 Hoogstuk 11 van Onder moeders vleugels. Dit is een opname voor LibriVox. Alle opnamen van LibriVox zijn vrij van acteursrechten. Voor meer informatie of als je vrijwilliger wilt worden, ga het naar LibriVox.org. Gelezen door Anna Simon. Hoogstuk 11. Proofnemingen. 1 juni. Nu gaan de kinks morgen naar zee en ik ben vrij. 3 maanden vakantie. Wat zal ik genieten? Riep meten op zekere warme dag thuiskomend, waar ze jo totaal uitgeput op de sofa vond liggen, terwijl Bets haar stoffige laarzen, uittrok en Amy limonade maakte, dat opfristing van het hele gezelschap. Tante Marj is vandaag afgerijst waar ik zielstankbaar voor ben, zei jo. Ik was zo bang dat ze me vragen zouden met haar mee te gaan. Als ze het gedaan had zou ik niet hebben kunnen weigeren, maar Plumfield is, zoals je weet al even vrolijk als een kerkof, en ik blijf liever hier. Het was me wat hoor, eerder de oude dame klaar hadden, en de schrik sloeg me om het hart, telkens als ze iets tegen me zei. Want in mijn verlangen om weg te komen, werd ik zo buitengewoon behulpzaam en lief, dat ik nog bang was dat ze onmogelijk van mij zou kunnen scheiden. Ik beefde tot ze goed aan wel in het rijtuig zat, en kreeg het op besluit een geweldige schrik, want toen ze weggeet, staks haar hoofd had het raampje en riep, Jozefine, zou je niet? Ik hoorde niets meer, maar keerde mijn laf hartig om en ging aan de haal. Toen ik de hoek op hem was gehold, voelde ik me pas veilig. Arme, arme, Jo, ze kwam binnen vliegen, alsof ze door beren werd nagezitten, zei Pets, en vreef Jo's voeten op moedelijkerwijze. Tante March is een echte sanfier, zei Amy, en proefde haar mengsel met een kritisch gezicht. Ze bedoeld van pier, maar dat komt er zo nou niet op aan. Het is te warm op zijn woorden zaletten, zegt Jo. Wat zou je nu van plan in de vakantie doen? Vroeg Amy, behendig van onderwerp veranderend. Ik blijf smorgens lang in bed liggen en doe niets, antwoordde meta vanuit haar gemakkelijke stoel. Ik ben uit de hele winter vroeg uitgejuigd, om dag in, dag uit voor andere mensen te werken. Nu ben ik van plan rust te nemen, en is naar hartelust plezier te maken. Nee, zei Jo, dat luijeren zou mij niet bevallen, ik heb een massa boeken opgedaan en ik ga mijn heerlijke uren gebruiken met lezen op mijn plaatsje in de oude Appelboom, als ik niet aan het zeg niet herrie maken, smeekte Amy, in weervraak over dit sampeertrechtwijzing. Dan zal ik zeggen aan het Holopen, met Lori, dat is een heel gepast woord, daar hij toch soms zo'n woesteling is. Dan moesten wij nu eens voor een poos ook geen werk doen, maar de hele dag spelen en rusten, net als de anderen van plan zijn, zei Amy. Dat is goed, als moeder er niets tegen heeft. Ik zou graag wat nieuwe stukjes leeren, en mijn kinderen moeten voor de zomer in orde gebracht worden, ze zijn er terug aan toe en hebben groot gebrek aan kleren. Vindt u het goed moedig, vroeg meten, en wende zich er op mevrouw March, die in het moedershoekje zat te naaien. Je kunt het voor een week proberen en zien hoe het jullie bevalt, maar ik denk dat je zaterdagavondst op moet herkennen dat altijd spelen en niets uitvoeren al even ergens als altijd werken en nooit spelen. O, hemel, nee, het zal heerlijk zijn, daar ben ik zeker van, zei Meta wel behaagelijk. Ik sta een toest voor, zoals mijn vriendin en collega Seri Gamp voetnoot uit Dickens einde voetnoot zegt. De hele dag pret en niets geen gezoeg, ripio opstaande, met het glas in de hand toen de limonade gepresenteerd was. Alle klonken met een vrolijk hart en begonnen met de proefnaming door het overige van de dag te luieren. Meta verscheen de volgende morgen eerst om tien uur, haar eenzaam ontbijt smaakt haar niet en de kamers geen ongezellig en rommelig, want Jo had de fase niet gevuld, Bets had geen