 Bu növbəti Ermeni hihiləsidir. Nikol Paşınyanın bir növ Ermenistanın sürpərvər dövlət kimi və Nikol Paşınyan hökumətinin sürpərvər bir hökumət kimi bəlalkaq işitimayətə təqdimatından başqa bir şey deyir. Dəyəliz, ləzlər, xoşkə, ödükəl birinizdir. QAM 10-un eferində Şamo emrindir. Qonaqım isə milistrategi təqqatlar mərkəzin sədəri Paltoluk Natik meydir. Natik bəylə bugün Ermenistanın başnaziri Nikol Paşınyanın Türkiyyələ masbətləri normallaşdırmaq istiqamətində olan bəyanatını, rejyonda kommunikasyaların asılmasında Ermenistanın qərarlı olmasını və bir sürü məsələləri müzakə edəcək. Natik bəylə, xoş gördün sizi. Qoş gördün. Natik bəylə, qələttiğim kimi bugün Ermenistanın başnaziri Nikol Paşınyan bir sürü asıqlamalar verirdi. Qosu səndə Türkiyyələ yönəlik açıqlama bugün çox dəl birizidir. Nə də düşünürsünüz? Paşınyanın bu açıqlaması səminmi açıqlamada yoxsa rejyonda ki vəziyyət bunu diktidir. Qonqret hansı açıqlamalı deyirsiz. Türkiyyələ münasibətləri normallaşlamak istiqamətində açıqlaması ki, viz Türkiyyələ münasibətləri normallaşlamara hazırıq, bəyanatını veririk Paşınyan. Ölbət də bucur açıqlamanı verməklə bir tərəfdən Ermenistanın maraqlarını ifadə edirsə, digər tərəfdən Paşınyan həm də sürpər var görmək istəyir. Ancaq Türkiyyələ münasibətləri tənzimləmək isteyən bir dövlət rejətləri, əlbətdə ki, bu kontekstə, qonqret his bir şərt qoymamalıdır. Çünki Türkiyyələ münasibətləri və sərhətlərin açıqlaması qonqret şərtlərə bağlıdır. Və bu şərtlər bilirsiniz ki, Qarabağın ışıxaldan kurtarılması və Ermenistanın ışıxalçı qoşunlarının azərbaydanından çıxarılması ilə bağlıdır. Və bilirsiniz ki, bu ne Ermenistan, ne dəatətin, mis, kurup əmsədirin istərinin sayı ilə baş vermədir. Bu azərbaycan ordusunun üç binə yaxın şahid verməsi ilə baş verdi ki, burada da açıq Ermenistan çox birabırçı şəkiri də Ermenistan cəfədə məqlub oldu. Yə, indiki durumda. Bakın, Ermenistan bir tərəftən danışıqlara hazır olduqunu və Türkiyyələ münasibətlərin tənzimlənməyə hazır olduqunu bildirir. Ancaq başqa bir tərəftən Ermenistan hələ də zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsini dolayısıyla sabotaj edir və belə bir anlayışın onlayabır sənədində olmadığını iddiyə edir. Hansı ki, belə bir məsələ bir başa onlayabır sənədində vurgulanır. Sövbət nədən yedir? Sövbət ondan yedir ki, nəxçıvanı ana azərbaycanla biriləşdirəcək yolda nəzarət bir başa Rusiyanın xüsusi xidmət orqanları və sərhət qoşunları nəzarət edəcəyi bir başa sənəddə vurgulanır ki, bu da dəhlizin olması anlamına gəlir. Bakın, bu günləri laçın dəhlizində Rusya sürməramları alternativsiz qayda da bilirsiniz ki, prosesə nəzarət edir. Eyni şey, gələcəkdə nəzərdə tutulan zəngəzur dəhlizində də nəzərdə tutur. Və həmin yola da nəzarət edəcək Rusiyanın sərhət qoşunları olacaq. Əgər bu əraziya bu yola Rusya, yəni hər hansı bir başqa dövlətin sərhət qoşunları nəzarət edəcək sə bu dəhliz anlayışı, dəhliz statusu deməktir. Çünki bildiyiniz ki, mür