 İzləyicilər 29 Naya Burkimi 22. tariqdə Baki Vatilə Sadı 22 Asus Söz proqramının canını balansına başlayıq, ölkənin ən qündən məsələrlərlə bugünki vərişimizdə sohdəyirli siyasətcimizdə dəyirləndirəciyi, lütfen efirüq paylaşın bəyənin ki, daha geniş adı toriya bu söhbəti izləmək imkanına mahlik olsun, əziz, dostlar, dəyət izləyicilər. Naxsıvanda nələr baş veririz? Geri çəydən naxsıvanda baş verənlər artı ölkənin əsas bündəmlə çevirilir. Bu gün parlamentdə siyas partilə rətdə qanun layhəsi birinci oxunçta qavlədilir, bu, bizə nə vəd edirir? Həralda bu haqqda indi dən anons veririm ki, sabat daha geniş o qanun layhəsinin birinci oxunçta qavlədilmiş hətta və böyük sətsoxuyla. Yəni demək olar, əksəliyyət bir nəfərdə səhvən düğmə basıb eləhinə səs verəcəymiş, amma bir tərəf səs verir. Həralda ölkənin gündəmində digər məsələrdən bir dəxar siyasətimizdən bağlı olur. Solşası ki, bir salar zində gündəmdən bağlıq çox önemli məsələrdə rəsidə təqdim ediyək. Ona amız artıq efirdədir siyasətçi, siyasmin icibətinin üstünün rəhbəli Azərqasın. Azərbək hoş gördü, hər vaxtınız qeyrolsun. Hoş gördük, müfət bəyət. Teşekkür edin. Biz dəsi salamlıdır. Azərbək bir başa nəxçıvan olaylar ilə bağlı başlaya sövbədimizdən, bu olaylar haqqında fərqli-fərqli interpretasiyaların şahidi olur, bəzləri bu olayları klan savaşa adlandırırlar, bəzləri qeyd eləyirlər ki, nəxçıvan ümumiyyətlə, niyə unitar Azərbaycanda nuqlar esbubqda olmaldır. Yeri gəlmiş gən bugün kanalın üç efirində, Mili Şuranın sədri Prof. Cəmil Həsənli ilə olan sövbətimiz deməli yayılıb və həmin sövbətdə qeyd olunur ki, və Cəmil Məllim bir tarixçı alim kimi, qeyd edir ki, nəxçıvan muhtar esbubqası statusunun qas müqabiləsi ilə ailiyət yoxdur, maskam müqabiləsi ilə main olur və bu məsələdə türkə birmənalı şəkildə maraq olur. Yəni, nəxçıvanında muhtar esbubqası statusunun götürülməsi gündəm də var. Diğer dərəbdən bakıda, dəvlətin adını Şuman-Azərbaycanda adlandırılmasından bağlı, təkliflər var. Mən istəyərdim, hə də bu məsələrə fəqli mövzu olsa da, amma mən düşünürəm ki, yeni kontekstə də deyərləndirmək olar. Çünki bu məsələrələ kampaniya adlandıranlar da var. Çünki İranla bağlı, bugün də Baxlı-Azərbaycanda, İranla bağlı bir tamlar səstənir. Biz illərdir, demək ki, bu İranla bağlı mövqimizi. Deyilə deyim ki, Azərbaycanda vaxtınızı girməyə anlamında olmasın, bu İran-Azərbaycanın vardaqını istəməyən bir dövləttir. Bunu siz dəməndən yaxşı bilirsiniz. Amma birizdən bir Azərbaycan siyasətində bu u dönüşü, gözlənilməş şəkildə ilham eləyibən bu aşıqlamaları təbii ki, cəmiyyətdə bir tərcub effektiyyə raktı. Mən biz tərəftən də bugün parlamentdə dövlətini adını dəyeştirilir, şumala Azərbaycan adlandırılması da elbət də bu yeni məsələ deyil, amma məs bu parlamentdə. Həmin parlament ki, ondan saatlar öncə ya əvvəl ölkədə mürtəzə bir siyasi partilə raktına qanına səs verir, özə müklək sət çox dolayın. Həmin Azərbayc gündəmi sizin təqdimatınızda izləyiklərə? Işək bir yer. Teşəkkür edəm Rüfət bəyi. Əslində gündəmi bu naxçıvandan başladınız. Amma çox böyük bir elpazə. Yürəyiniz dolu da Azərbayc. Hə, məsələ süləm. Mən bir məsələyə məsələyəm ki, bütün bu dədiyiniz