 Salam, hər vaxtınız xeyr olsun. Dəyərli kanunç izləyiciləri kanunç eferində 20 fevral tarixində cəlbı bağlandınızı səsət təqdim edirik. Əzı dostlar, dəyərlə izləyiciləriniz. Əzı dostlar, bugün çox maraqlı qanalarımız var. Və bugün keçəydən elə bir mövz haqqında danışacaq ki, mən düşünürəm ki, cəmiyyətimizin bütün təbqələri üçün olduqca böyük önəm kəs belir. Bugün qazilərimiz haqqında danışacaq ki, bugün şəyid ailər haqqında danışacaq ki, bugün nə inkiştək ki, Azərbaycanın, Türkiye'nin də, Qardaş olkanın də qaziləri haqqında danışacaq ki, Türkiye də qazilərin şəyid ailərinin durumu necədir? Biləzə müqaisi ediyətik. Əsas qaya budur. Qazilərimizi, şəyid ailərimizi hər hansı bir fonqların, özəl şəxslərin, ailəri şəxslərinin ümidinə buraqmaq doğru deyik. Bundan ödül dövlətinin ördəsində düşən belcifələrinədir. Bak, bundan bağlıdan şacir və çox deyərdə qonaqlarımız var, o qonaqlar əslində qona da saydırmaz. Onların uzun ilər qazilərimizə şəyid ailərinə təməndansız xilmətlərinə şəyid olmuşuq. Və istəyir ki, onların fikirlərini üşidək, ne itməliyi bu zəmində hansı təkliflər var, niyə qazilərimiz əkləs üçün də yaşamalıdır, niyə şəyid ailərinə bizim problemi olmalıdır, niyə şəyid ailəsi öz problemlərinə iştima iləştirir, ondan sonra onun soranına gedirlər. Bak, bütün bu suallara təxminən bir sağda qədər və iləşimizdə cevabı xatmağa çalışacaq. Qonaqlarımız isə təqdim edirəm, milli məniyyətin təvləri iştima birləyinin sədirəyi Şəyid Cəfər və halası da baxçıdan zanlı vahalantımıza qatılır. Şəyid əklək hanım, salamlı yerəm. Qardaş Türkiyədə yaşayan iki dəyəri soydaşımız var hal azırda canlı vahalantımızda. Vəfəl hanım Akduq vəfəl hanım Ünsür dərdəyinin başqandır. Biz dəyəvli, Hüseyin Vəliyyib, Hüseyin Bəyəniyə vursadan biz tanışıb, Hüseyin Bəyəniyə cimazdəri dərdəyinin başqandır. Üç qeyr hökumət təşkilatının təmsilçisi, biri baxçıda, iki də qardaş Türkiyədə yaşayan soydaşımızdır. Birlikdə qazilərimizdən bağlılamış azıq. Şəyid arələrimizdən bağlılamış azıq. Və bu problemdən hansı çıxış yollar var. Təxminən hər kəs bir 15-20 dəyə qədanışə biləcək. Öncə Jaləx hanımdan başlaya qədəsək ki, mən Jaləx hanımı fəaliyyət haqında daha geniş məlvata maliki olduğum üçün problemi bu şəkildə qoyuruk ki, niyə Şəyid arələri qazilər ayrarı şəxslərin yardımlarına ümit etməlirlər? Bak, bu şəkildi. Bu əslində problemdir. Mən istəyərdim ilk öncə Jaləx hanımı işidək, sonra örmətləyip səyinbəyvəc və fax hanımı işidəcik. Təşəkkür eləyidəm. Mən də bütün təmaşaçıları sağlamlı yıram ilə cədə bizim dəyəli soydaşlarımız artıq istimin asbətdərimiz yaranıb bir niçə aydı şey məlimlə və fax hanımləm. Mən bilə diyərdim, diməli, bəşəriyyətin əbəli və əzəli mevzusu var, vətəm mevzusu. O yerdə ki, vətəmləndən danışırıq, mütləq orada qazilər, şəhidlər, bunların böyüğü başa çatdıqları ailələr və özləri dünyaların dəyişəndən sonra, və yaxud qazı halına gəldikdən sonra bunların ailələri və ailələrində yaranan vəziyyət ilk öncə nəzərimizə gəlir. Birisiz son illər, su səndə son aylar Azərbaycanda qazil, şəhid ailələr mevzusu gündəmi zəbdəlir. Və deyim sizəki qazil kəlməsi, şəhid ailəsi sözü də hamu tərəfindən bir mənalı qarşılamdır. Bu ailələrin adları gələndə deyək ki, eləsi var ki, eşitmək belə istəməsin deyək. Eləsi var ki, az qalır ki, evində nəyi varsa qətirsin, desin ki, aparım verin bunu qazilərə, aparım bunu verin şəhid ailəsi nə. Tə ki, onlar eftiyacı istətməsin deyək. Anca, biz böyük bir dövlətdə, varlı bir dövlətdə yaşayırıq. Azərbaycan yeri gələmdə dünyayı meydan oxur ki, neftin belə qazın belə və s. Bunlar olmasa belə qazi problemi, qazi məsələsi, şəhid məsələsi dövlətlərin, fiyatistiyyət məsələrinə biri və birincisi olmalıdır. Bilək ki, siz başlayanda dediniz, mənim fəilətimdən bağlı və çox dəhirli, sevmərimi, bəfak hanımın. Belə, mən bacardığım qədər 91. ildən bu yana bacardığım qədər şəhid ailələrində, qazi ailələrində, onlarla ünsiyyətdə olmağı, özməm mənəvə borc bilirəm. Və bu, bilirsiniz, hər dəfə deyirəm, nə etsək dəriyada bir damla yetməz. Və bu illərin təcrübəsin deyiyim, bu illərin münasbətimi deyiyim, nə deyiyim? Bir mənalı şəkildə mənə göstərdik ki, subut olundu ki, məsələn, özüm üçün deyirəm. Həri şeydən öncə bu ailələrə mənəvə dəsdək lazımdır, ən birinci. Bilirsiniz, bir şey xatırlatmaq istəyirəm, 91-92-ci də mən orta məktəbdə dəstəyirdim. Şəkətlərimi vaxt aşarı və aldinlərinə bilgə yıqardım, qədərdik traumatologiya üstünə, bəzi xəstəxanlara hansı ki, qansilərimi zoru gələrdilər, gətirərdilər. Siz inanırsınız, bacardığınızı aparırdıq, hərə evinlə, nəsə, alardıq, aparardıq. Birinci kəlməsi olordur ki, mələmə, siz özünüz gəlməsiz başqa işin istəmirik. Yəni, birinci olay nə istiyirlər? Üzüldüm, qayıqı, diqqət, saygı istiyirlər. Bak, ən birinci budur. Sonra, indi, biz bilir ki, ikinci qara-baq muharibəsindən sonra, saysız-səsapsız qazilərimiz var. Saysız-səsapsız. Birisiz, siz biraq bir cümle iştətdir, Zülfət bəyi, dediniz ki, dövlətin nəzarətində olmalıdır, mən de onu dediyim. Bəli, amma, amma, ən böyük facelərimizdən biri birisiz nədir? Məsələ, mən biri var, eşitmişəm. Amma biri var, şəxsən tanıyıram ki, bizneslə məşhul olurdu, indi, əlinə ayağını bağlıyıblar, bu adamın hansı ki, biznesi, normal bizneslə məşhul olan vaxtı, ürəni nə xökimi ilə, belə deyəkdə heçkəsəri dəklamsız, zəssız, şəhid allələrinə, qazi allələrinə