laçın dəhlizi 5 illik bir status üçün nəzərdə tutulur. Ancaq zəngəzur dəhlizi müddətsizdir. Niyə? Çünki bu yol, bu dəhliz vasitəsi ilə təkçəyərimənistan, Azərbaycan deyil. Türkiye, Rusya, İran da bu dəhlizdən istifadə edəcək və bu uzun müddətli razılaşdırılmış bir məsələdir. Ayrıca bildiyiniz kimi, Nikol Paşinyan və onun rəhbəri elədiyi hökumət bugün taqlıq Qarabax status istiyir. Və bu məsələnin yenidən Ağtətin Minsk Grup-u Həmsədir İnstitut çərçivəsində müzakirə predimetinə çevirilməsini və həlli bu çərçivədə görür. Bu isə, elbətdə ki, bəri baştan prosesi sabotaş etmək anlamına gəlir. Çünki Azərbaycan artıq Ağtətin Minsk Grup-u Həmsədir dövlətlərinin dövlükdə bu grumun görə biləcəyi işin olmadığını bəyan edir. Və fikir verirsiniz isə bugünləri Ağtətin Minsk Grup-u Həmsədir İnstitut aktiv deyir. Niyə? Çünki Azərbaycan bunu istəmir. Azərbaycan da ona görə istəmir ki, Azərbaycan 28 il müddətində Ağtətin Minsk Grup-u nün heç bir iş görmədiyi üçün üç münəyaxın şəhət verərək torpaqlarını təkpaşına azad edir. Bundan sonra Ağtətin Minsk Grup-u Həmsədir İnstitut'un hansı görə biləcək iş olabilər. Olsa-olsa yenidən tərəf olaraq, xüsusilə də Ermenistan'dan tərəf olaraq, bu prosesə əngəl yaratmaq və Azərbaycana yeni təziq mekanizmirləri yaratmaqdan ibarət olar ki, bunu da Azərbaycan istəmir. Və təbii ki, bu bunu Türkiyədə istəmir. Ona görə də bugün Türkiyələ səhətlərin açılması və diplomatik tanışıqlara hazur olmasını bəyan edən faşinyan Azərbaycan-Elmenistan səhətlərinin məyənləşməsi prosesini sabotaj etməz. Bugünləri Qarabaxa status istəməsi. Bugün Ermenistanla Qarabaxa məsələsini müzakirə etmək üçün, heç bir pretmet siyasi anlam da yox. Çünki bu Ermenistanın məsələsi deyir. Bu Azərbaycanın məsələsidir. Və Azərbaycan bu məsələri həll etdiyini və yəni. Ona görə də bilirsiniz. Bir tərəftən sürpər və görünmək üçün bucur. Açıqlamalar, bəyanatlar, verməyolar, digər tərəftən isə bu prosesə tormuzlaycı məsələlələr əlavə etməklə həllbətdəki prosesi sabotaj edirlər. Ki, və edən tərəftə həllbətdəki Ermenistan və onun baş naziri Nikol Paşinyan. Natıq bəy, dediniz ki, Ermenistan siyasətində sabotaj etsə də Azərbaycanı. Ancaq bu gün onu da qeyd edib ki, Ermenistan kommunikasyaların asılmasında qəralıdır. Yəni, bu sabotajlarla bu bəyanatlar bir aya sığmır siz dediniz ki məsələsi. Əslində kommunikasyaların açılması məsələsi deyəndə nəyi nəzərdə tutur? Kommunikasyaların açılması üçün ilk növbədə laçın dəhlizinin açılmasına itəyəş varırdı ki, Qarabaq Ermenləri ilə Ermenistan Ermenləri hər zaman rahat temasda olabilsin. Və s. əlin bir tərəfi və bu tərəfin Azərbaycan üzerinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirip, digər kommunikasyalar deyiləndə, əlibətdə ki, ana Azərbaycanla nəxçıvanı biriləşdirəcək kommunikasyaların açılmasından sökətlidir. Və ən nəhayət nəxçıvanıdan İran'a gədən bir hazır dəmir yoluqətli var ki, Ermenistan bu dəmir yolundan istifadə etməyi istəyir. Niyə? Çünki İran vasitəsi