 9e hoofdstuk van deel 1 van het kleine dorrit van Charles Dickens, vertaald door AG van Tricht. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Koemders. De morgenzon haasten zich, volstrekt niet, om over de hoge gevangenismuren en in de ruiten van de kantine te komen kijken. En toen zij eindelijk kwam, zou zij zeker, heel welkom zijn geweest, als zij niet een stroomregen meegebracht had. Maar de najaar stormen vierden hoogtijd, en de Zuidwesten wind wilde in zijn vaart zelfs de Marshallsee niet verwaardlozen, terwijl hij om de toren der Saint-Georges-Kerk helde, en al de schoorsteenkappen in de omtrek deed ronddraaien. Dreef hij de rook van Sauswok, de gevangenis binnen, en zette zich op de schoorstenen van de enkele gevangenen, die vroeg waren opgestaan en hun best deden om het vuur aan te maken. Waarbij zij dreigden te stikken. Arthur Clennum zou niet in bed hebben willen blijven. Al had dit op een stiller plekje gestaan, waar hij minder last had gehad, van het uitpoken van de haard, het aanleggen van het vuur, onder de gemeenschappelijke ketel, het vullen van dit spartaanse vat aan de pomp, het vegen en opruimen van de gemeenschappelijke kamer en meer dagelijke bezigheden, die elke morgen terugkeerden. Hoewel, onvoldoende uitgerust, begroeten hij de morgen met grote blijdschap, en, verlieed zo spoedig mogelijk, zijn geïmprofiseerde slaapkamer, zodat hij al op de plaats rond wandelde, nog voor de port geopend werd. De muren stonden zo dicht tegenoverelkander, en de wolken jogen er zo snel overheen, dat hij een gevoel als van zeeziekte begon te bespeuren als hij naar boven keek. De regenvlagen sloegen tegen het gedeelte van het gebouw aan, waarin hij de vorige avond een bezoek had gebracht. Maar lieten een smalde streep langs de muur droog, waar hij bleef op en neerwandelen, tussen afval van groente, strootjes en papieren door de wind daarheen gejagd. Het was een aangeestig stukje leven, dat zich hier aan zijn blik vertoonde. Ook werd het niet verhelderd door de verschijning van het kleine schepseltje dat hem hierheen gehad gebracht. Wij leegt was zij de gang die naar de trap voerde, binnen gegaan, terwijl hij de andere kant uitkeek. Voor haar broer was het nog te vroeg. Men behoefde hem maar eenmaal gezien te hebben om te weten dat hij traag was in het verlatend van zijn bed. Hoe slecht dit ook mocht zijn, zodat Artur Klennem geen gelegenheid had tot het doen van verdere ontdekkingen. Eindelijk werd de deur van de portierswoning geopend en de portier die zijn kam nog in de hand had, bereid gevonden, hem te laten vertrekken. Met een blij gevoel van herkregende vrijheid ging hij door de port en bevond zich toen op het voorplein, waar hij de vorige avond de broer van de gevangenen had aangesproken. Er kwam al een hele rij mensen binnen die gemakkelijk te herkennen waren, als de boodschappelopers, of de tussenpersonen, met de buitenwereld. Sommige hadden al enige tijd in de regen staan wachten, anderen het tijdstip van hun komst juist afgemikt, allen waren beladen met natte, grauupapierenzakjes uit de Commenijswinkel, broden, schaaltjesboot, er, eieren, melk en dergelijke artikelen, en allen zagen er even schooierig en insolvent uit als de insolventen zelfen. Zulke afgedragen jassen en brocken, zulke verkleurde rocken en omslagdoeken, zulke gedeukte hoeden en mutsen, zulke afgetrapte laarsen en schoenen, zulke doorzichtige parapluus zou men zelfs op de volle markt te vergeefs gezocht hebben. Allen drogen afgedragen klederen van anderen, hun gang was die van een andere mensenras, zoals zij daar om de hoek slopen als of zij de lommert binnen gingen. Hun keur was als die van mensen die lang op koude stoepen of in tocht gegaanen, moeten wachten op antwoord, op met bleke ingeschreven brieven, waarvan de ontvangst gewonelijk onrustig maakt, en maar selden aangename gevoelens opwekt. In het voorbijgaan keken zij de vreemdeling aan, met leenbegerige ogen, hunkerend, doordringend, als of zij zichzelf afvogen of hij licht gelover en goedhartig genoeg zou zijn, om hun wat voor te schieten, en royaal indien hij voor hen borgen bleef. De bedelzucht sprak uit hun gebukte houding, uit hun onvast de schuifelende tred, uit de toegenknopte, dichtgespelde gestopte en gescheurde kleren, uit de ingescheurde knopschaten, uit de vuile bandjes die boven de kraag uitkwamen, en uit de alcoholdampen die uit hun mond opstegen. Toen deze optocht hem voorbij was, en een hunna terugkeerde om te vragen of hij artu van dienst kon zijn, kwam het denkbeeld in hem op voor hij heen ging te trachten, kleine door het nog eens te spreken. Zij zou nu haar eerste verbazing wel te boven zijn, en zich meer op haar gemak voelen in zijn tegenwoordigheid. Hij vroeg aan die gedienste gebroeder, die twee bokkingen in zijn hand en een brood en een schoenborstel onder de arm had, waar hij een kop koffie zou kunnen krijgen. De boodschaploper gaf een aanmoedigend antwoord en bracht hem naar een koffiehuis in de onmiddellijke nabijheid. Ken je je vrouw Dorrit, volg hij de man. De boodschaploper kende twee je vrouwen Dorrit. De ene was in de gevangenis geboren, dat was de ene. Bedoelde hij die? De man. Kende haar al vele jaren, en de andere je vrouw Dorrit, nu de boodschaploper, woonde in hetzelfde huis met haar en haar on. Deze mededelingen bracht de wijziging in Artusplan om in het koffiehuis te wachten tot de boodschaploper hem zou komen vertellen dat Amy de straat op ging. Hij vertrouwde de man een boodschap aan haar toe en liet haar weten dat de heer, die de vorige avond haar vader een bezoek gebracht had, haar in de woning van haar oom een ogenblik wensen te spreken. De boodschaploper wees hem de woning die vlakbij was en verliet hem toen een halve kroon rijker dan voor het begin van hun onderhoud. Na haastig een kop koffie gebruik te hebben spoerde Artus zich naar de woning van de clarinetsspeler. Er woonden zoveel mensen in dat huis dat het aantal schelknoppen aan de deurpost deed denken aan de registers van het orgel in een kathedraal. Hij was nog zoekende naar de knop van de clarinetsspeler toen er uit einderen vensters een voedland tegen zijn hoed vloog. Hij merkte op einderen luiken van de beneden venster een bordje op waarop geschreven stond Cripple onderwijzer en daaronder avondschool. Achter het venster zat een bleek jongetje met een boterham in de ene en een raquet in de andere hand. Hij gaf de voedland terug en vroeg naar Dorrit. Dorrit herhaalde het bleek jongetje, blijkbaar jongen hier Cripple, meneer Dorrit. Derde schel en eenmaal kloppen. De leerlingen van meneer Cripple schenende deurpost voor hun schrijfoefeningen te gebruiken, want hij was met opschriften overdekt. Het menigvulde voorkomen van de naam ouder Dorrit in vereniging met vuilendik