məsələr arasında təbii ki bir zəncir varı əlaqə var, söz süs ki. Çünki həyatda hər şey bir-bir ilə bağlıq. Sürsən Azərbayc əndəs və bu sistemin içində bir oyun qaydası var. Sistemin özünün oyun qaydası var. Sistemin özünün bir maraqları var. Təbii ki nələr baş verir isə bu maraqlar prismasından bunlara bakmaq lazımdır, söz süs ki, belə dələndirmək lazımdır. Və bu nöktə nəzərmdən də baş verən hadisələr arasında da mütləq əlaqə var, mütləq əlaqə var. Birinci başlayan Nakhçıvanla. Nəndi Nakhçıvanla bağlı, siz qeyt etiniz ki, insanların bir gismi deyir ki, Nakhçıvan Muxtar Respublikası statusu olmamalıdır. Bu statusu dəyişmək lazımdır, fəqli bir statusu olmadadır. Azərbaycan Unitar bir dövləttir və bu kanç suksada da qeydi olmudur və Unitar dövlətin daxilində Muxtar Respubliki olabilməz. Və ki, vilayət deyəq, Muxtar Respubliki. Və hətta mən bir şey də deyim, Azərbaycan Respublikasının kanç suksasında sadece Muxtar dövlət dedikdə Nakhçıvan dövləttir. Sözləri belə yazılıqdır. Azərbaycan daxilində dövləttir. Bu da özür özləyəmdə bir non-susdur. Hüquqı baxımdan bir non-susdur, yalnızdur, mənəsəb edirəm. Yəni, bu fikri səsləndirənlərinə mən tamamlı razı. Yəni, mən düşünürəm ki, bunun QAS müqabiləsi nə cikrəla qəsi yoxdur. Çünki QAS müqabiləsinin mahiyyəti baxışqadır. QAS müqabiləsinin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Nakhçıvan Azərbaycan Respublikasının tərkibində qalmalıdır. Lakin Nakhçıvanı hücum olsa, ona qarşı bir agrisya olsa, Nakhçıvanı Azərbaycan Respublikasının tərkibindən çıxatma cətləri olsa, burada Türkiyə bu məsələyə qarışacaq. Və bu, deməktir ki, bu bölgədə olan heç bir ölkə, istəyərin İran olsun, Rusya olsun, Yahut, yəni, hipotetik olaraq, Ermənslan olsun. Ermənslan məsələsi dəllədir ki, Ermənslan heç vacuna cəhd etməz. Və cəhd olunsa, yəni, onu bilməliyik ki, bunlar xasında kimsə durur. Və kimsə dedik də təbbi ki, böyətmələ Rusya olabilər. Və İranın onun arxasında durub, onu çövq etməsi inandırıcı deyil. Bunun səbəbləri çox dün də çox da vaxtınızı buna almayın. Amma təbbi ki, burada Rusya və İrandan daha çox çövbətkədir bu bölgədə. Və təbbi ki, İralda olabilirsiniz ki, məsələn, birinci dünya muharibəsi tipli, hansı bir muharibə, yəni, hipotetik olaraq çıxsa, və Avrop ölkələri, Yahut, hansı bir üçüncü ölkə, bura əgionda olmayan hansı bir ölkə, Naxçıvanı hücum etmiş olsa, Türkiyə, yəni, burada kəmərdə durmayacaq. Yəni, Qars müqabiləsinin mahiyyəti bundan ibarətdir. Yəni, bu baxımdan Naxçıvanın Azərbaycan daxilində statusu nədən ibarət olacağı bu nökləyən əzərdən o qədən önəmli deyilir. Naxçıvan muhtar vilayət de olabilər, muhtar vilayətdən daha aşağı bir statusu da da olabilər və diyələm ki, Naxçıvanla Azərbaycanın qərb bölgələri arasında məsələmi, dizən qazır deyirikdə, bu dəhliz də deməyək, yəni, otorpağlar hal hazırda bizim olsa, olsaydı daha da olsa, diyələm ki, Naxçıvanın başqa bir statusu da olabilərdir. Amma bunlar hamısı belə deyədə bir fərzilələrdir. Söz mü nə gəttirəm? Söz mü ona gəttirəm ki, mən də onun tərəftə arayam ki, qarç mögabüləsinə zid deyilcə, Naxçıvan muhtar vilayətinin statusunu məncə dəyişmək olar. Amma burada onu da, mə yenimən bunun