 34ste hoofdstuk van Alleen op de Wereld. Deze LibriVox opname is vrij van acteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Alleen op de Wereld door Hector Malau, vertaald door Gerard Keller. 34ste hoofdstuk de familie Driscoll. De klerk, die mij bij mijn ouder zou brengen, was een maagermannetje met een perkament achter grimpelt gezicht. In een zwarte herstelde rok gekleed die blonk van ouderdom en met een witte das. Toen wij buiten waren gekomen, vreef hij zich zo hard stochterlijk in de handen. Dat zijn er vingers en polsen krakten. Toen zetten, hij zijn er benen uit of hij zijn een gelapte lazer van zich wilde werpen. En de neus in de lucht stekend, ademde hij met kracht en herhaaldelijk de mistige lucht in met het zalige voel van iemand die opgesloten is geweest. Hij vindt dat die lucht lekker ruikt, zei de Mattia in het Italiaans. Het mannetje zag ons aan en zonder een woord te spreken, riep hij pst, pst, als of wij een paar honden waren. En dit betekende dat wij hem op de hielen moesten volgen en hem niet uit het oog moesten verliezen. Weldra waren wij in een grote straat gekomen, waar hij het weemelde van wagens en rijtuigen. Hij hield er een aan, waarvan de kutsier, in plaats van op de bok vlak achter zijn paard, hoog boven en achter de kap zat. Later vernam ik dat zulke rijtuigen capsheten. Hij deed ons plaatsnemen in het rijtuig. Dat van voor een open was en door een opening in de kap begon hij een gesprek met de kutsier. Verscheidele malen sprak hij het woord Bachel Green uit. En ik dacht dat dit de naam was van de wijk waar mij naar ouders woonden. Ik wist dat Green in het Engels groen betekende, en dit deed me vermoeden, dat die wijk met vrije bomen was beplant, wat mijn recht aangenaan was. Dat zou dus heel iets anders zijn dan die lelijke sombere straten van Londen, die wij bij onze aankomst door kruist hadden. Het was zeker een mooi huis op een ruimplein, omringt van bomen. Het gesprek tussen onze geleider en de kutsier duurde zeer lang. Nu eens richterde een zich op om door de opening enige inlichtingen aan de kutsier te geven. Dan weder was het deze die van zijn box geen te willen klimmen om door de opening te zeggen, dat hij volstrekt niets begreep van het geen met hem uitduiden. Mathia en ik hadden ons in een hoek teruggedrongen met kapie tussen ons en luisterden naar het gesprek. Het verwondelde me inwendig dat die kutsier ene plaats, zo mooi als Betnell Green, niet kende. Er moesten dus vele van die groene pleinen in Londen zijn. Dat was vreemd, want de oordelen naar het geen wij gezien hadden, zou ik eer gedacht hebben, dat alles met roed was bedekt. Wij reden vrij snel door brede straten, dan door enge straten, dan weder door brede straten. Maar zonder iets om ons heen te onderscheiden. Zo dicht was de nevel, die alles omhulde. Het begon koud te worden en toch voelde wij een belemmering in de ademhaling, als of wij stikken zouden. Als ik zeg wij, bedoel ik Mathia en mij, want onze geleider scheen het weer prettig te vinden. Telkens haalde hij diep adem met wijt geopende mond. Als wilde, hij een grote vooraat lucht in zijn longen opdoen, en nu en dan deed hij weder zijn vingers kraken en rekte hij zijn benen uit. Zou hij jarenlang in een toestand hebben doorgebracht, dat hij zich niet bewegen kon en haast geen adem kon halen. Ondanks de ontroering die zich van mij had meester gemaakt, bij de gedachten, dat ik zo straks over een paar minuten misschien mijn ouders zou omhelzen, mijn vader, mijn moeder, mijn broers en mijn zusters had ik grote lust om de stad eens te zien die wij door reden. Dat was toch mijn stad, mijn vaderland. Maar hoe ik de ogen ook opende, ik zag niets of bijna niets dan de rode gasflammen die in de mist branden als in ene dichter rookwolk. Ter nauwere nood onderscheiden men de lichtende rijtuigen die ons voorbij reden en van tijd tot tijd moest het onze plotseling stilstaan om niet met andere wielen in aanraking te komen of de mensen niet te overrijden die zich op straat verdrongen. Wij reden nog maar altijd voort. Het was al lang geleden, sinds wij Grethe en Gally hadden verlaten en dit versterkte mij in de mening dat mijn ouders buiten woonden. Ongetwijfeld zouden wij wel draven de enge straten in de vrije natuur komen. Daarmaat Tia en ik alkander bij de hand hielden, deed mij de gedachte dat ik mijn ouders zou vinden zijn de hand drukken. Het scheen meedoe dat ik hem moest doen gevoelen dat ik nog altijd zijn vriend was. Op dit oog omlik zelfs meer dan ooit. Maar in plaats van in de vrije natuur te komen reden wij nog engere straten in en hoorden wij het fluiten der locomotiven. Toen verzocht ik Mathia aan onze geleider te vragen of wij niets poelig bij mijn ouders zouden zijn. Het antwoord van Mathia was vanhopend. Hij beweerde dat de klerk van Grethe en Gally gezegd had dat hij nooit in dit dieven kwartier was geweest. Ongetwijfeld moest Mathia zich bedriegen en begreep hij niet wat deze hem had geantwoord. Maar hij hield vol, dat thieves. Het Engelse woord dat de klerk gebruikt had geen andere betekenis had en dat hij daar volkomend zeker van was. Een oog omlik bracht mij dit geheel van mijn stuk. Maar ik dacht bij mijzelf dat zo de klerk bang was voor Dieven. Dit een bewijs was dat wij buiten de stad zouden komen en dat het woord Green achter Bethnoll evengoed van bomen als van het land kon worden gebezegd. Ik deelde die opvatting aan Mathia mede en wij moesten lachen om de vrees van de klerk. Wat waren die mensen die nooit buiten de stad komen, toch dom? Maar niets kondigde de nadering van het veld aan. Was dan ganz engeland, slechts één stad van stenen en slijk, Londen genaamd. Dat slijk drong zelfs in ons rijtuig door en viel in zwarte spatten op ons neerder. Een walgelijke geur omringde ons al geruime tijd. Alles duidde aan dat wij in een zeer armoedige buurt waren. De laatste zeker voor wij te Bethnoll Green kwamen. Het scheen met toe dat wij altijd in dezelfde kring rondreden en van tijd tot tijd liet de koetsier zijn paard stappen als wist hij niet meer waar hij was. Eens klaps heelt hij geheel stil en het raampje in de kep ging weder open. Toen volgde er nogmaals een gesprek of liever een twist tussen koetsier en klerk. Mathia zeiden dat de koetsier weigerde verder te gaan. Omdat hij de weg niet kende. Hij vroeg inlichtingen aan de klerk van Grass and Gally en deze antwoorden weder dat hij nooit in deze dievenwijk was geweest. Ook ik voorstond nu duidelijk het woord thieves. Wij waren blijkbaar hier niet in Bethnoll Green. Wat zou er gebeuren? De twist werd door het openingetje voortgezet en de koetsier en de klerk werden al driftiger en driftiger. Eindelijk gaf de klerk geld aan de koetsier. Die had brommend aandam. Hij steeg uit de kep en riep ons weder met zijn pst, pst. Dit beduidde dat ook wij eruit moesten komen. Daar stonden wij in een slikkerige straat, ten midden van de Dichte Mist. Eén daar winkels was schitterend verlicht en de gasvlammen werden weer kaatsd door spiegels en verguldsel en als cristal geslepen flessen. Het leeg dron door de mist heen tot aan de straatgood. Het was een taperei of zoals de Engelsen het noemden een ginbellis. Een paleis waar men je never verkoopt en allerlei soort van sterke drank gestookt uit de alcohol van koren of beetwortels. Pst, pst, riep onze geleider opnieuw. Met hem traden wij het ginbellis binnen. Wij bedrogen ons bepaald als wij meenden in ene armenwijk te zijn. Nooit had ik zo iets prachtig gezien. Overal spiegels en verguldsel. De toonbank scheen wel van zilver. Evenwel de mensen die voor deze toonbank stonden of tegen de muren of vaten geleund waren in lompend gekleed. Sommigen hadden niet eens schoenen aan hun voeten. Waarmee de zij door het slijkdaar straten en goten gebaggerd hadden en zagen zo zwart of zij met schoensmeer waren bestreken. Dat nog de tijd niet gehad had om te drogen. Op deze gezilver toonbank niet