deed vermoeden dat de leerlingen een bepaalde persoonlijkheid op het oog hadden. Arthur had voldoende gelegenheid om dit alles op te merken voor de deur door de oude man zelf geopend werd. Ha, zei hij, toen hij Arthur begon te herkennen. U waar het gisteren avond opgesloten niet waar. Ja, meneer Dorrit, ik zou graag uw nichtje hier een oog omdijk spreken. Oh, zei hij nadenkende, buiten mijn broer om. Juist, wilt u boven komen en op haar wachten? Garnen. Even langzaam, als zijn gedachte gang was, keerde de oude man zich om en ging vooruit. De smalle trap op. Het was een benoude woning en het rook er erg onfris. Uit de trapvensters had men het uitzicht op de achtervensters van andere huizen, even onfris als dit, met overal staken en lijngen waarop grauwachtig linen hing te drogen. Op het solderkamertje, een benoud vertrekje met een bedstede waarin het bed blijkbaar zo haastig en zo kort geleden opgemaakt scheen dat de dekens, als het waren overkoopten en uit de deur pulden, stond een ontbijt, koffie en geroosterd brood voor twee personen gereed op een erfrak tafeltje. Er was niemand dan de oude man, die in zichzelf stond te mompelen, dat Fanny weggelopend scheen te zijn. Na over dit feit enige ogenblikken nagedachten hebben, ging hij naar een ander kamertje om haar te halen. De bezoeker merkte op dat de kamerdeur van binnen vastgehouden werd. En toen de oom haar trachten te openen, hoorde hij de woorden, laat het toch stommer ik. En had hij een vision van een kaos en een flanelletje, waaruit hij de gevolgtrekking maakte dat de jonge dame nog niet gekleed was. De oom, die het maken van gevolgtrekkingen aan anderen overliet, slofde weer naar binnen en ging op een stoel bij het vuur zijn handen warmen. Niet dat het koud was, oh nee, hij legde zichzelf die vraag zelfs niet voor. Hoe vindt u, mijn broer meneer? Vroeg hij, toen hij eindelijk begon in te zien, wat hij deed. En tegelijkertijd nam hij het kisje met de clarinet van de schoorsteenmantel. Ik was blij, antwoordde Artu verstrooit, want zijn gedachten waren bij de broeder die voor hem zat. Ik was blij, hem zo gezond en vrolijk te vinden. Ha, mompelde de oude man, ja, ja, ja. Artu was zeer nieuwsgierig, naar het ging de oude man met de clarinet ging uitvoeren. Hij deed er echt er niets mee. Alleen ontdekte hij na enige tijd dat het kisje niet het zakje snuif was, dat ook op de schoorsteenmantel lag, waarop hij het kisje wegzette. Het zakje opnam en zich op het snuifje vergasten. Hij deed dit op dezelfde zuinige langzame manier als hij alles deed, maar toch was er in de armen verslapte zenuwen om mond en neus iets merkbaar van de aangename kitteling die het snuifje hem bezorgde. En Amy, meneer Klenem, ik ben erg onder de indruk van alles wat ik van haar gezien heb en moet voortdurend aan haar denken, meneer Dorot. Zonder Amy zou er niets terecht zijn gekomen van mijn broer, antwoorden hij. Zonder Amy zou er van ons allen niets terecht zijn gekomen. Amy is een goed meisje dat braaf haar plicht doet. Artu verbeelde zich in de toon waarop deze lofuitingen gezegd werden, iets te horen als of het vanzelfs sprak dat Amy zo was. Ook de vader had de vorige avond op die toon gesproken. Dat hinderde hem, niet dat zij kareg waren in hun lof of ongevoelig voor het geen zij voor hem deed, maar zij waren er al te zeer aangewend, evenals aan hun gehele toestand. Hij verbeelde zich dat zij, of schoon dagelijks in de gelegenheid zijnde, haar met anderen en met zichzelf te vergelijken in de mening verkeerden, dat zij de haar aangewezen plaats indam, een betrekking bekleden die noodzakelijk bij haar behoorde, evengoed als haar naam en haar leeftijd. Zij zagen naar zijn emening niet in dat zij zichzelf ververheven had boven de atmosfeer van de gevangenis. Naar hun oordeel was alles zoals zij rechtens van haar konden verwachten, meer niet. De oom gebruikte zijn ontbijt en stopte het geroosterde brood in de koffie, blijkbaar vergetende dat er een bezoeker in de kamer was. Eindelijk werd er gescheld. Dat is Amy, zeiden hij, en ging naar beneden om haar binnen te laten, terwijl de bezoeker zijn afgelikte vingers, zijn goezelig gezicht en zijn vieze hardos, zo duidelijk voor zich bleef zien als of hij nog altijd in zijn stoel zat. Zij kwam naar hem binnen, helder gekleed en bescheiden als altijd. Haar lippen waren een weinig geopend, als of haar hart sneller klopte dan gewoonlijk. Meneer Klennem, zei oom, heeft al een boosje op je gewacht, Amy. Ik was zo vrij, u een boodschap te zenden, zei Arthur. Die heb ik ontvangen, meneer. Gaat u vanmorgen naar mijn moeder? Ik meen dat u er niet heen gaat, omdat het al later is dan gewoonlijk. Vandaag niet meneer, er is vandaag niets voor mij te doen. Wilt u mij toestaan, een eind met u mee te gaan, in de richting die u verkist? Ik kan, dan al wandelende, met u praten en houdt u niet op. Terwijl ik tevens hier niemand in de weg ben. Zij keek hem enigszins verlegen aan, maar zij, dat het haar genoegen zou doen. Onder het voorwenzel zijn wandelstok te zoeken, gaf hij haar gelegenheid in de kamer wat op te ruimen, met haar oom te vluisteren en op het ongeduldig kloppen van haar zuster te antwoorden. Toen hij zijn stok gevonden had, gingen zij naar beneden. Zij voorop, terwijl de oom boven bleef staan en hen vermoedelijk al vergeten was, eer zij beneden waren. De leerlingen van meneer Cripple, die juist naar school gingen, vergaten al kander met leien en boeken te gooien. Het ging anders hun gewone morgen uitspanning was. Om de verendeling aan te staren, die een bezoek gebracht had, aan vuile dik. Zij sloegen dit verleiderlijke schouwspel zwijgend gade tot de geheimzinnige bezoeker op een veilige afstand was. Maar toen barsten er een oorverdovend gesreeuw los en begonnen zij te dansen en met kleine steentjes tegen vuile diksruiten te gooien en in alle opzichtende bewijzen te leveren van de grote invloed. Die meneer Cripple reed op hun opvoeding geoefend had. Intussen had Arthur Amy zijn arm aangeboden en Amy had die aangenomen. Willen wij de ijzeren brug overgaan, volg hij. Daar zijn wij buiten het gevoel van de straat. Amy keurde dit plant goed en waagde het hem te verzoeken, niet boos te zijn op de jongens van meneer Cripple, want zij zelfen had ook de avondschool van meneer Cripple bezocht. Hij antwoorde dat hij de jongens al van gansen hart te vergeven had. Zo trat de heer Cripple onbewust als ceremoniemeester op en deed hij natuurlijker dan Bonesh het zou gedaan hebben, in dienzij in dienstijd geleefd hadden en hij uit zijn koets met zes paarden gestapt was. Het was buiig weer, de straten waren bemodderd, maar het regende op dit ogenblik niet. Het kleine schepseltje kwam hem zo jong voor dat hij, wanneer zij niet samenspraken, nog een kind voor