stof afgenomen en Eemingsboeken lagen overal verspreid. Niets was netjes en uitlockend dan moedershoekje, dat was naar gewoonten uitzag en daar ging ze zitten rusten en lezen. Het ging echt er niet veel anders was dan Geo en zich voorstijde welke mooie zomer Japanetjes ze voor haar salaris kopen zou. Jo bracht er morgen door op de rivier met Lori en de naamiddag met lezen en schrijen over de wijde, wijde wereld, boven in de Appelboom. Bets begon alles uit de grote kast overhoop te halen waar haar kinderen verblijf hielden, maar daar ze moe werd eerst een half weg was. Lid ze de hele rommel overhoop liggen en begon piano te spelen. Blij dat ze niets behoefde om te wassen. Eeming bracht haar priëel in orde, deed haar beste witte jurk aan, maakte haar krullen netjes op en ging ze tekenen onder de kamperfouli, hopende dat de ene van haar zou opmerken en vragen wie dat jonge kunstenaresje toch was. Daar niemand verscheen behalve een nieuwsgierige hoiwagen die haar werk met veel belangstelling onderzocht ging ze wandelen, werd door een regenbui overvallen en kwam teruip naar thuis. Aan de thee deelde ieder haar lot gevallen mee en alle kwamen overeen dat het een heerlijke maar buitengewoon lange dag was geweest. Meten die smiddags haar inkopen was gaan doen en een beeldrige blauw neteldoekje had gekocht, merkten nadat ze de banen had afgeknipt zodat het niet gewassen kon worden. Welk ongeluk haar niet weinig uit haar humeur bracht. Jo had onder het roeien in de velle zon haar neus gevoelig gebrand en ze waren hoofdpijn opgedaan door te lang lezen. Betts werd gekweld door de wanoorden van haar kast en de ommogelijkheid om drie of vier stukjes te gelijk te leren. En Amy betreurde diep de schade aan haar jurk, want de volgende dag gaf Kathy Brown een partijtje en nu had zij net als Florian McFlimsy niets om aan te doen. Maar het waren slechts kleine geden en ze verzekerde hun moeder dat de proef uitstekend gelukte. Mevrouw March glimlachte, zei niets en deed met Hanna alles wat de meisjes verzuimte hadden te doen, maakte thuis gezellig en hield de huishoudelijke machine saggis en de gang. Wondelijk hoe een vreemde en onaangename staat van zaken tevoorschijn geroepen werd door dat levertje van rust en genot. De dagen vielen steeds langer, het weer was buitengewoon veranderlijk en de humeuren ditto. Een onrustig gevoel maakte zich meester van alle en de duivel vond voor de ledige handen bezigheid in overvloed. Als stoppunt van wilde en gemak gaf Meten een gedeelte van het nijwerk buisens huis, maar vond de tijd toen zo drukend lang dat ze haar kleren ging veranderen en bederven in haar pogons te monaliseren à la moffet. Jo las tot haar ogen haar begave en ze genoeg had van boeken, werd zo kribbig dat zelfs de goed harte galorie met haar aan het kibbelen raakte en zo droef geestig dat ze hartelijk wensen maar mee te zijn gegaan met dan de marge. Bets maakte het nogal goed, want ze vergat gedurigd dat ze altijd kon spelen en niet hoefde te werken en verviel nu en dan weer aan haar oude gewonte. Maar er is geen iets in de lucht dat zelfs haar besmetten en meer dan eens werd haar rustiger moet bewogen. Zo erg zelfs dat ze bij een zekere gelegenheid de armen liever Johanna door elkaar schudden en haar uitmaakte voor een vogel verschrikkelijk. Amy kwam er het slechtste af, want ze had weinig om zich mee bezig te houden. En toen haar zusters haar aan haar lot overlieten en ze zich zelf moest amusieren, vond ze haar begaafd belangwekkend persoontje een grote last. Van poppen hield ze niet, sprookjes vond ze kinderachtig en je kon niet altijd tekenen. Verziet is betekende niet veel, even minst picknicks, tenzij ze heel plezierig waren ingericht. Als je een mooi huis had vol met aardige meisjes, of als je kon gaan reizen, zou