 Ang tatalakayin ko sa lecture na ito ay ang usapin ng film literacy and criticism. Namari natin iitranslate sa iba pang klasing pagsusuri at literacy sa singing at na-relation ito sa kultura. Bago akong magsimula, gusto kung magpaliwanag ng ilang definition para sa ating magiging talaka yan. Pagsinabi natin pelikula o film, ibig sabihin ito ay isang media. Maramihan ang inintensyon itong manunood o tagaso-bye-bye, ito rin ay industrial art. Ibig sabihin maramihan din ang lumilikhan ito at hindi isang tao o ang makakagawa ng lalo na ng feature film. Pero ang kakaiba sa pelikula ay ito yung orati ko na tinatawag. Ibig sabihin kahit ang maramihan tayong nanunood ng cine, parang itayo lang mismo ang kinaka-usap ng pelikula na ito. Nakakalimutan natin kung sino katabi natin ang pagnagsimula na ang panunood natin ng cine. Ang pangalawang termino na kailangan natin malinawa na yung sapin ang literacy. Ang literacy ay ibig sabihin ay paano natin pag-usapan ang pelikula? Ano yung mga sadita o ano yung mga maalam na mga pakaunawa hingil sa usapin ng pelikula? Namaari din natin pag-usapan dito ang para na, paano tayo na tututo? Paano na tayo tinuturuwan ng pelikula? Paano na natin magiging mababago ang pangkaunawa natin ng pelikula at iba pang sining at media? Ang usapin naman ang kritisismo ang pangatong termino ay nagpapakita sa atin ang paraan ng pagsusuri na mga balangkas o framework na kung saan ay mashigit natin maunawaan ang ating mga tinutunghayan. Parang kung baga sa television nito ay hindi lang natin tinatanggap kung ano pinapakita ng telanobela, na paano wala tayong papel dito, wala tayong paglahok dito sa pinapanod natin, pero tayo mismo ay nag-iisip kung itungaba ay nakakasama, nakakabuti sa atin sarili, sa ating komunidad na mga nanonood at pati sa ating pamilya. Hito ang ibad ibang aspekto ng pag-aaral ng pelikula na maringa natin gamitin din o isalin din sa pag-aaral ng sining at lang ati ito ay nakakaugnai sa relasyon ng sining at ng pelikula at higit sa lahat sa mas malaking aspekto ng kultura. Ito ay pitong mga aspekto. Ang unang aspekto na pag-aaral natin ng pelikula ay ang pelikula bilang sining. Sinasabi natin ang pelikula ay sining kapag ang mga formal na elemento na bumubo ng pelikula katulad ng script, ni sensean. O ibig sabi nito ay staging ng action ito ay from close up, middle shot o malaking shot. Ito ba ay kung saan ang artista ba nakafraim dito o ang backdrop na kandila, halimbawa na kung saan ay merilasyon ang artista dito. Ibig sabi nito ang pagpili ng exena ng mga director at ng kanyang cinematographer. Ang cinematography naman, ibig sabi nito ay yung pag-iilao ng exena. Meron din elemento ng sound o tunog. At kelahatin ang karanasan natin sa panunon ng pelikula ay nakabatay din sa tunog. Ibig sabi nito, kahit nakapikit tayo, masusundan natin ang pelikula dahil sa iba't ibang tunog at lalo na ng dialogo na nag-aganap sa pelikula. Meron din tinatawag na editing. Ang editing naman ay ibig sabi nito ay temporal design. Ibig sabi nito ang isang exena ay maaring pahabain katulad ng mga pelikula ni Love Diaz akun saan ay umaabot ng 45 minuto sa alimbawa ang exena kung saan na matay ang pangunay ang vida. O maari din naman yung pabilisin. Katulad ng mga exena na nagahabulan sa mga coaches sa isang action film. Meron din tinatawag na direction. Ito yung overall vision. Kaya malaki yung nakaata sa director dahil sa kanyang vision, artistic vision, ang natutungha yan natin sa pelikula. Ang iba pang elemento ay katulad ng acting. Kusahan ang pag-arte ay naging natural ba? Ang pag-arte ay stage ba? Depende sa pangangailangan ng pelikula. At ang huling aspekt ay ang production design o production design. Ito ba ay historical film at kung ito historical film, ano ang kakailanganin na costumes, props at itura ng mga artista dito sa exena na ito. Ito yun naman futuristic film o science fiction film. Ano ang kakailanganin na production design para mapaniwala tayong audience manunood na ito pala ay nakasets sa 2046 o mas malayo pang panahon far far away na kasi na galaxy. Ang ibig sabihin ito, ito mga nabangkit na elemento na kung isipin natin. Ang mga elemento na binibigyan ang award sa ka. Ano mga award-giving body? Ito yun formal na elemento at aangati ito kapag nagtulungan ang mga formal na elemento na ipahatid sa atin ang vision ng director. Ang vision ng director ang ibig sabihin ito ay ang kanyang pananaw. Ang kanyang pananaw na bagong perspektiva henggil sa kahit na mga lumang issues. Ibig sabihin ito, ano yun tema na gusto niyang sabihin o pananaw henggil sa kairapan? Henggil sa buhay sa Pilipinas o buhay ng mga abanguri sa Pilipinas? Sa lahat ng elemento na ito ang pinakamahalaga ay ang script. Ito ang tinataw na gulugod o backbone ng pelikula. Ito yung foundational unit ng pelikula. Sinasabi nga