ilə İndistan'a qədər bütün ticaret əlaqələrini qurmaq imkanı qazanacaq. Sövbət bundan gedir. Ancaq məsələ orasındadır ki, Ermenistan təkçət dəmir yol vasitəsi ilə kommunikasyaların açılmasını və birbaşa Rusiya dəmir yoluqətli ilə əlaqənin yaranmasını istəyir. Ancaq ortada bir də automobil yolu var. Və bu yolda işlək və bu yolda açılmalıdır. Və 10 loyabır sənədənə görə bu yol açılmalı, yəni zəngəzur dəhlizi, həm dəmir yol, həm də automobil yolu kontekstində açılmalı və bu yola Rusiyanın sərhət qoşunları nəzarət etməlidilər. Ermenistan buna razıdırmı? Razı deyir, niyə? Çünki Nikol Pashinyan dəfələrlə bəyan edip ki, biz dəhlizin açılmasına razı deyilik. Yalnız dəmir yolun açılmasından sövpət gedə bilər ki, bu da Azərbaycanın və Türkiyanın maraqları kontekstində olan biri məsələ deyir. Yəni, bir tərəfdən kommunikasyaların açılmasından sövpət edir. Başqa bir tərəftən fikir verirsinizsə, həm də bu məsələrinin dolayısıyla sabotaj edir. Əgər həqiqətən dəhlizin açılmasına əngəl Ermenistan yaradırsa, bu kommunikasyaların açılması demək deyil. Bu bir tərəfli qayda da Ermenistanın maraqlarının təminatı deməkdir ki, buna da Azərbaycan imkan verilməsi. Mən sizin fikirlərinizdən belə başatışı, sünki Paşinyanın bu bəranatı açıqlamasına və Ermen, yaxın vaxtlarda zəngəzi dəhlizinin aslazarı ehtimalı yoxdur. Sünki həm sabotaj edir, həm də ki, bucursuz dediniz kimi sülh siyasəti güya numayiş edir. Əslində Nikol Paşinyan məsələni uzatmaqla bucur zaman qazanmaq istəyir və bu zaman çərçibəsində prosesə xarici üçüncü-dördüncü tərəflərin müdaxiləsini istəyir. Yəni, qərb dövlətlərinin, Fransa, Amerika biriləşmiş kapları kimi dövlətlərinin aqiləsini istəyir. Niyə istəyir? Çünki, Ætətin Minsqrupu həmsədir dövlətləri yenidən fəaliyyət səviyyəsində dirilərsə, bu yenidən Ermenistanın prosesə, Qarabax prosesini qoşulmasına şəra et yaradır. Khansı ki, bugün Qarabax məsələsini Azərbaycan-Ermenistanla müzakirə etmək istəmir, qə doğru da yedir. Çünki bu Ermenistanın məsələsi deyir. Azərbaycan öz Qarabax'daki torpaqlarını azad edip, və bundan sonra Ermeni vətandaşların Azərbaycana integrasyasından sövpətqə edə bilək. Və bu da əsində Rusiya-ya müzakirə olunacaq məsələdir, Ermenistanla deyir. Ayrıca, əgər kommunikasiyaların açılmasından sövpətqə edirsə, onda sərhətlərin məyənləşməsi prosesi başlamalı və bitməlidir. Bu proses başlayır mı və bunu Ermenistan istəyir mi? Əgər istəyirsə, onda nəyə görə qazaqın yeddi kəndi, nəxçıvanı kərki kəndi, hələ də Azərbaycana qaytarılmur və həmin ərazilərdə indi Rusiyanın sərhət qoşunları yerləşdir. Ələ, paşınyan bugün sərhətlərin dəlimtasiya və demarkasiya prosesinlə bağlı də məsələnin gündəmdə olduğunu qeyd edib. Yəni, onun bu açıqlamaları, yaxın vaxtlar üçün sərhətlərin məyənləşməsi imkanına səzəqmı sizə yoxsa? Açıqı bildiniz kimi Ermenistan'da bununla bağlı kankerət bir sənət hazırlar. Və bunu artıq bienalkak istimayətə Nikol Paşinyan səviyyəsində bəyan oldu. Sanki bir sülpərvəl