd door een hoogst, achterzwaardig en voortreffelijk heer. De armen hebben wel reden om haar in gedachtenis te houden en te segenen, want zij begunstigt hen en bevoerder de zaak der zedelijke opvoeding zonder sectarische of zelfzuchtige oogmerken. Kortom deze kerk is achtbaar in haar daden, wel willend tegenover andersdenkenden en mildadig zonder de minste bekompenheid. Er zijn in deze stad al drie vrije scholen opgericht en in volle werking. Een vierde is in aanbouw en zal spoedig geopend worden. Niemand zal ooit toegeven dat de plaats zijn er inwoning ongezond is. Tenzij hij ze verlaten en daarom zal ik het stellig wel aan de stok krijgen met de inwoners van Sint-Louis, door namelijk in twijfel te trekken of haar klimaat wel zo erg gezond is en een vermoeden te opperen dat hier somers en in de herfst nogal kort zijn moeten heersen. Laat mij er slechts dit bijvoegen, dat haar klimaat zeer heet en de stad omringt is van grote rivieren en uitgestrekte streken ongedreineerd morassig land. Dan mogen de lezer dieen aangaamde zijn eigen gevoelen opmaken. Daar ik er sterk naar verlangde, een zogenaamde prijrie te zien, voor en al eer ik van het verste punt mijn zwerftochten terugkeerde en enige heren der stad door gastvrijheid gedreven dezelfde begeer te hadden om aan dit mijn verlangen te voldoen, werd er een dag bepaald waarop wij voor mijn vertrek een tochje zouden doen naar de looking glass prijrie die ongeveer 30 meilen van de stad afligt. Nu zullen mijn lezers er waarschijnlijk niets tegen hebben eens te weten wat zo'n signeuner stort op zo'n afstand van huis wel in heeft en onder wat voor soort van voorwerpen men zich daar beweegt. Wel aan dan, in een volgend hoofdstuk hoop ik hun wetgierigheid te bevredigen. Einde van deel 23. Deel 24 van schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Hoogstuk 13 naar de prijrie. Een uitstapje naar de looking glass prijrie. Heen en terug. Laat mij beginnen met voorop te zetten dat Amerikanen het woord prijrie op verschillende wijzen uitspreken. Bij voorbeeld als parajer, pariarer en parorer. De laatste wijze van uitspraak is misschien het meest in zwang. Wij waren met ons veertienen en allen jonge mannen. Nu, het is een zonderlinge. Of schoon, zeer natuurlijk, kenmerkende trek in de gezelschappen die deze afgelegen nederzettingen bezoeken. Dat ze voornamelijk uit personen bestaan, in de bloeideslevens, die voor geen kleintje vervaard zijn en dat er maar bitter weinig grijze hoofden onder doorlopen. Dames waren er niet bij. Geen wonder, want het uitstapje was nogal vermoeiend. En smorgens, met klokkenslag van vijven, zouden we op markschaan. Ik werd om vier uur geroepen om er zeker van te wezen dat niemand op mij behoefde te wachten. En nadat ik wat brood en melk gebruikt had voor mijn ontbijt, groeide ik het raam open en keek in de straat, denkende dat ik het gehele gezelschap druk in de weer zou zien met het maken van aanstalten voor onze tocht. Maar daar alles doodstil was en de straat er even somber uitzag, als dit gewonelijk elders om vijf uur in de morgen het geval is, begreep ik dat het maar geraden zou zijn weer naar bed te gaan, wat ik dan ook deed. Om zeven uur werd ik weer wakker. En toen was ons gezelschap bijeen, rondom een licht rijdtuigje, met een kolossale wagenas, zo iets opwielen als een speelwagentje, een dubbele veton van grote antikiteit en boven aardsebal, een schees met een groot gat in de rug en een gebroken hoofd en een soort van posteljon die tepaard zat en vooraan zou gaan. Ik ging met drie tochtgenoten in het eerste rijtuig zitten. De overuggen zochten een goed onderkomen in de andere rijtuigen. Twee grote manden werden aan het lichtste rijtuig vastgemaakt. Twee grote kruiken in tenend kokers, waarvan de technische naam bij ons Demijons is, werden aan de Leased Roadie uit het gezelschap ter bewaring toevertrout. En zo ging de optocht naar de veerboot, waar zoals de gewoonte in deze streken mee brengt, mensen, paarden, wagens en alles meer overgezet zou worden. Goed en wel kwamen we over deze rivier en monstrden elkaar weer voor een kleine houten kast op wielen die geheel schuins in een moeras tond met meester kleermaker in zeer grote letters boven de deur geschilderd. Nadat we onze marchsoorder en de weg die we in zouden slaan vastgesteld hadden, zetten we ons allemaal in beweging en begonnen met een slecht ter naamstaande zwarte hollowe weg in te slaan, die men hier minder krachtig de Amerikaanse bodem noemt. De vorige dag was het, ik zal niet zeggen, heet geweest, want zelfs dit woord zou te zwak zijn om de lezer een denkbeeld te geven van de temperatuur. De stad had als het ware in een lichte laayagdoet gestaan, maar avonds was het beginnend te regenen dat het groot en de gehele nacht was het zonder ophouden door blijven regenen. Wij hadden een span stevige paarden, toch legde niet te min, maar een beetje meer dan een paar meilen per uur af, door een onafgebroken poel van zwarte modder en water, zonder enig andere afwisseling, dan dat het hier wat dieper was dan daar. Zo zakten we er nu een stot half over de wielen in, dan tot over de as, en straks bijna tot aan de portierraampjes. Overal weer galmde de lucht van het luidige kwaak van Kikforsen, die hier het rijk alleen schenen te hebben, in vereniging met de varkens. Een gemeen, lelijk ras, dat er zo ongezond uitzag, als was het zo regelrecht uit deze streek opgegroeid. Hier en daar reden we een blokhut voorbij, maar de armzalige hutten stonden ver van elkaar af, want of schoon de grond te deze plaatsen zeer rijk is, kunnen er maar weinigen in zo'n dodelijke atmosfeer leven. Aan iedere kant van de weg, als