tərəftə arayam, çünki bayağı da, büyüqü olaraq yanlışdır. Yəni, əgər azab azan unitar vilayətdir sə, Naxçıvanın bu statusu da olması yanlışdır. Naxçıvandan, Azərbaycanın əsas ərası arasında əlaqənin olmaması da, ona heç də bir dəlalət etmir ki, Naxçıvanı böyük bir, bu şəkədə bir statusu verir. Azərbaycan aslında hədəf o deyir, hədəf daha doğrusu... Hədəf o deyir, mən ona gəttirəm. Hə, ona gələk, gələyəm. Hə, mən ona gələm. Hə, bu məsələrin birinci tərəfəyi. Məsələrin ikinci tərəfəyi ondan ibarəktir ki, mən nəsa beləm ki, Azərbaycan iqtidarının belə bir dərdi və belə bir isteyəyə yoxdur. Mən hər kəsə təklif edirəm ki, Azərbaycan Resulüklikasının, Kansiçutsasının açıb, orada Azərbaycan Resulüklikasının prezidentin salayətlərinə baxsınlar. Naxçıvar muxtar dövlətinin nə salayəti olursa olsun, Azərbaycan Resulüklikasının prezidentin salayəti ondan daha çoxdur. Və bildiniz kimi 2016-ci ildə Kansiçutsa referendumu keçirildi və həmin referendumda da Kansiçutsa dəlşiklər edildi və prezidentdə daha çox salayətlər verildi. Yəni İlham əliyi və ələ böyük səllə, və yəni İlham əliyi vəkün edildi bu dəlşiklər, hər zaman olduğu kimi. Və ələ böyük salayətlər verildik ki, artı Azərbaycan da, həm Cumhuriyyatın yaxud Resulüklikasının dayaqları artıq hüququ olaraq, Kansiçson olaraq, dayaqları ciddi şəkildə artıq laxlamağa başladı. Yəni hüququ olaraq. Və bunun yanında da hakimiyyət bölgüsü principi ciddi şəkildə zədələndi və bunun yanında da, yəni sözmünəyə gətirəm, Kansiçutsa da açıq şəkildə biz onu görə bilərik ki, Azərbaycan Resulüklikasının prezidentinin salayətləri Naxçıva Muqtar dövləti fövqündədir və prezident istədiyi proseslərə orda həm nəzarət edə bilər, həm mudaxlı edə bilər, yəni hüququ olaraq. Yəni, bax, adı bir numunə deyimdə, Naxçıvanda icra bahçılarını Azərbaycan Resulüklikasının prezidenti təyindədir. Düzdür. Ali Savyətinin təqdimatı ina, Nazlə qabnətin təqdimatı ina bunu qeyd ediblər, amma son ciddi qeytibarını Azərbaycan Resulüklikasının prezidenti bunu təyindədir. Məsələnin birəz keçmişinə qayıtmaq lazım. Keçmişi döndən ibarətdir ki, Naxçıva Ali iblər ayləsi üçün önəmli bir yeriydi. Çünki, Heydər Ali yer, bildiyniz kimi Naxçıvanlandır. Yəni, Naxçıvanlandan onun məyəm, o bir kommunikat saları, bir bağlar var idi hər zaman və yadınıza salmaq istəyirəm ki, 92-ci ildə Heydər Ali iblər, yəni, 1991-92-də məsələ Naxçıvanə qətmişdir. Yəni, maskadan sonra bakya qayıtdı. Bakıda gördük ki, artıq vəziyyət dəyişməkdədir. Hara qətti, Naxçıvanı qətti. Naxçıvanı qədənlə sora ne inədilər? Həmən onu qarşılaqdılar orada. Həmən onu Naxçıvan Ali səbətinin sədri vəzifəsinə həmən onu seçdilər. Həmin vəzifənin ona böyüklər. Yəni, həmin vəzifə, o yer həmin vəzifəsinə. 