er zomaar heerlijk zijn. Maar thuis te blijven met drie egoistische zusters en een grote jongen was genoeg om jop zijn geduld te doen verliezen, klaagde de kleine deftigheid, nadat ze zich verschijde dagen verveeld had. Geen van alle wilden toegeven dat ze genoeg hadden van de proefneming, maar vrijdagavond erkende ieder voor zichzelf blij te zijn dat de week bijna om was. In de hoop hun het lesje dieper in te printen, besloot me vrouw March, die veel van een grap hield, een waardig slot te maken aan de zaak. Ze gaf Hanne een dag vrij af om de meisjes eentje een volle de gevolgen van zo'n speelsysteem te doen gevoelen. Toen ze zaterdagmorgen beneden kwamen, was er geen vuur aan in de keuken, geen ontbijt in de eetkamer en moeder nergens te zien. Lieve hemel, wat is er gebeurd? Ripio, verbaasd rondziende. Meta liep naar boven en kwam al gauw weer terug, gerust gesteld, maar toch verwonderd en een beetje beschuimd. Moeder is niet ziek, alleen erg moe, en ze zegt dat ze de hele dag rustig op haar kamer blijft en ons alles maar eens zal laten doen, zo goed en zo kwaad het gaat. Wel iets vreemd voor haar, dus is heel anders dan gewoondelijk, maar ze zegt dat het de moeilijke week voor haar geweest is en we dus niet verdrietig moeten zijn, maar onszelf redden. Dat is gemakkelijk genoeg. Ik vind het wel aardig. Ik snak ernaar om eens iets te doen te hebben, dat ze te zeggen, een nieuw pleziertje, volgde Johor haastig bij. En werkelijk, het was een ware verlichting voor alle dat ze iets te doen hadden, en ze begonnen volgoede wil, maar ondervonden, Weldra, de waarheid van Hanna's gezegde. Huishouden doen is geen gekheid. Er was overvloed van eten in Provisiekast en Keldig, en terwijl Bets en Amy de tafel dekten, maakte Meta en Johod om bijt in orde, zich verwonderende dat dienstbodern ooit over zwaar werk klagde. Ik zal maar wat haar moeder brengen. Ze zei anders dat we maar niet aan haar moesten denken, want dat ze wel voor zichzelf zou zorgen, zijn Meta, die presideerde en zich heel gewicht gevoelde achter de trekpad. Er werd dus een plaatje in orde gemaakt, voordat de meisjes begonnen te eten en naar boven gebracht uit de complimenten van de keukenmijd. De gekookte thee was heel bittig, de omelet verbrand, en de geroosterde boterham smaakte naar de rook. Maar vrouw March nam haar om bijt in dank aan, en lachte er hartelijk om, toen Johor weer naar beneden was gegaan. Armes stumpert, ik ben bang dat ze het vandaag heel moeilijk zullen hebben, maar ze zullen er niet van bederven en het zal een goede les wezen. Zijn we vrouw March, terwijl ze de meer eetbare dingen tevoorschijn haalde, waarvan ze zich voorzien had, en het slechte om bijt opruimde, om het gevoel der meisjes niet te kwetsen. Een kleine, moedelijke list waar ze her dankbaar voor waren. Menige klacht wat beneden gehoord, en groot was het verdriet ter keukenprinses, dat alles zo slecht was uitgevallen. Wees maar stil, ik zal voor het middag eten zorgen en de meid zijn. Jij bent mevrouw, hou je handen schoon, ontvangt bezoek en geef bevelen, zei Joh, die nog minder dan meter ingewijd was in de geheimen der kookkunst. Dit vriendelijk aanbod werd met vreugde aangenomen, en meter ging naar de zitkamer die ze haast geen orde bracht door alle rommel onder de kanapeten schuiven, en de jalozieë te sluiten, het ging de moeite van het stofafnemen uithouden. Joh deed met vast vertrouwen op eigen krachten en de vuurige wens weer vrede te sluiten, een briefje in de bus voor Lori met een uitnodiging om te komen eten. Je zou beter doen met eerst te zien wat voor eten je hebt voordat je aan invitieren denkt, zei meter, toen ze de gast vrije maar wel wat onderdachte daad vernam. Oh, er is piefstuk, een overvloed van aardepele, en ik zal wat asperges en een