hij die naam nog verdient, bevond zich het dikke kreupelhout, en overal zag men stilstaand, slijmrug, stinkend, smerig water, daar het hier de gewoonte is, een paard, een zekere hoeveelheid koud water te geven, telkens, als het zo heet is, dat het schuimt, maakten we, met dat doelhout, voor een blokherberg in het bos, die ver van enige andere woning afstond. Ze bestond uit één vertrek, natuurlijk kaal, van dak en kaal van muren, met een zolder erboven. De dienst doen de kelner, was een zwartachtige jonge neger, in een gedrukt kartoenenhemd, dat wel iets weg had, van een beddeken en met een opgelapte broek aan. Behalve deze signeur waren er nog een paar jongen knapen, die bijna naakt bij de put lagen te luieren, en zij en hij en de reiziger in de herberg kwamen tevoorschijn om ons op te nemen. De reiziger was een oud man, met een grijze, stekelige baard, van twee duim, een ruige kneevel van dezelfde kleur en verbaasend grote wegbrouwen, die zijn lodderuggen, half beschonken ogen, bijna geheel en al over schadoeden. Toen hij zich beurtelings op zijn tenen en hielen in evenwicht houdende, ons met de armen over elkaar stond aan te gapen, zodra één uit ons gezelschap hem aansprak. Kwam hij nader, krabbeden aan zijn kin, iets wat onder zijn vereelte hand een geluid maakte, als of iemand, die spijkers onder de zolen zijn er schoenen heeft zitten, over nieuw kiezelzand loopt, en zij dat hij van Dellawer was. Vervolgens wees hij naar één der Moerasen, waar de geknopte bomen het dichtst naast elkaar sponden, en zij dat hij naar Ginz onlangs een boerderij gekocht had. Nog vertelde hij ons dat hij naar Sint Louis ging, om zijn familie te halen, die hij achtergelaten had, maar hij scheen niet veel haast te hebben, om dit karwijtje achter de rug te krijgen, want toen we wegreden ging hij op zijn gewone slungelachtige wijze de hut weer in, en scheen wil van Zins om daar tabernakelen te bouwen, tot zijn naadstecent opwas. Natuurlijk was hij een groot staatkundige, en ontvoude aan één uit ons gezelschap nogalwijd loper zijn gevoelens, maar ik herinner me alleen dat hij met twee uitroepen concludeerde, waarvan de ene was iemand voor altijd en de andere weg met ieder ander. Iets wat in genen delen bewijst dat de man de zaken niet goed in zag. Toen de paarden tot bijna tweemaal hun natuurlijke omvang gezwollen waren, men schijnt hier van het denkbeeld uit te gaan, dat zo'n soort van opgeblazenheid hun onder het lopen goed doet, gingen we weer verder door modder en vocht, en vuurige hitten, en struiken en heesters, altijd geaccompagneerd door de muziek der kickers en der zwijnen, en dat hield zo aan tot bij de middag, toen we haltmaakten op een plaats Belviel genaamd. Belviel was een kleine verzamelplaats van houtenhuizen, die in het hartje van het kreupelhout en het moeras als bij één gehutseld waren. Verschijnenen daarvan hadden opzienbaren licht rood en geel geschilderde deuren, want de plaats, moet men weten, was onlangs bezocht door een reizende schilder, die, zoals men mij vertelde, op die manier aan de kost zag te komen. Het gerechtshof hield juist een zitting en was op dat ogenblik bezig met het verhoren van enige misdadigers, die paarden moesten gestolen hebben. Al waarschijnlijk zou het slecht met hen aflopen, want daar levende haven van allerlei soort uit de aarderzaak nogal gevaar loopt in de bossen. Zo is ze bij de gemeente eigenlijk nog meer in tel dan het levend van een mens. West halve de jury, gewoonlijk iedereen die van Vdivstal beticht wordt schuldig verklaard, onverschillig of hij het is, al dan niet. De paarden van de rechter en de getuigen waren aan tijdelijke ruiven vastgemaakt, die maar licht en dicht op de weg waren neergezet. Onder dat woordje weg heeft men een pad door het bos heen te verstaan, waar men bijna tot aan de knieën in de modder en het slik zakte. Er was hier ook een logement dat evenals alle hotels in Amerika een grote eetzaal had, waar open tafel werd gehouden. Die zaal was een armzalige schuur voor het huis, laag van verdieping en half koeiestal, half keuken, met een gemeen bruin tafelkleed van zeldoek en aan de muur vastgemaakt de tinnen armblakers, waar men bij het avond eten de kaarsen in stak. Onze postollon, of kutsier, of hoe men hem noemen wil, was vooruit gegaan om koffie en dat eten te bestellen en ze waren er nu bijna al klaar mee. Hij had tarwebrood en kuikenfixing besteld, want daar hield hij meer van dan van witbrood en zoemd alle dagse kost. Met dit laatste bedoeld men hier alleen varkensvlees en spek, terwijl men onder kuikenfixings, geroosterde ham, socijjes, kalfslapjes, osnlapjes en andere soortgelijke vleespijzen verstaat, waar men van veronderstellen kan dat ze dit wordt in een nogal ruime, dichterlijke zin opgevat, een kuiken behoorlijk in de verteringsorganen van een dame of heer zullen fix, bevestigen. Aan één der deurposten van dit logement, of liever Herberg, was een blikke plaatje waar met vergoelde letters Dr. Krokes op te lezen stond. En op een velpapier dat bezijden dit plaatje aangeplakt was, las men een geschreven bericht dat Dr. Krokes ten genoegen van het bellenvillen publiek tegen betaling van zo en zoveel per hoofd die avond een lezing zou houden over de frenologie of schedeldeer. Terwijl de kuikenfixings klaargemaakt werden, ging ik de trap op en kwam toevallig de kamer van de dokter voorbij. Daarnu de deur, wagenwijd open stond en de kamer leeg was, trok ik mijn stoute schoenen aan en gluurde er eventjes in. Het was een kaal, ongemobileerd, ongezellig vertrek, met een portret zonder lijst dat aan het hoofd einde van het lediekant hing. En, naar ik gis, de dokter moet verbeeld