zich meende te hebben. Misschien scheen hij haar even oud toe, als zij hem jong. Het spijt mij zo dat u gisteren avond nog zo'n onaan gename ondervinding hebt opgedaan. Het trof wel ongelukkig dat de poort juist gesloten werd. Het was zo erg niet. Ik heb een heel goed bed gehad. Oh ja, ze hebben daar heel goede bedden. Hij begreep dat het kantinegebouw in haar ogen een prachtig hotel was. Ik geloof wel dat het er heel duur is, ging kleine door het voort, maar vader vertelde dat men er heel lekker eten kan. Met wijn, vroegte zij, er heel bedeest bij. Bent u en wellens geweest? Oh nee, alleen in de keuken om warm water te halen. Op te groeien, met een soort ontzacht voor de wilde van het Marshallsie Hotel. Ik vroeg u gisteren avond, hernam Klenem, hoe u in kennis bent gekomen met mijn moeder. Had u haar naam, wellens gehoord, voor zij u liet verzoeken bij haar te komen. Nee, meneer. En hoe vader? Nee, meneer. Toen hij haar aankik, zag hij dat zij zeer verbaasd was over deze vraag, zodat hij het noodzakelijk vond te zeggen. Er bestaat voor mij een aanleiding tot deze vragen die ik u onmogelijk kan mededelen, maar wees verzekerd dat daaruit voor u niet de minste last of onaangenaamheid kan ontstaan. In tegendeel vertel mij nu nog eens of uw vader de naam Klenem vroeger soms gekend heeft. Voor zover ik weet, nee, meneer. Uit de klang van haar stem meende hij te moeten opmaken dat zij naar hem opkeek en de lippen weer zo half geopend had. Hij keek daarom voor zich, liever dan oorzaak te zijn dat haar hart weder sneller begon te kloppen. Einde van het eerste deel van hoofdstuk 9. Vervolg van het negen de hoofdstuk van deel 1 van kleine Dorrit van Charles Dickens vertaald door AG van Trigt. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders. Zo bereikten zij de ijzeren brug, die na het rumoer van de straat zo verlaten scheen, als waren zij op het open veld. De wind blies hiervel, juochtevochtige dampen voor zich uit en het water uit de plassen op, zodat het als regen in de rivier neer kwam. De wolken schenen een wetrenn te houden langs de loodkleure gehemel. Rook en mist snelden ze na, evenals de donkere golven in de rivier. Kleine Dorrit scheen te midden hiervan het zwakste, kleinste en terste van alle schepselen in hemel en op aarde. Laat ik een rijtuig voor u nemen, zij acht uur, en bijna had hij erbij gevoegd, armkind. Zij sloeg dit aanbod haastig af, zeggende dat regen en wind haar niet derden. Zij was er aan gewend, hij wist dat zij waarheid sprak, en kreeg nog meer medeleiden met haar dan hij reeds had. Dat tengere figuurtje, elke avond, door mist en regen langs woedige straten, daar zongt de huis. U toonde gisteren avond zoveel belangstelling voor mijn meneer, en later ontdekte ik hoe edelmoedig u voor mijn vader geweest was, dat ik gierne aan uw verzoek voldeed, al was het alleen om u te bedanken. Maar ook omdat ik u verzoeken wilde. Zij aarzelde en beefde en had tranen in de ogen. Verzoeken wilde? Ik hoop zo dat u geen verkeerde indruk van mijn vader gekregen hebt. Beoordeel hem niet op dezelfde wijze als uw mensen buiten de gevangenis beoordeeld. Hij is daar zo erg lang geweest. Ik heb hem nooit buiten de muren gezien, maar ik kan mij begrijpen dat hij op sommige punten wat onverschillig is geworden. Ik zal nooit, hard of onrechtvaardig, over hem oordelen, antwoorden klen hem. Niet hernam zijn met zekere trots, als of zij vreesde, de schijn op zich te laden, dat zij haar vader min achter. Niet dat hij iets heeft waarover hij zich zou moeten schamen, of waarover ik mij zou moeten schamen. Nee, hij moet alleen begrepen worden. Ik vraag alleen maar dat men zal bedenken hoe zijn leven geweest is. Alles wat hij zei, is waar. Alles is gebeurd zoals hij het vertelde. Men heeft hem geacht en geëerd. Iedereen die binnenkomt is blij hem te leren kennen. Men bewijst hem meer eerder dan iemand anders. Men schenkt hem veel meer aandacht dan de directeur. Indien ooit trots onschuldig was, dan was het die van kleine dorret op haar vader. Men heeft altijd beweerd dat hij de manieren heeft van een echte gentleman, aan wie anderen een voorbeeld konden nemen. Ik ontmoet daargens nooit iemand die is als hij, maar algemeen geeft men ook toe dat hij boven alle anderen uitstekt. Dit is ook de reden waarom hij zoveel cadeautjes krijgt. Al weet men ook wel dat hij heel arm is. Maar het is zijn schuld niet dat hij arm is, de beste man. Wie die 25 jaar in de gevangenis heeft gezeten, kan rijk zijn. Hoeveel liefde lag er in die woorden? Hoeveel medeleide blonker in de ingehouden tranen? Hoeveel trouw lag er opgesloten in haar hart? Hoe waar was het licht dat zulke een valse schijn om hem verspreiden? Dat ik het beter vond te verzwegen, waar mijn thuis eigenlijk is, was niet omdat ik mij voor hem schaam. Dat verhoedde hemel. Ik schaam mij ook niet zo over de plaat zelf, als men misschien denkt. De mensen zijn niet slecht omdat zij daar komen. Ik heb er veel, goede, vleidige, brave mensen gekend, die alleen maar ongelukkig waren geweest. Zij zijn, bijna, zonder uitzondering, de goed hartigheid zelf volkander. Het zou heel ondankbaar van mij zijn te vergeten, dat ik daar velen kalme, genoegelijke uurtjes heb doorgebracht, dat ik daar als kind een hartelijke vriend had, die mij heel lief had. Dat ik daar geleefd, en geleerd, en gewerkt, en heel rustig geslapen heb. Het zou laf en vreed van mij zijn, als ik niet een weinig aan de gevangenis gehecht was. Zo storten zij haar trouwenhard voor acht uur uit, en met een smekende blik naar zijn gelaad ging zij voort. Ik was niet van plan dit alles uit te spreken, en deed dit ook nog nooit voor wie ook. Maar het zal u alles wat er gisterenavond voor wil, beter doen begrijpen. Ik had liever gehad, dat u mij niet gevolgd waard meneer, maar nu wens ik dat niet meer, tenzij ik zoveel wat gesproken heb, dat u mij niet heb begrepen. Het genik eigenlijk wel een beetje vrees. Hij antwoorde, dat dit volstrekt niet het geval was, en terwijl hij zich, tussen haar en de neide geregend vlagen, in plaatste, beschermde hij haar, zo goed hij kon. Ik mag u nu wel vragen, mij wat meer van uw vader te vertellen, sprak hij. Heeft hij veel schuldeisers? Oh ja, heel veel. Ik bedoel, schuldeisers die hem gevangen houden, hem aan laten waar hij is. Oh ja, heel veel. Kunt u mij zeggen? Ik zou het ook wel elders te weten kunnen komen, wie de voortnaamse schuldeiser is. Na even nagedacht te hebben, antwoordde Amy, dat zij vroeger, wellens, zekere heer Tiet Barnacle had horen noemen. Hij was commissaris of gevolgmachter of zoiets. Woonde op Crossvenor Square en had een hoge betrekking aan het Circum Locuzi Cantoor. Het scheen dat zij kinderlijk, als zij was, hoog opzag, tegen de macht van die Tiet Barnacle van Crossvenor