 Salam değerli dinleyiciler, Afralay Azerbaycan halkın talihinde ağırlı, fazeli günlerinden biriyle yatta kalmakta, hatırlanmaktadır. Hemüncünün bizim için Garedan hadise, sözsüz ki Barşeviklerin işgalıdır. Söhbet 1922-2028 afrelinde Azerbaycan'a sokmuş vehşi, kuldur. Pahalansı ve işgalısı kırmızı ordunun Azerbaycan halk cumhuriyetini devirmesinden gelir. Bu tarih çok uzak kesmiş değil, yakındı. Hatta indi daha yakındı. Tesevvir edebilirsiniz mi ki, indinin özünde böyle bu işgalı işgal saymayan ne kadar Azerbaycan düşmenler var aramızda? Hiçbir akıllı, mentikli asaslandırma olmadan, essohbet tarihten yettiği için, hiç bir ciddi tarihi membeye fakta olmadan bu günü işgal saymayanlar, işgal hesap etmeyenler var. Eğniyle 1920'lilerde olan satkınlar, hainler kimi. Bu tarihi prosesakta, Ceren Gurcu babamız Resulüza denin maragılı ve çok tesirli yazısını biz okuyarak siz dinleyin. Balşevik Rusların işgalı. Rus balşevizminin agriyesiyasına karşı mübarze dövründe, baltik ölçelerinin maragları onlara maddi ve manevi destek olan gerip ölçelerinciyle üst üste düştüğü halda, Kafkaz'da veziyet tamamıyla farklıydı. Müeyyen şerjlerin ve sebeplerin neticesi olarak, büyük devletler lazım anda Kafkaz respublikalarının çömeyine cermetler. Bir başa konuşularmız olan İran ve Türkiye ise dünya siyasi halitesinde öz varlıklarını korumak için ve içinde oldukları mevcut siyasi veziyetten dolayı neyinki balşeviklerle münasbeti yakışı tutur. Hatta onlar da destek almak için çalışırdılar. Bu zürşe rağit Cens Azerbaycan Cumhuriyeti için ölme beraber idi. Azerbaycan'da serinacak takmış Osmanlı Türk siyasi mühazirleri Azerbaycan'ın sabitleşmesinin teraktörü idiler. Kırmızı ordu çamansıları Yunan Tehrükesi'nden hilal etmeliydi. Balşeviklere ve Türk mühazirlerine göre, müsabat Azerbaycan'ının kırmızı ordunun yoluna dayanmak hakkı yok idi. Tabi ki onlar bu fikirlerle zemiyete tesredirdiler. Balşevik intrikalarının etsesinde Karabağ'ın elmenler yaşayan eyalatlarında üşangaldı. Mevcut ve ziyetten istifade eden balşevikler, hez bir müharebe eyalan etmeden 60 bin neferliş orduyla Azerbaycan'a dahil oldular. Kizik serhat destelerini mevlu bir dereç, paçaya kadar geldiler. Bu çizik Türk Devleti'nde törettiği vehşilikleri gizletmek için balşevikler meharetle Osmanlı Türk mühazirlerinden istifade ettiler. Etrafta ele bir tahesurat yaradıldı ki, sanki ölçe dahili bir yengelap başvermiştir ve bu proses Azerbaycan'ın ümimi maraklarına hez bir terlişe yaratılır. Siyasi alanların yarattığı iluzya tez bir zamana dahıldı. Herkes anladı ki, kırmızı Rusya'nın yalnız bir meksedi var idi. Karaghan ile dolu kuyuları tez bir zamanda ede kesilmek. Savet herbi birleşmeleri çömek için Andorla'ya gitmedi. Onların daha vazif hedefi var idi. Kafkazı işgal etmek. Her tarafta vatandaş müharvesi şuanlarına rastgenlirdi. Lakin halk ehemiyet vermedi. Kendileri, sahipçelere karşı teşvik cekleri uğursuz oldu. Azerbaycan milli ordusunun bırakılması için her şeye dildi. Parşevikler, hükümet numayendelerini, parlament ve müsavat partiasının üzülerini daha