92-ci ildə Sentiabrın da qətti o? Həm, 90-ci ildə. Yəni, 20 yand bərdan mə yand. Sentiabrın da səşki oldu da, onu da əslə olamadır. Və, yəni, Naxçıvan, bir tərəfdən Ali iblər ayləsi üçün, hakimətə gəlmək üçün, bir trampolin olu, digər tərəftən də, hakimətdən qətməli olsalar, mən bu fikirə yeri gəlmişkər bir neçəli bundan əvvəl səsləndirmişəm, dəfələrlə bunda imşəm ki, Naxçıvan'a özəl munansibət buradan gəlir. Yəni, Naxçıvanı muxtar respublikar, muxtar dövlət statusu ne? Çoxdan ləv və edə bilərdilər. Çoxdan da ləv və edərdilər, istəsəydilər. Çünki yenədirəm, Azabacan Kansuci Sosiasına zittir. Azabacan Kansuci Sosiası Naxçıvan kimi dövlət olabilməzdir və dövlət sözü yazılıb orada, Naxçıvan dövləti. Həm hakimətə gəlmək üçün, Trumpliyin, həm də saba hakimətdən qətməli olsalar, ölkəni tərkətməli olsalar, digər ziktatırlardan fərqli olaraq, məsələn, İlham əliyiv üçün, Naxçıvan kimi bir yer var. Yəni, heç də Rusya ya, heç də başqa bir ölkəyə getməyi itəc var, yoxdur. Kədib orda yenidən diyərim ki, hakimətəlində saxlamaq, orda yenidən hansı planlar vurmaq, yenidən hansı danışıqlar aparmaq, vaxt qazanmaq kimi imkan şarayet yaradır Naxçıvan olmaq. Azərbə, o zaman Naxçıvanın azıki stapsu daha effektiv olmaz mı, o planı? Dəli, ona görə bütün bu söz-sövbət, boş-sövbətlərdir. İlham əliyiv iktidarı, Naxçıvanın heç bir stapsunu hüquqı olaraq, azərbaycan kainstitutsasında Naxçıvanın nəstatsu varsa, eyni stapsu saxlayacqlar, çünkü bu status onlara lazımdır. Amma baş verən nədir? Mən bayaq qeyd ettim ki, 2016-ci ildə azərbaycanda kainstitutsa dəşikliyi oldu və bu dəşlikdə sonra İlham əliyiv mükləq iktidar oldu mükləq hakim oldu azərbaycanda. Və azərbaycanda artıq daha əvvəl 2016-ya qədər formalaşmış iqtadı siyasi sistem və iqtadı siyasi munansibətlər sistemi transformatsa olunmağa başladı. Belə ki, siyasi sahədə manapolya var idi, o manapolyanı daha da gücləndirdilər. Diqər tərəftən də iqtadı sahədə də tamamilə, iqtadı sahəni də tamamilə öz manapolyaları transformağa başladılar. Yəni, artıq azərbaycanda bütün alıqaqlara qarşı bir səlib yürüşü çoxdandır başlayıbdır və artıq naxçımana yaxud dırnaq arası naxçımana qanı deyirlər, artıq ona da zaman çatıptır. Yəni, bu məsələ iktidar dağklında hakim elita dağklında yaxud mubarizə dediniz elə də adlandırma olar hakimiyyət dağklında bir çaxnaşmadır hakimiyyət dağklında bütün hakimiyyəti bir əldə iqtisadi və siyasi hakimiyyəti bir əldə cəmləşməsi rəstsəsinin davamıdır və artıq məndiyərdim ki bir pik nöktəsinə gəlib çatmaqda yoxur mu və məqsət de ondan ibarətdir ki vasıf talıbı kənarlaşdırmaq ona yaxın olan adamları həm naxtıvanda, həm bakıda kənarlaşdırmaq və situatsa tamamilə hakim olmaq tamamilə ilham əliyibdən asılı olan adamları naxtıvanda bütün vəzifələrə bilabasda yerləşdirmək və bununla da 2016 Konstruksa başlayan prosesi bir nöktəsinə qoymaq bu prosesi bitirmək əsas məqsət bundan ibarətdir başqa bir məqsət yoxdur bütün maler resurslarını bir mərkəzdə cəmləşdirmək məqsət bundan ibarətdir İləm məndə ondan bağlı istədim son olarak o naxtıva məsələsinə bağlı bu naxtıvan belə təmziləm əməliyyatları gedir naxtıvanda və naxtıvanda devrət təvkəsli xilməti də gömrükdə bir başa başıya təbəkdirilir maliyə naziri həps olun məblələr də mən düşünürəm ki naxtıvan əyalət düşünsə o yüksəy məblələlərdir amma sanki belə bir təsurat yaranır ki bu məsələrin arxasında həm də maliyə məsələsi dayanır məsələyə nəcə edin bu məsələni mən qeyd ettim bu məsələrin arxasında ilə ilk növədə maliyə məsələsi dayanır belə ilk növədə maliyə məsələsi çünki bu ixtidarı ayaqda saxlayan da maliyə məsələsi daha çox da onlar