yardım eləyərdir. İndi, nəyin iblə, ənə şəxər qəradırlar ki, Azərbaycanda umyətlə normal biznesi də imkan yoxdur, sözvi də deyə bilmirsən və bu ailələrə yardım eləmək çox çətin olur. Mən size bir kimi sal, deyə bilərləm hətta özümlə bağlı ki, yardım aparmışım, adın çəkməyəcəm hansı ailəyə. Xəbər tutublar, o da birisiz bir növ ailənin belə demək mümkünsə sadəl hürrinlən olub. Zən gəli bilər ki, bizə indi, flan təşkilaptan bir xanım gələcək bir keçini madəyələn, mənlən qabaq başımın üstün alıblar ki, size kimi cazə verib. Siz niyə gəlmisiniz? Bak, bunu bəni heç çıra başladın. Özlərin yardım edirmiyəm. Bakın, bəni bir sualı da belə qoymuşuz. Ehtiyazı olan qazinin, şəhid aləsinin, şəhidlərin yardımlarının önündə raqmaq doğrudurumu. Bəni bu sualı belə qoyurum. Əgər onlar ehtiyazları yoxdursa, ə tamam, gəlsinlər, desinlər ki, biz həşhəyət həm dələnmişiz. Yox, siz ehtiyaz üstündə olanı yardım aparmışsınızda, sonra da kendilər deyilər, niyə yedirsiz? Və faalə buradan mı uğuruz? Bə, mən səsək bir şey deyim, Rüfət və mən özlə, o aileye getmişdim ki, getmişim. Düzlə, mən içarı keçdim, biraz keçənə sonra. Mən o aileye getmişdim ki, o ailədə, dimələ, 12 ildi ki, qazimizin bir ayağı yoxdur, pratizdir. Və gözünün yaşın təkti, təsərisi sən qarşında oturub, az qala sənlə yaşıd olan bir insan. Kişi daxı bu, mən neyi var, şəxsiyyəti var? Deyir, Jarləx hanım, üç ildi ki, mən artıq bilmirəm neyiyim? Hər il kamesiyadın keçməyə bizi məcbur edirlər və olsun, kamesiyadın keçir. Hökməlir ki, aç ayağı baxım, deyirəm mən başa tuşə bilmirəm. Bəyəm bu, ağac edik ki, kəsmişdir ki, yenidən bitsin, bu, bədəndir. Qazda da yalın, ayağın pratizdir. Məni, niyə hərdə bilə, aq mən özümi, diskomfort hissəyirəm, özümdə bir nara haçılıq hissəyirəm. Bax, belə, hətta deyir, belə aşağlıca sözlərlə təqqir elələr məni. Baxın, belə minasibət də var. Məsurlar olsun, təhət. Gələxanın, zəzəriniz də, zəzəriniz də mən istəyərdim eynin sualanan və fax hanmada müracaət edəyim, sonra Hüseyin Bəyədə analoji sualanan müracaət edəcəm. Və fax hanım, uzun illərdə siz də qardaşı ölkədə siz, mənim bildiğim də dər, siz də Hüseyin Bəyədə bərabə çalışırsız, eyni plakormana çalışırsız. Yəni fiziki qüsurunuzun olmasına rərməm, mən bunu ona görə deyirəm ki, bir görk olsun cəmiyyətə ki, və fax hanım, özü çox ağır amputasi əməliyətlərə keçirib. Ondan belə daim gazilərin, şəhirlələrinin yanındasız. Mən istəyərim ki, biraz fəaliyyətiniz və iləsində deyəsiz kanun üç efiridə Azərbaycə maşaçısı da sizi tanısın, hans dəvnəklərdə siz və qardaş ölkədə şəhid və gazilərdə münasibət necədir, onu da sizdən ekiyəsəm və təbii ki, Hüseyin Bəyədə öz ekskolojisi sualım olacaq. Səsasın lütfen. Öncəliklə bu mövzu indan bağlı program açdığınız için size təşəkür edirəm. Gerçəkləndə gündəmdə olan bir mövzu və bu mövzu haqqında nə qədər danışılsa o qədər gözəl olar. Bəz insanların bəsrətləri bağlıdır. Bilirsiniz, nə qədər eşitsələrdə görsələrdə duymama mazlıqdan görməməzikdən gəlir. Amma biz duyarlı insanların vəzifəsi deyir. Onlar bilməsələrdə, görməsələrdə zorundan göstərək həqiqətləri. İkinci, Qaraba muharibəsindən sonra bizdə quribətdə yaşadığımız üçün, yəni, Azərbaycanda olmadığımız üçün. Bizdə çox burada sığıntılar, maddi mənəvə çəktik. Qarbimizdə ruhumuzda orada oldu. Daha sonra qazilərimizin ilk Türkiye gəldiklərinə eşitiyim zaman, birinci vəzifəmiz onlardan ilgilənməyə oldu. Açıq çəsi birinci üzüntümü ifade etmək istəyirəm. İlk dəfa qazilərimizin yanına getdiyim zaman, bən çox fərqli bir senari gözlüyürdüm. Bir farklı bir ortam aşırı-gözəl bir baxım. Onların heç bir şey ehtiyacı yoxdu. Ruh, hən mənən çox gözəl seviyədələr. Çünki Azərbaycan xalqı gəlçəkləndə iqtisadi olaraq da siyasi olaraq da yaxşı bir məqamda olan deblətlərin arasında olan bir deblətti. Bən bu qədər zəhid bir şey düşünmürdüm olacağını. Amma o qədər acınacaqlı bir durumdalar ki, bunlar həm xəstəxana da muhanecə alınlar və binmrəm fondun ismin də çəkmək istəmrəm. Qaziləmizdən məşhul olan fondun aylıq onlara verdiyi 200 dolar məbləqi çox yüksək bir rəqəm olaraq göstərərik, devlətə və insanlara şamil etməsi çox üzücü bir haldır ki, burada qazilərimiz ağır qazilər muhanecə oldu. Həni birisiniz çox su onurqadan sine qismindən aşağıya qədər fəlç olan xəstələrdir ki, sədəcə bunların dəvdə yerimə məktəyil, yəni bir çox özəl bakımlarını eləyə bilmirlər. Bunları dəlbətdəki maddi güç lazımda onların qarşılasını, sədəcə bakı təmizlik və öz bakımı elə 200 dolar pul eləyi. Bu, Türkiyə qazilərimizdən qiyasladığımız zaman, gəlçəkdən də Türkiyə cumhuriyyəti şəhid alilərinə və qazilərinə o qədər diqqəhtirirlər ki, qazi evindən çıxıb bir yeri qətmək istədiyi zaman belədiyə telefonu açır, məsələ diyərim ki, maşrını yoxdur. Belədiyə telefonu açır ki, mən bir yerə qətmək isəm, dəvlət həmən belədiyə ona bir araç yanında rəfakatçı də göndərir ki, bu qazini məyin yeri götürsün. Gəhdiyi yerdə, dəvətin yerlər var, yemək-yemək, içmək istiyirsə onlar hamsı bədava. Evində məni kimi Ağur Amputasyası olan insan, evində bir bardağa yıqamı, onu dəvdə təhsəs edir. Biz də bu sistemlər yoxdur. Mən Azərbaycanda, yəni üç yaşından bəri iqayağım itirdiğim üçün, mən bu sistemləri bilirəm. Ömür boyda gözüm həm qapıda, həm pəncera da olurdu ki, bəlkə qohum əqrəbə, heç bir kenara, dəvlətin bir numayəndəsi, bəlkə mənim qapımı çalar, dəyək ki, bu