de klerk zich een glas vullen met een wit vocht. Dat lekker rook. En na dit in één teug te hebben geledigd met dezelfde begeerigheid als hij vroeger de lucht had ingeademd. Begon hij een praatje met de man met blote armen die hem bediend had. Het was niet moeilijk te begrijpen dat hij de weg vroeg en Mathia behoefde mij dit niet eens te zeggen. Wederom volgden wij onze geleider op de hielen. Hier was de straat zo smal dat wij ondanks de mist de huizen aan beide zijden konden zien. Boven ons waren touwen gespannen van het ene huis naar het andere en daarop hingen linnegoed en oude kleren. Zeker hing het daar niet om te drogen. Waar gaan wij heen? Ik begon mij ongerust te maken en van tijd tot tijd zag Mathia mij aan. Maar hij deed mij geen enkele vraag. Uit de straat sloegen wij een steegje in dat ons op een klein plein bracht en daarop weder een steegje. De huizen zagen er nog ellendiger uit dan in het kleinste dorpje in Frankrijk. Verschrijdende bestonden slechts uit planken als schaapskooien of stallen. Toch waren het huizen. Vrouwen bloodshoofd en kinderen in lompen zaten op de drempel. Als een vrouwen schemering ons in staat stelde iets beter te zien bespeurde ik dat die vrouwen zeer bleek zagen. Haar lichtblond haren hingen over de schouders. De kinderen waren bijna naakt en de weinige kleren die ze aan het lijf hadden waren lompen. In één der steegjes zagen wij varkens in het stilstaande water de groot vroeten waaruit een walgelijke geur op rees. Onze geleider stond wel draastil. Blijkbaar wist ook hij nu de weg niet meer. Maar op dat ogenblik naderde onze man met een lange blauwe jas aan en een glimmend lederen hoed op en die een half zwart, half witte band om de arm droeg. Een koker hing aan zijn gordel. Het was een polismen. Onze geleider sprak hem aan en wel draag begraven wij ons op weg. Voor gegaan door de polismen. Wij gingen steegjes en porten en kronkelende straten door. En het scheen me toe dat verschrijdende huizen op het punt waren van in te storten. Eindelijk stonden wij stil op een plein waarvan het middenvak uit een moeras bestond. Red Lion Court zei de agent van politie die woorden welke ik er iets meermalend gehoord had betekende de plaats van de rode leeuw, zoals Mathia voor mij vertaalde. Waarom stonden wij stil? Onmogelijk konden wij reeds te Betnell Green zijn. Woonden in dit huis mijn ouders. Maar dan, ik had de tijd niet om over die vragen die in mijn onrustig hart oprezen na te denken. De agent van politie klopte op de deur van een soort van houten loods. En onze geleider bedankte hem. Wij waren dus waar wij wezen moesten. Mathia, die mijn hand niet losgelaten had, drukte die en ik drukte wederkerig de zijnen. Wij begrepen alkander. De angst die zich van mijn hart had meester gemaakt, deed ook het zijne kloppen. Ik was zo ontroerd dat ik niet weet hoe de deur waarop de agent van politie geklopt had geopend werd, maar van het ogenblik af dat wij binnengetreden waren in het grote vertrek dat verlicht werd door een lamp en een groot kolend vuur op het voornuis, heb ik mijn herinnering behouden. Voor dat vuur in een mattestool die de vorm had van een nis waarin ik wel eens heilige beelden had gezien, zat onbewegelijk een grijzaart met een witte baard en een zwarte muts op het hoofd. Tegenover hem, maar aan de andere zijde van de tafel, waren een man en een vrouw gezeten. De man moesten wat veertig jaar zijn. Hij droog een grijsvluwel in jas en hij had een schrander, maar stug voorkomen. Zijn vrouw was vijf of zes jaar jonger. Zij had lange, blonde haren die neerhingen op een wit en zwart geruute doek die zij omgeknoopt had. Haare ogen hadden geen uitdrukking en onverschilligheid of lusteloosheid lach zowel op haar gelaad dat vroeger schoon moest zijn geweest. Als in haar erhouding. Er waren vier kinderen in het vertrek, twee jongens en twee meisjes. Allen blond, van hetzelfde vlasblond als hun moeder. De oudste knap kon ongeveer elf of twaalf jaar zijn. Het jongste, der twee meisjes, was op zijn best drie jaar. Het kroop meer dan het liep. Ik had dit alles met een enkele oog op slag overzien, voordat onze geleider de klerk van Gress en Gally nog had uitgesproken. Wat vertelde hij? Ik hoorde het renouwernood en ik begreep het volstrek niet. Alleen de naam van Driscoll. Mijn naam trof mijn oor. Alle ogen waren gericht op Mathia en mij. Zelfs die van de onbewegelijke Grijsaart. Het kleinste meisje was de enige die haar aandacht schonk aan het kapie. Wie van u bij de Nisremie? Vroeg in het Frans de man in de Grijsvluwel in Jas. Ik deed een stap vooruit. Ik, zei de ik, om hels dan uw vader, mijn jongen. Zo dikwijls ik aan dat ogenblik had gedacht, had ik mij voorgesteld dat een hevige ontroering mij zou aangrijpen en dat ik mijn vader, om de hals zou zijn gevlogen. Maar niets van die aandoening voelde ik in mij. Toch ging ik naar hem toe en om helsde hem. En nu ging hij voort. Dat is uw grootvader, uw moeder, uw broers en uw zusters. Eerst ging ik naar mijn moeder en om helsde haar met beide armen. Zij liet het toe, maar kuste mij niet. Zij zei de slechts een paar woorden tot me. Die ik niet begreep. Geef een hand aan uw grootvader, zeiden mijn vader. Maar voorzichtig, hij is lam. Ik gaf ook een hand aan mijn twee broers en mijn oudste zusje. Ik wilde de jongste in mijn armen nemen. Maar zij was juist bezig om kapie te strelen en wilde niets van mij weten. Terwijl ik van de een naar de ander ging, was ik inwendig verontwaardigd over mijzelf. Hoe was het mogelijk dat ik volstrekt niets gevoelde nu ik eindelijk mijn familie gevonden had. Ik had een vader, ene moeder, broers en zusters en zelfs een grootvader. Ik was in hun midden en ik bleef koud en ongevoelig. Met een koortsachter verlangen had ik dit ogenblik tegemoet gezien. Ik was halfkrankzinnig van blijdschap geweest bij de gedachten dat ook ik een te huis zou hebben. Ouders die ik kon liefhebben en die mij zouden liefhebben. En daar stond ik nu, verlegen en ik keek hen alle nieuwsgierig aan, maar in mijn hart voelde ik niets. Er rees geen woord op dat ik hun kon toevoegen. Was ik dan een monster? Was ik dan niet waard, ouders en broers en zusters te hebben? Als ik mijn ouders in een paleis gevonden had, in plaats van in zulke stulp, zou ik dan niet voor hen die tederheid hebben gevoeld. Die vroeger mijn hart vervulde bij de gedachten aan een vader en een moeder, die ik niet kende. Eén liefde die ik niet aan de dag kon leggen tegen de vader en de moeder, die ik zag. Die gedachten deed mij bijna blozen van schaamte. Ik ging weer naar mijn moeder toe, om hels de haar opnieuw en kusten haar vuurig. Zeker begreep zij niet waaraan zij die opwelling moest toeschrijven. Want in plaats van mijn kussen te beantwoorden, zag zij mij met haar onverschillige blik aan en zijde toen iets tot haar man, mijn vader, waarbij ze even de schouders ophalde. Zij sprak iets dat ik niet verstond, maar dat hem deed lachen. Die onverschilligheid van de ene en dat lachen van de ander deden mijn hart bijna breken. Ik meende dat die tederheid van mijn kant toch niet verdiende zo beantwoord te worden. Maar men liet mij geen tijd om lang aan mijn indrukken toegeven. En die daar vroeg mijn vader naar Mathia Wijzend. Wie is dat? Ik vertelde hem welke banden mij aan Mathia hechten. En ik trachtte in mijn woorden iets in te lassen van de vriendschap die ik van hem ondervond en de dankbaarheid die ik hem verschulderd was. Jawel zeiden mijn vader, hij heeft de wereld eens willen zien. Ik wilde antwoorden, maar Mathia voorkwam me. Juist, dat is het, zeiden hij. En Barbarin, volg mijn vader. Waarom is die niet meegekomen? Ik vertelde hem dat Barbarin dood was en welke in het teleurstelling dit voor mij was. Toen wij te Parijs waren gekomen. Omdat wij te Chavanon van vrouw Barbarin hadden gehoord, dat mijn ouders mij zochten. Mijn vader vertaalde toen voor mijn moeder wat ik gezegd had. En ik meende te