na kapag mahina ang script, mahina ang pelikula. Pero kapag malakasang script at kahit mahina pang ibang elemento ay maring umangat pa rin sa malam ang pangkakaton itong pelikula. Siya ay nagsigingin sinig bahan sa tinataw, ito na parang sublime ang karanasan natin sa pagnanood tayo ng cine. Sublime ibig sabihin ay nakakaroon ng bakasyon o relief ang ating uta sa pang araw-araw na riyalidad. Kunyari, pag first time nyo nakita ang oblation, mamamangha kayo sa unang pangkakataw na nakakita kayo ng multo, halimbawa. Mamamangha kayo at mamamangha tayo kasi hindi tayo araw-araw na nakakita ng ganitong object of art o ganitong extraordinary object. Kaya wala tayong lengwahe para pagusapan ang karanasan na ito. Napapabumabaksak lang ating mga pangah o nandidilat tayo pero alam na natin napakahala gan itong natutunghayan natin na karanasan. At nagiging sinig din ang pelikula dahil tangi mga masining lama o art o films lang ang pumapaloob sa kategorian na National Cinema o Pambansang Cinema. Ito yung masungit ng kategoria, hindi lahat pwede pumasok dito. Ibig sabihin ang dakila lang na mga pelikula ang papapasukin dito sa kategorian ito dahil ito ang bubuo ng alaala ng isang bansa. At sa kasoklokuyang panahon ng Indie Film Movement sa ating bansa at sa ating pelikula ito rin ay napakalaga dahil ang pangunahing peg o benchmark ng lahat ng Independent Filmmakers ay makapagproduce ng tinatawag na art film na kahit na intende dito sa maramihang audience, talagang itinatampok dito ang vision ng director kahit hindi natin lubos na naunawangan. Yung ika lang ang aspecto ng pag-aara ng pelikula, itinatawag na pelikula pilang ideolohea. Ibig sabihin ito ay hindi may pinagpapanig sa tin, yung pinakakampi tayo sa klasin ng mga pagpapalaga at mga practices o pagkilos na isinasa katuparan na mga pinapanuod natin sa pelikula. Pagsinabi natin ideolohea, hiya ang partisanship ay nakabatay sa iba-tibang cultural categories na kasahan tayo lahat ay nakapaloob. Ibig sabihin ito, tayo ba ay mayaman o may hirap na nanunuod. Ito yung class issue o sa pinguri, tayo ba ay lalaki o babayang manunuod. Tayo ba ay bakla, lesbiana, LGBTQ na klasin ang manunuod dahil hindi tayo pareya-pareho manunuod ng cine. Tayo ba ay puti, tayo ba ay kayumanggi, tayo ba ay tagaman nila, tayo ba ay katutubo o lumad. Iba-tiba ang perspektiba natin. Sa Hollywood film sa limbawa tinansabi na ang ideolohea na na karaniwan natin atutunghayan ay itinatawag na white, middle class, middle age republican ideology. White dahil, syempre ay parating mga puti ang nakatagumpay, walang James Bond na itim, walang James Bond na asyano. Kaya kailan tayo mowan ng sarili natin James Bond at yun yun si Weng Weng, na klasin ng James Bond na B-movies na sumikat sa paduhon ng 1998-90s. Middle class ang values, ibig sabihin ay, ay hindi pinapausad yung kahit na naghihikaw sa kondisyon ng abang uri na tinatalakay nito, ay papasok pa rin sa mga institusiyong panlipunan, ang re-curso kung saan ay makakaroon ng pagangat, ang mga tauhan sa pelikula. Kunyari dito sa pelikula ni Erin Brokanovich ay kung saan ay sa itong dehadong babay na tagahanap na re-curso para sa mga na-victima ng laso na tubig dahil sa kagagawa ng mga kumpan niya, na-victima yung mga iba-tiba mga kamaanakan at komunidad ay re-curso ng korte. Ibig sabihin, kahit na napakain posibling dito, halimawa sa Pilipinas na magtatagumpay tayo at makakakawa tayo ng ganansya o relief sa korte ay hindi, ay ito yung sinasabi ng pelikula, na pumunta lang tayo sa korte, mag-aral lang tayo ay bubuti ang ating kalagayan. Mil-age dahil siyempre ang hinihimok ng manonood sa pelikula ay ang mga kabataan. Ang mga kabataan may interest pa at may panahon, kahit walang ganung pera, na mga regular na makapanood ng pelikula. So ito yung hinihimok nila at kumapansin natin sa kasaluku yan, puro siya ang fair natin pagdating sa Hollywood Films, lalo na sa summer box office hit na tinatawag, sa summer season na America lumalabas ito mga pelikula, ay mga Marvel Superheroes kung di man mga animation films. Para mga bata pala mga mga kaitamosmos at ay hindi parang kapansalita, ay nare-recognize na mga characters na kanilang pinapanoon. At ito yung tinatawangan na middle-age na klasin ang isyo. Republican ibig sabihin konservatibo. Mas konservatibo pa, kaysa sa ordinario na pag-religioso na mga pananaw, anang klasin ang ideolo hiyan ay sinisewala. So ito yung peg ng Hollywood Films. Mga hindi natin isipin na sa Pilipinas, maliban siguro sa kait na yung whiteness na yun, ay may angat pa rin na distinction o pag-pag-privilege sa atili punan. So sa pinang race ibig sabihin katulad sa pelikulang Armageddon, na kung saan ito ay multi or United Nation type na klasin ang rescue team para yung meteor o asteroid na puputamaan ang planeta natin, ay may san team na may