kreeft zien te krijgen, voor een aardigheidje erbij, zoals Hannah zegt. We zullen kropsla kopen en kreeft sla maken. Ik weet al niet hoe, maar dat staat wel in het boek. En dan blank mancher en aardijen voor dessert en koffie toe, als je het graag heel mooi wilt hebben. Probeer niet te veel, Joh, want je kunt niets eetspaars maken als kruidkoekjes en stroopwafeltjes. Ik trek mijn handen af van de partij, en nu jij op eigen gezag Lori gevraagd hebt, moet jij ook maar voor om zorgen. Je hoeft niets anders te doen dan aardig tegen hem te zijn en mij aan de pudding te helpen. Je zult me toch wel raad willen geven als ik niet verder kan. Voeg, Joh, enigszins gegriefd. Ja, maar ik weet niet veel, behalve over brood en een paar kleine geden. Je deed beter moeder te vragen of zij het goed vindt, voor je iets besteld, antwoorde me daarvoorzichtig. Natuurlijk zal ik dat, ik ben ook niet dom. En Joh ging knorrig heen, omdat er aan haar kundigheden getwijfeld werd. Neem wat je wilt, en val me niet lastig. Ik moet vanmiddag uit eten en heb geen tijd om mij met de dingen te bemoeien, zei me vrouw March, toen Joh het haar voeg. Ik heb nooit veel van huishoudelijk werk gehouden en neem vandaag in zijn vakantiedag. Ik ben van plan in het heerlijk te lezen, wat te schrijven, een paar visites te maken en er in zijn plezierige dag van te nemen. Het ongewoon schouwspel, dat haar bedrijven gemoedigd in een gemakkelijke stoel smorgens volg zat te lezen, gaf Joh een gevoel, alsof er een of ander zeldzaam natuurverschijnzaalt plaatsgehaald, want een zonneclips, een aardbeving of een vulkanische uitbarsting zou haar niet meer hebben kunnen verbazen. Alles is van streek, zei ze bij zichzelf, toen ze weer naar beneden ging. Bet zit te schrijven, een zeker teken dat er iets niet in de haak is. Als Amy lastig wordt, schud ik haar door elkaar. Zelf mooi uit haar meur, stormde Joh al naar de zitkamer en vond Bet schrijend over Pietje, de kanarie die dood in zijn kooilag, met zijn klautjes uitgestrekt, alsof hij roerend smeekt om het voedsel dat hem onthouden was en waardoor hij van gebrek had moeten omkomen. Het is allemaal mijn eigen schuld, ik heb hem helemaal vergeten en er is geen zaadje of truppeltje water meer in de bakjes. Oh, Piet, oh, Piet, hoe kon ik zo vreed zijn? Die Bet snikkend, nam het armend diertje in de hand en zocht het weer in het leven terug te roepen. Joh kreeg in zijn half gesloten oogjes, voelde aan zijn hartje en toen ze merkte dat hij stijf en koud was, schudden ze het hoofd en boten het doosje van haar dominoenspel aan om tot kist te dienen. Leg hem eens in de oven, misschien zal hij dan warm en weer levend worden, ze Amy hoopvol. Hij is van hore gestorven en hij zal niet gebakken worden nu hij dood is. Ik zal hem een lijktlentje maken en een begraven en ik wil nooit een ander vogeltje hebben. Nee, lieve Piet, nooit weer, want ik ben er veel te slecht voor. Vluisterde Betts, haar lieveling tegen zich aandrukend. De teraarde bestelling zal vanmiddag plaatsheppen en we zullen allen achter het lijk gaan. Hel me niet, Betts, het is jammer, maar niets gaat goed deze week en Piet is het slechtst afgekomen. Maak het rauwkleed maar en leg hem in mijn kistje en na die neen zullen we een begravenisje hebben. Zijn joh, met een gevoel alsof ze heel wat op zich genomen had. Het verder aan de andere overlaatende om Betts te troosten, ging joh naar de keuken, die in een staat van treurige verwarring bleek. Ze deed een grote boezelaar voor en toog aan het werk, zette alle borden en schootels vast klaar en merkte toen dat het vuur uit was. Een heerlijk vooruitzicht, mopperde joh, rukte het deurtje van het fornuis open en begon zo hard zekon te poken. Toen ze het vuur wat opgerakeld had, dacht ze dat het niet kwaad zou zijn als