Square, en toen zij het woord Circum Locuzi Cantoor noemde, keek zij bepaald angstig. Het kan nooit kwaad, dacht Arthur, als ik die meneer Tiet Barnacle eens een bezoekje breng. Deze gedachte kwam wel snel bij hem op, maar zij las haar toch op zijn gelaat. Oog zeiden zij hoofdschuddend. En op een toon, waaruit de wanhoop sprak, van een geheel leven. Hoeveel mensen hebben al niet gemeent, vader wel uit de gevangenis te kunnen bevrijden. U weet niet hoe hopeloos het is. Zij vergat haar gewone bedeestheid. Op dit ogenblik, nu zij hem eerlijk wilde waarschuwen, omdat gezonke vrak toch te laten liggen. En keek hem daarbij aan met een paar ogen, die met haar gedulde gezichtje, haar tengerviguurtje, haar armoedige kleding, de wind en de regen te samen, hem zeker niet afbrachten van zijn voornemen om haar te helpen. En al kon het, ging zij voort. Het zal nooit zo ver komen. Hoe en waarvan zou vader moeten leven? Ik heb volgens gedacht dat men hem met die verandering geen dienst zou bewijzen. De mensen buiten de gevangenis zouden zeker niet zo vriendelijk voor hem zijn als die daar binnen. Zij zouden vermoedelijk ook niet zo goed over hem denken, alstans. En bovendien, hij zou waarschijnlijk ook minder geschikt zijn voor een leven buiten de gevangenis. Voor de eerste maal kon zij haar tranen niet bedwingen. En de kleine handjes die hij zo bewonderd had, terwijl ze eivrig bezig waren, beefden toen zij ze samenvouden. Het zou een nieuwe bron van verdriet voor hem zijn als hij wist dat ik een weinig geld verdien en dat Fennie voor zichzelf verzorgt. Hij maakte zich altijd zo angstig over ons, vooral omdat hij zich zo hulpendoos voelt tegenover ons, opgesloten als hij is. Het is zo'n beste, braver vader. Hij liet haar eerst tot kampe komen voor hij sprak. Haare aandoening was poedig voorbij, want zij was niet gewoon aan zichzelf te denken of anderen met haar verdriet lastig te vallen. Hij behoefde maar enige ogenblikken naar de topgeveltjes en de schoorstenen te kijken en naar het woud van masten op de rivier en de doezelige lijnen van de kerktorens, toen zij alweer zo kalm was als of zij in de kamer zijn haar moeder Zattenaim. Zoudt u blij zijn als uw broeder in vrijheid gesteld werd? Oh, heel blij meneer. Nu, laat ons dan hopen tenminste hem vrij te krijgen. U vertelde mij gisterenavond dat u nog een vriend hebt. Ja, zeker Plornish. En waar woont u Plornish? In het bloedende hardhof. Het is maar een eenvoudige stukadoor. Het laatste huisje. Zijn naam staat boven een poortje. Arthur schreef het adres op en gaf haar het zijne. Hij had nu alles gedaan wat hij op dit ogenblik doen kon. Alleen wilde hij zo graag nog dat zij vertrouwen in hem zou stellen en dat ook zou blijven behouden. Dat is één vriend, zei hij, zijn notitieboekje in de zak stekende. Als ik u nu terug breng, hij kon niet goed zeggen, naar huis breng, wees dan overtuigd dat u nog een tweede hebt. Meer zeg ik niet. Ik houd niet van lange betuigingen. U bent heel vriendelijk voor mij, meneer. U behoeft mij niets meer te verzekeren. Ik ben er van overtuigd. Zij wandelden door de modderige straten en langsarmoedige winkeltjes en tussen vuilen schreeuwerige straatventers door, zoals men die in dergelijke buurt entegen komt, niets dat één daar vijf zinnen kon strelen. Toch was het voor Klenem geen gewone wandeling. In gewone regen en modder, nu hij dat tengeren, zorgzame schepseltje aan zijn arm had. Hoe jong zij hem, of hoe oud hij haar toeschem, welke geheimen zij vooral kan er hadden bij dit begin van hunne geschiedenis, die bestemd was, samengeweven te worden, doet hier niets ter zaken. Zijn gedachten waren vervuld, met het feit dat zij geboren en opgevoerd was te midden van ene omgeving, waarvan zij instilte huiverde, die haar gemeensaam geworden, doch waarin zij toch misplaatst was, met het feit dat zij te midden van die onverkwikkelijke omgeving zo onschuldig gebleven was, dat zij de bezorgdheid in zich voelde van een volwassenen, en toch zo jong en zo kinderlijk scheen. Toen zij in High Street aankwamen, waar de gevangenis tond, hoorden zij een stem, die riep, moedertje, moedertje. Amy bleef staan en in het volgende ogenblik bond ze er een vreemd soortig wezen tegen haar aan, al roepende moedertje, moedertje, waarna zij op de grond viel en de inhoud van een mand, die zij droeg om zich heen strooiden. Oh Maggie, Maggie, riep kleine Dorrit, wat ben je toch een lompkind? Maggie had zich niet bezeerd, en stondaardelijk op, waarna zij, geholpen door Amy en Clannum, de aardappelen, waarmee de, haar mand gevuld was geweest, begon op te rapen. Zijzelf raadt er maar een paar op, voor de rest moller, maar ze kwamen toch alle weer in de mand terecht. Maggie veegde, haar bemodde het gezicht af, met een punt van haar omslagdoek. En toen het voor haar doen schoon was, keek zij Clannum eens aan en schonk hem de gelegenheid, haar eens wat nauwkeuriger op te nemen. Zij mocht ongeveer 28 jaar zijn, was grofgebouwd, had hem breed gelaad, grote handen en voeten, grote ogen en geen haar. Haare ogen waren vochtig en bijna kleurloos. Ze schenen weinig invloed te ondervinden van het licht en stonden onnatuurlijk stil. Er lag die zekere uitdrukking van aandachtig luisteren in, die men ook bij blinden aantreft. Maar zij was niet blind. Zij had één oog waarmee zij tamelijk goed kon zien. Zij was niet buitenspoerig lelijk, tenminste wanneer er een glimlach om haar mond speelde, het geen meestal het geval was. Een opgeruimde glimlach, die op zichzelf wel iets aantrekkelijks had. Maar nu, hij er altijd was, haar iets beklagenswaardig schaf. Een grote witte muts, met brede, wapperende stroken, verborgen haar kaalheid. Maar maakte het haar zwarte hoed zo lastig om op haar hoofd te blijven staan, dat hij meestal in haar nek hing. Alleen een commissie van uitdragers zou hebben kunnen uitmaken waarvan haar overige kleding gemaakt was. Maar ze had de meeste overeenkomst met zeerwier, met hier en daar een tablat ertussen. Haar omslagdoek vooral, leek éénreuzachtig, erg afgetrokken tablat. Arthur keek Amy fragend aan en Amy begrijpende wat die fragende uitdrukking op zijn gelaad betekende zij, terwijl Maggie haar handje strilde en telkens herhaalde moedertje, moedertje. Dit is Maggie meneer. Maggie meneer, herhaalde het zonderlingenschepsel. Moedertje, zij is de kleindochter. Kleindochter, herhaalde Maggie, van mijn oude baker die al lang dood is. Hoe oud ben je, Maggie? Tien, moedertje. U weet niet half hoe goed zij is, hernam kleine dorret, op een onbeschrijvelijk tederentoon. Hoe goed zij is, herhaalde Maggie, met de nadruk op het voornaanwoord, zodat het op Amy toepasselijk werd. En zo verstandig vervolgde Amy. Zij doet boodschappen als de beste. Maggie lachte, en even vertrouwd als de bank van