gagawin dito sa meteor nato para hindi siya magkulay sa Earth. Ang nangyari dito, by the end of the film, ang tangin ang makakapagdita sa bong mundo ay ang American character. Ibig sabihin lahat ay kila mo na mamatay, at mawalang yung mangyari sa buhay nila, at ang tangin makapagdita sa iang puti sa horror films ng Amerika na kung saan unsam o maraming characters, yun yung katangin ng American horror film, by the end of ito, mamamatay lahat ng underclass. Ibig sabihin lahat ang Johnny To, lahat ng Juan, katulong ay mamamatay, susunod dito ay lahat ng other races, mga itim, mga asya, mga best friends, at kung ano paman, by the end of ito, yung mga puting characters lang yung lovers lang matitira sa horror film, particularly yung babay. Usa pinamang ng class, ibig sabihin dito, sino ang nagbabago, kanino tayo pinapakampi, sa usapin ng class dito, halimbawa, katulad sa pretty woman na isang set-up dito, meron kang multi-millionaire na lalaki at meron kang sex worker na babay. Anakun saan ay nagdikit ang kanilang path at kung saan ay nagkaroon ng conflict at, by the end of ito, ang sinasabi ng pelikula sa atin ay parang Cinderella or fairy tale romance dito. Anakun saan ay magbabago ang sex worker at makaaral na lamang siya at yung millionaire naman ay parang knight in shining armor dahil na yung babay na sabal kunahin na kinyo apartment at salimusin parang kabayo na nakasakay ang lalaki milionario ay magtatapat sila at kung saan ay magahalikan sila at paglilive happily ever after. So, sa pinaman agenda, sexuality, kung niya, parating lalaki at babay lang nakikita natin na nagahalikan, nagkaroon ng romance, sa pelikula at pa, sa mga ming pagkakatong pumipikit ang mga manunod nakikita na merong same sex na nagahalikan lalo na kung dalawang macho na lalaki o dalawang cute na babay. Ibig sa when very heteronormative o ang kinakilingan sexualidad ng pelikula ay ang heterosexuality at ang pel, isinasan tabi nito ay at ay ang ibat-ibapang klasi ng sexualidad. Ang pangatlong aspekto natatalakay natin ay ang sapin ng pelikula bilang teknolohiya. Ibig sa when hindi natin matutunghayan ng pelikula sa kanyang klasi ang nyo kapag ito ay hindi pumaloob sa isang teknolohiya. Ang kakaiba sa pelikula sa bukod sa ibang sining ay ito yung mass produced na klasi ng sining o ng media technology. Nagsimula ang pelikula bilang celluloin na kung saan tinatawang natin celluloin dahil para negatibo ang anyo ng pelikula na nakakakadikit pinaproject siya 36 frames per second sa lumang mga sinihan. Na kung saan din ay kaya siya nagkakaran ng 36 frames per second, dahil ito yung speed na makakaroon na normalidad na pagkilos yung mga tao pero talaga ang negatibo, katulad ng mga literato, images natin, ay wala naman talaga movement. Nagkakaroon lang ito ng pagkilos kapag pinobject siya ng mabilisan sa 36 frames per second. Pero nagbago na ang teknolo hiya, di na natin kailaran ng film, na celluloid film, pumalob na tayo sa digital technology. Ibeg sabihin ito sa pamamagitan, katulag doon niya din digital cameras at maging mga cell phones o smartphones ay maari na tayong kumuhan ng technology ang makanan din tayo kumuhan ng pelikula na kung saan ay makakapanood natin ito at ma-upload natin sa mas maramihan pang platforms katulad ng internet at tiba pang mga platforms nang mapapanood ito. Sina sabihin itong film as technology kasi may malinao na division of labor sa paggawa ng pelikula. Ibeg sabihin ito ay ang kayan gawin ng director, for most part ay hindi kayan gawin ng producer. Yung producer ay hindi pwede umarte, yung artisan mo hindi pwede maging cinematographer, yung cinematographer mo hindi pwede maging script writer kaya pwede naman paminsan-minsan pero malinao on division of labor. Pero pagkatapos ito, meron kan technology of reception din. Ibeg sabihin, perfect na setting ng pelikula kung saan hinihimok tayo dahil dito yung bulto ng kita ng pelikula ay manood tayo sa Sinihan. At technology ay ito na reception na ibeg sabihin, kahit wala na yung digital film ay kaya sa pamamagitan ang katulad ng internet ng wires na ito ay mapanood natin ang pelikula ng sabay-sabay sa bumundo. Nakakaronan ang fenomenon na pag nagpalabasang Hollywood films sa limbawa, ay halos pareho ding araw sa iba pang bahagi ng mundo. At nagkagawa ito, na hindi na naglilipatan ng mga role yung ng pelikula nakatulad na gilagawa ng mga nagarista ng naunang panahon. Ngayon ay pinoproject na lamang ito o pinapasa na lamang yung digital information ito sa pamamagitan ng teknologiya ng internet at iba pang mga bagay. Meron din technology of perception. Ibeg sabihin ito ay perception natin sa isang bagay ay na intensify o lalo na papaiting dahil nga hindi lamang siya pinoproject sa mas malaking frame kanyali na. Nakaronan ang romance, itong babay at lalaki natin ang mga tauhan. Larger