hebben, want het voorhoofd was frenologisch volkomen ontwikkeld, iets waar de kunstenaar kennelijk nogal werk van gemaakt had om goed uit te doen komen. Over het lediekant zelf lag een beddensprij, als men een oude lappe deken met die naam mag bestempelen. Geen karpet op de vloer, geen gordijnen voor de ramen. Er was een vochtige stookplaats, zonder iets dat naar een kagelsweende, vol houtskool, een stoel en een zeer klein tafeltje, op welk, laatst genoemd meubelstuk, doktersbibliotheek, bestaande uit een halfdozijn smerige oude boeken, zo lag uitgespreid dat het nogal vertoning moest maken. Nu zag deze kamer er zeker zo danig uit dat men het voor het laatste vertrek der wereld zou gehouden hebben, waar u of mij iets goedst uit en deel kon vallen. Maar, gelijk ik gezegd heb, de deur stond uitnodigend open en hield in verband met de stoel het portret, de tafel en de boeken als het ware deze toespraak. Komt ze maar binnen heren, komt ze maar binnen. Wees toch niet ziek heren als gewel kunt worden in een omgezien. Dr. Krokus is hier, heren, de beroemde Dr. Krokus. Dr. Krokus heeft deze hele reis afgelegd om u te genezen, heren. Heb jij niet gehoord van Dr. Krokus? Dan is het uw schuld, heren, die in zo'n klein beetje buiten de wereld woont. Maar Dr. Krokus schuld is het niet. Kom maar binnen heren, komt maar binnen. Toen ik de trap weer afliep kwam ik in de gang beneden Dr. Krokus zelf tegen. Een massa mensen was uit het gerechtshof samengevloeid en een stem uit haar midden riep de herbargier toe. Kolonell, stel Dr. Krokus toch er eens voor. De heer Dickens zegt de kolonell, Dr. Krokus. Waarop Dr. Krokus, die een groter knappenschot is, maar om de waarheid te zeggen, wat al te fors en te kreigsmanachtig voor een beoefenaar van de vreedzame geneeskunst, met zijn rechterarm en zijn borst, zover mogelijk vooruit, op eens uit het oploopje voor de dag komt. En zegt, uw landsman meneer, waarop Dr. Krokus en ik elkaar de hand geven en Dr. Krokus een gezicht trekt als of ik in genet delen aan zijn verwachting beantwoorden. Nu moet ik dan ook zeggen dat ik met een linnekiel en een grote strooienhoed met een groen lint en geen handschoenen aan en mijn gezicht en neus rijkelijk versiert met de stekend van muskieten en de beten van wandluizen er zo uit zag dat het niet te verwonderen was dat ik daar aan niet beantwoorden. Is, u al lang hier meneer, zeg ik, ik diende toch iets te zeggen. Een maand of vier meneer, zegt de dokter. Is u van plan om gauw weer naar het oude vaderland terug te keren meneer? Zeg ik. Een woordelijk antwoord geeft Dr. Krokus op die vraag niet. Maar zo'n smekende blik krijg ik van hem. Een blik die zo duidelijk zegt Ocht toe, wees zo goed en vraag me dat alsjeblieft een beetje luider. Dat ik mijn vraag herhaal of ik van plan ben gauw weer naar het oude vaderland terug te keren meneer, herhaalt de dokter. Ja, naar het oude vaderland meneer herhaal ik weer op mijn beurt. Dr. Krokus kijkt in de ronde om te zien wat voor indruk deze woorden op te menen om hem heen te weegbrengen. Vrijfd in zijn handen en zegt zeer luid. Voor eerst nog niet meneer. Voor eerst nog niet. Op zo iets zal u me niet betrappen. Daardoor hou ik een beetje te veel van vrijheid meneer. Het is zo gemakkelijk niet meneer. Zeg los de scheuren van een vrijland zoals dit. Haha, nee nee, haha, niets van dat al. Of je moet tegen wil en dank verplicht zijn dat te doen meneer, nee nee. Als Dr. Krokus deze laatste woorden zegt, schud hij veel betekend zijn hoofd en lacht opnieuw. Verschijnende omstanders schudden even als de dokter met hun hoofden en lachen ook en kijken elkaar aan. Alsof ze willen zeggen, die Krokus is toch een vrolijke vent, een opperweste kerel. En of ik moet me aldaanig vergissen die avond gingen er heel veel de lezing bij wonen die zo oud als ze waren nog nooit om Dr. Krokus of frenologie gedacht hadden. Van Belville zetten we door dezelfde soort van woestenij en zonder dat het een enkel ogenblik ophilt bestendige accompaneerd door dezelfde kickermuziek onze tocht voort. Totdat we om drie uur na de middag nog eens halt maakten aan een dorp libanon geheten om de paarden weer op te blazen en ze buiten dien een beetje corn te geven, wat ze hoog nodig hadden. Gedurende deze plechtigheid kuierden wij het dorp in, waar ik een kant en klaar gemaakt woonhuis tegenkwam, dat door een stuk of twintig ossen voortgetrokken de heuvel af kwam draven. Het logement was hier zo zinderlijk en goed dat de bestuurders van de tocht besloten er op de terugreis weer aan te gaan en zo mogelijk de nacht door te brengen. Dit eenmaal vastgesteld en de paarden goed verfrist rukten we weer op en kwamen met sonsondergang op de prijrie aan. Waar het vandaan kwam zou ik moeilijk kunnen zeggen of schoon het mogelijk was dat het hier vandaan kwam dat ik er zoveel van gehoord en gelezen had, maar dit weet ik wel dat ik mij nu teleurgesteld gevoelde. Daar lag dan de kant uit naar de ondergaande zon, een uitgestrekte vlakte voor mij die door niets werd afgebroken dan door een dunne lijn van bomen die zich in het verschiet ter nauwere nood als een streep voordeed tot dat die streep om zo te zeggen de gloeiende hemel ontmoeten waar ze zich in schint de dompelen zich vermengende met zijn rijke kleur om vooral met zijn overheerlijk azuur. Daar lag ze de vlakte aan een stille zee of meer zonder watergelijk. Bij al dien mensoonvergelijking mag maken, daar lag ze terwijl de avondschemering allengs haar sluier er overheen tok. Hier en daar trippelde een vogeltje. Overigens was alles om ons heen even eenzaam en stil, maar het gras stond er nog niet hoog. Er waren kale zwarte plekken op