 Salom değerli dinleyiciler. Yazın ki okuyak verilişinin bu defa ki bırakılışında size kitabdan danışacak. Yani kitabın özünden, faydasından, lazimlılığından, kitabın insan ve zemiyetin hayatında ne zemihim bir ehemiyete malik olmasından söz açacak. Elbette bu hakta sohlu yazılar yazılıp, sohlu söhbetler edilip, eksiriyeti de birbirinden marahlı ve lazimli. Ama bu elemiözudur ki hakkında daima yazma, tebrik etmek lazımdır. Lazımdır ki kitablar okunulsun, kitablar dikketten kenarda kalmasın. Unutmaya, kitabı okuyan ve kitaba layık olduğu değeri veren zemiyetler gücülüğü büyük ve üstün olur. Böyle zemiyetlerin neyince özleri kitablar yazır? Böyle zemiyetlerin özleri, uğru, inşallah hakkında kitablar yazırlar. Bizde böyle zemiyetlerden olmaya çalışmalı ve olmalıyız. Şimdi ise yazıya kesek, şerif ağayarın bu yağısını dinleyin ve dinledin. Tanrı da kitabı seçti. Kitabın çeşfini tekerin çeşfiyle mi gayse eleme çolar. Tekerin ihtirası, beşeriyetin zamına meydan okumasıydı. Artık saatte 5 km giden insan, bir saatte ate koşulmuş araba ile öz yüküle dahil 20-30 km gedebildi. Tekerin çeşfi dairenin, dairenin çeşfi çevre anlayışının, çevre ve daire çüre anlayışının özüründe dururdu. Tesebüledin çevre anlayışımız olmadan çaynatın kuruluşu hakkında düşünürüz. Sevre anlayışı makroalemle mikroaleme, atomun çeşfine zen irelledi. Müspet üçlünü ve etrafında çevre dızan menfiüçlü elektronlar. Sevre hem de yerin ucu hakkındaki uydurmalara son koydu. Markesin yüz yıllık yalnızlığı romanında, insanın en büyük elhatsızlığı yerin uzunu tapabilmemesidir. İnsan doğulduğu, yaşadığı ve öldüğü bir mekan hakkında en primitif şeyleri bilmiyor. Hardan başlayır, harda kurtarır, kuruluşun ecedir. Öz yuvasını evini tanımayan adam yazıktır, azizdir, elhatsızdır, miskindir. Sevrenin çeşfi insanlara zaman kazandırdı, doğrudur. Ama çitabın çeşfiyle, iki bin yıl bundan evvel yaşamış platon bizimle danışabilir. Teker saatlara, çitap, minlindiklere meydana kudu. Okudu ve oku yazak. Tanrı da çitabla danıştı. Tanrı da çitabı seçti. Dine inansak insan kanıyla, halkının, geniyle valideyinlerinin, ruhuyla Allah'ın o evladıdır. Kamil insan kohum, millet sevgisini kesip, heygiyetin büyüklüğünü anlamakı pazaran ve hayatını buna göre kuran insandır. Lor desek, büyük insan için heygiyet ata ve evlattan da, veten ve milletten direledir. Tabi ki dünya zifesinden, vezife, pul, şöhret sevdasından, insan heygiyete valideyin ve millet, pul ve şöhret için hayan ettiğe kadar nagistir ve zılızdır. İnsan ruhani varlığını unuttuğu kadar heyvanidir. Yani, yalnız beden istekleriyle yaşayandır. İnsana Tanrı ile bağlı olduğunu, kitap kadar hatırladan, bu yattaşı ebedi olarak diri saklayan ikinci bir vasite yoktur. İnsanın ruhunu, hiç ne kitap kadar gidalandırabilmir. Yoksa ruh ölür, beden ve dünyavi istekler ön polana kesir. Adamlı ve menevi değerliliş, iflası uğrayır. Ruhu köyetsine, bedeni timsaha benzetmek olur. Kitap okumamak, timsahı besleyip, köyetsini azından ve susuzluğudan öldürmeye benzeir. Kitap okumak, bütün yakışılıkların anası değil, elbette. Ama inanım bana, kitap okumamak, bütün pisliklerin anasıdır. Bir adamın doğru yoldan tamamıyla ağızlığını, onun kitaba emeli münasbeti ile müeyyen edin. Danışıkımda yok, konkret emelinde. Kitap okuyor mu? Belki kitabını ve zifeye gelince istediği pul paranı kazanınca lazımymış. Bir adamı tanımak usulü çok saadedir. Birize sual verirsen, ahırıncı defen ne baktın? Hansı beni kitabı okumasan. İnanın, vezifesinden, pulunlan, şöhretinden, cehiminle, mindi maşından ve çektiği sigaretten asılı olmayarak bu sualın karşısında darmadağın olmayan Azerbaycanlıları barmağla saymıyorlar. O adamlar ki, hele yakışı emeller mi göre de barmağla sayılırlar. Kitap sizi yakışı elemeyi, bazar mı sebele, pis olmağınıza mane olacak, pis emellerinizi azaldacak. Ona göre günün 23 saatını timsahanıza hesrettiğini sağda birize saatını coğersine serh edecek kadar yüzünüzü saklayın. Hemşe, her yerde, bütün şartlar altında. Kitap okumak ibadet kimidir? Behane yeri yoktur. Hatta çor adamlar için avodaya kitablar var. Yatmazden evvel yarımca saat kitaba vakti ayırmak imkansız değil. Zira insanlığınızı şetlendiren o birize saat olacak. Eksalda, hardene danışır, ne yazırsınızsa ağzınızdan ve düşüncenizden bataklık kokusu gelir. Ve adam iğrenir. Özünüzü buna layık bilmeyin.