evdə Ağur əngələ var. Mələsəf, onu görmədik, həllə də elə dəvam edir. Əslində bilməm, bizim dəvlət insanlarının bir kenara qohurəm. Mən elə hesab edirəm ki, bizim millətimiz duyaqlıdır, millet olaraq, xalq olaraq. Amma bunu daha prioriç ethala qətirmək lazım. Yəni bu, şeyin zəhq gəldi. Səs gəlmək. Bəlli dəvlət insanları vəzifələrə gəlmədikləri zaman qurumlar başlı. Məsələ, hər hansı bir qurumun adını çəkmək istəmədiyim. Onlara birinci, insanı kefiyyətləri öyrətmək lazımdır. O insanlarla necə davramak lazımdır? Qalbi 40 olan mənəviyyətdə, sığıntılar yaşayan insanların necə fikirlərini, necə sual vermək, necə fikirlərini dinləmək lazımdır. Mələsəf, bunlar verilməri, sədəcə vəzifəyə gəldimi, masa başında oturduğumu bu qadar yetərlədir. Halbuki, bir dəvlətə ayakda saxlayan onun fakiri fukarası deyilandın ki, zəngil və bürokrat insanlar deyildi. Yəni, biz aşağı təbəqəni insanların oylarından səslərindən bəlliyələri çatlılar. Biz insanlar çox önəmlik, biraz konuyu dağıttım qaziləmizə gelincə. Dediyim kimi, yəni burada çox üzücü hallarda. Bunların sədəcə fiziksən onlar da ayakları geri gələsidir. Nə də o Qalesqadan hansa bir ayağa qalhacaqlar mümkün deyil. Çünki onurga ilikləri çoxsunda zərba almış, çoxsa beyinə məliyyatı keçilmiş. Bunlara yönəlik qaziləmizə qaziləmizə. Yəni, mən çox yeri təklif verdim. Amma maaləsəf, heç bir nəticə almadım. Bu qaziləm maaləcə aldıktan sonra Azərbaycana qaidəcəq və gəddiyi zaman daha pensiyaları da yoxdur. Yəni, devlət səsəl müdafiə fonunu deyil ki, qaziləmizi. Siz maaləcəmizi bitirin, gəlin, sonra kamisiadən keçin. Çox təklif veridik, dedik, devlət səsəl müdafiə fondundan iki numayəndə gəlsin, burada 20-30 qazimizi görsün. Düşünün, təklifə baxın. Siz Azərbaycana qaidin, biz siz ordu müaniyeli sora verirək. Yə bunlar, torpaq uçunçlalaşan insanlar, bunu hansı vicdandan, hansı ürəhnən, hansı zeyniyyətlə deyə bilərsiniz. Bu insanlar, saatləmlə, günlələ bir dört divar arasından çöylə çıxmayan bir insanlardı ki, gözü görmür, əli tutmur. Yəni, o qədər problemləri var ki, bunlar gəktikdən sonra da həyat güvencələri yoxdur. Devlətin verdiyi 280 yada 300 manad pensiyə, təqayütlək keçirməyə məcbur qalacaqlar ki, o da, yəni, dedin, səcə təmiz, qiymət deyil bunlar. Ayrıca, yəni, devlət, burada sədəcə onların fiziki maaləcələrin, fizik tədavlarını maaləcə edəcək bitcə ayrın. Yəni, onlardan çox daha önəmli bir məsələ var ki, bunu mən çox yerdə deyirəm, amma bir nəticə alabilmirəm, bir ağır cancer xəstələrinə belə ilk həkimlədir, kematerapiyadan öncədə, əməliyyətdən öncədə, dedin, moralizi yüksək tutmanız lazım. Bir insan da moral olmadığı sürəcə dünyanın hansı terapsi olursa olsun, qarşılıq gözləmir ki, bizim uşaqlarımız, bizim o gənçlərimiz, çiçekləri burunda olan gənçlərimiz, onlar hamısı mən başımın tacidə, onlar moralləri yerlər altındadır. Çünki onlara o dəyər verilmir. Biz siz o insanı dəyər verilmir. Məsələn, mən səsmi öşküdürsünüz mü? Məsələn, mən özümdə İstanbul'da olan da gördüm, İstanbul'un aylər xəstəkanlarında qazilərimiz var. Bax sizin ilgilən deyiniz, sizin şəfqət göstədiyiniz o qazilərimiz. Nə qətər var? Türkiyədə neçə qazilimiz var? Təfmini əsallə, ya məsələn, siz neçə qazilən məşru olabilirsiniz onlara problemlərlə? Yəgin kəzər məsələn, 44 günlük sabaşın qazilərindən sövbət yedirir. Yə deyilmir. Bax indi qədəmlər var hal-hazırdan, bəlcisi aləsin yanına gedir. İndi üçün əfər qehti bir az havası dəyiçsin deyir. Yəni, yirmi beş qazil netdir hal-hazırdan. Vursaya çox devamlı, hər həftə gedəmədiyim üçün orada da Yerləri bəlzən dəyişir, Bursadan bura gəlirlər, koca eləyidən Bursaya gedirlər, maalicələrin səviyyəsində görə dəyişir. Amma net olaraq yirmi beş qazilimiz var, ağır qazilərdən bahsindirir. Spinani xəslələr. Moralləri çox düşük, Rüfət bəl. Bunların yanında, yanı sıra biz Azərbaycan, hər ailədən bir qazi qehtisi, o təh qazi deyil. Ondan ata anası da qazi deyil. Onlar maral olaraq qazi deyil. Siz inanılırsız, mən isimlərini çəkməyəcəm, yaxın bir dönəmdə, yəni Yerləri bəlsədə demək ki, yirmi gün olar bir qazi anası intara təşəbbüsdən kurtardıq biz onu. Dəyana bilmir. Ana üçün çox ağır bir məsələdi ki, yani bilməyəm, aklıma gəldikçə, gərçəkləndə çox artıq dərəcədə duyğulanıram. Dediyim kimi, bir ailədən bir qazi çıxmır. Onun anası da qazili. Çünki o ağacını ana iki dəfə artıq yaşayır. O qazimi sədəcə vücudundan öz bədəninlə ilgiləyə, öz moralinlə ilgili əziyyə çəkirsə, bir düşünün ki, ana öz evladını gördüyü zaman hansı hislə keçirir. Bunlar çox ağır bir məsələlədi. Onlara da yönərik çox riabritasyalar eləmək lazımdır. Ondan ilgidi çox çalışmaq lazım. Mən özüm elə bir ailədə böyüdüm üçün, bilirəm, anam hər zaman, yəni, bizdə biraz fərkliydi, utanırdı, gizlədirdi, istəmirdi, hər kəs deyəcək ki, bu uşağı niyə məktəb aparır, bu uşağı niyə insanları çərsində çıxarır. Bu analarda, yəni, fikirləşir ki, mən oğlum qəsə artıq işləyə bilməyəcək, həyat güvencəsi yoxdur, bəlkə alə qura bilməyəcək, həyatda heç bir şey, mən deyir, məsələ, o kriz keçirən ana üçün, isə qısa bir şey danışmaq istəyərim. Dedim ki, nye belə düşündün, sən olmasan o da yaşayabilməz? Deyir elə ona görə dəyandım. Yəni, yaşasa nə olacaq? Mən ona anlayabilməm, mən öldüfdən sonra o necə yaşayacaq? Çünki, gəlçəktən de anası olmasa, o qazimiz həyatda tutunacaq, heç bir şey, çünki əldə tutmur, qolda