Engeland. Weerenlach, zij voorziet heel alleen in haar eigen onderhoud. Heel alleen, riep Amy, op zegenvierende toon. Het is huiswaar. Ik zou wel meer van haar willen weten, ze klennen. Denkens aan Maggie, zij kleine dorret, terwijl zij de grote handen van het schepseltje in de haren nam, en tegen elkaar klapte. Denkens aan een heer die uit een land komt, duizend meilen hier vandaan, wil wel eens meer van jou weten. Van mij, riep Maggie, o, moedertje, moedertje. Ze bedoelt mij, zij kleine dorret, iedat verlegen. Zij is zo aan mij gehecht. Haar oude grootmoeder was niet zo lief voor haar, als zij wel had kunnen zijn. Is het wel Maggie? Maggie schudde het hoofd, maakte een drinkbakje van haar hand, deed als of ze dronk, en zij, je never. Daarna sloeg zij een denkbeeldig kind, en zij bezemstelen en poken. Toen Maggie tien jaar oud was, vervolgde Amy, terwijl zij Maggie aankijk, heeft zij tievers gehad, en na die tijd is zij niet ouder geworden. Tien jaar zijn Maggie, met een bevestigend knikje. Maar o, wat een prachtig ziekenhuis. Zo lekker en zo warm is het niet. O, zo vredig, net of je in de hemel was. Voor die tijd heeft zij nooit rust of vredige kentsmeneer. Zij Amy, zeer tot kleinem, wendende. Zij komt tot telkens weer op terug. En die bedden daar, riep Maggie, en die limonade, die sinaasappelen, die wijnsoep, die kippen. O, wat een heerlijke plaats om weer heen te gaan. Maggie bleef daar zo lang mogelijk, hernam Amy, de geschiedenis van het kind ververtellende. Maar eindelijk moest zij eruit. En toen, omdat zij nooit ouder zou worden dan tien jaar, hoe lang zij ook mocht leven. Hoe lang zij ook mocht leven, herhalde Maggie. En omdat zij zo zwak was, werkelijk zo zwak, dat zij eenmaal begonnen te lachen, niet meer kon ophouden. Dat was heel jammer. Maggie keek plotseling heel ernstig. Haar grootmoeder wist niet wat met haar aan te vangen. En was enig jaren heel onaardig voor haar. Na verloop van tijt-echter begon Maggie haar best te doen om oplettend en vleidig te worden. En langzamerhand mocht zij in en uit gaan naar verkiezing en kreeg zij genoeg te doen om in haar eigen levensonderhoud te voorzien. Zo is Maggie's geschiedenis, eindigde zij, terwijl zij de grote handen weer tegen elkaar klapte. Ah, Arthur zou wel begrepen hebben wat er verzwegen was. Al had hij nooit het woord moedertje gehoord. Al had hij nooit gezien hoe die handjes gestreeld werden. Al had hij de tranen niet opgemerkt die in de kleurloze ogen stonden. Al had hij de snik niet gehoord waarmee de botten lach werd afgebroken. Het vuile tochtige poortje, waar de wind en de regen doorheen bliezen en de mand met bemoddelde aardappelen op de grond stond, bleef volstrekt niet zo'n tocht gehad in zijn herinnering. Wanneer hij er dit alles bij bedacht, in genen delen, zij zette nu hun wandeling voort. Maar Maggie was niet voorbij een kruidenierswinkel te krijgen, alvorend zij van haar geleerdheid blijk had gegeven. Zij had op haar manier leren lezen en noemde de vetgedrukte cijfers waarmede de prijzen vermeld stonden. Vrij juist. Ook redden zij zich vrij goed door onderscheidende mens lievende raadgeving als proef onze gemengde thee, proef onze zwarte thee, proef onze oranje pekoe en dan de waarschuwingen aan het publiek om toch vooral op vervalzingen te letten. Toen Klenem de bloos van genoegen op Emi zwangen opmerkte, als Maggie de woorden goed las, had hij wel uren voor het uitstelvenster kunnen blijven staan, in weerwill van wind en regen. Eindelijk bereikten zij het voorplein en aan Klenem afscheid. Hoe klein zij hem altijd had toegeschenen, op dit ogenblik leek zij hem nog veel kleiner toe. Nu zij, naast dat loggeschepsel de poort binnen ging. De deur van de kooi werd geopend en zodra het vogeltje, in gevangenschap opgekweekt, naar binnen was gefladderd, werd zij weer gesloten en nam hij zelf de terugweg aan. Einde van hoofdstuk negen. Tiende hoofdstuk van deel één van kleine dorrit van Charles Dickens, vertaald door AG van Trigt. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders. Het circumlocutricantoor was, iedereen weet het trouwens, de gewichtigste afdeling van bestuur. Zonder toestemming van het circumlocutricantoor komt geen enkele publieke zaak van welke aard en op welk tijdstip ook tot stand komen. Het stak haar vingers, zowel in de grootste openbare pastij als in het kleinste openbare taartje. Het was eenvoudig, onmogelijk, recht of onrecht te doen, zonder een uitdrukkelijke volmacht van het circumlocutricantoor. Indien er een tweede buskruid verraad was ontdekt, een half uur voor het ontstekend van de lond, zou niemand het recht gehad hebben, het parlement te redden, zonder een tiental verslagen, een half schepel rapporten, verschijnen zaken met officiële memoranda en een familiegraf, vol ontaalkundige correspondentie van de zijde van het circumlocutricantoor. Deze romruchtige instelling bestond al toen het ene verheven beginsel dat de gehele moeilijke kunst van de regering beheerst voor het eerst duidelijk aan staatslieden werd geopenbaard. Het was vooraan bij het bestuderen van deze schitterende openbaring en liet niet na zijn helzame invloed te oefenen op alle officiële maatregelen. Wat er ook gedaan moest worden, het circumlocutricantoor was alle afdelingen van bestuur vooruit in de kunst om aan te tonen hoe iets niet te doen. Door de voorzichtigheid waarmede het zijne taak opvatten, door de takt waarmede het die onveranderlijk aangreep en door de genialiteit waarmede het die doorzetten, kreeg het circumlocutricantoor een overwicht op alle bestuursafdelingen en nam het tegenover het publiek de plaats in die het toekwam. Het is waar dat de kunst hoe iets niet te doen een onderwerp van studie was van alle departementen en alle beroepspolitici in de buurt van het circumlocutricantoor. Het is waar dat iedere nieuwe premier en elke nieuwe regering aan het bestuur gekomen omdat zij iets gesteund hadden dat noodzakelijk gedaan moest worden, nauwelijks een zetel ingenomen hadden of zij spannen alle krachten in omgewaar te worden hoe het niet te doen. Het is waar dat na afloop van elke algemene verkiezing elke gekozenen die op de tribune had staan razen omdat iets niet gedaan was, die aan de vrienden van de gedachten tegen kandidaat gevraagd hadden op straffen vanwegens landverraad vervolgde zullen worden te vertellen waarom het niet gedaan was, die verzekerde dat het moest en zou gedaan worden begon te overleggen hoe het niet te doen. Het is waar dat in de debatten in beide huizen van het parlement gedurende de gehele zittingstijd op de meest langdradige wijze overwogen werd, hoe iets niet te doen. Het is waar dat de troonreden bij de opening van zo'n zittingsjaar telkens weer inhield, my lords and gentlemen, er zal veel arbeid