verstaan dat zij zeiden dat dit heel goed en wel was. Althans zij gebruikte bij haar galing de woorden wel en goed, die je kende. Waarom was het goed en wel, dat Barbarin dood was? Dat voeg ik met telkens af. Zonder dat ik een antwoord op die vraag kon vinden. Gekent geen Engels? Vroeg mijn vader? Nee, ik ken alleen Frans en ook Italiaans. Dat heb ik geleerd van Den Patron, aan wie Barbarin mij verhuurd had. Vitalis, wist hij dan, Barbarin heeft me zijn naam mede gedeeld. Toen ik voor enige tijd in Frankrijk was om u te zoeken. Maar gezult wel nieuwsgierig zijn om te weten waarom wij 13 jaar lang geen naarsporingen naar u gedaan hebben en plotseling op het denkbeeld zijn gekomen om Barbarin op te zoeken. Ja, heel nieuwsgierig. Dat verzeker ik u, erg nieuwsgierig. Ga dan bij het vuur zitten. Dan zal ik het u vertellen. Bij het binnenkomen had ik mijn harp tegen de wand gezet. Ik legde nu ook mijn rijzak neer en zette mij op de aand gewezen plaats. Maar toen ik mijn beslijkte en natte voeten bij het vuur uitstrekte, speelde mijn grootvader in die richting zonder een woord te spreken. Maar als een ouder kat die neidig wordt dit was genoeg om mij te doen begrijpen dat ik hem hinderte. En ik trok mijn voeten terug. Doe maar of jij het niet merkt, zeiden mijn vader. De oude heeft niet graag dat men zich bij zijn vuur zet. Maar als je het koud hebt, warm u dan. Met hem behoeft men zoveel omslag niet te maken. Het trof me hem zo te horen spreken over een oud man met grijze harem. Ik dacht dat zo men voor iemand ontzag moet hebben. Dit wel was voor iemand als deze. Ik hield dus mijn benen onder mijn stoel. Gezijd onze oudste zoon, zeiden mijn vader. En gewerkt geboren in een jaar nadat ik met uw moedige hoed was. Toen ik haar trouwde, was er een meisje. Die meende dat ik haar ten huwelijk zou vragen en die woedend was. Nu ik een en andere nam en een dodelijke haat opvatten jegens haar die ze als haar een mededinkster beschouden. Om zich te vreken stel zij u juist op de dag dat jij zes maanden oud waard en bracht u naar Frankrijk. Naar Parijs. Waar zij uw tevondeling legde. Wij deden alle mogelijke naasporingen. Maar wij gingen niet naar Parijs. Want wij konden niet denken dat zij zover met u was heen getrokken. Wij vonden u dus niet en meenden dat jij dood en voor altijd voor ons verloren waard. Toen drie maanden geleden die vrouw door een het dodelijke ziekte aangetast op haar sterfbed de waarheid mededeelde. Onverweld begaf ik mij naar Frankrijk. Naar de commissaris van politie van de wijk waarin gij tevondeling waard gelegd. Van hem vernam ik dat gij door een metselaar uit Chavanon waard gevonden. En ik reistte naar Chavanon. Barberin deelde mij mede dat hij, u aan een reizende muzikant, vitales had verhuurd en dat gij met deze door Frankrijk sfeerf. Daar ik niet in Frankrijk kon blijven en vitales opzoeken, droeg ik aan Barberin die taak op en gaf hem het geld. Dat hij nodig had om naar Parijs te komen. Devens verzocht ik hem de rechtsgeleerden aan wie ik mijn zaken in handen had gegeven. De heren Grethe en Gally kennis te geven als hij u gevonden had. Mijn eigen adres gaf ik hem niet omdat wij alleen zwinters in Londen wonen. De zomers doorkruisen wij Engeland en Schotland voor onze handel, want wij zijn reizende kooplui en nemen onze wagens en ons gezin mede. Nu weet je hoe jij teruggevonden bent en hoe gij na dertien jaar weder uwe plaats in ons gezin inneemt. Ik begrijp best dat gij u nog niet geheel thuis voelt. Want gij kent ons nog niet en gij verstaat niet wat wij zeggen. Even min als mijn vrouw en kinderen u kunnen verstaan. Maar ik vertrouw dat dit wel spoedig zal komen en gij u hier wel draag gewennen zult. Zonder twijfel zou ik mij spoedig gewennen. Dat was dan ook natuurlijk want ik was nu bij mijn familie en zij met wie ik voortaan leven zou waren mijn vader, moeder, broers en zusters. Die mooie luijers waren dus bedrog voor vrouw Barberin, voor Lizze, voor vader Akim en voor allen die mij geholpen hadden. Was dit recht ongelukkig? Ik kon voor hen niet doen wat ik mij altijd had voorgesteld. Want reizende kooplui, vooral zij die in zulke stulp woonden, zijn geen rijke mensen. Maar voor mijzelf was dit een vrij onverschillige zaak. Ik had een familie en het was een dwaze kinderdroom van mij geweest te menen dat ik mijn ouders vindende rijk zou worden. Liefde is meer dan rijkdom en aan rijkdom had ik geen behoefte, maar wel aan liefde. Terwijl ik naar het verhaal van mijn vader luisterde en slechts oren en ogen had voor hem, had men de tafels gedekt, borden met blauwe bloemen en op een tennischotel een groot stuk gebrade ossevlees met aardappelen er omheen. Het gehonger jongens vroeg mijn vader aan Mathia en mij. Mathia zeiden niets, maar liet zij een witte tanden zien. Laatten wij dan aan tafel gaan. Voor hij zitten ging schoof hij de stoel van grootvader aan. Toen zette hij zich met de rug naar het vuur en begon het vlees te snijden en gaf ons elk een snee met aardappelen. Hoewel ik niet zo geheel in de vormen was opgevoed of liever of schoon ik in het geheel niet was opgevoed, merkte ik toch op dat mijn broers en mijn oudse zuster meest met de handenaten dat ze de vingers in de saus dopten en ze aflikten zonder dat mijn vader en moeder dit schene op te merken. Wat mijn grootvader betrof de hand die hij tot zijn dienst had ging onophoudelijk van zijn bord naar zijn mond. Toen hij een stukje uit de bevende vingers liet vallen begonnen mijn broers om hem te lachen. Toen het avond eten was gebruikt dacht ik dat wij de avond bij het vuur zouden doorbrengen maar mijn vader zeide dat hij mensen wachten en dat wij naar bed moestend gaan. Toen nam hij ene kaars en bracht ons in een stal die grensde aan het vertrek waar wij gegeten hadden. Daar stonden twee wagens zo als gewoondelijk reisende kooplui gebruiken. Hij opende de deur van één dierwagens en wij zagen daar in twee heerlijke bedden. Daar kunt geslapen. Rust wel. Dat was de ontvangst bij mijn familie. De familie Driscoll Einde van hoofdstuk 34 35ste hoofdstuk van Alleen op de wereld. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders. Alleen op de wereld door Hector Malau vertaald door Gerard Keller 35ste hoofdstuk Eerd uw vader en uw moeder. Bij het heen gaan had mijn vader de kaars achtergelaten maar hij had de deur van de wagen gesloten. Er bleef ons dus niets anders over dan te gaan slapen en dat deden wij ook. Maar zo spoedig mogelijk zonder te blijven praten gelijk wij avonds gewoon waren en zonder alkander de indruk mede te delen die het gebeurde van de dag op ons gemaakt had. Rust wel Remy, Mathia. Rust wel Mathia. Mathia had niet meer lust om te spreken dan ik zelf en hij deed mij genoegen dat hij zweeg. Maar al heeft men geen lust om te praten dan heeft men nog niet altijd lust om te gaan slapen. Toen het licht was uitgegaan was het mij onmogelijk de ogen te sluiten. Ik begon na te denken over al het geen er had plaats gehad en legde mij nu eens op de ene dan op de andere zijde. Terwijl ik lachte pijnzin. Hoorde ik Mathia die de slaaplaats bovende mijne indam eveneens zich telkens omkeren. Ook hij sleep dus niet. Slaap je, vroeg ik op gedemd te toon. Nog niet. Gij hebt toch niets? Nee, niets. Ik voel me in tegendeel heel wel. Maar alles draait om me heen. Het is als of ik nog op zee ben en de wagen op en neer gaat als de golven. Zouden het alleen de gevolgen van zeeziek te zijn. Die Mathia belette te slapen. Waren de gedachten die hem vervulden niet dezelfde als de mijnen. Hij hield genoeg van me en wij waren eens genoeg van geest. Zowel als van hart om te gevoelen wat ik gevoelde. De slaap kwam maar niet en na mate de tijd voorbij ging vermeerderde mijn onbestemde angst. Eerst had ik niet juist de indruk beseft die alles overheerste wat er in mijn hoofd verwacht en nevelachtig omging. Maar nu begon ik te gevoelen dat het vrees was. Vrees voor wat? Ik wist het