than life, dahil 36 feet malarahil ito na klasin ng nakikita natin. Pag gumitisay Julia Roberts kita natin ang gilagid nyan at lalo na pag ito ay close up kasi nga larger than life 36 feet ang projection ito at kung IMAX pa ito maling tumasya ng ng tatlung palapag at fantastic yung dahil kahit sumakitay sa roller coaster o makita natin yung Senanggeti sa faria limbawa malikita natin siya na hindi malinao na tulduk lang siguro ito kapag sa tunay na buhay pero sa pamamagitan ng pelikla overwhelming ito naman naman nakikita natin kung gano tayo kaliit kung gano kainormus ito na affectuhan na ating reception dito mas kumikumakampit tayo sa vida mas nagugusuhan natin itong environment natin ito at napapaniwala na katulad sa Star Wars na may mga ganitong klasi ang civilisasyon na magaganap sa hinaharap ang ikaapat naman na usapin ay ang pelikula bilang commodity ang ibig sabihin itong commodity natin ito ay ginawa ang pelikula hindi talaga bigipara aliwin tayo akinawa ito pa dahil may motivo ang mga producers at ito ay motivo para sa kita o profit hindi inosente ang pagawa nila ng pelikula para lang mga bata mga musmos ay matuwa at magkaroon ng Disneyland characters ang kanilang growing up years pero ginawa din itong pelikula natin ito para pagkakitaan tayo at ay gagawa ito sa pamagigitan ng studio system kung saan ang pamagigitan ng studio system malino na na meron kang pool of stars may pool of directors ka may pool of cinematographers ka production design et cetera sa pool of stars mo o directors alam mo kung sino romantic comedy directors magbibigay sa ino malaki ang kita alam na kung sino ang lalaki at babay na kila mo pagsamahin at magkaroon ka nila ng variation sa kanila pa dahil alam mo ito ang kikita studio system din ito dahil sila na lumilika ng studio stars nanono tayo ng pelikula hindi dahil may preference lang tayo sa genre katulan ng horror, action, comedy nanono tayo ng pelikula dahil sinuso-bye bye natin ang mga artista yun yung isa sa mga determination o determinance kung bakit tayo paratihan na nanonod ng pelikula at regular ang panonod natin sinabi natin commodity siyempre ang global leader dito ang Hollywood sa Pilipinas at sa walang bahagi ng mundo ang walang major share ang Hollywood films sa atin ay mas malaki pangang share ng Hollywood films case sa local films at papapansin natin ito pagnag-release ng big budget and summer blockbuster ang Hollywood ito lang talaga ang palabas lahat ng pasinihan sa cinema complex na pinatupapuri ito natin panooran ito lang ang palabas hindi makakapasok akahit isang Filipino film dito at nagpapaubaya na dahil alam nilang wala ng manonod kapag latest installment ng Batman o Superman o Star Wars ang ipinalabas mo dyan lalang awin tinatawag yung pelikulang Filipino kapag pinalabas ito at pa ito din ang nag-regulate ng market pag sinasabi natin commodity din ay malino din na may mga bagay-bagay na kailangan mangyari at dito sa market natin ito commodity siya dahil meron malino na hatian una, ang pelikulang isa sa pinakamalaking tina tax na produk to nililika sa bansa natin one-third na binabay natin sa ticket one-fifty-end ticket natin ang mga fifty pesos dito ay pupunta lamang sa tax one-third ay pupunta sa profit-sharing na mayari ng pelikula at mayari at mayari ng sinahan ibig sabihin ito yung profit-sharing it na at lightly one-third ay doon lang papasok yung kita ng producer nakunsaan ay malino din at doon nyo ibabawas ang halaga ng pelikulang genasos niya ang isang historical film sa Pilipinas katulad ng Henry Luna Halimbaway tinatayang 80 million ang budget nito at para makabawi ito ibig sabihin kung one-third ang sharing ng bawat sa sector dito kailangan kumita ito ng 240 million pesos para makabreak even man lang ang anumang pelikula nito at ginagawang para matinitiak na nakumita ito nilal sa tinataw na least common denominator ang mga pelikula ibig sabihin ito ay kailangan ay nakapaloob ang lahat na maaring magpapasok sa atin sa pelikula katulag ito niya rin kapag Metro Manila Film Festival sa December makakatong nga nalang natin na lahat na lang nanandon nanandon ang paborito nating artista magiging comedy ito o ang dalawang block blockbuster pagsasamahin sa isang kuento para matiak na napatangkilikin pa rin natin siya dito dahil ang gusto niyang icator ay lahat ng pwedein pumasok sa pelikula na ito at mapapansindi natin sa Hollywood Films ito na parating sa mga unsum na klase ng mga pelikula ay parating meron ka ng asyanong karakter na isang star talaga sa South Korean alibawa na lalaki na papaloob sa isang action film at parating meron ang action film mo ngayon ay galing nasaibat ibang bansa ito mga kontrabida mo yung mga vida mo yung mga tumutulong sa vida sa kontrabida para lahat na lang ay makapaloob yung belonginess we belong and therefore