ze naar de markt ging, terwijl het water heet werd. De wandeling verquikte haar en blij dat ze zulke goede inkopen gedaan had, keerde ze huiswaart met een piep jongen kreeft, stokoude asperges en twee potjes niet al te rijpen aarbij hen. Tegen dat ze alles in orde had gebracht, kwamen de artikelen voor het bidagmaal en was het fornuis gloeiend heet. Hannah had gezegd dat het brood die middag gebakken moest worden. Meten had het smorgens vroeg gekneet en treize gezet, maar er verder niet meer om gedacht. Ze zat juist heel genoeg gelukkig met Sally Gardner te keuvelen toen de deur openvloog en een verhit voor ontwaardigd en bestoven gezicht onder de deur kwam en uitdagend vroeg. Zeg, is het brood nog niet genoeg gerezen als de pan overloopt? Sally begon te lachen, waar meta knikte en trok haar wenkbrauwen zo hoog mogelijk op, waarna de verschijning verdween, om het ongelukkige brood zonder verder uitstel in de oven te zetten. Een vrouw March ging uit, na hier en daar eens rondgekeken te hebben hoe de zaken stonden, en na een woordje van Troostelt Betts, die het lijk kleed zat te naaien, terwijl de geliefde dode in het domino-spel-doosje lag. Een vreemd gevoel van helpeloosheid maakte zich van de meisjes meestig, toen de grijze hoed om de hoek der straat verdween en wanhopen vingen, toen een paar minuten later je vrouw Korker verscheen en aankondigde dat ze graag bleef eten. Je vrouw Korker was een maagig, taankleurig mensen met een scherpe neus en onderzoekende ogen die alles opmerkte en alles buitenaf bepraten. De meisjes hielden niet van haar, maar hadden geleerd vriendelijk tegen haar te zijn, omdat ze arm en oud was en weinig vrienden had. Meten gaf haar dus de gemakkelijke stoel en deed haar best om haar aangenaam bezig te houden, terwijl de bezoekster naar alles vroeg, alles kritiseerde en allerlei dingen vertelde van mensen die ze kenden. Geen pent kan beschrijven hoeveel angst Jo die morgen uit stond, hoeveel ondervindings-opdeed en hoe ze zich moest inspannen, terwijl het maal dat ze optisten, haar later altijd werd nagehouden. Daar ze geen verdere raad durfde vragen, tot ze alleen voort en kwam tot de overtuiging dat er om keukenmij te zijn meer nodig is dan lust en goede wil. Ze koogte de asperges een uur lang op een heet vuur en zag tot haar schrik dat de kopjes er afkoogde en dat stelen hard en thai werden. Het brood verbranden, want het klaarmaker daar kreef te slaan, nam zo haar aandacht in beslag, dat ze al het andere aan haar lot overliet, tot ze zag dat ze het gerecht toch niet eetbaar kon maken. De kreeft was een vuurood mysterie voor de armen, geagiteerde Jo, maar ze hamerde en prikte er net zo lang op tot de schaal losliet en begroefde toen de maagere inhoud onder de slaaplaatjes. De aardappelen moesten haasten gekookt worden om de asperges niet te laten wachten en bleek het ten slotte toch niet gaar. De blanche zat vol klontjes en de aardbijen waren niet zo rijk als ze eerst wel schenen daar de mooiste zorgvuldig bovenop waren gelegd. Daar moeten ze in vrede maar piezen stuk met brood en boter eten als ze horen hebben, maar het is wel sneu dat ik de hele morgen bezig ben geweest van niets, dacht Jo, toen ze de etensbel een half uur later dan gewoondelijk luiden en verhit, vermoeid en ontstemd het maal overzag dat ze Lori moest optissen, die alles zo mooi en goed gewend was, en aan je vrouw Krocker, weer nieuwsgierig ogen alle gebreken zouden opmerken en wie je pappeltom alles heinde en ver zou verspreiden. De arme Jo zou graag onder de tafel gekropen zijn toen het ene gerecht voor, het andere gerecht na, geproefd en opzij geschoven werd. Terwijl Amy giegelde, met haar verslagencake, je vrouw Krocker veel betekend haar lippen op elkaar klimde en Lori uit alle macht praten en lachte