niet maar vrees was het maar ik was niet bang omdat ik in die wagen lag in midden van die ellendige wijk Bethnal Green. Hoe menige nacht had ik in mijn leven reeds doorgebracht waarin ik niet zo veilig was als hier. Ik was bewust dat geen gevaar mij dreigde en toch was ik beangst hoe meer ik er mij tegen verzette zoveel te minder slaagde ik erin bij gerust te stellen. Het ene uur ging voorbij naar het andere zonder dat ik mijn regenschap kon geven van de tijd want er waren in de omtrek geen klokken die sloegen. Opeens hoorde ik een groot gedruis aan de staldeur die in een andere straat uitkwam als de rode leeuw daar een herhaald geroep met gelijkmatige tussepozen. Drong het schijnsel van hun licht in onze wagen door. Verrast zag ik om mij terwijl Kapie die tegen mijn legersteden lachte slapen oprees en begon te knorren. Ik zag toen dat het schijnsel tot ons doordrong voor een raampje in de wand van onze wagen waar tegen onze slaaplaatsen waren het gemaakt en dat ik bij het naar bed gaan niet gezien had omdat er een gordijn voor hing. Een gedeelte van het raampje kwam uit in de slaapsteden van Mathia het andere gedeelte in de mijne daar ik niet wilde dat Kapie het gehele huis in opschudding zou brengen legde ik de hand op zijn bek en keek naar buiten. Mijn vader was het die in de stal was gekomen en met kracht maar zonder gedruis de stradur had geopend en vervolgens op dezelfde wijze gesloten nadat hij twee mannen had ingelaten die elk een grote zware zak droegen. Hij legde een vinger op zijn mond en wees met de andere hand waarin hij een dievelantaren hield naar de wagen waarin wij lagen. Dit betekende waarschijnlijk dat men geen gedruis moest maken daar wij anders wakker zouden worden. Die bezorgdheid voor ons deed mij goed en ik was op het punt hem toe te roepen dat men zich niet behoefde te ontzien want dat ik niet sleep. Maar daar dan ook Matthia wakker zou worden die naar ik meende in diepe slaap was gedompeld hield ik mij stil mijn vader hield de mannen hun zakken afleggen en ging toen een oogelijk heen om met mijn moeder terug te komen terwijl hij weg was hadden de mannen hunne zakken geopend de een was vol manufacturen en de anderen was bondwerk gebreid goed onderbroeken kousen, handschoenen enzovoorts toen begreep ik wat mij eerst had verwonderd die mannen waren kooplui die hunne waar aan mij naar ouders kwamen brengen mijn vader nam alles stuk voor stuk in handen en bekeek het bij zijn lantaren terwijl mijn moeder met ene schaar de aangehegde papiertjes er afknipte en die in haar zakstak dit kwam mij vreemd voor evenals het uur waarop die verkoop plaats had mij verwonderd gedurende het onderzoek zeiden mijn vader nu en dan op fluisterende toon een paar woorden tot de mannen die de zakken hadden gebracht als ik Engels had gekend zou ik die woorden misschien verstaan hebben maar men verstaat slecht wat men niet begrijpt alleen het woord policemen dat bij haar haling werd gebruikt trof mijn oor nadat de inhoud van de zakken zorgvuldig was bekeken verlieten mij naar ouders en de twee mannen de stal en gingen in huis zeker om af te rekenen toen was alles weder donker om ons heen ik wilde mij diets maken dat al wat ik gezien had heel natuurlijk was maar hoe ik ook mijn best deed ik kon mezelf maar niet overtuigen waarom waren die mensen niet door de deur van de rode leeuw binnengekomen waarom had men op zo fluisterende toon over de politie gesproken als of men bang was buiten te worden gehoord waarom had mij na moeder de briefjes afgeknipt van de stukken goed die zij gekocht had die vragen waren niet geschikt om mij spoedig te doen inslapen en daar ik er geen antwoord op vond tracht de ikse uit mijn geest te verdrijven maar te vergeefs na verloop van enige tijd zag ik weder het schijnsel van hun licht in onze wagen vallen en wederom keek ik door een reed van het gordijn maar ditmaal was het ondanks mijzelfen en tegen mijn wil terwijl ik de eerstemaal meer natuurlijk met opzet had gekeken dan zei de ik tot mezelfen dat ik niet kijken mocht en toch keek ik ik was zeker dat het beter was niet te zien en toch wilde ik zien mijn vader en moeder waren alleen terwijl mijn moeder snel twee pakken maakte van de artikelen die men had neergelegd veegde mijn vader een hoek van de stalschoon onder het droge zand dat hij met krachtige vegen met de bezin opzij de schoof werd weldra een luik zichtbaar hij lichte het op mijn moeder was intussen gereed gekomen met het vullen en toebinden de twee zakken en hij daalde ermeden in een kelder waarvan ik de diepte niet zien kon terwijl mijn moeder hem bij lichte met de lantaaren toen de twee pakken geborgen waren kwam mijn vader weder te voorschijn sloot het luik en veegde weder het zand er overheen toen hij dit gedaan had was het onmogelijk de ingang van de kelder te bespuren over het zand strooiden zij weder enig hoor waar mede de vloer van de stal bedekt was toen gingen zij heen op het oogmelijk dat zij zonder gedruis de deur sloten kwam het mij voor dat ik matia zich hoorde bewegen het was alsof hij zijn hoofd op zijn kussen legde had hij ook gezien wat er gebeurd was ik durfde het hem niet vragen het was geen onbestemde vrees meer die mij vervulden ik wist tans waarom ik zo angstig de moeder was van het hoofd tot de voeten brak mij het koude zweet uit zo bleef ik de ganze nacht liggen een haan in de buurt kondigde het aanbreken van de dag aan eerst toen viel ik in slaap maar het was ene zware koortsachtige slaap volakelige droombeelden die mij met schrik en angst vervulden het piepen van scharnieren deed mij ontwaken en de deur van onze wagen werd geopend maar daar ik mij verbeelde dat het mijn vader was die ons kwam zeggen dat het tijd was om op te staan sloot ik de ogen om hem niet te zien het is uw broer, zei de Matthia die ons bevrijde kwam hij is alweg ook wij stonden op Matthia vroeg mij niet of ik goed geslapen had en ook ik vroeg hem niets toen hij mij op zeker ogenblik aanzag wende ik de ogen af wij moesten naar de keuken maar mijn vader en moeder waren er niet mijn grootvader zat in zijn leunstoel als of hij er niet uit was geweest zei dat de vorige dag en mijn oudste zuster die Annie heten maakte de tafelschoon terwijl mijn oudste broer Ellen het vertrek aanveegde ik ging naar hen toe om hun een hand te geven maar ze gingen voort met hun arbeid zonder mij te antwoorden ik ging toen naar mijn grootvader maar deze liet mij niet bij zich komen en even als de vorige dag speelde hij naar mijn kant wat mij terug deed Kerem vraag eens hoe laat ik mijn vader en moeder zal zien zei de ik tot Mathia Mathia deed wat ik hem verzocht en toen mijn grootvader Engels hoorde spreken scheen hij wat vriendelijker te worden zijn gezicht verloor iets van die akelige strakheid en hij antwoorden wat zegt hij, vroeg ik dat uw vader de gantse dag uit is dat uw moeder slaapt en dat wij kunnen gaan wandelen heeft hij niets meer gezegd vroeg ik daar mij dit veel korter toeschen dan het geen de grijzart gesproken had Mathia scheen een weinig verlegen ik weet niet of ik het andere wel goed heb begrepen zeg mij maar wat je begrepen hebt het kwam me voor dat hij zeide dat als wij onze kans konden waarnemen in de stad wij die niet moesten voorbij laten gaan en toen voegde hij erbij en dit weet ik zeker onthoud dit men moet leven ten koste van de onnozelen zeker gisteren mijn grootvader wat Mathia mij uitlegde want bij de laatste woorden maakte hij met de hand die niet lamb was een beweging als of hij iets in zijn zak stak en hij knipte daarbij met de ogen laat ons heen gaan zeiden ik tot Mathia twee of drie uren lang zwier van wij in de omtrek van de rode leeuw wij durfden ons niet ver verwijderen uit vrees dat wij de weg niet meer zouden vinden bij dag ligt scheen Betnell Green mij nog vreeselijker toe dan toen wij het in de schemering hadden gezien de huizen zowel als de mensen hadden alle ellendigst voorkomen wij keken