tutmur, ayaqda tutmur. Çox çətindir. Bunlar ilgili çox şey var. İndan ki, danışdıq çət tema, çox geniş açılır. Yəni ki, bizdə çox şollar lazımdır. Biz bunlar demək ki, çox ölkənin böybə bir rejda var, rejda xatında da çox çox ölər var. Ölkə tuzdan artın azıq var, xəmini tə var. Ölkədə 225 defa çalga indiyə qədər hansının xeyrini deyir, bunlardan alıqsa qövbəyə aldı. Ölkədə çox çolu fontlar yaratlar. Dədiniz çət kondu var, darbada üçəliş kondu var. Aki dəvlət niyələrlərlər alıqdan yıqılan pullarla gəlib qasini yada eləmək. Gələkdir, belədiyə var. Ölkədə icraq strukturlar var, niyələr? Mən Hürmətli Hüseyin Bəyi Bursada, Azarbaycan adına faylətlərin ətləndir. O da bizdə yəni, bizdə yəni, Hürsada Polat Eşimov adına faylətin asılmasında yəni, Hüseyin Bən Hüseyin Bursada Hürsün bir təşkil ediyəm. Polat Eşimov bizim üçün kezal değil, Polat Eşimov şəhid değil Polat bizim üçün çəlmiş bir vajanım çallaş tarixində Azarbaycan dilmədir. ki, bizim də belə bir qenralımız var. O qenral ki, bizim illətin əvvlarları ondan 6 ay qaba bu ölkənin bir teröristü qenralına iktiləyə edirlər. Artıq bizim özümüzü qenralımız var. Dürürləyimiz kola bizim. 3-5-lə təşkil edirəm. Bu durundan bağlı sizin fikirləri zəşidmək edirəm. Akşamınız xeyr olsun Rüfət Məlləyəm Jaləxanı. Sizdərin şəxsinizdə bütün Azərbaycanın öncəliklə şəhid və qazi alələrinin salamlı iləm onların qarşısında baş ayram Allah dən qazilərinize uzun ömür can sarılığı, şəhid alələrinə də Allah onlara rəhmət eləsin, onların ruhu şad olsun və bizim boynumuzun borcudur ki onların ruhunu şad eləyək. Onlar hansı amallarla yetmişlər. Şimdə sizdə də dediniz o az öncə bəfa xarımda söylədi ki, onlar, onların burada o qazilərimizin burada durunu gördükçə, geçətən də insan istər istəməs. Mən də yaşsa elə bir yaşdayam ki, bizim Azərbaycanın o böyük vətəm müharbəsi sonrası bin dokuz, kırk bir, kırk beş sonrası şəhid və qazi alələrin də böyünmüş bir insanım, onu görəmənə çox yaxındı bu mövzu haqqında, həm köylünə xatirələrimi də göz önlə alaraq bir fikir yürütmək istərdim. Və sizdərə sonsuz təşəkkür edərim belə bir son dərəcə aktual mövzunu gündəmə gətirdiyiniz və mənim də fikirimi sizin vasitəniz də seyricilərimizi bildirmətə böyük bir şərəfli iş gördünüz, Allah sizdən razı olsun Rufət mək. Və bu gün mən Bursa'da Türkiyə qazilər və Şəhid alələri vaqfanın başkanı fikri bəyələndə görüşmüş olduğum fikri özdər. O da qıbrıs qazis idi. Bir saat onun dayanda olduğum belə sağ olsun Cahiləx hanım da həmin anda aramışdı. Onun da fikirlərini öyrənmiş olduğum və ümumləşdiribdə öz fikirimi sizdən, sizin vasitənizdən də həm Şəhid qazi alələrin ən həm də Resul müqa işlimiyyətdir nə mələlərin. Türkiyədəki qazilərin şəhidlərin şəhid alələrinə mələrin. O bizim üçün çox mümələmdir. Mən Rufət mələm. Mən qazilərimizin bura gəlməsinin gəlməsindən bir hafta öncədə xəbərim olmuş ki, Bursiya gələcəyələr qazilərimiz. Bəkədə hər gün gedib gəlirdim, gedib gəlirdim, öyrənirdim, də gəlirdim, özün də gedirdim və keçən il maxt aynında onlar gəlmiş oldular. 12 qazilərimiz gəlmişdi Bursiya və qazilərimizin də rəfakatçıları indi, kardeşi, anası, bacısı, atası onlarla bərabər idi. Və sürekli olaraq demək olar ki, hələ, hər zaman biz bəfəxanından bərabər hərəkət edik, isər Bursa da ki, isər də bir arada Ankara da ki, qazilərimizin də yanına gedirik. Və onlar da çox deyirdi ki, Hüseyin Məllin, bizim dərdimizi eşidən yoxdur, bizim dərdimizi eşidən yoxdur. Şimdi buradan kimə deyəsən? Mən indi Azərbaycanda ki, qurumlara bir nəçə dəfə açıqçası təkliflər vermiş ki, burada Azərbaycan dərinəyə adından, məni elə bir sözdər söylədilər ki, açıqçası ikinci dəfə mən zəqdə eləməyə, özümə rəvab bilmədim, kardeşi, mən gücüm çatırsa, aparım məsəl üçün, gücüm çatan köməliyi eləyim, amma bir daha mən o Azərbaycanda bu işlə bağlı qurumlara büracət eləmeyeyim. Kürbədür problemlər oldu. Buradan Azərbaycanı qazilərimizi, təmsil eləyən şəhətlərimizi, ailələrin-təmsil eləyən qurumların bir nəçə dəfə mən müracət elədiyim və son derecə mən bir cevab aldım. Halbuki mən burada yerində hər gün gedib gelməyədə istərdimdə, onlarla və eləyirdimdə, gücüm çatan məsəl üçün, məsəl üçün ki, məlum, köllümüz tar istəyir, tar səsi eşsin, məsəl üçün köllümüz, deyək ki, biri Azərbaycan yemeyi istəyir, şimdi gücümüz çatanından onu təşkil eləmişik biz, gücümüz çatan Azərbaycanlı ailələrin vasitəsi ilə hər ne isə, amma bu fəqli şəkildə olmalıdır, çox təsflər olsun ki, ilgi son derecə yetərsiz oldu, son derecə yetərsiz. Şimdi mən size bir şey söylüyüm, Türkiye'də televizyordan sizlər daimə bütün xalqımız hama görürdə, Türkiye'də qazi və şəyid ailələrinə, məsəl üçün, necə şəyid olunca dövlət rəhbərindən tutmuş, nazirlərindən tutmuş, valisindən tutmuş, belədiyə başkanınə tutmuş, necə bir qazi ailəsinin yanında bulunmaqı bir şərəf hissiyeliyir, onlarla bərabər, onların acıladını paylaşmaq. Mənim belə bir fikirin var, rüfət bəri, ümumiyyətlə bir ulusu, bir milləti, bir vətəni yaşadan onun doğru zamanda doğru qərar almış, necə deyələr komutanlarıdır, bir, iki, onun şəyid və qaziləridir ki, ulus və millət və vətənin onların sayasında mevcutlu. Biz bu gün əgər rahat nəfəs alabilir isə ilk öncə onlara, belkə də atamızdan, anamızdan daha çox, atamızdan tamam dünyaya gəlmişək. Biz ilk öncəli ilə şəyid və qazi ailələr nə, biz borçluyuq və bu borcu da bir