de grond en de weinige wilde bloemen die het oog kon zien, zagen er armzalig uit. Hoog grote schilderij opwas, juist dat vlakke en uitgestrekte dat hoe genaamd geen stof aanboot voor de verbeelding. Het deed de belangstelling niet weiner vervlauwen. Ik voor mij voelde dan ook weiner van die geest, van vrijheid en blijheid die een schotse hei inboezemt. Ja, zelfs onze Engelse duinen opwekken. Het was hier eenzaam en woest, maar neerdrukend door zijn kale in tonigheid. Ik voelde dat ik bij het doortrekken der prijrien mij nooit zo met het toneel om mij heen inlatend kom, dat ik al het andere zou vergeten, wat ik instinctmatig zou doen als ik daar een heibewoner aan mijn voet mocht zien, of eenals in ijzeren banden geklonken kust, maar dat ik dikwijls turen zou naar de afgelegen en telkens wijkende lijn van de gezicht eindig, en daarbij de wens zou ontboezemen dat ik zover was ze achter de rug had. Wel is het geen toneel om vergetend te worden, maar bezwaarlijk zou men het onder die toneelen kunnen rekenen waar men na de hand met plezier om denkt, of die mij nog eens weerom verlangt te zien, zo komt het mij althans voor, nou al wat ik daarvan gezien heb. Ter wille van het water dat wij er vonden kampeerden we in de nabijheid van een eenzaam blokhuis en gebruikten ons middagmaal op de vlakte. In de manden hadden wij gebraadige vogelten, buffeltom, een uitgezochte lekkernij tussen twee haakjes, ham, brood, kaas en boter, beschuit, champagne en sherry, citroenen en suiker voor punch en een massa ruwijs. Het maal was kostelijk en zij, die er ons obtacteren, kruiden het ten overvloede door vriendelijkheid en opgeruimdheid. Menigmaal heb ik me sinds die tijd dat vrolijke partijtje voor de geest geroepen. En al kom ik later weer met vrienden van ouderdagtekening aan de gezellige dis bijeen mijn goede, beste reismakkers in de prijrie zal ik toch niet gemakkelijk vergeten. Die avond naar het dorp libanon terugkerende stapten wij aan de kleine herberg af, waar we die middag halt gemaakt hadden. Wat zindelijkheid en gemak betreft had het de vergelijking door kunnen staan met elk min of meer welvaren dorpsbierhuis in Engeland. De volgende morgen stond ik om vijf uur op en ging toen het dorp eens in. Ging een huis kwam ik die dag in mijn zwerftocht tegen. Misschien was het daar toe nog te vroeg. Vervolgens amuseerde ik me door in een soort van boerenerf achter de kroeg eens rond te drentelen, dat er nog halfreend uitzag. Verbeeldt u een stuk of wat ruwe loodsen die stallen moesten heeten. Een ruwezuiligang gebouwd om zomers, een koele plaats tot verfrissing te hebben, een diepe put, een grote hoogte van aarde waar mens winters groenten in kon bewaren. Een duiventeel waarvan de kleine openingen gelijk met alle duivenhokken het geval is veel te klein schenen te wezen onder de vette vogels met hun opgezwolle kroppen die er deftig en wel omheen stapten behoorlijk door te laten of schoon ze zeker nooit zo erg een best deden om er door te komen als toen. Na mijn nieuwsgierigheid op dit punt te hebben bevredigd, nam ik een kijkje in de twee spreekamers, diverseerd waren met gekleurde printen van Washington en president Madison en van een jonge dame met een blank gezicht dat nogal bespikkeld was van de vliegen die haar gouden halsketting ter bewondering van de aanschouwer ten toonspreide en allen die haar bewonderden mededeelde dat zij juist 17 was of schoon ik haar voor ouder aangezien had. In het beste vertrek hing het twee portretten in oliverf, de herbergier en zijn jeugdige zoon voorstellende die er beide zo stout uitzagen als leven en je met zo'n deftigheid aankeken dat de duurste prijs die er voor betaald was geworden nog goedkoop zou mogen heten. Ik geloof dat ze door dezelfde kunstenaar geschilderd waren die de deuren in Belleville zo mooi met rood en goud belecht had, want onmiddellijk scheen ik dienstverhevenstijl te herkennen. Na het ontbijt braken wij op om langs een andere weg dan wij gisteren ingeslagen hadden terug te keren en daar we om tien uur een kamp van Duitse landverhuizers tegenkwamen die hun goederen op warends meevoerden en hun lekker vuur gemaakt hadden dat zij juist bezig waren te verlaten. Zo maakten we daar halt om ons wat te verquicken en welkom, uiterst welkom was ons dat vuur want al was het gister heet geweest vandaag was het erg koud en waaide er een scherpe wind. Toen we daar langs reden zagen we in de verte nog zo'n oude indiaanse begraafplaats, de monnekenhoogte geheten ter gedachtenis aan een vereniging van dweepers van de oorde van de latrap die toen er duizenden meilen in de omtrek geen enkel kolonist gevonden werd. Verscheidende jaren geleden daar een eenzaam klooster hadden gesticht en allen door het verdervelen klimaat weggesleept waren welk noodlottig ongeval misschien maar weinig verstandige luid als een ernstig verlieze voor de maatschappij zullen beschouwen. De tocht die we die dag aflegden boten zelf de verschijnselen aan als de tocht van de vorigen. Daar was het moeras, het kreupelhout, het eeuwig duurend gekwaak van kikforsen, de plantengroei en de ongezonde dampen die uit de grond opsteegen. Hier en daar en nogalmenigvuldig ook kwamen we een gebroken wagen tegen die vol was van het goed van de een of andere nieuwe kolonist. Het was een naar, een allenaars gezicht, zo'n wagen diep in de modder te zien steken, de asgebroken, een wiel ernaast liggend, de man meile ver gegaan om hulp te halen, de vrouw als een beeld van schierwanhopig geduld met een zuigeling aan haar borst, te midden haren zwervende huishoden zittende terwijl het spanossen droever in het slik nederligt. En zul dampvolken uit de bek en neusgaten blaast dat al de natte mist en nevel in de rondte rechtstreeks van hen afkomstig scheen te wezen. Behoorlijk op zijn tijd kwamen we nog eens voor de woning van de meesterkleermaker bijeen en staken nadat we gemonsterd waren per veerboot naar de stad over. Onderweg kwamen we een plek voorbij, het bloedige eiland genaamd, de strijdplaats van Sint Luvis en onder die benaming aangeduid ter ere van de laatste noodlotte gestrijd die daar borst tegen borst met pistolen werd gestreden, maar de strijders viel de dood ter aarde. En het is heel wel mogelijk dat enkele verstandige lui van hen zullen denken wat ze van die sombere bent van in hun hersensgeprikte kluizenaars gedacht hebben, dit namelijk dat ook hun dood geen grootverlies was voor de maatschappij. Einde van deel 24. Deel 25 van Schetsen uit Amerika door Charles Dickens. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders, hoofdstuk 14 naar de watervallen van de Niagara, deel 1. Terug keer naar Cincinnati, een rit per diligence van die stad naar Columbus en van daar naar Sandusky, zo over het meer eerie naar de watervallen van de Niagara. Daar ik graag door de binnenlanden van de stad Ohio wilde reizen en zoals de geeikte uitdrukking in die streken luid, strike the lakes bij een klein stadje Sandusky Geheten waar die route ons naartoe brengen zou op onze weg naar Niagara. Zo dienden we langs dezelfde weg die we opwaren gegaan van Sint Louis terug te keren en onze eerste tocht werd te hervatten tot aan Cincinnati. Het was een mooie dag toen we van Sint Louis afscheid zouden nemen en aangezien nu de stoomboot, die ik weet niet hoe vroeg in de morgen af zou varen, voor de derde of vierde maal haar vertrek tot na de middag uitstelde, redenen we naar een oud Fransdorp aan de rivier waarvan de eigenlijke naam Caron de Lé, doch de spotnaam Vie de Poche lege zak was en spraken af dat de pakket ons daar af zou wachten. De plaats bestond uit een stuk of wat arme hutten en twee of drie herbergen waarvan de provisiekamers in die toestand verkeerden dat dit alleen de spotnaam wetigde, want in geen van de drie kon men iets te etend krijgen. Door zowat een halve mel terug te gaan, vonden we echter ten laatste een eenzaam huis, waar men ham en koffie krijgen kon en daar toefden we om de komst af te wachten van de boot, die we al heel in de verte vanuit het lommer voor de deur waar zouden kunnen nemen. Het was een nette dood-eenvoudige dorpskroeg waar we ons middagmaal gebruikten in een netkamertje met een lelikant erin. Dat opgeprongt was met een stuk of wat oude schilderijen die in hun tijd waarschijnlijk dienst gedaan hadden in een Romese kapel of klooster. Al wat men er te etend kreeg was zeer goed en werd met grote zindelijkheid opgedist. Het huis werd gehouden door een karakteristiek oudpaar waar wij een lang gesprek meehadden en dat misschien een zeer goed exemplaar was van dat slag van mensen in het Westen. De herberg hier was een droge, taaie, ruwe oude kwant. Wel niet zo heel oud, want hij was maar even over de 60, naar ik denk. En hij had in de laatste oorlog met Engeland bij de militie gestaan en daar allerlei dingen gezien die betrekking hebben op de krijgsdienst. Ja, allerlei dingen, behalve een veldslag. Maar hij was er toch heel dichtbij geweest om een veldslag bij te wonen. Heel dicht voegde hij erbij. Daar hij razend veel van verandering hield en aan die trek geen weerstand had kunnen bieden, had hij zijn leven lang rust nog duur gehad. Vandaar dat hij het niet lang op één en dezelfde plaats uitgehouden maar gedurig heen en weer gezworven had. En nog altijd was hij zo lustig als een eenlopend gezell, want was er niets dat hem aan huis bond. En toen hij dit zei, wees hij even met zijn hoed en duim naar het raam van de kamer waar de oude vrouw zat, terwijl wij voor het huis stonden te babbelen, dan maakte hij in een wip zijn geweerschoon en was morgen ochtend op reis naar Texas. Hij was een oude afstammeling van Kein, die aan dit vaste land zo bijzonder eigen zijn. Eén van die mannen met andere woorden, die van hun geboorte bestemd schijnen te wezen, om als pioniers in de grote armée der mensheid te dienen. Die jaar in, jaar uit blij moedig haar voorposten uit gaan breiden en het ene te huis naar het andere achter zich laten en ten laatste sterven zonder dat zij zich er het minst hun hoofd overbreken of het op hen volgende insgelijks zwervende geslacht zich op zijn beurt weer duizenden meilen zal verwijderen van hun graven. Zijn vrouw was een van die verleden huishoudelijk geworden, goed de beste oude stumpert, met hem meegekomen uit de koninginne stad van de wereld, die naar het scheen Philadelphia was. Maar hart had ze niet voor dit westerseland. Nu, daar bespond dan ook wel reden toe. Begrijp eens, al haar kinderen had ze hier, één voor één, in de volle bloei hunne jaren zien sterven. Haar hart werd pijnlijk aangedaan, zei ze, als ze daarom dacht. En als ze nu maar eens, al was het dan ook, maar tegen overvreendelingen, dien aan gaande haar hart uit kon storten op deze rampzalige plaats, die zover van haar geboorte grond aflag. Kijk, dat schonk haar enige verlichting. Ja, werd haar tot een droefgeesten genot. Daar de boot tegen de avond aankwam, zijden we die goede, beste oude vrouw. En haar zwervende manvaar wel, begraven ons daarop naar de naast bijgelegen aandachtplaats. En nu duurde het niet lang, of we waren weer aan boord, van de messenger, in onze oude kayuit, en stoomden de Mississippi op. Is het opvaren van deze rivier, zo langzaam als het dan tegen de stroom ingaat, een vervelende reis. Het afvaren met haar troubele stroom is bijna nog erger, want dan heeft