Mathia zowel als ik maar wij zeiden niets tegen Alcander telkens langs dezelfde weg terugkerende kwamen wij eindelijk weder op het pleintje voor de rode leeuw en traden in huis mijn moeder had haar kamer verlaten op de drempel zag ik haar reeds met het hoofd rustend op de tafel ik verbeelde mij dat zij ziek was en ik ging naar haar toe om haar een kust te geven want met haar praten kon ik niet ik sloog mijn armen om haar hals zij richtte het hoofd op dat op haar schouders bengelde en zag mij aan maar blijkbaar zonder mij te zien toen rook ik de lucht van je never die haar adem mij in het gezicht blies ik denkste terug en zij liet het hoofd weder zinken op haar armen die op tafel lagen uitgestrekt Jin zijde mijn grootvader en hij zag mij kindigend aan terwijl hij enige woorden sprak die ik niet verstond eerst bleef ik onbeweegelijk als versteen staan toen weerp ik een blik op matia wie eveneens de tranen in de ogen stonden ik gaf een wenk en weder gingen wij heen lange tijd liepen wij naast Alcander voort Alcanders hand vasthoudende maar zonder een woord te spreken en zonder te weten waar wij heen gingen waar wilt je naartoe vroeg matia met zekere onrust ik weet het niet maar de ene of andere plek waar wij samen kunnen praten ik heb u iets te zeggen en hier onder al die mensen kan ik dat niet doen toen ik nog overvelden en door bossensweef had ik dan ook op het voorbeeld van Vitalis mij gewend om nooit iets van enig belang te zeggen wanneer wij ons in ene straat van ene stad of dorp bevonden als ik mensen om mij heen zag kon ik nooit goed mijn gedachten bij Alcander houden nu wilde ik met matia ernstig spreken en wel weten wat ik zei de op het ogenblik dat matia mij de vraag deed waren wij in ene straat gekomen breder dan de stegen waar wij tot hier toe hadden rondgeduld ik meende aan het einde van die straat bomen te bespeuren misschien was daar wel de vrije natuur wij volgden die richting het was de vrije natuur niet maar een zeer groot park met uitgestrekte grasvelden en hier en daar groepjes jongebomen hier waren wij waar wij wezen moesten om samen te praten mijn besluit was genomen en ik wist wat ik zeggen wilde gewet dat ik veel van u houdt mijn beste matia zeiden ik tot mijn makker zodra wij op een afgelegen schaduwrijk plekje ons hadden neergezet en gewet ook wel dat ik uit vriendschap u gevraagd heb om met me naar mijn ouders te gaan je zult dus niet aan mijn vriendschap twijfelen wat ik ook vragen mocht wat een domme vraag zeiden hij terwijl hij pogte te glimlachen je wilt lachen opdat ik niet bedroefd zou zijn maar het doet er niet toe of ik bedroefd ben bij wie kan ik weenen als het niet bij u is en mijn armen om matia heen slaande barste ik in tranen los nooit had ik mij zo ongelukkig gevoeld als ik alleen was te midden van die grote woelige wereld toen ik uitgeweend had trachten ik wederbedaard te worden ik had matia niet in dit park gebracht om mij door hem te doen beklagen het was niet voor mij maar voor hem dat ik erheen gegaan was matia zeiden ik jij moet heen gaan jij moet naar Frankrijk terugkeren u verlaten? nooit ik wist vooruit dat ik dit antwoord van je krijgen zou en ik ben gelukkig dit verzeker ik je dat jij mij nooit wilt verlaten maar toch moet het gemoed naar Frankrijk of naar Italië of ergens anders heen gaan maar niet in Engeland blijven en jij dan waar wilt jij heen gaan waar zullen wij samen heen gaan ik? ik moet hier blijven te Londen bij mijn familie het is immers mijn plicht om bij mijn ouders te blijven neem het geld dat wij over hebben en vertrek zeg dat niet Remy als er iemand heen moet gaan dan zijn het gij het ongetwijfeld waarom? omdat hij voldoorde de zin niet maar wende de ogen af voor mijn forsende blik matia zeg eens oprecht zonder mij te ontzien en zonder vrees ge hebt vannacht niet geslapen? heb je wat gezien? hij hield de ogen neergeslagen en met gedempte stem zeiden hij ik sliep niet wat heb jij gezien? alles en wat heb jij begrepen? dat men goed bracht dat men niet gekocht had uw vader heeft die mensen beknord dat zij aan de stal geklopt hadden in plaats van op zijn huisdeur en toen zeiden ze dat zij in het oog werden gehouden door agenten van politie zie je nu wel dat gij hier vandaan moet als ik hier vandaan moet moet gij ook weg het is voor den één even min goed als voor de ander toen ik u vroeg om met mij mee te gaan meende ik naar het geen vrouw barbarin mij had gezegd en ook naar mijn voorgevoel dat mijn ouders ons allebei konden doen onderwijzen en dat wij niet van opkander behoeften te scheiden maar het is nu geheel anders gesteld mijn droom was een droom wij moeten dus van elkaar nooit luister matia begrijp me goed en maak mij niet ongelukkiger dan ik ben als wij te parijs garofolie hadden ontmoet en deze had u weer bij zich genomen dan zou gij niet gewild hebben dat ik bij u bleef en wat ik tans tot u zeg zou het gij dan tot mij gezegd hebben hij gaf geen antwoord is het waar of niet na een ogenblik te hebben nagedacht zeiden hij luister nu eens op uur beurt toen gij mij te schaven ongesproken hebt van uw familie deed mij dit veel verdriet ik had mij gelukkig moeten gevoelen dat ik wist dat gij uw ouders zou terugvinden en het speedt mij in tegendeel in plaats van aan uur vreugde en uw geluk te denken heb ik slechts aan mijzelfen gedacht ik dacht bij mijzelfen dat als gij broers en zusters had gij die zou het lief hebben en meer misschien dan mij rijke broers en zusters die goed waren opgevoed veel wisten mooie jonge heren en jonge je vrouwen en ik was jaloers van hem dit moet gij weten dat is de waarheid die ik u bekend en waarvoor ik vergiffen is vraag als gij zulke slechte gedachten vergeven kunt oh matia zeg dat gij mij vergeeft van ganse harte ik heb uw verdriet wel opgemerkt maar ik neem het u niet kwalijk omdat gij zo'n goed hart hebt gemoed over hem die slecht zijn niet zo goed denken en ik ben slecht geweest maar als gij mij vergeeft omdat gij goed zei ik vergeef niet omdat ik slecht ben gij weet nog niet alles ik dacht bij mezelf ik ga met hem naar Engeland omdat ik het land wel eens zien wil maar als hij gelukkig zal zijn heel gelukkig dan ga ik heen en zonder ergens op te houden reis ik naar Luka om Cristina te omhelzen maar in plaats van rijk en gelukkig zoals we geloofden dat gij woorden zoud zijt gij nu niet rijk en in ieder geval zijt gij niet wat gij gedacht had te zullen wezen daarom moet ik nu ook niet heen gaan maar mijn goede makker mijn remie moet ik gezelschap houden hij is mijn vriend mijn broeder met die woorden greep hij mijn hand terwijl tranen in zijn ogen welden maar zij waren nog heeter en bitter dan de tranen die ik gestort had hoe aangedaan ik ook was mijn besluit liet ik daarom niet varen gij moet heen gij moet naar Frankrijk terugkeren om daar listen te bezoeken vader Akim en vrouw Barberim en al mijn vrienden en hun mededelen waarom ik niet doe wat ik wilde wat ik mij voorstelde en wat ik hun beloofd heb gij zult hun zeggen dat mijn ouders niet rijk zijn zoals wij geloofd hadden en dit zal voldoende zijn voor mijn verontschuldiging gij begrijpt het nu niet waar? gij zegt niet rijk dit verklaart alles het is geen schande niet rijk te zijn het is niet omdat zij niet rijk zijn dat gij mij wilt heen doen gaan daarom ga ik dan ook niet heen matia ik smeek u voor meer dan mijn verdriet niet gij ziet hoe groot het reeds is oh ik wil u niet dwingen om mij iets te zeggen waarover gij u schaamt ik ben niet slim ik ben niet verstandig maar zo ik al niet begrijp wat tot mijn hersens moet kunnen doordringen ik gevoel toch wat mij hier treft hij legt erbij die woorden zijn hand op het hart het is niet omdat uw ouders arm zijn dat gij mij wilt doen vertrekken het is niet omdat zij mij niet kunnen voelen want ik zou hun niet tot last zijn ik zou voor hen werken maar het is omdat na het geen gevernacht gezien hebt gij bang voor mij zei matia zegt dat niet gij