insan kimi qatarmalıyıq. Üç, bir də bir, doğru zamanda doğru qərar almış komutanlar, komandirlər, yönəhticilər, iki, şəyid və qazi ailələri, üç, onun aidin insanları. Əgər bu gün, mənim ümətlə belə bir sözüm var müfətbə, əgər bu dünyada bir də nə uşağım, bir də gözləşib varsa, vallaha mən özümü günahkar hissəyirəm ki, bax, mən aidin insan nəyə nəyi sə görməm ki, bax, bax, al bu ki, bu də qə dünyaya qan ağlıyır, hər gönlən. Bir belə aidin, dünyada bir belə aidin insanlar var, bir belə nə bilim nələr var, nələr var, nələr var. Amma qan tökülür, qan tökülür, qan tökülür. Yəni, alim deyirsən, kitab deyirsən, nə qədər, han kimi ağzını assa, nədi dürüstlükdən danışacaq, və təndən danışacaq, baxaq görək, nə iləmişsən ki, bu, nədi, savaşın önünü, bir damla savaşı, bir damla gözləşini olmaması üçün nələr iləmişsən. Böyük bir belə aidin, istəyəm bir söndə, deyəcəm rüfət bə, və mən çox istərdim ki, belə bir təklifi də, biz Azərbaycan Milliməzisi Səviyyəsində gündəmək yatırsa, çox gözəl olardı ki, ümumətlə bu Türkiyədə belə bir şey var, döş nişanı, şəhid atası, şəhid anası deyə, bu, nə deyə, ancaq atası və anası üçün, mən bunu bir niçə ziyalı yoldaşlarımızdan da Azərbaycanda onlar da söyləmişdir ki, çox gözəl bir təklifdir. Türkiyədə var belə bir şey, görüşlərdə onlar da döş nişanla gəlirlər keşi atası və yaxud da şəhid anası. Mənim fikirimcə belə bir gündəmək yatırmək olar ki, Azərbaycanda da Milliməzisi belə bir təklifi irəli sözün hazırlasın, biz bir millət ki, də bilətləri gör götür dünyasıdır, belə bir təklifi dəirləndirməsin. Mələləndirməsin, millələlələt deyir, yəni şeyin mək, amma Türkiyədə şəhid alələlərinə deyib və qanım çox maraqlı bir fakt dedi. Qazi deyil, beləriye müraca deyir ki, mən hansısa səfəri yedimə istirəm. Azərbaycanda belə bir şey var mı ki, çəhid? Yox, Azərbaycanda Milliməzisi, o şəhid aləsinin qaziə, onu şanım belə bilməsinəm bağlı, Azərbaycanda hakim evdində belə siyasi iradə var mı? İstiyirlər bir institut, tadı aktiv olsun. Bəkəsiz deyəsiz ölməkdir, jaləxanım. Sizin illələri millimə dəniyyətin təbliğilə bağlı künəyi görürsünüz. Var mı belə bir iradə? Şöyle qanım, səkəsən üçün dəşiləyəksin. Çox diqqətlə dinlədiyim, həyəcənlə dinlədiyim, əziz və fəxanmı, dəyərli şeyin məlimi. İnanırsız belə direkt damarımda qanım döndü. Siz danışdıqca, biri siz ən dəşətlisi odu ki, Rüfət bəy, bütün bunları, yəni bu sadalanan faqları, ağrı acıları, onlar bilirlər. Sadece və sadecə yerlərində deyil adamlar. Bu adamlarda vətən təsüt keşiyi, bu insanlar da vəzifə məhsulətəyi, bu adamlarda vətən səlqisi yoxdur. Bunlardan biz nə istəyirik? Və mümkün olmayacaq. Bayaq Hüseyin bəy dədi ki, bir insanın gözünün yaxşını qulutma əsləsini belə, bizim o dinimizdə də var. Əgər bir insanın ağlıyırsa, bir insanı azdı, yalavazdı, sən evində rahat yatırsansa, demək sən umumiyyətlə insan deyilsən. Həmin ki, Sövhbət qazilindən gedir, şəhid aləsindən gedir, elə deyidim mi? Siz səsə bilirliyisiz, gözəl dedik və faxamın da gözəl dedik. Bu qazinin təkcə problemi deyil, ağısı deyil. Onun bərabər onun atası, anası, əzizləri, yaxınları, hələ evlatları varsa evlatları. Diya ki, bir ölkədə dəfələrlə görmüşü, bir təyara qazası olur. Aylarlardan bu ailələrdə xüsusə həkimlər var, psixoloji bunları belə deyiklə, reabilitasi eləyirlər. Yoxdur bizdə belə şeylər, deyi isən yaxı qula qardına vururlar, eşitmirlər. Yəni, suyum mələm deyil ki, təklif eləmişəm nə qədər köbu çabaldım. İnanın suyum mələm, ondan on qət artıqını da biz eşidirik. Məsələn, çox belə eybacər durumdur ki, ağırlı və eybacər durumdur ki, çıxırsan şəhərə, bakırsan qarşıbı kəsirlər. Bir əlində kəl tutub, mən qaraba qasiyim və yaxud da ki, mən şiqəstəm, eliləm, yardım eliyim. Yəni, bu azərbaycan adına yaraşar mı bu? Aqı biz danışanda deyirik, bizim mücəfər ordumuz, bizim qalib ordumuz, belib qurur dururq. Amma qalib ordunun, mücəfər ordunun günənləri ayaqda duran əskərinin qazi vəziyyətində bu hala salmaqı. Əbəli, sənin ıxtiyarın yoxdur, belz ifadamı, hənç bir ıxtiyarın yoxdur. Sen bunun məsürlətin daşım alsan, ikincisi də sizin vicdanınız var mı? Bak, buradan sual edirəm. Vicdanınız var mı? Qaldı ki, biz ne inəməliyik? Rüfət bəy, biz sizlərin sayəsində, bak, belə kanalların, belə belişlərin sayəsində, eləcidə mətbaat vasitəsi ilə elimizə düşən fırsətlərdən istifadə edirəm. Biz bunları belə deyikdə, məsürlətə mi cəl beləməliyi deyir ki, yəni onlar boyunlarını qaçırdırlarsa, məsürlətdən qaçırdırlarsa, biz olanı yaxasından əlçəkməli deyik. Səsimizi var oldukça daha qurdan deməliyik ki, eşit edirəm. Bayaq deydiyim misal, bir də təkər edirəm. Sən hansı ixtiyardan, hansı mənəviyyatdan bir çı amputasi olunmuş, artı on amputasi olunmuş adama deyirəm ki, yox, aç, mən bir də bakım. Bəya xudakim, mən çox üzül istəyirəm. Mən bular faktarı, mən bildiğmə görə, buları belə emotsenə deyirəm. Bəya xudakim, Azərbaycanda belə bir mərkəz var, bərfa mərkəzi. Mərkəm orda al ver qedir, rüfət bəyi, mərkəm al ver qedir. Məsələn, kimin adama varsa, kim orda beləz haqq verəcək isə, səni gəndərəcələr deyək ki, Türkiyaya, Antalya, Ora, Bura, İtalya qədər, gədiyədə istirahət elə, yazaylarında istirahət elə. Həm istirahət elə, həm də muhalici al. Yox, sənin imkanı yoxdursa, sən buların bir papanın altından keçə bilməyəcəsən, sən qal, 5 yıl, 10 il qal, baxırsan ki, eyni adamlar qedir, ama