van u gevergd worden. Wees zo goed u er plaatsen in de beide kamers in te nemen en te overwegen hoe het niet te doen. Het is waar dat bij het sluiten van het zittingsjaar de troonreden luiden, my lords and gentlemen, u hebt vele maanden achtereen hard gewerkt, met liefde voor vorst en vaderland. In uw hart nauw gezet overwogen hoe het niet te doen. En u zeid er in geslaag die vraag afdoende te beantwoorden. De zegen der allerhoogste ruste op uw arbeid. U kunt heen gaan. Dit alles is waar, maar het circumlocutie kantoor maakte het nog veel erger, want het circumlocutie kantoor hield dit wonderlijke, zelf genoeg samenwiel van staatsmanswijsheid. Hoe iets niet te doen, dag in dag uit in beweging. Want het circumlocutie kantoor was er dadelijk bij om één of andere onoordeelkundige ambtenaar die iets wilde doen of gevaarlief van iets te willen doen met een minuut een memorandum of een instructie duchtig op de vingers te tikken, zodat de lust hem al heel spoedig verging. Deze geest van nationale werkzaamheid leidde er toe dat het circumlocutie kantoor zich met alle dingen bemoeide die gedaan moesten worden. Werkt daar kundigen, natuuronderzoekers, soldatenmatrozen, inzenders van verzoekschriften en memorien, mensen die grieven hadden, mensen die grieven wilde herstellen, speculanten, mensen weer verdiensten, onbeloomd bleven, anderen, weer wandgedrag, niet gestraft werd, allen zonder onderscheid werden begraven onder het papier. Een bijzondere soort met een narekap als watermerk van het circumlocutie kantoor. Een groot aantal mensen ging in het circumlocutie kantoor verloren, ongelukkigen die verongelijkt waren of het wel zijn van het algemeen op het oog hadden, oneindig beter, maar dadelijk verongelijkt, dan dit bitterer recept op te volgen waardoor zij het zeker zouden worden. En na veel verloren tijd en veel zilsangst, andere departementen, ongedeerd verlaten hadden, die volgendes de voorschriften door het ene overblufft, door het ander beet genomen en door een derde afgeschreept waren, werden eindelijk verwezen naar het circumlocutie kantoor en kwamen dan nooit meer voor de dag. Er werden bestuursvergaderingen over hen gehouden. Secretarissen maakten notulen en stelden minuten op. Commissarissen zaten over hen te wouwelen. Klerken registreerden hen, schreven hen in, maakten aantekeningen, opende rekeningkuranten en zijzelf verdwenen. Kortom, alle regeringsaangelegenheden gingen door het circumlocutie kantoor, behalve de genen die er nooit uitkwamen, en dat waren er legio. Nu en dan werd het circumlocutie kantoor wellends door boze geesten aangevallen. Werden er in het parlement vragen gedaan of moties ingediend door gemeenen, onwetende volksmenners. Zo lagen zonken dat naar hun nemening de regering moest nagaan, hoe het wel te doen. Dan stak de loord of de per. Tot winstaak het behoorden het circumlocutie kantoor te verdedigen en zien zappel in de zak en nam de gehele dag in beslag om er tegen op te komen. Dan vertelde hij die spreker dat het circumlocutie kantoor in die zaak niet alleen geen blaam verdiende, maar lof en hemel hoge prezen diende te worden. Een slag op de lessenaar, dan wilde hij de spreker nog vertellen dat het hem meer tot ergens trekt, meer zijn goede naam verhoogd, van zijn goede smaak en zijn gezond verstand getuigd zou hebben. Er volgde nog een hele lijst van dergelijke algemeenheden gepaard met slagen op de lessenaar, indien hij het circumlocutie kantoor met rust gelaten en deze kwestie nooit de berde gebracht had. Dan keek hij eens met één ogen dicht naar één of anderen vertegenwoordiger van het circumlocutie kantoor op de publieke tribune en weer op de spreker het rapport dat het circumlocutie kantoor over de zaak had ingediend voor de voeten en dan gebeurde er één van de twee of het circumlocutie kantoor had niets te zeggen en zij het. Of het had iets te zeggen waarvan de loord of de per de ene helft verkeerd overbracht en de andere vergad. Maar hoe het ook liep, er was altijd één een verzoeningsgezinde meerderheid die het circumlocutie kantoor gelijk gaf. In de loop van zijn langdurig bestaan was dit kantoor ene ware kweekplaats voor staatslieden geworden zodat verschillende loords de naam hadden verworven van een wonder van wijsheid. Alleen omdat zij zich aan het hoofd van het circumlocutie kantoor geoefend hadden in hoe iets niet te doen. Wat de mindere priesters en misdinaren in die tempel betrof, die waren verdeeld in twee klassen. En van de jongste loper af geloofde iedereen dat het circumlocutie kantoor in instelling des hemels was en het onverwoestbare recht had te doen van het verkoos. Ofwel men zocht zijn hel in volslagen ongeloof en beschouden het als de grootste plaag van het Engelse volk. De familie Barnacle had gedurende enige tijd aan het hoofd gestaan van het circumlocutie kantoor. De tactiek Barnacle beschouden zich tot op zekere hoogte als rechthebbende en nam het kwalijk indien anderen dit in twijfel durfden trekken. De Barnacles waren en ene aristocratische familie en ene tallrijke familie. Zij was over tal van openbare anten verdeeld en bekleden allerlei openbare betrekkingen. De Nazi had zware verplichtingen aan de Barnacles of de Barnacles aan de Nazi. Dit was nog niet uitgemaakt want de Barnacles hadden hun eigen opinie en de Nazi ook. De Tiet Barnacle die op het tijdstip waarop dit verhaal speelt het meeste zeggen had in het circumlocutie kantoor was iemand met meer bloed dan geld. Hij was een Barnacle en had dus zijn plaats ingenomen en een goede plaats ook en als een echte Barnacle had hij zijn zoon Barnacle Junior ook een plaats bezorgd natuurlijk maar hij was door zijn huwelijk verbonden aan een tak van de stilltalkings die ook rijker aan bloed dan aan klinkende munt waren en uit dit huwelijk waren gesproten Barnacle Junior en drie dochters. De ijzen die meneer Tiet Barnacle Junior de drie dochters met vrouw Tiet Barnacle geboren stilltalking en hij zelf aan zijn beurt stelden waren oorzaak dat elk waartaal veel langer duurde dan hem wel gewenst voorkwam ene omstandigheid die hij toeschreef aan slansgierigheid. Op zekere dag had Artuc Lennem voor de vijfde maal ene poging gedaan om meneer Tiet Barnacle te spreken. Bij vorige gelegenheden had hij achterin volgens op die heer gewacht in een hal, in een glazen kast, een wachtkamer en een brandgang met zware brandkasten waarin dat kantoor zijn wind bewaarde. Bij deze laatste gelegenheid was meneer Barnacle niet druk bezig met het hoofd van het kantoor, zoals bij vorige maar afwezig. Evenwel, meneer Barnacle Junior werd als een ster van minder grote aan de horizonzichtbaar verklaard. Lennem gaf de wens te kennen zijn er zaak met de heer Barnacle Junior af te doen en vond dat jongemens bezig zijn kuiten te warmen bij