panonon natin ng pelikula na ito sinasabi natin din siyang commodity dahil ang pelikula talaga ay content ibig sabihan pwede siyang isalin pa hindi lang naman ang B-all at N-all ang panonon ng pelikula ay sasinihan ibig sabihan pag tapos may palabas sasinihan ilang month pala mga ay makahorona siya ng premier sa television pag tapos ibab ang plataporn makatuladan Netflix o yung pirated na klasin ang nakunsa nakakadownload tayo ng mga pelikula o maari din siyang panorin sa cellphone at sa iba pang mga gadgets at hindi na lang sasinihan o sa klasin nakagawian natin commodity din siya dahil ang pinakamahalaga sa commodity ay masingil tayo ng masmahalaki pang bahagi kanyare pag ito yung 3D masmahal siya dahil meron siyang value added dapat dahil ang kaybahan naman ay meron tayo yung susot na gadget sa mata natin at masisipat na natin ng ibang karanasan natin sa panunoad ng cine at ito yung sinusobongan standard dice sa Hollywood films ngayon at pinapadap na rin pati sa LED na klasin ang mga TVs na dumalubas sa kasaluku yan nagiging commodity din siya dahil mga transformation na parang itong pelikula na ito walang labor in the end nagumawa ibig sabihin sinabanggit na natin kanina hindi ba malino on division of labor dito ninyare mga panganib talaga sa pangshoot ng isang action scene at mga sa maraming pangkakatong mena mamatay sa pangshoot na ito dahil peligroso talaga hindi rin mga tutunghayan natin ang dami-daming para umangat itong atin mga vida pero hindi pinapansin malino din ang distinction ng salary wages ng vida sa mga extra iba ang kinakain ng vida iba ang kinakain condition din ang extra at ito na hindi natin na tutunghayan dahil pagnanoad dahil ang pelikula para lang itong instant noodles hindi natin nakikita kung paano ginawa ito nakikita nala natin ang sarap itong kinakain natin nagbubusog tayo et cetera na parang nangyari sa paggawa itong instant noodles o lata ng sar dinas ang lata ng sar dinas ngayon ay mabilisan na nagagawa mga malalaking bapor pupunta sa dagad papalaot sa dagad mga huhulin ng isla at pagitapos ito sa pinakapeligrosong condition bumabagyo madaling araw gabi na ng huhulin ng isla tapos ito lahat ng huhulin nila kaya nilang idalata pagdating pagdawong palang ng bar ko so hindi natin ito itong haya na peligroso ang kinakain natin bagay dahil ayon natin isipin na peligroso ito gusto din natin na branded na mga pelikula para mga damit ba betwin a local brand at a foreign brand ay gusto natin yung branded na kananasan betwin angels burger halimbaw na buy one take one o quarter pounder na McDonald's na siguro wala mo makakain mo angels burger para sa halaga ng isang quarter pounder ang kahalaga ng branding na ito yung immediate recognition ay willing tayo mag-buyad ng mahal para sa kananasan ng commodity na ito at yun yung bahagay ng idea ng commodity napakam magical na ito na kain tayong singilin tayo willing tayo magbigay ng mas malaking halaga at therefore mas malaking kita para sa producer ng pelikula ito yung commodification na, of course sa processon ito pati ang ating mga artista mga fans ang mga mamunod ay tinitig na nalang bilang mga commodity kain yung mag-determined sa pamamagitan ng market research ano ba yung pang pelikulang kikita? Sino ba ang kailangan mong imatch make para kumita ang youromantic comedy adong klasing situation sila kikita? Yung susunod na ating aspect ito ay ang pelikula bilang entertainment pag sinabi natin gany ito ibig sabihin ito ay ang pelikula ay isang anyo ng libangan mahalagang anyo na libangan hindi tayo na nunod ng pelikula para mabagabag tayo na klasin ang panunod ng pelikula kaya mahina sa atin ang documentary na panunod ng pelikula ang gusto natin ay narrative feature length films ibig sabihin ito ay yung may kwento kasi sa pamamagitan ng mga kwento hindi na tayo nag-iisip at tinetake on natin itong karanasan sa panunod ng pelikula bilang libangan ang ibig sabihin ito ay na intensify niya yung emotive level yung emotional level natin kunya rin sa regular na buhay ay hindi ka naman pwede yung mafall in love mafall out of love at mafall in love isat kalahating oras di ba? pero sa pelikula mangyayari yun at maiiyak tayo at mahakarili tayo kaya hindi pa natin nakita ang zawan bida na tayo don at yun yung tinatahog na parang sorogate na klasin ang identification dito na intensify yung emotive level natin sa tunay na buhay wala pa tayo na encounter na serial killer pero sa plob na isat kalahating oras willing tayong takutin natin ang ating mga sarili na na intensify yung ating pumupukaw sa ating yun takut yung fear natin yun sa about horror at ito yung umi-eating sa panunood natin ng pelikula so anang yung yeng yari dito ay nagkaron tayo na relief ng break down ng reality sa pang araw-araw at ito yung yung yung yung reality that natin isat kalahating oras