ələ varlı insanlardan qorxullar varlı insanlar sabah müxalifəti maliləşdirə bilərlər və yaxud özləri eli tıdaxilində nələrsə edə bilərlər və bayaq mən qeyd etim 2016-ci ildən başlayarak artıq nəyən ki o siyasi hakiməti bir əldə saxlaman, siyasi manapolyanı bərqarar etmək ölkədə həmçinin də bütün ixtidarı isuslarıyı, bütün maliyə isuslarını bir əldə cəmləşdirmək və naxçıbanda demək olar ki, yəgəni bir yer yaxud bölga qalmışdı ki, orada Vası Talubuf kimi bir şəhər hansı ki, yeri gəlmiş gə Heydər əliyibin yaxın bir adamı idi Heydər əliyibin bəslədiyi bir adamı idi Heydər əliyibin siyasətə və ictimayı həyata qətirdiyi bir adamı idi İlham əliyibnən yaxşum nasbətləri olan bir adamı idi İlham əliyib tərəfindən təyin olunan orda şəxslər var idi onlara ordun vermişlər həmin adamları indi, həbsədi bilərlər bir bayaq qeyd ettiyiniz bunun yanında da yapın idare heyyətinin üzvidür Vası Talubuf kənar adam deyil bu kaman danın bir numayəndəsidir nəc oldu ki, dünə nə qədər o pisiydi və bugün yaxşu oldu təbii ki, məsələ mali məsələsidir məsələ hakimət məsələsidir və bütün bu konstruaksa unitar dövlət, məndidim bayaq hüquq məsələlər hamsı bir şırmadır hamsı bu sösövbətdə ki, bunun arxasında gizlənib analitiklərə, nə beləm ekspertlərə bu mönzularda manipulatsa etməyəm bələ start veriblər ki, bütün o digər məsələlər öt basır etsin ən hal bu ki, mənyəm bir dövbür keçəcək Vasıf Talubuf da saba kənarlaşdırandan sonra o, dədiyim kimi bütün prosesləri öz nəzərətə altına alandan sonra heç nə də dəşməyəcək nə cəvara edək, eyni vəziyyətə qaydacaq Kansuqsada da nəxçuanın stapsu nə etsək, eyni stapsu da saxlayacaqlar, heç nə də dəşməyəcək ki, onlara marağında bu deyil, azərbaycan unitar da və bunun daxilində hər hansı bir dövlət dövlət bilməsək bu onlar üçün ənəmdi, ənəmli olan odur ki onların təyin etdiyi adamlar olsun və onlar prosesləri nəzərət edəbilsinlər və sistemi dələm və prosesi də sistemi dələ qursunlar ki, bu insanlar nəzərətdən çıxabilməsinlər nəxçuanın stapsusa iləlidə o belədə qara günçün onlar üçün çox lazım olan bir stapsu də ona görə bu stapsa tohummayacaqlar hətta məyən adamlar deyir ki irəldə qarabax qarabaxın azərbaycana integraksası məsələsi var güya, bu məsələ var iğmır və buna görə diməli nəxçuanın status azabəzın kansüsusasında bir problemlər yaradı bilər yəni, ənəmlərlər daha çox status deyə bilərlər güya bunlar hamsınaq oldu, bunlar heç bir salda inanmıyon dəşəkülər azərbayc ilə iclərin nəzərin nəxçaktırəm ki, proqramımızın qonalı siyasi minicmininistunur rəhbəri siyasətçi azər qasımdır, azərbayc mən öncə qeydə etdiyim, diziləcidə yazır, təbrizi uğrumiyanı görmək isərdim azərbaycana görməyə lazımdır sövvət, yəlin, günə azərbaycandan gedir son günlər iranla nasibətlər çox kəskinləşdi azərbaycana ifirlərində həyrət yaşamaldı ki, həzi qarıdaşımın 10 ildi ən azərbaycanda aktif ictimai siyasəyat diyəm bunları diyəndə, ildilər bunlar təxriba atma meşqumdur. Allah rəhmət eləsin əbifəz ilçibəyi bütöv azərbaycana ideyiəsini ortaya qoyanda, ildilər əbifəz ilçibəyin hülyasıdır, iliziyadır. Bu gün isə ülkənin adının dəyişdirilməsindən bağlı parlam ildə təklif var, prezdin deməli 40 milyon