zei bang dat ook ik de briefjes zal moeten afknippen van de waarom die niet gekocht zijn oh zwijgt toch matia mijn beste matia zwijgt toch en ik bedekte met beide handen mijn gelaad dat rood was van schaamte wel nu zo gij niet bang voor mij zei ging matia voort u en daarom zeg ik laten wij samen heen gaan laat ons naar Frankrijk terugkeren om vrouw barbarin en Lizze en uwe vrienden op te zoeken dat is onmogelijk mijn ouders zijn voor u niets gij zei het hun niets verschuldigd maar voor mij zijn zij mijn ouders en ik moet bij hen blijven uwe ouders die oude lamme man uw grootvader die vrouw die over de tafel lag uwe moeder ik sprong op en tansbevende en niet meer als een verzoek riep ik uit zwijg matia spreek zo niet ik verbiet het u is mijn grootvader het is mijn moeder van wie gij spreekt ik moet eerbied en liefde voor hen hebben dat moet gen als zij werkelijk uw ouders waren maar als het nog uw grootvader nog uw vader nog uw moeder is dan behoeft gij hen niet te ere en liefde hebben heb gij dan het verhaal van mijn vader niet gehoord wat bewijst dat verhaal zij hebben een kind verloren van uw leeftijd zij hebben het laten zoeken en zij hebben er een gevonden van dezelfde ouderdom als zij verloren hadden dat is al gij vergeet dat het kind het welk men hun ontstolen heeft de vondeling is gelegd in de avenu de breutuel en dat ik in dezelfde straat op dezelfde dag gevonden werd als dat kind werd verloren waarom zouden niet twee kinder op dezelfde dag in dezelfde straat de vondeling zijn gelegd waarom zouden commissaris van politie zich niet kunnen vergist hebben toen hij driskel naar chavanon zond dat is mogelijk dat is altijd waas misschien wat ik zeg wat ik trachten betogen schijnt misschien onmogelijk maar alleen omdat ik het verkeerd zeg en verkeerd uitleg omdat ik een dom schepsel ben een ander zou het beter weten uit te leggen en dan zou het zeer verklaarbaar zijn ik ben dwaas maar niet mijn denkbeeld dat is al helaas nee dat is niet al dan moet gij ook in aanmerking nemen dat gij nog op uw vader nog op uw moeder gelijkt en dat gij geen blonde haren hebt als uw broers en zusters die allen allen zonder uitzondering dezelfde kleur van haar hebben waarom zou het gij dan ook niet zulk haar hebben van de andere zijden is er nog een zeer zonderlinge zaak hoe hebben mensen die niet rijk zijn zoveel geld kunnen uitgeven om hun kind terug te vinden om al deze redenen zijt gij naar mijn overtuiging geen driskel ik weet wel dat ik dom ben dat heeft men altijd gezegd maar dat is de schuld van mijn hoofd gij zijt geen driskel en gij moet niet bij de driskels blijven als gij nochtans bij hen blijven wilt dan blijf ik bij u maar gij moet aan vrouw barbarin verzoeken ons te schrijven als wij haar brief zullen ontvangen hebben kunt gij hem die zich uvader noemt onder vragen en dan zullen wij wat meer licht krijgen in deze zaak tot zolang verlaat ik u niet en blijf ik bij u ondanks uzelfen als ze gewerkt moet worden zullen wij samenwerken als men Mathia weder eens op zijn hoofd sloeg hij lag te treurig dat zou zoveel pijn niet doen men voelt de klappen niet die men ter wille van een vriend bekomt einde van hoofdstuk 35 36ste hoofdstuk van alleen op de wereld deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders alleen op de wereld door Hector Malo vertaald door Gerard Keller 36ste hoofdstuk Kapie op de slechte weg eerst tegen het vallen van de avond keerden wij in de rode leeuw terug de gehele dag bleven wij in het vrije park wandelen en praten nadat wij ontbeten hadden met een stuk brood dat wij hadden gekocht mijn vader was thuisgekomen en mijn moeder stond overeind hij nog zei maakte enige opmerking over onze lange wandeling eerst na het avond eten zeiden mijn vader dat hij een woord met ons beiden Mathia en mij wilde spreken en hij liet ons een grote schoorsteen komen waarop de oude man begon te brommen daar hij blijkbaar aan zijn plaats bij de haard gehecht was vertel me nu eens hoge in Frankrijk aan de kostzijd gekomen sprak mijn vader ik vertelde hem wat hij vroeg dus zijt hij nooit bang geweest dat gey van honger nooit niet alleen hebben wij in ons onderhoud kunnen voorzien maar wij hebben ook nog zoveel overgehouden dat wij ene koel konden kopen zei de Mathia vrijmoedig en op zijn beurt vertelde hij hoe wij aan onze koel gekomen waren dus hebt gey wezenlijk talent vroeg mijn vader wat hij kunt ik nam mijn harp en speelde een lied maar niet het napolitaanse heel goed, heel goed en wat kan Mathia deze speelde eerst een deuntje op de viol en daarna op de horen dit verwierf vooral de bijval der kinderen die in een kring om ons heengeschaard naar ons stonden te luisteren en Kapi vroeg mijn vader waar speelt hij op ik denk niet dat gey alleen voor uw plezier die hond met u medeneemt hij moet minstens in staat zijn om zijn eigen kost te verdienen ik was trots op de talenten van Kapi niet alleen om hem zelfen maar ook om vitalis ik liet hem enige kunstjes doen als gewoondelijk vonden de kinderen dit weder alleraardigst en werd hij luiden toegejuicht maar die hond is een fortuin zijde mijn vader ik beantwoorde dat compliment met een lofrede op Kapi en verzekerde hem dat hij in korte tijd alles kon leren wat men wilde ook dingen die men gewoondelijk niet van een hond ziet mijn vader vertaalde die woorden in het Engels en hij schener enige woorden bij te voegen die ik niet verstond maar die allen deden lachen mijn moeder zowel als de kinderen en ook mijn grootvader die bij herhaling met de ogen knipte en uitriep a find dog wat betekende een mooie hond maar Kapi was er niet trots op nu dit het geval is vervolgde mijn vader wil ik u een voorstel doen maar eerst moet ik weten of Mathia in Engeland wil blijven en of hij bij ons zijn intrek wil nemen ik wens bij Remi te blijven antwoorden Mathia die veel slimmer was dan hij wel deed schijnen en ook dan hij zelf wel wist waar Remi gaat daar ga ik ook mijn vader die niet gister kon wat er met dat antwoord bedoeld werd scheen er mee te vreden als de zaken zo gesteld zijn kom ik op mijn voorstel terug wij zijn niet rijk en wij werken allen om aan de kost te komen des zomers doorkruisen wij Engeland en mijn kinderen gaan onze koopaar aanbieden aan de mensen die zich de moeite niet willen geven om tot ons te komen maar swinters hebben wij niet veel te doen zolang wij te Londen zijn zullen Remi en Mathia muziek maken op straat en ik twijfel er niet aan of zij zullen goed geld verdienen vooral tegen kersttijd bij de zogenaamde weights of nachtwaken maar daar wij niets moeten verloren laten gaan zal Capi voorstellingen geven met Ellen en Net Capi kan alleen zijn kunstjes vertonen met ons zijde ik levendig want het beviel me volstrekt niet dat ik van hem zou moeten scheiden hij zal het wel leren met Ellen en Net wees maar gerust hervatten mijn vader en door ons zo te verdelen verdienen wij veel meer maar ik verzeker u dat hij niets goed zal doen en bovendien zullen Mathia en ik minder verdienen met Capi bij ons zullen wij veel beter zaken maken het is genoeg zijde mijn vader als ik eens iets gezegd heb moet dit er stond gebeuren dat is zo de regel van mijn huis en ik verlang dat ge u daar aan onderwerpt even als al de anderen ik mocht niets meer zeggen en ik zijde ook niets meer maar ik dacht bij mezelfen dat mijn mooie dromen voor Capi even treurig zou de eindigen als voor mijzelfen wij zouden dus gescheiden worden welke treurig lot voor hem en voor mij wij gingen nu naar onze wagen om ons te rust te leggen maar tans sloot mijn vader de deur niet af toen ik mij te rusten legde kwam Mathia die langer bezig was geweest om zich te ontkleden bij mij en fluisterde me op gedempte toon toe gemerkt dat hij die zich uw vader noemt niet alleen kinderen wil hebben die voor hem werken maar ook honden kan dat uw ogen nog niet openen morgen schrijven wij aan vrouw Barberin maar de andere dag moest ik Capi zijn les leren ik nam