para siyang therapy in other words ibig sabihin manunood ka ng pelikula papasokan sa pelikula ganito ang naiisip mo andami mo kailangan at thesis kailangan gawin basahin requirement sa klasi pag nanunood ka ng pelikula nawawala ito sa isa loob ng isat kalahating oras automatic halos pag dumilim na yung sinihan ay automatic halos na nakakalimutan mo siya pero pagkatapos ang pelikula naman pagsimula na yung ilaw at lumabas na yung credit sa madalas natin para si Hood Jet na yun na parang umalis tayo sa sinihan ay bumabalik na naman unti-unti ang ating mga problema at anang yari pang pagkatapos ito ay nakakalimutan na natin ang sinihan na na panod natin pag uwi natin ibig sabihin ito pagtatanong kong kayo halimbawa ay ano yung ikaapat na huling pelikula na na panod nyo yung second to the last film na na panod nyo kailangan yung split second na pag-iisip dahil disposable ito comodity ngay ang gusto lang natin ito yung emotional attachment yung feeling ng gratification habang nang nyayari yung moment na yun or thereafter hindi siya ganung mahalaga naging film as entertainment siya kasi pumapasok din siya sa loob ng genres at pagsinabi natin genre katulit ng horror, comedy, et cetera ibig sabihin niya template na ito sa romantic comedy hindi pwede magkatuloyan ang bidang lalaki ang bidang babae kailangan sila magkatuloyan dahil yun ang kahilingan itong form na ito at mag-walk out ang audience mo kasi si FPJ halimbawa inamatay sa pelikula dahil hindi siya pwede magmatay dahil yun yung inasahan yun yun nakapagbigay libang sa manunod at yun yung star system din at tinatawag ibig sabihin ni ito ay hindi pwede ng gumanap ang particular na artista na parang hindi siya inasahan siya nung sa kabataan yung syarang kuneta na goody to shoes kakolehiala ang kanya mga roles halimbawa hindi mo siya pwede nang sexy role dahil lalang awin yun so on star system niya ay parang perpetual virgin na klasin ang babay sa kasolokoyan ay si at ramin tayo mga artista na ganun pa rin ang pinagahalawan na klasin ng karanasan so hindi sila pwede maging wayward at maligonan landa sila ay parating right shoes, matwid at mapagpatawad na klasin ng babay tauhan ang pelikula din ay entertainment dahil ito yung sumusuno na three acts narrative structure ng ng adumang narratibo ibig sabihin ito ay mayarong kang simula mayarong kang git na at mayarong kang katapusan ang kakayba sa pelikula ay patong minuto pa lang alam mo na yung kwento alam mo na yung problem na sort out na ng pelikula yan sayo no brainer na at may sabihin na sa atin yun narrative quest niyan kung bakit mayarong pelikula at kung bakit yung stretch niya sa susunan ang kakayba sa pelikula all roads build to the climactic ending ibig sabihin anong yung gagawin ng vida para makaron siya ng katabusan sa kanyang predicamento sa situasyon niya so lahat yun ay tutulong para sa climactic ending pagkatapos makachieve yung climactic ending na yun ay ibabaksak tayo ng pelikula ilugad ulit tayo kasi nga kailan zero ulit ang tabularasa natin pag tulad ng pagpasok natin sa pelikula at mayarong kalang isang minuto so si James Mann ay nagtagumpay na kung nyari sa kanyang mission pagkatapos nung ay dahil nagtagumpay na siya nasa beach na siya at nakunsaan ay nagproprolik na siya nung kanyang girlfriend at pagkatapos nung ay makakatawag naman metatawag sa kanyang yung madam para sabihin sa kanyang na may bago siyang mission importante ito dahil di puwede tayong nakalutang sa ere yung climactic ending di tayo pwede nakalutang sa ere pagtapos tapos na yung pelikula lalabas na yung credit kailan tayo ibalik unti-unti o mabilisan nakunsaan ay babalik tayo kung anong pagkatawag natin bago tayo pumaloob sa pelikula at yun yung three act narrative structure intensification simula iso sort out yung problem sinong vida sinong kontrabida ano yung magiging sagan ng ating vida at yun yung susubaybayan sa susunon na isat kailahating oras at patapos nung at bilang entertainment din ay multi-media rin itong itong pelikula na ito ibig sa ay nagsisimula sa print may internet, may broadcast may film at may portable technologies para nga mapalala sa atin na ito dapat natin mapanood lahat tayo ay tune into it dahil nga ito yung may opening lang ang pelikula kung saan ay kailan natin siyang pano rin sa sinihan at kung na miss natin siya sa sinihan ay kailan natin magantay ng 2-1 bago siya magkaroon na tagalog version sa atin mga television isa pang aspekt to ay yung film a social practice ibig sabihin ito ang social practice meron tayo na kagawian para-paro tayo halos ang ginagawa o may mga subcultures na kung saan ito ginagawa social practice ibig sabihin ito ay kung paana tayo sinosyalize para manood ng pelikula mag enjoy dito at gawin siyang regular nabahagi ng ating mga buhay kung tatanungin ko kayo ano yung unang pelikula na