şoylaşımızın təhsil huyqlarını deyir, iranla bağlı soqsert bəyanatlar verir mən belə başa düştüm ki sizin yanaşmanıza görə bütün bu proseslərin bir izahı var, o da manipulativ yanaşır hakimiyyət bunlara amma öz nirizlərin işidəyi beləki də mən yanılabilərim istəyərdim ki, bütün bu proseslərin ən bağlı yeri gəlmişkən üni azərbaycana bağlı parlam et yaradılır parlam et üzülər başıya gəlir gəlir, bakıda hedərləyibin məzarını ziyarət edirlər sonra bütün azərbaycana iliyallın belədiyə müəllifi deyədir Əmlifə Cilki be yolunda babı da uyarattı azərbaycana düşüncəsində mən düşünəm ki, 100 yundu sonrı uyarattı onu ziyarət edəmirlər, gəlir bir halsələr baş veririz mən istəyərdim bu məsələlərdən bağlı çünkü siz bu məsələdə tərəfsiz siz bu məsələdə əgər fərqli-fərqli cəriyanlar olsaydı çox illərdir bu prosesd olanlar var siz çox özə amma bilirəm ki, azərbaycana məsələrdə sıf abiyyektiv dəyələndirə bilərmək Ərfət bəy bak gələn, siz nəyələ bir qəm müzakirəydir mənə 4 fikrimi təbii ki deyəcəm amma bir iki sualım olacaq, siz nəm bir yerdə bu suallara çaba baktara bak birinci sual budur İran bugün nə edir ki, dünən bunu etmiyib İran dünən daha kəskin edirdi mən düşünürəm özəlliklə Qara Bax Savaşında İranın əktiklərinin biz canlısı aydı olalım məsələm yada salarda məsələm yalnızladığı İran təyərələri azərbaycana səmasını pozmuşdur iki gün birinci iddə amma bu səfər belə bir hadis əbaş verdi mi xeyir gələn açıqdan uşaqda, olmayı baxı? yəni bu son binləci aydı olmayı azərbaycan sərhədində İranın hərbi təhəlimləri olmuşdur bir də Irak sərhədində oda ülkünə giden proqrimlərdən bağlıydı azərbaycan sərhətini yaxın amma öz İran daxilində də yəni benaxal kurduna qəbul olmuş İranın ərasında ələ deyir, amma keçəns iki bin birinci il dəsə azərbaycanın sərhədini keçmişlər pozmuşlər yanınızda da də Türk kırıcıları gəldi, burada bakıda göstərilər olduğu və s. ələ deyir sonra İranın diməli mudafiə naziri və baş qərarqəx rəhbəri azərbaycanı təhdid etmişdi yadınızda da yadınızda da və çox kəskin, çox sərh şəkildə rəhbəri təhdid etmişdi İndi sual olunur azərbaycan ihtidarının o vaxları İran'a bu şəkildə bir təpkisi varıydı mı o zamanlar İran'da olan bizim soydaşlarımızın milli hüquqları və s. bu mönzular danışılırdı mı, xeyir indi gəlin başqa bir sualı aydınlaşdıraq bu son iki ay ərzində yaxıb birinci ay, son İran nə etdi və yaxud son bir ay ərzində məsələn, bir aydır bir ay yaxında da azərbaycanda hakimiyyətin start verdiyi və onun o yandaş mediası, cəp tatları qongoları, qeyrökmət qırnaq arası qeyrökmət təşkilatları ekspertləri və s. hammısı İran'da milli hökümət İran'da soydaşlarımızın azadlığı onların hüquqlarının mudafiyəsi nə bilim canı bir azərbaycan vahid azərbaycan azərbaycan birləşdirilməsi səttərxan, pişibari pişabari bütün bu mönzular danışılır bu güne qədər danışılır bu bir ay ərzində İran nə etdi və yaxud indi nə etməkdədir azərbaycana qarşıq bax bir sual və iremdə qara bax muharibəsindən əvvər əlmənlərə yardım ediblər ediblər bunu bilirik 44 günlük muharibə dönəmində də indi faqlar var ki, məyən kalonlalar silah mə yaxud başqa bir ərzad mə nəsə əlmənistanı yardım ediblər bunu hər zamanı ediblərdə