hem in mijn armen en zachtjes terwijl ik hem liefkoosten en kusten vooral op zijn snuit vertelde ik hem wat ik van hem verwachte het arme dier keek mij aan en luisterde aan dachtig toe toen ik het touw aan Ellen in de hand gaf herhaalde ik mijn les en Capi was zo verstandig zo leersaam dat hij mijn twee broers volgde wel heel neerslachtig maar toch zonder zich te verzetten wat Mathia en mij betreft mijn vader wilde zelf ons in een gedeelte der stad brengen waar wij kans hadden goede zaken te doen en wij door kruisten in heel Londen om in ene wijk te komen waar fraaie huizen stonden met grote deuren en straten met tuinen voor de gebouwen in die prachtige straten zag men geen arme mensen meer in lompend gehuld en met hongerige gezichten maar schone dames met prachtige toiletten rijtuigen met beschilderde panelen die blonken als spiegels en mooie paarden die gemend werden door dikke grote koetsiers met gepoelde prijken eerst laat keerden wij in de rode leeuw terug want de afstand is groot tussen West End en Battle Green en ik was recht blij Capi weer te zien wel wat best lijkt en vrolijk ik was zo in mijn schik toen ik hem weer zag dat ik hem ter stond met mijn droge hand afreef en hem in mijn schapen wacht wikkelde en in mijn bed legde wie de gelukkigste van ons beide was hij of ik zou ik moeilijk kunnen zeggen zo leefden wij enige dagen desmorgens vroeg vingen wij uit en desavonds laat keerden we terug na al onze stukjes te hebben gespeeld nu eens in de ene buurt dan in de andere terwijl van zijn kant Capi voorstellingen ging geven onder leiding van Ellen en Net maar op een avond zeiden mijn vader ik de volgende morgen Capi met mij zou kunnen nemen daar hij Ellen en Net thuis zou houden dat deed ons veel plezier en Mathia en ik namen ons voor dat wij die dag zulke goede somgels zouden thuis brengen dat men hem ons voortaan altijd zou meegeven wij moest hem Capi weder voor ons winnen en wij zouden dus geen moeite ontzien desmorgens maakten wij hem dus zo mooi mogelijk en na het ontbijt begraven wij ons op weg naar die buurt waar wij bij ondervinding wisten dat het geacht de publiek het mildst was wij moesten daar toe geheel London van het Oosten naar het Westen doorsteken door Old Street Holborn ongelukkig voor ons en zeer nadelig voor onze onderneming trok de mist die al twee dagen duurde maar niet op de lucht of wat men in London de lucht noemt bestond uit een oranje-achtige nevel en in de straten hing een soort van grijzendamp die beletten dat men verder de reden voor zich uit kon zien de mensen zouden dus hun huis niet uitkomen en zo men ons al kon horen men zou Kapi niet zien er was dus niet veel kans op een goede dag en Mathia verwenste de mist die aakelige vok zonder te gissen maar in de dienst hij een ogenblik later aan ons alle drie bewijzen zou wij stapten stevig door en Hilden Kapi vlak achter ons een woord dat ik hem van tijd tot tijd toevoegde was daartoe meer voldoende dan de stevigste ketting zo kwamen wij in Holborn dat hij weet een der drukste straten van London is waarin men de meeste winkels vindt opeens ontdekte ik dat Kapi ons niet meer volgde wat was er met hem gebeurd dit was iets heel buiten gewoons ik stond stil om hem op te wachten vat de post op de hoek van een het warstraat en vloot zachtjes want ik kon niet ver van mij afzien ik was al bang dat hij gestodend zou zijn toen hij plotseling bij mij stond met een paar volle kousen in zijn bek hij zette kwispels taartend de poten tegen mij knieën brood mij de kousen aan en scheen me te verzoeken dat ik die zou aannemen hij scheen er zeer mede in zijn schik als of hij één zijn er mooiste toeren had vertoond en nu mij naar goedkeuring verwachten dit had slechts een ogenlijk geduurd toen eens klaps matia de kousen met de ene hand greep en met de andere mij voortrok laten we gauw voortgaan maar zonder hard te lopen fluisterde hij eerst na enige minuten gaf hij mij de verklaring van die vlucht evenals gij zeiden hij vroeg ik me af waar dat paar kousend vandaan kwam toen ik een man hoorde uitroppen waar is de dief de dief dit vatge was kapie als er niet zo'n zware mist hing zouden wij als dieven zijn gepakt ik begreep het nog niet best een ogenlijk stond ik als verbijsterd zij hadden een dief gemaakt van mijn goeden eerlijke kapie laten wij naar huis gaan zei ik tot matia en bond kapie aan een touw matia zei de geen woord en wij keerden zo snel mogelijk naar de rode leeuw terug vader moeder en de kinderen zaten om de tafel en waren bezig om de manufacturen te vallen ik weerp het paar kousen op tafel waarover Ellen en Ned hartelijk begonnen te lachen daar is een paar kousen zeiden ik dat kapie gestoden heeft want men heeft een dief van hem gemaakt ik hoop dat het maar voor de aardigheid was ik beefde terwijl ik dit zeiden maar nooit had ik me zo vast beradend gevoeld en als het eens niet voor de aardigheid was zeiden mijn vader wat zou het gedan doen zeg tot eens dan zou ik kapie een touw om de hals binden en hem in de Themes verdrinken ik wil niet dat kapie een dief wordt als ik zelf een dief worden wil als ik dacht dat dit me overkomen moest zou ik me tegelijk met hem gaan verdrinken mijn vader zag mij dreigend aan en maakte een beweging of hij me wilde vermoorden zijn oogend kwamen bijna uit de kassen maar ik sloeg de mijne niet neer nam zijn gelaad weder de gewone uitdrukking aan gehaapt gelijk zeiden hij, het was maar voor de aardigheid opdat het niet meer gebeuren zal kapie voortaan alleen met u uitgaan einde van hoofdstuk 36 37ste hoofdstuk van alleen op de wereld deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Marcel Koenders alleen op de wereld door Hector Marlowe vertaald door Gerard Keller 37ste hoofdstuk de mooie luijers waren bedrog wat ik ook gedaan had om goede vrienden met mijn broeders net en Ellen te worden zij hadden mij altijd neidig van zich gestoten en alles wat ik voor hen had willen doen hadden zij geweigerd blijkbaar was ik in hun oog geen broer van hen na, het gebeurde met kapie werd onze verhouding zuiverder aangegeven wel niet met woorden want ik kon mij niet gemakkelijk in het Engels uitdrukken maar door enige duidelijke gebaren waarbij de mijne vuisten ene voornamenrol speelden graf ik hun te kennen dat zo zij het minste tegen het kapie ondernamen ze met mij te doen zouden hebben om hem te verdedigen of te vreken nu ik geen broers had wilde ik toch zusters hebben maar Annie de oudste betoonde mij al niet meer genegenheid dan haar broers evenals zij beantwoorden zij elke poging tot toenadering met stuursheid en geen dag ging er voorbij zonder dat zij mij enige streek speelde waarin zij dit moet ik herkennen zeer verwas door Ellen en net afgestoten en afgestoten ook door Annie bleef mij niets dan de kleine Kate die pas 3 jaar oud was en dus te jong om met haar broers en zusters samen te spannen zij liet zich dan ook door mij liefkozen eerst omdat ik kapie kuntjes voor haar liet doen en later toen ik kapie weder terugkreeg omdat ik haar koekjes sinnesappelen en andere lekkernijen gaf die ik kreeg van de kinderen als ze met een heel voornaam gezichtje riepen voor de hond sinnesappelen aan een hond te geven was niet heel verstandig maar ik nam ze dankbaar aan want op die wijze kon ik de liefde winnen van Kate dus was er van het gehele gezin waarvoor ik zoveel liefde gevoelde toen ik in Engeland aan wal stapte slechts een enkel dit de kleine Kate die ik mocht lief hebben mijn grootvader ging nog maar altijd voort met de spuren naar mijn kant als ik dicht bij hem kwam mijn vader bemoeide zich niet met me behalve de savings geld te ontvangen dat wij hadden verdiend mijn moeder was in de regel buitenwesten Ellen net in Annie hadden een hekel aan mij Kate alleen liet zich aanhalen en nog maar alleen omdat ik mijn zakken vol lekkers had welk ene teleurstelling in mijn droefheid dat ik dan ook bij mijzelf niet tegenstaande ik de onderstelling van