kimin imkanı yoxdursa, belə deyədə adamı yoxdursa qalır. Bu qaziya belə münasbət mi olar? Yəni, bizzə sahər bu idi ki, hakimiyyət sinəsnə dövürdükü qazilərimizi yetişirik. Dəmələ, əgər problem varsa, demələ, bu problem köfinlən hədolulmuyor. Əgər qazinin anası intar eləməyə qalkırsa, yəni, bu məsədə ilə bağlı əlaq qədər qurumlar, mən başa düşə bilmirəm, hansı vicdan işlərə sahiblər. Niyə qazinin anası intara qaqmalı? Bu sualsız, sual veril qazinin anasına verilməl deyil. O məsədə ilə bağlı olan qurumlara verilməldir. Əfəq hanım, Türk şəyədə mualcı alan qazinin anası nasibət gedirdir, deyilmək? Bəli, bəli, bəli. Əxşətti, yəni, geri şəydən. Yəni, belə ilə yək, əzi dostlar, bunun bir işlumay müzakiləsi ne ilə yiyirik? Biz bunu özür də yenə qayıdırıcıq. Amma təkliflərimizi verək, nə etmələyik? Vəfəq hanım, sizdən davam ilə yək, sonra yenə Hüseyin Bəydəsin, sonra zaman qasa yenədən Şəyləx hanımın təkliflərinin işi dəziyi sonda. Nə etmələyik? Bak, nə ilə yək? Bizim əlimizdən məsələnmiş mailə çölməsi gəlir. Melyolara. Əlaqədər qurum var. Yaşad fondu yaratdılar. Yaşad fondu nə inəm məşhurdur? Mən bilmirəm şəxsən. Amma onu bilirəm ki, adamlar, adamlar yerlərdə kifak edər, onlara pul yığılır o fondu. O Azərbaycanda bir fondu yaratmışlar. Karna-Viristan mübarizə fondu. Sonra fondunun saydı dağıldı. Orada 163 milyondan artır və s.d. bilimədir nəcə olur. Mən qorxuram ki, bunu da taliyyə edə olam. Buyurun vəfəq hanım, sizə şəxidək. Yaşad fondu haqqında umyətçə bir şey danışmaqdə istəmrəm. Ada yaşad olduğu üçün, amma nəyi yaşadır o da bəlli deyir, gəlçəkdən də. Mövzularımız qazi olduğu üçün, bu yaşad fondu heç bir şein qarşılma vermiş. Mən gəlçə qazilərimiz gördüyü müalicələrin pulu ödənir. Və dediğim kimi, o 200 dolar mən çox nyerivlərmə toxunur, o məsələ. Və s. 200 dolar pul verilir, gedir. Onun dışında bu qazi yatarkenə, durarkenə, psixolojisi necədəyi, manəviyyəti necədəyi bundan ilgili, hiç bir maraqlanmaq yoxdur. Mən təklif eləyərəm ki, keşke Azərbaycanda bir komütə qurulsun. Onun daxilində də qanər hət oluşturulsun. Mən gəlçə qazilərimiz, yəni bu bir il, iki müalicə almaqdan onların o psixolojisi bərp olunacaq deyil. Bəlkə də fiziki məhdudiyyət dəvamlı qalacaqdır. Bir əllə arabasında ya da projizlən hərəkətlərinin dəvam məhtirəcəkdir. Amma psixoloja gəni düzətmək çox uzun illəri onların əllindən alacaq. Onun üçün onlara ruhların arxat olduğu zaman, psixolojular bozulduğu zaman qanər hət yə bir hət yaranılsa, ki, mən özümə pis hissəyirəm, özümdə deyiləm, evdə konflik yaranıf. Yəni, Ankara da da biz birisi Zeynbə Gölü, ananı kırmağa çalışan, dağıtmağa çalışan çox belə sıkıntılar geçirən qazilərimiz oldu. Anında telefonla müraca təlib yanına bir yardımcının gəlməsi sağlanması lazım. Daha sonra bu bir komite qurulduğu zaman bunların təhsilindən ilgili düzdür. Bəzi senin yaşı keçib, təhsil yaşa, amma bir sənət öyrənmək, gələcəkdə evlənəcəkləri zaman evlənin bir çörek pulu götürəcəyək, bir sistem qurulacaq şəkildə bir təhsil sistemi qurulsun. O sənət olabilir ya da başqa bir arşçılıq mı, nəmə onların edə biləcəyək bir sistem qurulsa, daimi onların ya da o əlin evdə heç bir şey eləyə bilmir? Yəni, telefonla zəngil, o komitədən mən evimdə təmzdiye ihtiyacım var, təmzdikçi göndərin ya da marketə gədə bilmirəm, bir yardımcı göndərin mənə market alışverişi eləyib qətirsin. Ki, Türkiyədə o sistem var, Azərbaycanda yoxdur. Çox önəmli şeylərdir. Onları minimum sığındılanı, minimumı əndirəcək bir komitə qurulması lazım. Ki, bunun da başında komitə qurulsa belər üfətbə, bunun altını çizərik söyləyirəm. O qurumun, o komitənin başına vicdan, əksikliyi, mərhəmət duzusu olmayan bir insan gəlirsə, o komitənin anlamı qalmaz. Yəni, onun bir mənası yoxdur. O qurumun başında duran insan çox önəmlidir. Gərçəkləndə, bu yaşat fondu da bax onun üçün, bura Türkiyədə ilgiləndən insanlar az da olsa mərhəmətəyi vicdanı yaxşı olsaydı onların burdakı vəziyyəti bir ayrıcı var. Çünki, buradaki yaşat fondu Azərbaycanda-ki devlət qurumuna elə bir məruzələr eləyir ki, yüksək səviyyədə məni sefələ deyir. Yüksək səviyyədə dəki, mən inanmırım ki, bizim cana prezidentimiz, bu mövzuları bilsə ona duyarsız qalar. Çünki, mən elə hissəyirəm ki, gərçəklən buradaki mövzuları dək, də kimi aktarırlar Azərbaycana, onlar da qazlərimiz orda lüks xəssəhanalarda müalicə gönlərlər. Yəni, mövzunun sadəcə materiyal tərəfindən baxırlar ki, bu da, maalesef, düşük, çox aşağı seviyədə, tədəl ki, düşünmün, burada Suriyyədən gələn qazilərin durumu, bizim Azərbaycan qazilərinin çox qaqqaq yaxışıdır. Bak, bunu əminlikdə söyləyirəm. O Suriyyədən gələn qazilərin, Lübnianda, Kuveytdə, Qatarda yaşayan müsləlmalar o qədər gözəl dəslək verirlər ki, yəni, odalarını hər gündə üçöyün restorandan yəmək gəlir. Bizim qazilərinin yəməklərinin biz özümüz qətlik gördük, Seyinbəy, küflənmiş göyərtiyinə yəmək gəlmiş. Bunu qazi nəcə yəsin? Nətəl yəsin? Üç günlük paketlənmiş streç filmdir, yəmək ya, bu qazi ya, siz onun baş talc etməniz lazım. Biz ona yalvarmalı ki, canım mənim, sən başqa nə istiysən? Diyəri ki, yəsən də bu da yəməsən də. Bu davranışlar bəkədə, inci bir şeydir, bəkədə, əhəmiyyətsiz bir şeydir. Amma inanın ki, çox böyük əhəmiyyəti var bununla. Yəni, düşünmürəm, əhəmiyyətsiz bir şeydir. Çox önəmli bir məhətdir, və fəxalma təkür edən bu məsələləri qaldırıq. Devam