usularda edib, İran da edib amma muharibədən sonra bu bir ay ərzindən nə baş verdi ki və yaxud bu bir ay ərzində ə, İran nə edib bax hal azırdən nə edir ki azərbaycan ihtidarının belə bir hitori qası var yəni, gəlm İranı günahlandıra biləriyə İranı biz zətən bilirəriyə də ki, Külistan nə bilim, Türk mən çay mə qavlələri və s. tarixi bilirəriyə amma gəlm bu bir aya baxaq bax sizcən nə verdi yaxud dostlarımız yasın bizi izləyənlər interaktiv keçmir Qoy azər qasımlı desin ki işin mahiyyəti nə də nivarətdir bilək, bilək desin İranı yenədir ə tənqid etmək olar tarixi də ya da salma olar və yaxud İranın azərbaycan sərhədində təlimlər keçirdiyini də də demək olar amma bundan o tərəfə keçmir nə azərbaycan sərhədini pozurdur son bir ayərzində nə azərbaycanı təhdid edici daha əvvəl söylədiyi fikirlərdən daha sərt daha qətiyyətli bir fikirlər söyləmiyib İran tərəfi İndi sual olun baş verən nədir baxın ilham elif fikir verin zəngəzur haqqında danışmır sual olun ilham elif nə zəngəzur haqqında danışmır varmağını silkeləyərək diyirdik ki güc yolu iləndə olsun bir zəngəzuru o dəhlizi biz alacaq güc yolu iləndə olsa bir zəngəzur dəhlizini alacaq və məz bu ritorikadan sonra və məz o ərimənsdən azərbaycan sərhədində tokuşmalardan sonra İran o təlimi keçirdi və İran bir bəyanat verirdi ki əgər azərbaycan güc yolu ilə və məzur dəhlizini almaq istəsə yaxud ərimənsdən arasında olan sərhəti qapatmaq istəsə biz müdaxil edəcək bunun xaricində İran tərəfindən şəxsəm mən gördüyüm həm ritoriki olaraq bəyanat olaraq həm dəki bir davranış olaraq bir şey görməmişəm açıqı bir şey görməmişəm çoşulubları oranın televiziyaları bizim televiziyalardan da əskeyi oradan bir əni cevab verəcəklər İndonlar birinci başladığı azərbaycan tərəfi birinci əkti bunu qoyak yanara bu aydın məsillədir yəni sözümü ona gəttirəm ki, dünə nə qədər zəngəzur dəhlizindən danışırdılar İnran məsələsi yox idi cəni bazarbaycan məsələsi yox azərbaycan özür istəyirəm məsələnin mahiyyətini izləyicilərə satdırmaq istəyirik ki, nəyəməz bugün İranla bağlı, sərtri toriqalar ortaya gəldi, İranisi azərbaycanın gəlmiş, keçmiş ərazi bitəvliyönü də varlıqını da hədəliyən əgər iki ölkə varsa onun biri İrandır əgər üç ölkə varsa yenə biri İrandır mənim düşüncən budur azərbaycan devam edir, lütfen hə, yəni çox aşədir həm yəni akrozan dinləsinlər və hər sözə də diqqət etsinlər yəni burada İran'a dəstək və s. sövbət ondan qətibdə vələ bir şey yoxdur yəni zəngəzur itorikası var dünə nə qədər zəngəzur danışırdılar dünə nə qədər bu mövzunu gündəndi saxlıırdılar nə İran'da olan 10 milyonlarla olan azərbaycan tüklərinin hüquqları yada düşürdü nə orada olan qadınların problemləri yada düşürdü nə vahid azərbaycan və s. bu mövzular hanslar ki, bu hakimiyyət üçün hər zaman yad olub hər zaman yad olub bugündə yaptır inandırıram sizi bugündə yad bir ideologiyada yad bir ideyalarda yad bir dəyərlərdir bu iktidar üçün, bu məsələr sadecə zəngəzur məsələsi alınmadı nə zəngəzur məsələsi alınmadı onu sədiyim İran'a görə yox İran'a görə yox zəngəzur məsələsi ona görə alınmadı ki həm abur həm Avrupa Birliği İran'a dəstək verdi Ahtətin, Avrupa Birliği'nin misiası gəldi azərbaycan