om het feestmaal op te verrolijken. Jo had al haar hoop gevestigd op de vruchten, want ze had ze goed gesuikerd en een kannetje heerlijke room besteld om erbij te gebruiken. Haar glueende wangen koelde wat af en ze haalde diep adem toen de mooie cristallen schooteltjes rondgingen en ieder verheugd keek naar de kleine roze eilandjes, drijvend in een zee van room. Je vrouw Krocker proefde het eerst, trok een afschuwelijk gezicht en dronk gauw wat water. Jo, die bedankt had uit vrees dat er niet genoeg zou wezen, keek naar Lori, maar hij had met mannen moed door, hoewel hij zijn lippen met moeit in bedwang hield om niet uit te barsten in lachen en hij strak op zijn bord staarde. Amy, verzot op lekkernijen, nam een flinke hap, stikte er bijna in, verborgen haar gezicht in haar servet en vloog de kamer uit. O, wat mankeert eraan, vroeg Jo bevend. Zout in plaats van suiker en de rol messuur, antwoordde Meta met een tragisch gebaar. Jo kreunde en viel achterover in haar stoel, zich herinnerend dat ze de airbij in haar haast nog eens goed bestrooid had uit een van de teapotjes die op de keukentafel stonden en dat ze verzuimte had de room in de ijskast te zetten. Met een hoofd als vuur op het punt in tranen uit te barsten ontmoedden ze Lori's ogen, die spottend wilde kijken in weerwill van zijn haalthaftige pogingen. De grappige kant van het geval trof haar eens klaps en ze lachte, lachte tot de tranen haar langs de wangen rolden. Alleen volgde haar een voorbeeld, zelfs je vrouw Kocker en het ongelukkige maal liep vrolijk af met brood en boter, bananen en pret. Ik voel me nog niet in staat om nu de boel al te gaan opruimen. We moest ons liever weer in een kalme stemming brengen door eerst de begrafenis bij te wonen, zei Jo, toen ze opstonden en je vrouw Kocker zich gereed maakte te vertrekken om de dwaze historie aan andere vrienden te gaan vertellen. Allem bedaarden ter wille van Betts. Lori dolf een grafje tussen de varians in het bosje. Het kleine pietje werd er onder hete tranen door zijn tearhartige meesteres ingelegd en met mos bedekt, terwijl ze een krans van viooltjes en witte muur om de steen hing, die het grafschrift droeg door Jo vervaardigd, terwijl ze zich met het eten afsloofde. Dit is het graf van pietje March die op 7 Unistief. Betreurd door het gantse huisgezin, daar hij allergunst verweefd. Na afloop der plechtigheid, Trock Betts zich in haar kamer terug, akelig van droefheid en van de kreeft, maar er was geen rust voor haar te vinden, want het beden waren nog niet opgemaakt, en ze ondervond dat haar verdriet wel iets verminderde onder het opscheuden van kusses en het in orde brengen daar kamer. Meta hielp Jo de overblijfselen van het feest wegteruimen, dat de halve na middag in beslag nam, en haar zo vermoeide dat zij overeen kwamen, zich tevreden te stellen met thee en geroosterd brood voor het avond eten. Lori ging wat met Emy rijden, een ware weldaad, want de zure room scheen een slechte invloed uitgeoefend te hebben op haar humeur. Toen men vrouw March thuis kwam, vond ze de drie oudste meisjes nog hard aan het werk, en gaf een blik in de provisie kamer haar enig begrip van het welslagen van een gedeelte der proefneeming. Voordat de huishoudsters konden gaan rusten, kwamen er verschijdende bezoekers, en hadden ze zich vreselijk te haast om klaar te komen en ze te kunnen ontvangen. Toen moest haar tegenzet en waren er een paar boodschappen te doen. Daarna nog wat nijwerk dat volstrekt af moest, maar tot het laatste ogenblik uitgesteld was. Eindelijk, toen het begon te schemeren en het koel en rustig werd, konden ze in de veranda niervallen, waar de juni-rozen zo heerlijk in knop stonden en alle zuchten of steunen vermoeid en ontstemd. Wat is het een verschrikkelijke dag geweest, Bougogneau, die