sonra ise Türk mühazirleri tegib etmeye başladılar. Ümmü olarak ölçede aydın insanlar ve burjaze tegibi umurdu. Ölçede kırmızı terör faaliyet gösterirdi bir sözle. Ölçe, savetleştirilirdi. İşgalın ilkin merhalasında ölçeden Rusya'ya 800 milyon rubulluk 328 vagon bugde ve diğer mehsullar ikraz edildi. Meşhur soygun heftesini unutma olmaz. Bu erfette bacının işlemeyen ahalesi ümmümü olarak soyguna maruz kalırdı. Bacının işleyen ahalesi ise 152 vagon şeker, çay, kofey, kakaodan ibarat hediyeni Lenin yoldaşı gönderirdi. Her sen ki ölçerin özünü bu mehsullara ziddi ehliyazı var idi. Okşar hadiselere Azerbaycan'ın bütün ayaratlarında tesadüf olmurdu. Halk siyasi şarlatanlar tarafından süğünü şekilde maruz kaldık iluza'nın tesirinden uyandı. Ve bu oyunlara ganglı üsyamlarla reaksevirdi. İşgalından tahminen bir ay sonra, 26 mayda cenzede üsyam kalktı. Bu zaman cenzede 250 nefer heyyetten ibarat zihli katar, Nuhanın üçüncü polkuna ait bir neti avay ve iki artiller ya bateryasından ibarat Azerbaycan milli ordusunun hissesi var idi. Rusların ise şehrin tüşler yaşayan herifinde 2.500 nefer kırmızı orduya meksuz eskeri, şehrin erimeğen terifinde ise iki zihli katarı ve 500 eskeli var idi. Birinci gün 5 saat daha miden ganglı dövüşten sonra üsyansılar galip geldiler. Bütün kırmızı ordu güvveleri silahsızlaştırılıp heps edilirler. Devlet binaları ve demir yol stansiyası üsyansıların eline geçti. Keze Barşevik silahlı katarları stansiyanı geri aldı ve şehri bombardıman etti. Paçı ve Gazak'tan Barşeviklerin 20.000 neferli çordusu erimeğenlerin çömeyle genzenim hasireye aldı. Geyili beraber dövüş başladı. Elverişçi şerbate bakmayarak çönerilerin yardımı ile üsyansılar düşmen hüzumlarını cesaretle et defedirdiler. Azimçer mübareze aparılsa da üsyansılar mahlum oldular. Bir haftadan artık damiden dövüşlerde evlerin çoku hesaret almıştı. Barşeviklerin kılgı karşı törettiği vehşilik yüzüle evvel Çarvursiyası'nın meşhur Zavat Hanı'nın dövründe genzine törettiği katliamı çocuğa da koydu. Savet membelerini esasen kırmızı ordu bu dövüşte 8.500 nefer itki vermişti. Yerli ehalinin itkisi ise tahminen 3 defa sohudi. Eğni tersi de üsyan garabağlara başvermişti. Günlerle devam eden kanlı dövüşler neticesinde üsyansıların bir istersi İran'a, diğer istersi ise Türkçeye yakası mahmez vuruldu. Zagatah'la Nuh'a gazasında başveren üsyan da eyni gattarlık ve vehşilişle yatırıldı. Oksar karşı durumu var, Lenkaran meşhilerinde ve guba dağlarında başvermişti. Lenkaran'da başlamış her haka daha uzun müddet devam ederek Barşevikleri pis vaziyete koymuştu. Uzun müddet Lenkaran ve Salyan şeherlerinin üsyansıları hükümet tarafından tehlike membe içim görülmüştür. Üsyanlar zamanı birçok kahramanılıklar gösterilmiş, dramatik sehniler yaşanmıştı. Mekteb müellmesi olan vesile hanım, Zagatah'la üsyanı rehberlik eden hayat yoldaşına ruhlandırıcı mektubu yazdığı için güllelenmişti. Kuzeganda çi çörpesi elimden alınarken bile sükunetini koruyan bu kahraman kadın, güllelenmeden önce sinesini geniş açarak, yaşasın Azerbaycan diye bağırmıştı.