dövlət rəhbəri kimi, ölkümət parçısı kimi, sülhə hazır kimi bir sənət hazırlıyor. Ancaq sual buradadır ki, bu sənət Azərbaycanın maraqlarına uyğun olacaq mı? Yəni, sərhətlərin məyənləşmə prosesində Ermenistanın qoyduğu şərtləri Azərbaycan qəbul edəcək mi? Yəni, qəbul olunmayan şərtləri bu sənətin içərisinə daxil etməklə, sonradan Azərbaycan bu sür sənədini qəbul etmədi göründüsünü yaratmaqla Azərbaycana xarici təziq imkanları yaradırlar, Ermenistan. Hiilə budur. Yəni, bir sənətdən sürpər var görsənir, qəbulə bir sənət hazırlanır. Ancaq bu sənət yalnız Ermenistanın maraqları nifadə edir. Ancaq burada Ermenistan və Azərbaycan sənətlərinin məyənləşməsində hər hansı bir ciddi problemi yoxdur. Ortada keçmiş estəri xərtələri var, 80-ci illəri. Və bu xərtələr həm Azərbaycanda, həm də Ermenistanda var. Və bu xərtələrə uyğun olaraq, sənətlərin məyənləşməsi çox rahatdır. Niyə əlavə problemlər yaratmaq üçüncü, dördüncü, beşinci tərəflərin prosesə müdaxiləsini istəyir paşınyan? Ona görə ki, üçüncü, dördüncü, beşinci tərəflərin prosesə müdaxiləsi ilə Ermenistanı həm Qarabakh danışqlarına müdaxiləsinə imkan yaradır. Həm Qarabakh probleminin uzanmasına status məsələsinin yenidən gündəmə gəlməsini təmin edir və həm də Azərbaycanda üçün yeni təziq imkanları yaradır beynəlxalq səriyyədə. Yilə bundan ibarətdir. Ilbət də ki, Azərbaycanda buna getmirəcək. Hürsiyanın bu prosesdə oğlunun necə dəyərləndirsiz? Bu sənətlərin delimtasiya və demakasiya məsələsində imanistanın mövqeyində müsləş edicək. Ümumiyyətlə proses kimi xeyrində sizdə nəsiz yənəzik? Burada istər Rusya, istər Ermenistanın istəklərinə rəğmən Azərbaycanın müəyyən olunmuş sərhətləri var. Azərbaycan bu sərhətləri bilir. Və fikir veririrsinizsə, Ermenistan istəm əsəbbilə Azərbaycan bir sərhətli qayıda da öz sərhətlərinə müəyyənləşdirir Və orada sərhət qoşunlarını və onların mövqeylərinə mökəmlətməklə öz mövqeylərinə ciddi şəkildə durmaxta davam edir. Yəni, bu Ermenistan və Rusya istəsə də belədir, istəməsə də belədir. Və Rusya bundan başqa alternatif, hər hansı bir xəritə və iddiyə ortaya boya bilməz. Ona görə də Ermenistan istəsə də istəməsə də bu sərhətləri bir tərəfli qayıda da Azərbaycan tərəfinlə müəyyən olunup və düşünürəm ki, əgər bu məsələni uzun müddətli sabotaş edəcəksə düşünürəm ki, Ermenistanla Qarabağ arasında yəganə yol olan laçın dəhlizi də bağlanacaq. Ona görə də bugün laçında Azərbaycan və Türkiyənin xüsusi təinatlı qoşunlarının birgə təlimi ilə Azərbaycan, həm Rusya, həm də Ermenistan'a, həm də onun qarqda olan hava dar dövlətlərinə məsaj verir ki, əgər siz bu şəkildə prosesi sabotaş edərsinizsə və 10 noyabır sənədində qəbul olunan müddəalar yerinə yetirilməsə, Azərbaycan gələcək tərispektivdə daha doğrusu yaxın tərispektivdə bir dəfəlik laçın dəhlizi bağlayabilək. Çünki 10 noyabır sənədi bir bütündür. Əgər bu sənədən bir müddəası yerinə yetirilmirsə, bu sənədən heç bir müddəasının yerinə yetirilmədiyi anlamına gəlir. Ona