edin, buyurun, və fəxalama. Yəni, onlarla nilqi ilə çox məsələr var. Dədiyim kimi, bunların başında həll qətən mərhəmət hissi, vicdan hissi yüksək olan bir insan olsaydı, onların bu deyəqə, heç birində intihara təşəbbüsünə məşhul alır, ki, çox var, yəni, müfət bəy, bunlar isimlərin əbəttəki çəkmək olmaz. Qazilərimizin çox su da bu şeylərin içərsində olublar. Mən qətmişəm, yəni, keçən el, keçən el dəlildə, həli senin çabur keçən el sələr bir neçəyə öncə, sahad üçləmən qəttim klinikəyə çaktım başak şehirə, xəstəxananı tamamilə aynalara qədər qırılmışdı qazi tərəfindən. Gazi də bilmərikə, niyə bunu eləsən, düzdə o qazi ölüm üçün qətmişdə. Amma bu ölüm üçün qətmiş bari onun dəyərdir, mən bari dəyərli bilim, ya pratezini qətir, verilər qazi nələ. Sonra o pratezi düzəhtirmişlər böyük bir filmi öz sürfirmasına. Öz sürfirmaya ödəməyə yapılmıyor və öz sürfirması deyir ki, bize ödəməyə yapılmayıb da fontla deyir ki, gəri bir Azərbaycanda pratez bərpə mərkəzində düzələcək prateziniz. Siz bərpə mərkəzində də bilmirəm, bərkə soruşmuş olarsınız oradaki pratezlər. Yəni, mən iyilərcə istifadə etdiyim üçün, çin işkəncə bir şey. Yəkəcəydən utanmırlarımız qazi ilə bu zürrəftar etməyəm. Siz haqlı dediniz. Əlini vicdanın üstündə qoyan məamur bunu eləməz. Bizdə siyasi problemlər çoxdur, bizdə iksadır problemlər çoxdur. İçtimali minasibətlərdə çox ciddi problemlər. Amma da bu qələr mən düşünmürdüm ki, üçün olmasa bu qaziya, şimdi şəhid alələrinin durumu bəlidir. Oların açısını içindən bərpələməm. Bu qazilər həyatlarını belə deyədir. Yarımcan halda davam etməyəm əzburiyyətində. Əlini vicdanın üstündə bilmirəm. Mən gerçəydən müsürcün durduğu yerdir. Mən təşkür edən bərfaqanla bu faqqları açıldır. Ürün davam edin, sonra təxminə bir 12 də qəbaxtımıza qalır. Hər birimiz bu vaxtdan üst təkivlərimizi iral sürəcəyir. Və faqan mələ, təkliflərinizin davamında sizə işitmək maraq olardı. Nə iləyə, nə iş görək, yenə deyirəm, yenə təkirələyirəm ki, biz bu məsələrinin işitma iləşdirməyəyə öz misiyyəmiz bilirik. Bak, siz nə təklif edir, siz ələlərinin durumu var? Məsələt bəl, mən daimi onlarla bərabör olduğuma görə, də kimin birinci məsələ onların psihologiyasıdır. Bu, beyin sakin olmadığı sürəcə onlar öz ələliklərini, beyinlərində düşüncələrini qəbul etmədir sürəcə. Onlara altından evlər, qızıldan evlərdə yaxtlar da düzəlcək, heç bir bənası yoptu. Çünki, gəlçəkləndə mənim yaxtları sondirəcə. Aşağı seviyədə psihologiyalar da çökmüş seviyədədir. Bizim dürsəyin bələm bərabər burada Üskidar Üniversitesi ilə bağlı bir projəmiz var. Daha, yəni, ən qısa zamandı inşallah gəlçəkləşdirəcəs. Psihologiyaların düzəlməsi bu çox önəmlidir. Ki, bu uzun illər aparacaqdı. Daha sonra da bir komite müddəqə qurulmalı deyil. Yəni, mən ərzə yazım, ərzəm qəssin, harasa qəssin elə deyil. Bu qazinin sistəmi adı familiyasını girdiyi zaman, bilinsin ki, həftənin iki günü bunun evinə təmizlikçi qətməlidir. Həftənin bir günü buryablitasyona qətməlidir. İşte, həftənin bələli günlərin evinə bazarlığı qətməlidir. Ayn, məsələ, üç adə bir sanatoriya qətməlidir. Bu, həstə haqqında, bu qazi öz müracət eləməsin. O qazi haqqında bir komite qurulsun. Hər qazi haqqında geniş məlumat verilsin. Onun əhdyaçları da ora sistemli olaraq gilsin ki, qazi bir telefon açdığında məmur, o qanel hətdə yerləşən məmur, bilsin ki, bu qazinin bugün bu əhdiyacı var. Daha ərzə yazı, kimsə gəlçin qapımda dursun. Yox, mən gedim hansı komitənin qapsında durun. Azərbaycanda mümkündür mü? Çünki, Türkiye'də deyirsiz var. Azərbaycanda mümkündür mü? Azərbaycanda mümkündür mü? Bunu keçələşdirməm mümkündür mü? Və fəxan, siz əla bənizi deyin, sonra məsələ, məsələ, üçüdək. Rüfət bə, azərbaycanın maddi olaraq gücü var. Yətərincə, Türkiye'dən daha da çox gücü var. Baxməm, onu əminlik nə deyirəm. Burada mövzu sələcə vicdanı məmur, məlumək istimlisi olan bir kişi olması lazım. Ayrıq. Buyurun, səyin bəy, sizin əla bənizi eqidək. Rüfət mələm, əgər biz, bak, teknologiyanın belə bir imkanından, biz baxıyla, Türkiye, Bursa, İstanbul, əgər belə bir canlı bağlantı qorub, bir-birimizin səsmizi eşidib, dərdimizi eşidə bilirik səhəm. Nədən, niyə məsələ, qazilərimizin orda səsini eştmək, çox mu zorda? Hə, mənim səsmək eşdiyiz. Aha, oradan qazinin. Baxmə, çox gözəl aklına bir məvzu, bəlkə də gecdə olsa, olsun, gecdə olsa. Bələ bir canlı bağlantı ilə, biz onsuz da təhsiz gedirir vəfəq hanımlar, təsəfirliyim vəfəq hanım, çox şəkildə o iki ayaqı olmayan, özür istəyəm, olsun, iki ayaqı orda, həvdə biz araya gedirik. Bəlkə də o qazilərimiz, anasına mı, hekiməmi demədiyi, istəyə bilmədiyi, vəfəq hanma deyir və yaxud da mənə deyir, ki, bu olsun, seyirək bu işi, özümüzün borcumuz hesab edərik, bu işi yerinə getiririk. Yəni, aktual olaraq, birbaşa qazilərimizin o romatəm qəstəxalasında və yaxud da birbaşa qazilərindən, birbaşa oraya gedincə, bələ bir canlı bağlantı da eləmək, məsə sizdən, səyin bəyi sizdən də vəfəq hanımlarında xarşı eləyəcəm ki, növbəti canlı bağlantımızı birbaşa qazilərini özdindən eləyək, sizin şuturaykınızla. Yəni, bu fiski cəhətdən və yaxud da keni ki, cəhətdən sizin şunun problemi olmazsa, qoy qazilərimizi qoy azərbaycana işsin, qoylar öz dilindən işsin. Mən bilirəm ki, vəfəq hanımda, Hüseyin bəyi de orada yaşayan qazilərdən daim təmasladılar, onların sözlərin deyirlər. Bir də qazilərin öz