gewoonlijke gesprek opende. Hij lijkt me toch korter toe dan anders, maar wel erg ongezellig zijn meten. Zo heel anders dan we gewoon zijn, voegde Eem hierbij. Dat wil ik wel geloven, zonder moeder en pitje, zegt de Betts, en staarde met betraande ogen naar het ledige kooitje bovenaan herhoofd. Hier is moeder kindlief en je zal morgen een nieuw vogeltje hebben, als je het graag wilt. Zo sprikend kwamen vrouw March naar buiten. Zetten zich bij de meisjes neer, met een gezicht alsof haar vakantiedag niet veel prettiger was geweest dan die van haar kinderen. Wel, meisjes, zijn jullie tevreden over de proefnaming of verlang je nog zo'n week, voeg ze, toen Betts zich tegen haar aanveleidde en de anderen zich met opgeklarende gezichtjes naar haar toekerden, als bloemen naar de zon. Ik stelig niet, ribjopeslist. Ik ook niet, haar haalten de anderen. Jullie vindt dus dat het beter is enkele plichten te hebben en ook wat voor anderen te leven, is het niet? Luieren en pretmaken is niet het ware, merkte Jo hoofdschuldend op. Ik heb er genoeg van en ben van plan dadelijk aan het werk te gaan met het een of ander. Als jullie eens eenvoudig eten leren koken, het is bepaald nodig dat iedere vrouw dat kan, zei me vrouw March, hartop lachend, bij de herinnering aan Jo's maaltijd, want ze had je vrouw Crocker ontmoet die er haar een verslag van had gegeven. Moeder, is u uitgegaan en liet u alles aan zijn lot over om eens te zien hoe wij het er af zouden brengen? Ja, ik wou dat jullie zouden ondervinden hoe de rust en het geluk van allen nodig maken dat iedere trouw zijn plicht doet. Terwijl Hannah en ik jullie werk deden, ging alles vrij goed, hoe werd ik niet geloofd dat jullie heel gelukkig of prettig gestemd waren. Daarom dacht ik dat het geen kwaad zou kunnen als ik je eens liet zien wat er gebeurt wanneer iedere uitsluitend aan zichzelf denkt. Voor jullie niet, dat het plezieriger is elkaar te helpen, dagelijks plicht te hebben, die de vrije tijd is, zo kostbaar en heerlijk maken en dan kan het er verdragen, zodat ons thuis, gezellig en prettig kan zijn voor iedereen. Ja, ja, moeder, we zien het nu wel in, riepen de meisjes. Nu, dan geef ik jullie de raad je kleine pakken maar weer op te nemen, want al schijnen ze soms waar, ze zijn toch goed voor ons en worden lichtig naarmate we ze leren dragen. Werken is gezond en er is genoeg te doen voor alle mensen. Het komt lichaam en geest en goede en geeft ons een gevoel van macht en onafhankelijkheid, dat beter is dan geld. We zullen werken als bijen en het prettig vinden ook, let hem aan eens op of het niet waar is, zei jo, ik stel mij in mijn vakantie tot taak de dagelijkse dingen te leren koken en mijn gevolgen die nees al uitstekend zijn. Ik zal de hemde voor vader naaien en het niet weer aan u overlaten, moeder. Ik kan het best doen en het zal beter zijn dat er zitten knoeien aan mijn eigen kleren die eigenlijk goed genoeg zijn zoals ze zijn, beloofde meten. Ik zal elke dag mijn lessen leren en niet zoveel tijd besteden aan mijn muziek en mijn poppen. Ik ben een tom kind en moest liever studeren in plaats van te spelen, was Betts besluit, terwijl Amy haar voorbeeld volgde door met helden moet te verklaren. Ik zal knoop schaten leren maken en op mijn taal fouten letten. Heel goed, dan ben ik vol maak tevreden met de uitvacht er proef en geloof niet dat wij het nog eens zullen moeten herhalen, maar pas op dat jullie niet in een ander uiterst vervalt en de hele dag svoegd, waarschuwde me vrouw March glimlachend. Vaste uren voor werk en spel maken iedere dag nuttig en prettig. Toon dat je de waarde van de tijd begrijpt door een verstandigte gebruik, dan zal jullie leven goed besteed zijn. We zullen het onthouden moedig en ze hielden woord. Einde van Hoogstuk 11.