görə də Azərbaycan üçün artıq hüquqi zəmin var. Və bu hərbi təlimlə də həm Rusiya məsaj verir ki, güzərinizə götürdüyünüz öhdəliyi yerinə yetirilmə, yəni dördüncü müddəada göstərildiyi kimi danusuz erməni silahlı bir iləşmələrinə təksilah edib Azərbaycandan çıxalın və həddini aşan davranışları dayandırın. Əslində statusun siyasi və hüquqi cəhətdən müəyyən olunmadığı və bu məsələnin müzakirə predmeti olduğu haqqında prezidentin köməksi Hikmət Hacivin açıqlaması da dolayısıyla bu Rusiya edilən bir xatırlatmadır. Ki, sizin status məsələniz hələ havada nasılı vəziyyətdədir. Yəni, əgər həddini aşan davranışlar olarsa, vaxtından əvvəl Azərbaycan bu məsələni parlamentdə müzakirə predmetinə çevirə və sürf məramların nəzərbaycanından çıxarılmasını hüquqi cəhətdən təmin edə bilər. Nathik bəyi elə bu laçında kesirlən iki qardaş ölkənin hərbi təlimlərindən sonura paşınyanın bu açıqlaması əvvəl Azərbaycanın geri çəkilini deməyə əsas veririm ki, bundan sonra artıq ümid etməyə olabim ki, əvvəl Azərbaycan təxəbatsa adımlarını atmayacaq və hədd qətəndə bölgedə sürfün təmin olunmasına isteyəcək. Mən qəti yəm elə düşünmürəm. Bu növbəti əriməni hiiləsidir. Nikol paşınyanın bir növ ərimənistanın sürpərvər dövlət kimi və Nikol paşınyanın hökumətinin sürpərvər bir hökumət kimi dən alqaq iştirmaiyyətə təqdimatından başqa bir şey deyir. Bu təxribatlar bilərləkdən qarabağda və Azərbaycan ərimənistan sərətlərində yaratılır. Bu təxribatların arxasında Rusya durur və əriməni qoşunlarının bucur Azərbaycanın mürgələrinə ateş açması bəlçələrinin arxasında Rusya durur. Ərimənistan ordusunu buna təhrik edən Rusyadır. Rusya bununla Azərbaycana təzik etməklə özünün geosiyasi maraqlarını təmin etmək istəyir. Ayrıca bu məsələ də əlbətdəki paşınyan hökumətinin arxasında duran bir də Fransa Amerika Birləşmiş Tatları və Avropa Birliği kimi siyasi məkanlar var. Buna görə bu havalarlar mövcud oldukça maksimum şəkildə iqol paşınyan bu situasiyada bu vəziyyətdən yararlanmaqla zaman qazanmaq istəyir və prosesə yenə təkirar edirəm atətin mizqrupunu və Avropa Birliği kimi en azından Fransa Avropa Birliği kimi hegemon dövlətləri qatmaq istəyir. Nəsələnin arxasında duran budur. Yoxsa ki, heç bir gücəşdən söhbət gedə bilməz düşünürəm ki, bu da yaxın müddət zaman çərçivəsində paş verecək hadisələr deyir. Mütləq mənada bunun olması üçün Azərbaycan hadisələr yaratmalıdır. Proses yaratmalıdır. Eynən Sentiabrun 27-sində 2020-ci ildə sür yaratma, hərbə əməliyyatları nəcə başladısa, torpaqlar nəcə işxaldan azad olunma prosesi başladısa, eynən Azərbaycan özü bucür hadisə və proseslər yaratmalıdır. Görüs, kafan yolu nəcə bağlandısa və hadisə yaratdısa və bundan sonra məyən güzəşlər və fikirlər səsləndirildi sə düşünürəm ki, bucür hadisələr hər həftə davamlı olmalıq. Yəni, Azərbaycan özü hadisə və proseslər yaratmaqla Ermenistanı və onun havadar dövlətlərinə Azərbaycanın yaratdığı prosesin arxasınca sürünməyə vaadır. Əksəqdir də, bizim