durumlarını eşidək, son gəlb çattıq, son 5-6 də elə, mən istəyərim, Hüseyin bəyi de eşidək, zaman olsa vəfəq hanım ve Hüseyin bəyi de eşidək şunun da. Teşəkür eləyirəm, teşəkür eləyirəm. Təklif dediniz, əslində qazilərimizin, şəhət ailərimizin probleminlə bağlı döyuləcək qaplar var. Yələ yarattılar yaşatma olduğunu, ancaq onun başında kim durur? Söhbət ondan gedir. Sabaxta yarada hansı bir kamitə, hansı bir təşkilat, başında duracaq adam kim olacaq? Adamlar kim olacaq? Söz konusu bu, məsələ burasındadır. Və bu günləri elini ürəyənə qoyub, vətəni səbən insanlar düşünməlirək ki, siz bu cür münasibət nə? Buna münasibət demək mümkündürsə, siz sabaxtları bizim vətənimizi qoraya əskərlərimizin belə deyikdə, onların hərmiə olan səbqisini vətəni qormaq səbqisini öldürsünüz. Və validirlər artıq başlayacaqlar, artıq mən nəçəsini eşitmişəm, dünyadaqlı evladımı qoymaram, gətsin. Niyə? Çünki dür gözümün qabağında can verir, şiqəsli olub, bu olub, o olub, döyəcəyin bir qapı yox, cevab alacağın bir qapı yox. Yəni dövlətin əslində və ordunu sarsılması deməkdir bu cür münasibət. Bak, o adamlar buna gətirib çıxardır. Buna olaraq başa salmak lazımdır. Mən də deyirəm. Yaransın, nəcə ki, indi Covid pasportunun sistəmə salıblar, sənin adının soyadını görən kimi, vurur oradan çıxır, həm, fılan kəsinin. Vaxini var yoxsa yox, belə de olmalıdır. O qazilərin adı bir bazı adı olmalıdır, elektron bazı yerləşdirəmərdir. Olan klopqanın basan kimi, həmən olanın lazım olan ehtiyacları ödəniləsi problemlər həll olunmalıdır. Yəni də deyirəm. Nə qədər komite yaratsakdır? Başında vicdanlı adamlar olmasa bu mümkün deyir. Mən biraz fərqlə düşünürəm. Yəni, sistem problemlərdir, şöyələk hanım. Və bu sistəmatik həll olunmalıdır. Yəni, bəli belə deyir. Yəni, mən düşünürəm ki, problem daha dərinindədir. Sox təsqlər olsun ki, təsqlər olsun biz canlı yəni sonuna yakınlaşırız. Sonda, vəfəq hanımın və suyum beyin fikirlərini hərəsi bir iki dəyəq olmalan eki də bilərdir vəfəq hanım. Gərşəkdən də mövzu çox dərin və uzun mövzudır. Nə qədər danışsaq, o qədər də azdır. Və ümit varam ki, sizin də verilişinin, dədəri qabartmaqdan qərşək bir hala çevrilmiş olan. Və ümit varıq, biz əlmizdən gəldik, ədər iləmən olalım, səyinbəy olsun və bu Türkiyədə yaşayın xeyrqa, qəzərbacanlar olsun. Əlmizdən gələn bir şeylər edirik. Amma bu sistemi bir hala gəlmədir sürəcə, nəticəsi olmayacaq. Bir yeri doxmuştum edir, bir insanı ehtiyar sahibində balıq verməkdən sə balıq tutmağı örətmək lazımdır. Bunlara daha mübişəyə yandan ziyaret etmək də bir hal dəyişmək. Bunların həyatını düzənə soqmaq lazımdır. Gərkdən də o psixoloji krizinin içerisindən çıxacaq bir sistem lazımdır. O da bizim əlmizdə deyil, biz ancaq təklif ediyə bilərik. O da bizim devlətimizin dırnaq arası çalışmayan millet vəkirlərimizdə ayıhtı. Yəni, ən azı bir dənəsə çıxsın ya. Yəni, bu kadar da deyil. Məncə bir dənə vicdanlı bir millet vəkili çıxıb da bunu iləli süre bilər bu təklifi. İnşallah gözləyək. Gözləyək, gözləyək. Hüseyin bəyi də şu dək. Əgər mümkün olsaydı ki, o qazilərin öncəki halları necə oluqdur və fax hanımın onlarla ilgiləndikdən sonunda onlar necə oluqdur. Əgər bunu mümkün olsaydı mənim söyləməm ayrı onların qazilərin özlərin və yaq da anası və yaq da atası. Onların dili ilə keşqə qalqımız bunu eşidə idi ki, və fax hanımın o ilgisi bəlkə də hiç bir həkimin və yaq da ne bileyim məlhəmin eləmədiyi faydanı və fax hanımın ilgisi eləyibdir bu iş. Ona görəmək öncəli ilə təqrar həm sizdərə bir aktual mevzunu gündəmə gətirdiniz şeyin və sizin vasitəninizdə bütün qalqımızda duysun və fax hanım elə bir misya elə bir iş görü ki onun qazilərimizin özlərinə məhər söyləməm. Onların səs olacaqı Hüseyin bəyi yaxın vaxtlarında mən sizdən də və fax hanımında qazilərin bir başa bağlantısını təşki eləyək onların səs olmaq görürdü. Onların səs olmaq şərəfti bizə qalma təşəkür edirəm bu çabalarına görə özü fiziki cəhətləm problemi yaşasa da gerçəyidən qazilərimizi o şəkildə hər cəhətləm dəstəyoldu. Çox təhsilar olsun ki, biz bu problem haqqında danışırız. Çox təhsilar olsun ki, bizim qazilərimiz o problemi yaşayırlar. Onların sayı 20 dola bilər, 5 dola bilər, 100 dola bilər. Mən məsəl, İstanbul'da nə qədər qazilərimizdən görüştüm. İmkən olmadılardan daha yaxımdan görüşməyiz. Sağ olun ki, siz olanın yanındasınız. Düşündən bu möbzəyə yenə qaydacıyı xər üçünüzdə Örmətli Jaləx Hanım'a, Bəfəl Hanım'a Söyünbəyə təşəktir edirəm. Və cəhəl bağlandımızı buradan bitirirəm və buradan sizin dilinizdən ve qazilərimizin dilinə haqqıdər qurumları müraca edir ki, bu məsələrin kifayət gədər daha geniş migiyyəsdə məsələrin gədər bu problemi həlləriyim. Biz yalnız bu məsələrin işitimə iləşdirəcik. Yəni, qazinin problemi varsa o həllə olunmalıdır. Şəhid aləsinin problemi varsa o həllə olunmalıdır. Yoxsayı, gelip cəmaatdan üç manad, beş manad pul toflamağılan qazilərin aləsinin problemi həllə olunmalıdır. Qazilərimiz Türkiye'də, qardaş ölkədə böyğ qonaq pərbəliyi də qarşılanırlar, orada Bəfəl Hanım kimi qardaşlarımız var. Bu demək deyil ki, dövlət öz qayıqısını olardan çəkimələdir. Sağ olun, sağ olun, Tanrı Bətəmizi Tanrı müddilətimizi qorusun, Tanrı şəhidlərimizin ruhunu şəhid edəsin qazilərinize zansalı biləyilə, bu inkişanlı bağlantın burada müqtədiyirik. Sağ olun, sağ olun. Sağ olasın. Saksınız də, sağ olun. Sağ olun.