zijn vaders haart, terwijl hij zijn ruggegraad steunde tegen de schoorsteemantel. Het was een gezellige kamer, netjes gemoebbeld, zoals bij een deftig kantoor behoort. Uitrust geschikt om een deftig indruk te krijgen van de afwezigen Barnacle. Een dik karpet, een met leder overtrokken lessenaar, om aan te zitten en een andere om aan te staan. Een reuzachtige fatu, en een sierlijk hartkleed, het opzij geschroven vuurscherm, de grote stapelspapier, talloze dozen, met etiketten, een doordringende lucht van leer en mahogonihoud en over alles een bedriegelijke waas van hoe iets niet te doen. De aanwezige Barnacle stond met Artuclenums visitekaartje in de hand. Hij zag er jeugdig uit en had de donzigste kleine bakkebaartjes die men ooit gezien heeft. Ook zijn kind vertoomde enige nesthaartjes, als een jong vogeltje en een medeleidend opmerker moest wel tot de overtuiging komen dat hij het zeker heel koud zou hebben als hij wat minder dicht bij de hart stond. Hij droeg een monocle aan een kortje om de hals, maar hij had ongelukkig zulke slappe oogkassen en zulke slappe kleine oogleden dat het glas niet wilde blijven zitten, maar telkens met een tik tegen de knopen van zijn vest viel, waardoor hij even dikwils in verlegenheid scheen te geraken. Oh ja, juist, wat ik zeggen wil. Ziet u, mijn vader is niet op het kantoor, zei Barnacle Junior, en zal vandaag wel niet terugkomen. Kan ik iets voor u doen? Tick, monocle valt. Barnacle Junior schrikt en voelt en tast om zich heen, maar vindt niets. Heel vriendelijk van u, antwoord klennen. Maar ik zou gierne meneer Barnacle spreken. Ja, juist, ziet u. U hebt uw bezoek niet aangekondigd, is het wel? Het ooglas is gevonden en zit nu weer in het oog, zolang het duurt. Nee, ja, ziet u. Wat ik zeggen wil? Zijn het dienstzaken? Tick, ooglas valt. Barnacle Junior is zo druk aan het zoeken dat Klenem het overbodig vindt te antwoorden. Betreft het misschien het tonne geld of zoiets? Terwijl hij op het antwoord wacht. Zet hij het glas met zoveel kracht in zijn oog dat dit begint te tranen. Nee, antwoord Klenem, het heeft niets met het tonne geld te maken. Zijn het dan particuliere aangedegenheden? Daar ben ik niet zeker van. Het betreft zekere doret. Kijk eens hier, ik zal u eens wat zeggen. U deed beter mijn vader in zijn eigen huis een bezoek te brengen, als u die kant eens uitkomt. 24 Mew Street, Crosvenor Square. Mijn vader heeft een lichte aanval van licht en moet daarom thuis blijven. Dank u, ik zal er onmiddellijk heen gaan. Goedemorgen. Barnacle Junior scheen door zoveel spoed uit het veld geslagen. Hij had niet verwacht dat de bezoeker zo spoedig zou heen gaan. U bent er immers heel zeker van, riep hij Klenem nog achterna, toen deze al bij de deur was dat het niet het tonne geld betreft? Heel zeker. Na deze verzekering en zichzelf afvraagende wat er wel gebeurd zou zijn als het wel het tonne geld betroffen had, ging Klenem op weg om zijn onderzoek voor te zetten. Mew Street, Crosvenor Square, was nu niet Crosvenor Square zelf, maar wel er dichtbij. Het was een afschuwelijk straatje met hoge muren, stallen en mesthopen met zolders boven koetshuisen voor koetsheersfamilies die er de bijzondere liefhebberij op na hielden klerend te drogen. Aan het eind van de doodlopende straat woonden de voornamste schoorsteenveger van die nette wijk en een handelaar in wijnflessen en braadvet. De poppenkast stond gewoonlijk tegen de blinden in de muur uit te rusten, wanneer de bewoners, die hun middagmaal elders gebruikten afwezig waren en de honden uit de buurt, schenen de straat voor sociëteit te gebruiken. Aan de ingang stonden echter twee of drie onanzienlijke huisjes die voor een bespotterlijk hoge prijs verhuurd werden omdat ze nog tot de voorname buurt gereken werden. Als er een leeg kwam, dat gebeurde zelden, want ze waren zeer in trek, stonden ze geadverteerd als herenhuizen in het aanzienlijkste gedeelte van de stad, slechts bewoond door de elite van de bomenhonden. Zo iets was natuurlijk juist geschikt. Voor een familie als de barnacles, of schoon zij de keuze hadden uit laat ontzeggen 10.000 andere woningen die 50 maal meer gemak aanboden voor een derde van de huurprijs. Meneer Barnacle vond zijn herenhuis op die aanzienlijke stand ontzettend ongeriefelijk en ontzettend duur. Maar weet dit, even al zoveel andere dingen, aan slans sreelheid. Numero 24 Muse Street, Crossburner Square, waar Artuc Lennem nu voor stond, zag er al heel onogelijk uit. De gevel was uitgezakt, de vensters waren smal en laag, en de soeteren leek wel een vochtig vestzakje. De lucht die er uit opsteeg, deed denken aan een vles met extract van stalgeuren. En toen de knecht, de voordeur opende, scheen het wel als of hij de kerk uit de vles trok. De knecht stond tot de knechts van Crossburner Square als het huis tot de huizen van dat plein. In zijn soort was hij uitstegend, maar de soort was die van Muse Street. Hij droeg lieverij, maar een vuile. Kleur en soliditeit hadden blijkbaar geleden door de beknoptheid van de provisiekast. Lennem moest aan iets felgeels en wekesdenken, toen hem de deur open gedaan en de vles onder de neus gehouden werd. Wilt u dit kaartje aan meneer Tiet Barnekel geven en zeggen dat ik zo even meneer Barnekel Junior gesproken heb en dat deze mij aanriet mij hier aan te melden? De knecht, die zoveel knopen met het helm teken van de Barnekels op zijn zakleppen had, dat het scheen als of hij zelf de brandkast was waarin de familie Sieraden geborgen waren, bekeek het kaartje en zij kom binnen. Er was enig overleg nodig om dit te doen, zonder gevaar te lopen van in de kelder te vallen, waarvan de deur open stond. Evenwel de bezoeker kwam ongedeerd binnen en stond nu op de deurmat. Aangezien de knecht nog een zerhaalde, kom binnen, volgde de bezoeker hem. Aan de binnendeur van de hal scheen hem een tweede vles waarvan de kerk afgetrokken was, onder de neus te worden gehouden, gevuld met extract van het grootsteenwater. Na enig, geschermutsel, in de nauwe gang veroorzaakt door de knecht die de deur van een sombere eetkamer opende, menende dat er niemand in was, tot zijn schrik het tegendeel memerkte en in zijn verwarring achteruit liep en tegen de bezoeker aanbondste, werd deze ter welmen hem ging aandienen in een achterkamertje opgesloten. Hij was daar in de gelegenheid zich een weinig op te frissen met de geur uit beide vlesen tegelijk, terwijl hij het uitzicht had op een muur op drie voet afstand van het lage venster en komt pijnzijn over het aantal leden van de familie Barnekel dat op de sterfte lijsten moest voorkomen na uit vrije keuze in zo'n kot geleefde hebben. Meneer Barnekel liet de bezoeker uitnodigend boven te komen in het salon met de voet op een kussen wachtte hij hem af, een levendig