 Het terugkeer van links en beer en wolf in Europa is al een tijdje aan de gang en nu bereikt de voorroede van de wolf, dus inderdaad ook in Nederland. Vanuit het perspectief van de natuur zelf is dat fantastisch nieuws. Vroeger zijn de beesten uitgeroed in het grootste deel van Europa. Nu keren ze terug. Maar het heeft ook een keerzijde. Niet iedereen is blij met het terugkeer van die dieren. Dus je hebt een spanningsveld. Ze leveren conflicten op waar ze weer op duiken. En de vraag is, hoe ga je daarmee om? Kunnen we het überhaupt tegenhouden? Fysiek vast wel. Maar het Europese recht zegt Nederland. Die wolf is welkom bij jullie. Daar hoef je niet te lang over na te denken. Want daar hebben we al op Europees niveau in de habitatrichtlijn vastgelegd en die is bindend voor alle EU-lidstaten. Maar niet alle landen in Europa zijn lid van de EU? Inderdaad. En dat geeft meteen een prachtige gelegenheid tot vergelijking. Waar je dus kunt zien wat gebeurt er waar die richtlijn geldt in de EU-lidstaten en wat gebeurt er waar die niet geldt. Die wolf heeft bijvoorbeeld in Scandinavië geprobeerd om weer voet aan de grond te krijgen in Noorwegen en in Zweden. Nou, Noorwegen is geen lidstaat. Zweden wel. In Zweden lopen tussen de drie en de vijfhonderd wolven rond inmiddels. En in Noorwegen schamen er drie roedeltjes. En iets vergelijkbaars zie je in Centraal-Europa gebeuren. De wolf probeert terug te keren in Frankrijk, Duitsland, Zwitserland. In Frankrijk en Duitsland lukt dat, allebei momenteel de teller op 300 wolven. En in Zwitserland lukt dat absoluut niet. Daar kun je de wolven op een paar handen tellen. De casus van de grote roovendieren laat erg goed zien dat die internationale regels effectief kunnen zijn. En ook de reden waarom je strakke regels nodig hebt voor soorten als wolven en beren en linksen. Want als je de terugkeer van dit soort soorten in een bepaald land waar ze heel lang zijn weggeweest, als je de besluitvorming daarover helemaal over laat aan een nationale afweging, dan heb je een vrij grote kans dat de samenleving zegt van hier is geen plaats voor in de 21e eeuw. En dan heb je dus die internationale minimum norm, dat veiligheidsnet nodig, om toch te zorgen dat er door die eventuele weerstand heen wel een gezonde populatie van de betreffende soort tot stand komt. En die vergelijking tussen de lidstaat en de niet-lidstaat laat heel duidelijk zien dat dat werkt. Dat gaat over de rol van die Europese regels, bijvoorbeeld die habitatrichtlijmen, ook internationale verdragen bij de bescherming en het beheer van die grote rovendieren in Europa. Dus hoe leid je die terugkeer in goede banen en wat is de rol daarbij van die internationale regels? Waar zitten er eventueel knelpunten en hoe kunnen we die weg nemen? Kun je je zeggen over die knelpunten, waar zit het grote probleem in de regelgeving? Ja, er zijn allerlei specifieke interpretatieproblemen. Maar een hele interessante is wel het feit dat bijna alle populaties van wolven, beren en links in Europa grensoverschrijdend zijn. Dus dat zijn populaties die door twee of meer landen gedeeld worden. En momenteel zijn de verplichtingen voor de bescherming van die dieren gericht op staten individueel. En er is dus nu geen enkele verplichting voor staten om op populatieniveau het bescherming en beheer van die soorten vorm te geven, terwijl dat vanuit biologisch en natuurbeschermingsperspectief uiteraard de meest logische stap zou zijn. Met andere woorden, er zijn nog genoeg mogelijkheden om daar qua beleid en instituties wat aan te doen. Ja, de aanbeveling is inmiddels dat staten op dat populatieniveau rond de tafel zouden moeten gaan zitten en daar plannen voor maken. Maar het juridisch kader is daar nog niet op ingespeeld. Dus dat is een interessante kwestie voor ons om te kijken hoe zou dat beter kunnen.