panood nyo marami sa atin mga kaalala siguro dito ako na alala ko ay king kong ito ng bata pa ko at black and white dito at sa sinihan namin ito pinanulot so na alala ko rin namin socialization kaming mga bata binibilin nang kami nang mga magulang na kailangan ay nakawpulang kami kailangan tapusi namin yung sini kailangan di kami magtatakbo sa sinihan dahil maraming mga panganib na tao dito at bilang reward ay mapagkain kakaining at inumin ay hindi mo regular na binibigay sa iyo nang mga magulang mo so ito yung socialization bata pa lang tayo mo smos pa lang tayo ay sino-socialize na tayo para mag-enjoy dito sa kananasan ng pelikula at pag bata ka ay pag-morda ka na mga kiddie meals ay may mga may mga characters na na panood mo sa pelikula na mayuwi mo pa sa bahay at pagtabos ang pag teenager ka na nagkarong ka na ng preferences at pag naging magulang ka ganun din ang gagawin mo sa mga anak mo dadaling mo rin sila sa pili sa sinihan kakaining kayo sa fast food at i-order mo pa rin sila ng kiddie meals at paglolo ka na lola ka na katulad ng mga commercials ganun pa rin ang gagawin mo para sa mga apumoh dahil marami ka ng disposable income pero parating kaya idea natin sa pano-no ng pelikula ito ay libangan leisure mode hindi ka pwede na-no ng pelikula na mababag-abag ka so for most part nagkaroon na rin ng transition ito social practice na ito hindi na tayo sa stand alone movie theaters na nununood hindi sa cinema complexes na stand alone hindi nagsisa lang siya po dadayuhin natin ito lang ang palabas sa cinema complexes hindi sabihin na sa top most floor ito na maraming siya malls at kung saan ay marami tayong option dapat sa panunood ng scene na ito hindi sabihin kung ganun ang condition ngayon hindi sabihin may flow ng consumerismo na pinapatunga isa atin bilang manunood din so kung tayo pedestrian mall or hindi sabihin wala tayong coachin na kung saan tayo maring bubabakagad ay matutunghay na natin na lahat ng uso bukod sa cine sabihin makikita na ang center sa computer stores ito pala yung bagong gadget ito ay bagong modelo ng iPhone ito pala yung bagong inapagkain mga dishes ito pala yung bagong fashion et cetera dahil nagpipadesty yan tayo pangbulas na basement o first floor nakunosan tayo papasok pakiat ng pakiat at kagamang atpanod tayo ng cine hindiyan makabili pa tayo ng items pagbago pagtapos natin manunod ng cine so very consumerist ang kananasan natin sa panunod at yung idea din bilang social practice yan bakit nakakakain pala natin ang tanghaliyan o apunan at nakakita tayo ng popcorn at sa concessionaire sa labas ng cine ay mapapakain tayo ulit at hindi natin dapat pagisipan ito dahil calibrated na ang kainakain natin sa cine ay yung aalat lamang at yung matatamis ibig sabihin instant gratification pa rin makatigim ka lang ito at kahit umay ka na dito dahil parang mani ay ubusin mo ito kasi ay nanjan siya so yun yung gratification yan at soft break at sinasabi nga na mas malaki pang ang income ang nakukuan ng cine sa pamamagita ng mga concessionaire sa ato food and drink concession kaysa sa cine han mismo dahil mas malaki yung kanilang profit margin dito ang sinasabi din ng social practice meron tayong nga gawa na ideal yun talaga ang gusong pagawa sa atin ang regular tayong manod ng cine ang game fans tayo pero ang sinasabi din ng social practice meron din sub-cultural practices dito sa loob ng cine na hindi naman dito yung intention ng kaya ginikawa yung cine kung niya re sa isang bansa katulad ng Pilipinas na very religious therefore very conservative ang society natin sa anagde date anong klasing date ang nagaganap sa cine sangka pwede magshow ng public display of affection dahil madilim naman nabig sabihin sangka pwede magholding han dahil baawal dahil extra marital affair yung ginagawa nyo pero sangka pwede saan nito kapahipahin tulot dahil wala naman nakakita dapat sa gay sub-culture sa man sangka pwede mag-cruise na tumabidito sa mga single na nununood ng mga lalaki at ano din yung danger kung kaya single woman din na nununood ng cine lalo na kung S.R.O. ang cinehan na ito yung so yung sexual harassment may alaksa kas din sa cinehan ibig sabihin dito yung mga sub-cultural practices na ito bahag isang social practice sa katsulu ko yan ang peg lang talaga ng social practice na ito ay mula siya sa popular pastime na napakamuran pa dunan ng cine siya ngayon ay sa middle class leisure experience ibig sabihin kailang may 150 ka para makapa pesos para makapanood ng cine at iba pa at may pabangong requirement kailang nakam middle class kanpananamit dahil hindi ka papapasukin sa mall kung ikaw ay nakatcinelas nakasando at gus-gusin ng itsyura mo or marikang papasukin pero kailang paliwanong mo habayanas yung chinelas mo at ang sando mo ay mahal na klasin ng sando pagsambur yung film as dream machine