beeld van de kunst hoe het niet te doen. De gastheer had betere tijden gekend toen het land nog niet zo schriel was en het circumlocutiekantoor nog niet zo getergd werd. Hij was bezig een witte das om zijn hals te binden op dezelfde wijze als hij strookend papier om de hals van het land woont. Zijn halsboord en manchetten maakten een overweldigende indruk, even als zijn stem en zijn manieren. Hij droeg een zware, gouden horloge ketting met ene hele bundelzeegels. Zijn jas was zo hoog toegeknopt dat hij haar hinder van moest hebben. Zijn vest even zo. Er was geen plooitje in zijn pantalon en de laar ze knelde blijkbaar. Zijn de gehele persoonlijkheid was deftig, massief, overweldigend en onhandelbaar. Het scheen wel dat hij zijn levenlang voor het portret van Sir Thomas Lawrence gezeten had, ten einde dienst voorkomen in alle opzichten na te boodsen. Ga zitten, meneer Klenham, sprak hij. Meneer Klenham ging zitten. U hebt, indien ik het goed begrijp getracht, mij een bezoek te brengen aan het circumlocutie. Hij sprak dit woord uit als of het twintig letter gegepen had. Kantor. Ik ben zo vrij geweest. Meneer Barnacle boog met zekere plechtigheid het hoofd, als of hij wilde zeggen, ik ontken niet dat het wel wat heel vrij is, maar ik stuie u toe nog eens vrij te zijn en mij te vertellen wat u komt doen. Vergun mij u eerst mede te delen, hernam Klenham, dat ik enige jaren in China heb doorgebracht en dus hier een vreemdeling bent geworden. Bovendien heb ik geen persoonlijk belang bij het geen ik u wens te vragen. Meneer Barnacle begon met de vingers op de tafel te tikken en als of hij voor een vreemde schilder zat, die zijn portret ging maken, scheenheid tot zijn bezoeker te zeggen. In die nu zo goed wilt zijn, de verheven uitdrukking op mijn gelaten leggen, die er tans oplicht, zult u mij zeer verplichten. Ik heb in de Marcells die gevangenis een geizelaar gevonden door het genaamd, die daar al heel veeljarend verblijf heeft gehouden. Ik wens de verwarde zaken van die gevangenen nou keurig te onderzoeken, ten einde hem, in die het mogelijk is, uit zijn treurige toestanden verlossen. Men heeft mij, de naam, Tiet Barnacle genoemd. Als een persoon van grote invloed op de schuldeisers, heeft men mij juist ingelicht. Aangezien het één van de grondbeginselen van het circumlocutiekantoor was, om op welke vraag ook nooit een recht door zee antwoord te geven, antwoorde meneer Barnacle, de mogelijkheid is niet uitgesloten. Mag ik vragen, ten behoeven van de kroon of als particulier persoon? Het circumlocutiekantoor, meneer, hernaam meneer Barnacle, mag wellicht de raad hebben gegeven dat een voordering van staatswegen op een ferma of een compagnieschap, waardoor die persoon behoorde langs wettelijke weg ingevoerd zou worden. Het is mogelijk dat die zaak langs officiële weg het circumlocutiekantoor bereikt heeft met verzoek om consideratie en advies. Dat departement kan een minuut hebben opgemaakt en daarin van advies hebben gediend. Ik vermoed dat het zoiets wel geweest zal zijn. Het circumlocutiekantoor, hernaam meneer Barnacle, kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor ieders vermoedens. Mag ik zo vrij zijn u te verzoeken mij mede te delen hoe ik officiële inlichtingen zou kunnen verkrijgen aan gaande de werkelijke stand van die zaak? Eerder lid van het publiek, antwoorde meneer Barnacle, de naam van dat gemene lichaam met bepaalde afgeer uitsprekende als of het zijn natuurlijke vijand was, kan bij wijze van memorie een verzoeksschrift indienen bij het circumlocutiekantoor. De formaliteiten die daarbij in acht genomen moeten worden, kunt u vrenemen aan de afdeling waartoe dat behoort. Welke is die afdeling? Daarvoor moet ik u verwijzen, antwoorde meneer Barnacle terwijl hij schelde naar het departement zelf. Neemt u mij niet kwalijk? Het departement staat open voor het publiek. Dit woord wekt het telkens meneer Barnacles verontwaardiging op. Als het publiek de officiële weg maar volgt en de officiële vormen maar in acht neemt. Doet het publiek dit niet? Dan heeft het publiek dit aan zichzelf te wijten. Meneer Barnacle maakte na deze woorden een stijve buiging als of hij zich gekrenkt voelde als heer des huizes, in zijn amt en als bewoner van zo'n fatsoenlijk huis. En kleine maakte ook een buiging en stond enige ogenblikken later met behulp van de vuile knecht in New Street. Zo ver gekomen besloot hij als ene oefening voor zijn volhardingsvermogen nogmaals naar het circumlocutie kantoor te gaan en te zien of hij daar wijzer kon worden. Hij gaf daarom weer een kaartje af voor meneer Barnacle Junior maar de portier die achter een scherm in de halge vreven aardappelen met vet zat te eten scheen het heel kwalijk te nemen dat hij nog eens terugkwam. Evenwel, Klenham werd nogmaals tot de heer Barnacle Junior toegelaten en vond dat jonge mens nu bezig zijn knieën te zengen en zich tot vier uur te vervelen. Kijk nu eens aan wat ik zeggen wil. U bent duivels vasthoudend, zij Barnacle Junior achterom kijkende. Ik zou graag weten, kijk eens hier, waarachtig, u moet hier niet komen en zeggen dat u iets weten wilt, weet u. Vermaande de heer Barnacle Junior terwijl hij zich omkeerde en het ooglas in zijn oog plaatste. Ik zou graag weten, herhaalde Arthur Klenham zich voornemende zo kort mogelijk te zijn van welke aarde voordering is die de kroon heeft op een geiselaar genaamd Dorrit. Kijk eens hier, wat ik zeggen wil. U loopt wel heel hard van stapel. Goede hemel, u bent niet eens geroepen, het scheen nu ernst te worden. Ik zou graag weten, Arthur herhaalde zijn vraag. Barnacle Junior staarde hem zo lang aan dat het ooglas uit zijn oog viel, zette het er weer in en begon hem weer aan te staren met hetzelfde succes. U hebt het recht niet. Ons op zo'n manier lastig te vallen, zei hij, op besluitenloze toon. Kijk eens hier, wat bedoeld u eigenlijk? U vertelde mij dat u niet wist of het in een publieke zaak is of niet. Ik heb nu de zekerheid verkregen dat het een publieke zaak is, antwoordde Klenham. En ik zou graag weten, hij herhaalde zijn vraag nogmaals. Op Barnacle Junior had dit geen andere uitwerking dan dat hij op dezelfde slappen manier ook herhaalde. Kijk eens hier, goede hemel, u moet maar zo niet hier komen en zeggen dat u wat weten wilt, weet u? De uitwerking van deze woorden op Arthur Klenham was dat hij zijn gehele vraag nog eens herhaalde en de uitwerking daarvan op Barnacle Junior was dat hij een wonderlijk beeld van slapheid en hulpeloosheid ten aanschouwend gaf. Ik zal u eens wat zeggen, kijk eens hier, u had beter gedaan, u tot het secretariat te wenden, zei hij eindelijk, en schelde waarop de portier binnenkwam. Jankensen, zei de Barnacle Junior, mijneer Woppler, einde van het eerste deel van hoofdstuk 10.