de boot die 12 of 15 meilen per uur aflegd, zich met geweld een weg te banen door een dolhof van drijvende blokken, die men in de donker dikwels onmogelijk van tevoren kan zien, laat staand vermijden. De ganze nacht was de bengel, dan ook geen vijf minuten achtereen stil. En naar ieder geluid kreeg de boot een schok, soms twaalf schokken gauw achter elkaar, en van die schokken dat de lichtste meer dan genoeg scheen te wezen om haar broze kiel als pastijkkost te vergruizen. Kijk men nu bij het aanbreken van de dag in de smerige rivier, dan scheen ze te weemelen van insecten, daar deze zwarte massas op de oppervlakte dreven, of met de kop het eerst opeens uit het water te voorschijn kwamen wanneer de boot door al die hinderpalen heen stomende, een stuk of wat voor een ogenblik onder water duwde. Soms stopte de machine vrij lang en dan bevonden zich voor de boot en erachter en dicht aan alle kanten zoveel van die ellendige hindernissen dat zij er als het middelpunt van een drijvend eiland ten ene malen van ingesloten en wel genoodzaakt was daar te blijven, totdat ze even als donkere wolken zulks voor de wind doen, ergens na toegingen en van lieverleden een doortocht ontsloten. De volgende morgen kwamen we echter weer in het gezicht van het afschuwelijk moeras, kairo genaamd, daar stopten we om hout in te nemen en gingen naast een barge liggen waarvan het hier en daar uitschietend getimmerde nauwelijks ten doel bij elkaar hield. Ze was aan de oever vast gemaakt en op haar zij stond het woord koffiehuis geschilderd. Dat nu was, naar ik veronderstel, het drijvende paradijs waar het volk een toevluchtsoord zoekt als het voor een maand of twee zijn huizen verliest onder de afzichtelijke wateren van de Mississippi, maar toen we zuidwaarts. Van dit punt afzagen smaakten we de zelf voldoening die onuitstaanbare rivier al haar slijmerige en lelijke last plotseling naar New Orleans te zien voortsturen en nadat we een gele streep over waren die zich dwars door de stroom uitstrekten waren we weer op de helderen Ohio, om naar ik vertrouw nooit de Mississippi meer te zien, of het moest wezen in onrustige dromen en nachtmerries. Hem verlaten voor het gezelschap van zijn glinsterende buur stond dan ook gelijk met de overgang van smart tot vreugd of het ontwaken uit een verschrikkelijk vision tot een vrolijke werkelijkheid. Op de vierde avond kwamen we de Louisville aan en maakten ter degen van ons voortreffelijk logement gebruik. De volgende dag gingen we op de Ben Franklin, een mooie mailboot en bereikten kort na middennacht Cincinnati. Daartans zover gekomen was dat het slapen op planken ons eigenlijk eer vermoeide dan uit deed rusten, waren we maar wakker gebleven om dadelijk aan wal te kunnen gaan en ons ter stond een wegbalende door al die donkere dekken van andere boten en onder dolhoven van stoomachines en lekker suikervaten belanden we eindelijk op de straten, poorden de portierwakker aan het logement, waar we vroeger gelogeerd hadden. En nu duurde het niet lang over waren tot onze grote blijdschap, gezond en wel, onder dak. Tussen Cincinnati bleven we maar één dag en vertrokken toen naar Sendeski, daar met dat uitstapje twee diligensenritten gemoeid waren die met de door mij reeds aangestipte de hoofdkenmerken bevatten van deze wijze van reizen in Amerika. Wil ik de lezer als onze reisgenoot meenemen en mij verbinden om de afstand zo gauw mogelijk af te leggen? De plaats onze bestemming in eerste instantie is Columbus. Het ligt maar ongeveer 120 meilen van Cincinnati. Doch, een zeldzame zegen inderdaad. De gehele weg is gemacadamiseerd en de berekening is dat men hier 6 meilen per uur aflegt. Smorgens, om 8 uur stappen we in een grote diligensen waarvan de kolorsale wangen zo erg rood en volbloedig zijn dat ze wel lasgein te hebben van neiging tot bloedopstijging naar het hoofd. Waterzuchtig is ze zeker, want ze kan wel een dozijn passagiers bergen. Maar hoe verwonderlijk niet waar, dat we er dit bij kunnen voegen. Ze is erg glünder en schoon, want ze is pas nieuw, moet men weten, en vrolijk ratelt ze door Cincinnati-straaten. Onze weg ligt door een mooie landstreek die velig bebouwd is en een schitterend, overvloedige oogst beloofd. Soms rijden we een veld voorbij, waarde als borstels, overeindstaande, sterke stengels van indiaans korm, er al zoveel wandelstokken uitzien en soms een omheinde akker waar de groene tarwe onder een doolhof van boomstronken opspringt. De primitieve omheining van wormhout is algemeen en staat alles behalve mooi, maar de boerderijen werden netjes onderhouden en dit alleen dagelaten zou men wanen in kent te reizen. Dikwijls blijven we stilstaan bij een herberg aan de landweg om aan de paarden water te geven. Bij zo'n herberg is het altijd doodstil, de koetsier klimt van de bok, vult zijn emmer en houdt die zijn paarden voor. Het gebeurt bijna nooit dat er iemand is om hem een handje te helpen. Zelden treft hij er zo'n exemplaar van een straatslijper aan en nooit een stal knecht om wat gekheid mee te maken. Soms, wanneer we van span verwisseld zijn, kost het een beetje moeite weer voor te komen en dat komt hier vandaan dat in deze buurt een zonderlinge manier heerst om een jong paard te dresseren. Zie hier hoe dit in zijn werk gaat. Men vangt het, tuigt het, tegen wil en dank en spannt het dan maar voor een dilijanse, zonder er verder notitie van te nemen. Geen wonder dat het dan eerst met horten en stoten gaat. Edoch, dit verbetert van lieverleden en zo zetten we onze reis weer voor het. Nu en dan gebeurt het dat als we pleisteren om van paarden te verwisselen, een stuk of drie halve dronkend straatslijpers met