naman bilang panghule ay ang sira sabihin nating dito ay menagaganap din emotional attachment di ba nabanghit ko kanina na kahit na maramihan ng intended na audience ng cine ay parang singular yun ginawala ng itong cine na dito para sa akin para sa inyo individuals dahil nga meron siyang ginagawa na dream work para tayo na naginginip day dreaming ang ginagawa natin and day dreams kaya ba sa night dreams na night dreams wala tayong control sinasabing anong 10% lang ng panaginip pag gabi ang naalala natin dahil yung 90% so traumatic kailang mo kalimutan para magising ka at makamove on day dream naman ay nagde-daydream tayo nakasakit tayo sa jeep ayon yun nang pag-isipan yung mga problema nyo so may isip nyo pano nyo ibebit itong traffic na ito halimbawa anong yung super powers nakilangan nyo at pag nagdaydream kaya wala di li tibang vida kung di ang sarili natin so ibig sa may nakakalimutan natin ang ating abang condition at lumulutang tayo sa isang level of fantasy na kung sa kaya natin itolerate for most part yung object conditions of everyday life at ganoon din yung ginagawa ng pelikula para sa atin pinakakalimot sa atin yung ating realidad para tumunghay tayo sa realidad na kung saan nakakarrelate pa rin tayo at willing tayo magbayad para makarrelate sa ganitong klasing realidad ibig sabihin dito naglilabor tayo habang nanondong tayo ng pelikula dahil pinoprosess natin yung sarili natin mga problema at issues dito na para maygaan ng konte nakapagpahinga tayo ng konte nakapag-siesta tayo ng konte na pagkatapos ito ay kainanan natin mag move on sa regular natin gawain sa mundo naglilabor din tayo dahil sa pamamagita nito pwede tayo makapanghibok pa na ibang tao ng panoorin at itong pelikula natin na napakalagan itong pelikula natin sa kuwento ng bansa natin nakilangan ay panoorin ito so magpapos tayo tungkol sa in support of certain films so naglilabor tayo hindi tayo binayaran ng kumpanya ng producer para pasuportahan siya pero ginagawa natin ito dahil meron tayo katulis sa facebook post natin it's all about us on the one hand pero it has to be a matter na kansan para ilike na napangramin natin mga friends at tiba pa ay it has to be a matter na meron din impact sa kanilang buhay ginagawa din itong dream machine pero at the same time na individualize ito ay meron din tinatawag na McDonaldization ng karanasan ibig sabihan pare-pareho na lang tayo kung pano managinip halimbawa ako ito ay American film ang siyempre ang brand of choice for its computers at phones will be the Apple computer or the iPhone pag ito ay Korean film siyempre Samsung yun nagbago ng mundo pero hulakang makikita ang Samsung phones at computers sa loob ng isang Hollywood film kasi ito ay isang global brand ito ay may recognition at McDonaldization kasi pag nakita ito na lahat ng kabatan sa bong mundo pare-pareho magpanaginip nila pag tinan isan sa isang classic tinanong ko kapag may anong kayong para anong yung computer of choice so lahat sila nagsasabi na Mac computer at manahilito din ay sasagot lahat ng Thai nakabataan lahat ng Taiwanese nakabataan lahat ng Ethiopian kamataan pare-pareho na lang ang panaginip nila para bakit nyo gusto makatapos sa kurso nyo pare-pareho na lang ang magiging panaginip nito so itong dream machine ito ay parang bahagi parin ng hegemon hegemonin na tinatawag ibig sabihin ito yung gahoom ito yung paraan kung saan nakakarong ka na identification isa isang identidad na pandaydigan o global at ang tinatawangan ito ay ang global middle class citizenry ibig sabihin pag danaginip tayo kailangan ito na ngitsura natin kaya din na perpetuate ng Hollywood films nalimbawa yung whiteness nakun saan ay kaya malaking best seller pa rin sa bansang kayumanggi whitening products ay dahil na nakikita ang magtatagumpay magkakarong ng ideal love magkakarong ng happy ending ay mga tauhan Hollywood stars nakaranyuan ay puti pa rin so ito yung global identification natin pati mga brands anong ideal date anong ideal first sex anong ideal marriage lahat ito ay tinuturo sa atin ang dream machine so on the one hand nakakala natin naginip natin ito on the other hand ito ay panaginip naman ng Hollywood para sa atin para tangkilikin natin ang kanilang mga produkto so sa pamamagitan ito mga aspekto ng panunod ng cine o mga aspekto ng pagaaral ng pelikula din ay patutunghayan natin na marami pala marami pala tayong dapat isa alang-alang sa para magkaroon na malaliman at malawakang pagunawa sa kapangyarihan ng scening ng pelikula at kapangyarihan ito pang araw-araw natin buhay para magkaroon tayo na mas mataas na literacy sa atin pagaunawa at pag-aintindi dito at sa pagkatuto na rin at pagkaroon din tayo ng critical na panhanao o critical na pagsusure dito sa mga pang araw-araw natin tinutunghayan dito ako magwawakas at maganang araw sa atin lahat