Mathia in het eerst had afgewezen dat zo ik werkelijk het kind was van die familie met andere gevoelens mij zou toedragen dan mij nu zo onbewimpeld werden getoond terwijl ik van mijn kant niets gedaan had om die onverschilligheid te verdienen toen Mathia mij onder de indruk zag van die treurige overpijzing begreep hij zeer goed wat er de oorzaak van was en als of hij tot zichzelf sprak zeiden hij ik ben erg nieuwsgierig wat vrouw Barberin zal antwoorden ten einde de brief te bekomen die mij posterestanten zou worden toegezonden waren wij van onze gewone tocht afgeweken en in plaats van naar Holborn te gaan begraven wij ons over Westmisfield naar het postkantoor zeer dikwijls deden wij die tocht te vergeefs maar eindelijk werd de brief die wij met zoveel ongeduld verwachten mij terhand gesteld het grote gebouw van het postkantoor was geen plaats bijzonder geschikt om brieven te lezen wij zochten daarom een gang op in en naar Burgenstraat wat mij tevens de tijd gaf om mijn ontroering te worden daar kon ik eindelijk de brief van vrouw Barberin of liever van de pastor van Javanon openmaken hij luide mijn lieve Rehby ik ben zeer verwonderd en onstemt over het geen in uw brief te lezen staat want naar het geen mijn goede Barberin mij altijd gezegd had zowel nadat hij u in de avenu de breedtuel had gevonden als nadat hij met de persoon gesproken had die u zocht moest zijn uur ouders bemiddelden ja zelfs vermoogende mensen zijn in die mening werd ik bevestigd door de wijze waarop hij gekleed waard toen Barberin, Euthusia vanon bracht en uit de kleren die hij toen aan had deek klaar dat zij tot de luiermand behoorden van een rijkind gij verzoek mij u duidelijk te beschrijven hoe de kleertjes eruitzagen waarin men u had gewikkeld ik kan dit destig makkelijker doen omdat ik al die voorwerpen heb bewaard daar zij eenmaal misschien strekken konden om u te doen herkennen als men u mocht opvorderen wat volgens mij zeker moest gebeuren maar vooraf moet ik u zeggen dat gij eigenlijk geen luiers had als ik daarvan soms gesproken mocht hebben was dit uit gewoonte en omdat de kinderen bij ons luiers dragen gij had die niet in tegendeel zie hier hoe gij waard aangekleed en welke dingen ik bij u heb gevonden een kante muttje dat niets bijzonders had behalve dat het zeer vrij en kostbaar was een nauwsluitend hempje van fijn linen met een kantje aan de hals en aan de armen een flannelle hempje witte wolle kouwtjes gebreide witte schoentjes een manteltje met een kap van wit kagemier met zijde gevoerd en vrij geboorduurd gij had een wolle luier aan die tot dezelfde luierman behoorde maar bij de commissaris van politie had men u ene andere aangedaan een gewone doek ik moet er tenslotte nog bijvoegen dat geen van die kleren gemerkt waren maar de wolle luier en het hempje moeten gemerkt zijn geweest want de hoeken waarop gewoonlijk het merk staat waren afgeknipt waren uit genoeg blijkt dat men al de voorzorgen had genomen om naasporingen vruchteloos te maken zie daar liever Remy alles wat ik u vertellen kan als geen meend die dingen nodig te hebben schrijf mij dan maar dan zal ik ze u zenden laat het u maar niet spijtend kindlief dat gij mij de mooie presenten niet geven kunt die gij mij had beloofd de koe waarvoor gij het geld uit uw mond gespaard hebt is voor mij mooier dan het kostbaarste geschenk ik kan u tot mijn blijdschap zeggen dat zij nog altijd gezond is zij blijft even veel melk geven en door haar heb ik nu alles wat ik nodig heb en leef ik in overvloed zo dikwijls ik ze zie denk ik aan u en aan uw vriendje Mathia gij zult mij genoegen doen als gij weer eens iets van u laat horen mogen het altijd iets goed zijn gij zei het zo lief en hartelijk wat zou het gij gelukkig zijn met een familie een vader een moeder broers en zusters die u lief hadden zo als gij verdient vaarwel mijn lief kind ik om hels u hartelijk in gedachten uw pleegmoeder weduwe barbarin het slot van de brief deed mijn hart kloppen arme vrouw barbarin wat was zij goed voor mij dat was omdat zij mij lief had en zij zich verbeelden dat iedereen mij moest lief hebben zoals zij het is een goede vrouw zei de Mathia zij heeft aan mij ook gedacht al had zij mij vergeten dan zou ik haar toch dankbaar zijn voor haar brief om die uitvoerige beschrijving die Driscoll moet zich nu niet vergissen als hij de kleren opnoemt die gij aanhad toen men u stal hij kan zijn vergeten hebben zeg dat nu niet zou men de kleren kunnen vergeten van het kind dat men verloren heeft want die zouden juist het enige middel zijn om het terug te vinden zolang mijn vader mij nog niet geantwoord heeft moet gij niet zulke onderstellingen maken als ik je verzoeken mag wel nu wij zullen zien het was geen gemakkelijke zaak om aan mijn vader te vragen hoe ik gekleed was toen ik gestolen werd als ik hem heel argeloos zonder bijgedachten die vraag kon doen zou niets eenvoudiger zijn geweest maar dit was zo niet en het was juist die bijgedachten die mij beschroomt en aarslend maakte eindelijk toen een ijskouder regen ons eens de avond vroeger naar huis had gedreven dan gewonelijk wat ik moet en pracht ik het gesprek op het onderwerp dat mij zo onophoudelijk kwelde bij het eerste woord zag mijn vader mij strak aan en trachten met zijn blik mijn gedachten uit te voorsen zoals hij gewoon was te doen wanneer hij zich gekrenkt voelde door het geen ikzijde maar ik doorstond zijn blik dan ik op dat ogenblik gemeent had te kunnen doen ik dacht dat hij woerend boos zou worden en weer op een angstige blik naar matia die nou ons luisterde zonder de schijn ervan te nemen om hem getuigen te doen zijn van de onhandigheid die hij mij had doen begaan maar dit gebeurde niet toen de eerste aanval van drift voorbij was begon hij te glimlachen weliswaar was er iets hards en vreed in die glimlach maar hij glimlachte toch wat mij het meest geholpen heeft om u terug te vinden zeiden hij was de beschrijving van de kleren die hij aan had de dag dat men u gestolen heeft een kantenmutsje een linnenhempje met kant geboord een luier en flanellejurk wollekouwtjes gebreiderschoentjes een kagemieren geboorduurd mandeltje met een kap ik had vooral gehoopt dat de letters waarmee die hoe goed gemerkt was fd is driscoll want zo is uw naam mij op het spoor zouden brengen maar dat merk is er afgeknipt door haar die u gestolen heeft en daardoor meende zij te beletten dat men u ooit ontdekte ik moest uw geboorteacte overleggen die ik in de parochie gelicht had deze heeft met mij gegeven en ik moet ze nog hebben toen hij dit zeiden zo vriendelijk als hij nooit sprak ging hij zoeken in een laden en weldra kwam hij met een groot stuk papier met verschillende lakken dat hij mij overrijkte ik wende een laatste poging aan als jij het goed vindt zeiden ik zal matia het voor mij vertalen met genoegen uit die vertaling van matia zo goed en zo kwaad als het kon bleek dat ik op donderdag de 2e augustus was geboren en de zoon was van Patrick Driscoll en Margaret Grange zijn een vrouw wat behoefde ik nog meer te vragen matia evenwel was minder voldaan en toen wij de avonds een halde plaats genomen boog hij zich naar mij toe met zijn mond aan mijn oor als of hij mij een geheim wilde toevertrouwen dat alles is prachtig zeiden hij maar dat helde toch nog volstrekt niet op hoe Patrick Driscoll rondreizend koopman en Margaret Grange een vrouw zo rijk waren dat zij aan hun kind een kant en mud konden geven en een hemd met kant geboord en een geboord duurt kag hem meer een manteltje reizende kooplieden zijn zo rijk niet juist omdat zij kooplij waren kosten hun die kleren niet zoveel geld matia schudde het hoofd en begon te fluiten toen verluisterde hij weder en zijde wil ik u eens zeggen wat mij maar niet uit het hoofd wil dat gij niet het kind zijt van die Driscoll maar het kind dat door Driscoll gestoden werd ik wilde antwoorden maar matia was al in zijn bed geklommen einde van hoofdstuk 37