hun handen in hun zakken aankomen drentelen, ofwel men ziet ze zo lang als ze zijn in schommelstoelen liggen, of tegen de vensterbank of kolonaden aanleunen. Het gebeurt niet vaak dat ze of ons of iemand anders iets te zeggen hebben, maar ze zitten of staan of liggen, daar maar vatsig en luid naar de koetspaarden te kijken. Gewoonlijk is de herberg hier onder hen. Deze senior schijnt zich echter het minst van allen te bemoeien met het ging er in zijn huis omgaat. Ja, hij staat in dezelfde verhouding tot de kroeg als de koetsier tot de koets en de passagiers. Wat er ook binnen de kring zijn werkzaamheid voor mogen vallen, of het komt hem niet aan de koude kleren en in dat opzicht laat hij godswater, maar over godsakker lopen. Hoe dikwijls men ook van koetsier veranderde, dit brengt niet de geringste verandering in de koetsierscharacter of geënziet of tien. Altijd is hij vuil, altijd knorrig, altijd stil, indien hij vatbaar mocht zijn voor enige aandoening het zij van zedelijke of lichamelijke aard. Dan bezit hij een vermogen om dit te verbergen dat waarlijk wonderbaar is. Zit genaast hem op de bok, nooit spreekt hij een woord tot u. En spreekt hij tot hem, dan antwoordt hij, als hij antwoordt, met één lettergrepen geworden. Niets zal hij u op de weg aanwijzen. Trouwens, hij kijkt selden naar iets en heeft er al de schijn van, of hem dit alles te veel, ja, eigenlijk levenszat is. Hoe neemt hij nu de horneurs waar, ten opzichte zijn er koets. Dit heb ik al gezegd. Hij bemoeit zich met zijn paarden en daarmee uit. De koets volgt omdat ze aan de paarden vastgemaakt is en op wielen gaat, niet omdat hij of ik erin zit. Soms, het loopt dan naar een end van een lange rit, begint hij opeens een brokstuk van een of ander lievelingsliedje te zingen, falls ook, maar zijn gezicht zingt nooit mee. Het is alleen zijn stem, en die dikwijls nog niet eens. Altijd pruimt hij en altijd speucht hij en nooit getroost hij zich de moeite om een zakdoek te gebruiken. Nu, waartoe zal een vrij schepsel zo'n last zich op de hals halen. Dat is waar ook, maar niet minder waar dat de gevolgen niet uitblijven voor de passagier die op de bok zit, vooral als de wind naar zijn kant is en dat die gevolgen alles behalve plezierig zijn. Telkens als de wagens stil blijft staan en gedistemmen kunt horen van de passagiers daar binnen, of telkens als er een de omstanders tot hen, of een daar hunnen het woord te richt, of ze elkaar aanspreken, zult geeen volzin gedurig en gedurig ja, oneindige keren horen inhalen. Op zichzelf is het al een ordinaire en weinig om het lijf hebben de volzin. Het is toch nog meer, nog minder dan ja meneer, maar diezelfde volzin wordt op allerlei omstandigheden toegepast en vult iedere pauze in de loop van het gesprek, bij voorbeeld, het is een uur na de naamiddag. Het toneel is een plaats waar we die dag zullen ophouden om te eten. De wagen rijdt tot aan de deur der Herberg. Het is warm weer en er zijn verschillende straatslijpers die om en na beide kroeg slenteren en opwachten tot de open tafel klaar is. Onder hen bevindt zich een kranig heer met een bruine hoed op, die zich in een schommelstoel op straat heen en weer zitten wiegelen. Als de koets ophoudt, kijkt een heer met een strohoot uit het portierraampje, strohoot tot de kranige heer in de schommelstoel. Ik meng dat ik daar de rechter Jefferson vormen zie, niet waar, bruine hoed. Nog altijd wiegelend en zeer langzaam en doodbedaard sprekende. Ja, meneer, strohoot, warm weer, rechter, bruine hoed, ja meneer, strohoot, verleden week was het een beetje koud, bruine hoed, ja meneer, strohoot, ja meneer, een pauze, aller ernstig, kijken ze elkaar aan. Strohoot, ik ga bij mezelf na, dat u nu, toch wel, die zaak van de corporation judge achter de rug zult hebben, bruine hoed, ja meneer. Strohoot, hoe is de zaak uitgewezen meneer? Bruine hoed, de ijzer is in het ongelijk gesteld geworden meneer. Strohoot, vraagenderwijs, ja meneer. Bruine hoed, bevestigenderwijs, ja meneer. Beide, pijnzend, daar ieder naar de straat kijkt, ja meneer. Een nieuwe pauze, alweer kijken ze elkaar aan en nog ernstiger dan te voeren. Bruine hoed, ik geloof dat de wagen vandaag nogal wat over zijn tijd aankomt. Strohoot, twijfelachtig, ja meneer. Bruine hoed, op zijn horloge zien de, ja meneer. Het is dicht bij tweeën. Strohoot, zijn wenkbrouwen met grote verbazing fronzend, ja meneer. Bruine hoed, opstellige toon, terwijl hij zijn horloge, weer in zijn zak steekt, al de andere passagiers van binnen, onder elkaar, ja meneer. Kutsier, open alle knorigste toon. Nee, dat is niet waar. Strohoot, tot de kutsier. Nu, ik weet het niet meneer. We zijn de laatste 15 meilen nogal aardig opgeschoten. Dat is waarheid. Daardekutsier geen antwoord geeft en aan niets van wil weten om in enige woorden wisseling te treden over een onderwerp waar zijn sympathie en gevoelens zelfs in de verte niets mee te maken hebben, zegt een andere passagier, ja meneer. En om nu die loffelijke data herkennen, zegt de heer met de Strohoot op zijn beurt, ja meneer. Tot hem. De Strohoot vraagt dan aan de Bruine hoed of de kuts waar hij de Strohoot in zit, niet een nieuwe is. Waarop Bruine hoed antwoordt, ja meneer. Strohoot, dat dacht ik wel, wat een sterke vernis lucht. Niet waar meneer? Bruine hoed, ja meneer. Al de andere passagiers van binnen, ja meneer. Bruine hoed, tot het gezelschap, in het algemeen, ja meneer. Aangezien er nu al heel wat gevergd is van de spraksamheid van het gezelschap, doet de Strohoot het portier open en stad uit. Al de anderen volgen zijn voorbeeld. Kort daarna eten we met de logeergasten en krijgen niets te drinken dan koffie