üçün hər dəfə proseslər yaratılacaq, ateşkəsin pozurması, Azərbaycanın mövqələrinin ateşə tuturması, hər bir təxribatlar kimi proseslər yaratılacaq ki, biz də hər dəvə müdafiə pozasında qalmaq məcbüriyyətində qılacaq. Və bucün hadisələrdən biri də laçın ərasında Azərbaycan və pürkiya xüsus-i təinatı qoşunlarının hər bir təlimləridir. Və bucür hadisələr davamlı olmalıdır. Davamlı olacaqsa və əmin olun ki, onda sərhətlər də qısa müddətdə müəyyənləşəcək, eyni zamanda qamunikasiələrdə Azərbaycanın maraqı çərçivəsində açılacaq və Qarabax məsələsi də bir lafa istə Azərbaycanın istədiyi şəkildə hərl olunacaq. Yəni, Ermenistan vətəndaşlarının Azərbaycana iktigrasiya məsələsi hərl oluncaq. Nathik bəyi, son olaraq Yemans'dan lasında keçirlən hər bir təlimləvi Türkiyənin bölgədə sülhə bir təhdidi hesab edir. Yəni, bölgədə bir təhdikəsizliyim pozunması kimi qeymətləndəyib, Azərbaycan xazişlər nazibliyi də buna zavab verir. Türkiyənin bölgədə sabitliyi təhdid etdiyi hesab etməyə olar mı? Əslində bölgədə təhdikəsizliyi pozun, hırs yəyəmans'dan deyilmiyəm? Bu növbəti dəfə Ermenistan rəhbərliyinin reakarlığıdır. Türkiyənin regionda varılıqı bir növb güclərin balansı üç. Bakın, 10 noyabır sənədindən 300 gündən artıq vaxt keçir. Rusya üzərini götürdüyü əklələri yerini getirip mi? Bu günə qədər hətsiz davranışlarıyla hər hansı bir siyasi və hüquqı statusu olmadadır. Bu gün Ermenistanı və Qarabağda yaşayan Ermenlərə və Siyaparadcı rejime Rusya nə xidməti görsənir mi? Görsənir. Azərbaycan istimayəti bir mənaqlı olaraq Rusya sürməranlarından narazıdır mı? Narazıdır. Dəmək ki, bugün Türkiyə əslində bir növ balans yaradıcı güc kimi, həm də Azərbaycana dəstək güc kimi? Kardaş ölkə olaraq proseslə iştirəkdir. Çünki Rusya işxalcı bir ölkəddir. Rusya heç bir zaman öz misiyasına uyğun sülh yaratma prosesi sona qədər bunu təmin etmiyik. Biz bunu gücüstan praktikasında gördük ki, bugün asiyetiya və apxazya Rusya tərəfindən işxalı olunup və bu ərazilər ilhaq prosesini gözləyir. Rusya budur. Rusya işxalcı bir dövləttir. Və Rusya nın bu işxalçı siyasətinin qarşısını almaq üçün Türkiyə Azərbaycanda mövcudur. Əslində laçında keçirilər hərbi təlimlər. Dolayısıyla həm də Rusya nın bu işxalçı və hətsiz davranışlarına bir mesajdır ki, həgər Qarabağda sabax həqi qətəndə vəziyyət dəyişərsə Türkiyə Azərbaycanın bir mənal olara yanında olacaq. Ona görə də bu Rusiya verilən mesajdır ki, həgər Azərbaycan və Türkiyələ münasibətləri tozmaq istəmirsinizsə, istər regional, istər global seviyyədə əməktaşlıqın üstündən qət çəkmək istəmirsinizsə, bunda əlbəktə ki, öz misiyanıza uyğun davranın və konkret 10 Noyabr və 11 Yanvar sənətlərinə uyğun olaraq davranın və proseslər də rəvan getsin. Ona görə də Türkiyə dağıdırcı bir ünsür olaraq proseslə və Qarabağda Azərbaycan səriyyətində iştirək eləmir. Əksinə, bugün dağıdırcı güc Rusiyadır və Rusiyanın prosesə təhriq etdiyi yer Məlistan. Söğhsal olun, təşəkkü edəm maddə qeyd. Sürsal olun.