en thee. Daarbij de zeer slecht zijn en het water nog slechter is, vraag ik om brandewijn. Maar het is een matigheidshotel en sterke drank kan men er nog voor goede woorden nog voor geld krijgen. Deze dwaze manier om reizigers te dwingen. Dat ze, naar het dranken, tegen wil en dank door hun keelgatjagen, is in Amerika in het geheel niet ongewon. Maar nooit ontdekte ik dat de teren gemoetsbeswaren van zulke braverhendriken onder de logemenschouders hen aanspoorden, om dan ook tussen de kwaliteit van hetgeenden bij hen krijgen kan en de prijzen die ervoor genoteerd worden, een ongewon fatsoenlijke evenredigheid in achtenemen. In tegendeel, ik vermoedde eerder dat zij bij wijze van schadeloosstelling voor de winsterving op de verkoop van geestrijke dranken slechter kwaliteit aansmerden voor hoger prijs. Doch, wat hiervan ook zij, voor personen van zulke teren gewetens, zou het misschien het meest geraden zijn om zich maar geheel en al te onthouden van het kastelijnsbedrijf. Zodra we gegeten hebben, stappen we in een ander rijtuig. Dat bij de deur klaar staat, want onze koets is in die tussentijd verwisseld en gaan weer op reis. Onze weg voert ons door dezelfde soort van landstreek, tot aan de avond, als wanneer we aan de stad komen, waar we aanleggen om thee te drinken en te soeperen. En nadat de brievenzakken aan het posttantoor afgegeven zijn, rijden we door de gewone brede straat, met de gewone magazijnen en huizen naar het logement waar deze maaltijd klaargemaakt is. In het voorbij gaan wil ik nog meedelen dat de lakenkopers bij wijze van uithangbord altijd een stuk roop laken aan hun deur hebben hangen. We komen dan aan het logement aan en aangezien hiervelen van de open tafel gebruikplegen te maken, is het gezelschap nogal groot en oude gewoonte nogal saai, maar aan het hogere eind der tafel zit de vrolijke kastelenes en daar vlak tegenover een eenvoudige schoolmeester uit Wallis met zijn vrouw en kind, die op een speekulatie die meer beloofde dan ze wel gaf, hier naartoe kwam om de klassieken te onderwijzen, zowel in deze meester en de zijne, als in de dame wordt ruimschoots belanggesteld, totdat men gedaan heeft met eten. En nu staat een ander rijtuig gereed, door heldermaan ligt beschenen stappen we daar nog eens in en rijden door tot middenacht. Dan stoppen we om alweer van koets te veranderen en blijven zowat een half uur in een armzalig vertrek, met een besmeerde steendrukplaat van Washington boven de rookere gehaard en een kolossale kruik koud water op de tafel. Aan welke verfrissing zicht de knorrige passagiers zodanig te goed doen, dat ze altimaal wel trouwe patiënten van dokter Sangrado lijken te wezen. Onder hen is een kleine drömis van een jongen die pruimt als de grootste en een vatsige heer die om het poeisie te beginnen over alle onderwerpen op aridmetische en statistieke wijze spreekt en die altijd op dezelfde tong spreekt met precies dezelfde nadruk en met een alder defterste ernst. Hij was zo even uit de wagen gestapt en vertelde me hoe de oom van een zekere jonge dame die door een zekere kapitein met list ontvoerd en gehuurd was geworden in deze streek woonden en hoe deze oom zo'n razende roeland was dat hij zich niet zou verwonderen of hij volgde de bewuste kapitein naar Engeland en schoot hem op straat dood waar hij hem ook tegen kwam. Iets wat ik hem zo griff niet toe wou geven. Ik voelde me namelijk zo doodmoe dat ik mijn ogen nauwelijks open kon houden. En nu kwam het zeker hier vandaan dat ik op eens trek kreeg hem tegen te spreken en hem daarom de opmerking maakte dat als die oom het hart in zijn lijf mocht hebben om tot zo'n krasse maatregel zijn toevlucht te nemen hij op een mooie morgen in de vroegte in de oltbelie opgeknopt zou worden en dat hij wel zou doen zijn testament te maken voordat hij vertrok daar hij niet heel lang in Engeland zou wezen of hij zou het van nodig hebben. De ganze nacht rijden we door van lieverleden begint de dag aan te breken en nu duurt het niet lang of de eerste lievelijke stralen daar warme zon komen ons in de schuim te beschijnen ze weerp overigens haar licht op een ellendige woesternij van versengd gras doodse bomen en armzalige hutten een toneel zo allenaarst dat men zich met mogelijkheid niet ergers voor zou kunnen stellen ja het was een woestijn zelf in het bos waarvan de plantengroei evendampig is en schadelijk als die welke men op de oppervlakte van stilstaandwater aantreft waar de giftige paddenstoel in de zeldzame voetafdruk op de drabbige bodem groeit en uit de reeten in muur en zolder opschiet afzichtelijk niet waar om zo'n plek gronds zo dicht in de nabijheid ja als het ware op de drempel enig stad tegen te komen maar wat zal ik u daarvan zeggen jaren geleden was die ellendige plek opgekocht maar de eigenaar is niet op te sporen en nu kan de staat er de handen niet aanslaan zo blijft ze daar dan te midden ener ontgonnen en bebouwde streek als een stuk gronds waar de vloek van de een of andere grote misdaad aankleeft even over zevenen bereikten we columbus en bleven daar die dag en nacht om ons wat te verfrissen we troffen het goed voor treffelijke appartementen toch stonden ons ten diensten in een zeer groot toch nog niet afgebouwd hotel het neilhuis genaamd die rijkelijk gestoffeerd met meubelstukken van het gepoleiste hout van de zwarte notenboom even als kamers ene italiaanse huizing op een vrij portico en stenen veranda uitkwamen de stad is zindelijk en aardig en is natuurlijk op weg om hoe langer hoe meer uitgebreid te worden ze is de zetel van de wetgevende vergadering van Ohio en maakt bijgevolg aanspraak op enig aanzien en gewicht einde van deel 25