ərməstan sərhədində bunun yanında da İlham əlib çox özəldə bilirdi ki zəngəzur məsələsi alınası deyil gördüz nəcə manipulatsı etdilə gördüz nəcə insanların milli hessiyatı inan oynadılar zəngəzur zəngəzur deyip yaktan çıxaktırlar onu amma eyni, eyni adamlar hanslar ki bugün canı bazar bacan deyir bizim orada olan vətandaşlarımız hüquqları deyir asrəvədən, ithəvədən və digər kanallardan parlamentdən və s. inandırım sizi bir aydan sonra yeni eyni adamlar başqa mövzulardan danış azərlər bu mövzuları yenə unundacaqlar nəcəki zəngəzur unuttular nəcəki zəngəzur unuttular Yəni, azərbaycan zəngəzur məsələsində uğursuzluq olduğuna görə yeni bir senari gəldi ortalığı eləmi yeni senari bu mövzudan sonra yenidən qaydacaqlar turana, turan birliyi Yəni, bu mövzudan çıxmadan bu mövzudan çıxmadan Nigar Səldəmova çox doğru bir sual verir İranın azərbaycandaki zəxsuslar necə peyda oldu bəs az önce qeydəyələnmişdim onu istirəm, azərbaycə özünüz buna cevab verəsiniz amma bu sualın cevabını bəndə verə bilərim buyrun siz xoxlar, bax bizim ölkədə ən çox cəhsusi oğlan iki dövlət var rüsyadır, ikincisi İranlır məni namuram ki, İranın cəhsuslarının sayı və yaxud keyfiyyəti rüsyanın cəhsuslarının sayından keyfiyyətləm daha çox olsun və rüsyan cəhsusların bu əksəriyyətlə azərbaycan iktidarın içindədir və onlara ən yaxın olan iktidar və yaxud siyasətçilər elə bu iktidardır və bu hakimətin içinde olan adamlardır başta itham eləyib olmalı İranın cəhsusları dün ən də var idi bugün də var sadece azərbaycan iktidarı onların bir qismini bilirdiyi və mövzunu gücləndirmək çün hansı bir qismini bugün hissəsini həpsettilər və azərbaycan ictimaiyyətlə bunu təqdiməkdilər və belə bir tiyatral bir cədiyim bir tiyatr kurdular bunlar hamsi nəyə lazımdır onların manipulatsasına güc verəcək məsələrdir bunlar hamsi bunlar hamsi güc verəcək məsələrdir amma yənə mən o fikir qaydıram ki bir aydan sonra bəkədə daha təhiz bu mövzu yaktan çıxacaq zəngəzi mövzusu necə yaktan çıxıbsa bu İran mövzu da yaktan çıxacaq azərbaycan bir soydaşımız yazıb aliriza saadəti aliriza saadət aliriza bəkhoş görüdük diri sən nə södirsən kişi zəngəzür məsələsi ənzam olub rəallaşıq yoxudasam sen çox xoşuma gəldə yazdıq ona görəqman istədim bunu gerisəydin yəni zəngəzür məsələsi nye ənzam oldu ya olmadı bunun səbəbi nə oldu yəni ərvətli azərbayc dedi ki buna nə masqvə imkan verdi nə də qərbunda marağlı oldu çünki əslində səntiyab rolaylarından sonra bu məsələlə nə bağlı qərar belirli rahatsız mı azərbayc məsəntiyab oradaki savaşdan sonra nifət bə, bax zəngəzür nə bağlı rüsyə lazım olan neydi rüsyə lazım olan oydu ki azərbaycan yəni azərbaycan qərb bölgələr yəni naxsvan arasında keçən bir dəhliz olsun və rüsyada o dəhlizdən saba istifadə edəbilsin özüçün, həm türkərinən iqtisadi yol əlargələrimi qurabilsin və hal azırda Ukrayna da gədən muharibə dönəmində bu tipləyə kaminikatsalar ona lazımdır və bunun yanında da həmin o dediğimiz kaminikatsa da yaxo dəhliz rüsyanın təlkəslik idarəsinin nəzarət altında olacaqdır yəni zəngəzuru azərbaycanına heç qəsi verməyəcəkdir rüsyə heç qaq imkan qoymaz ki bu baş versin və iki sochi dəki ahıncı ki görüş oldu və bu məsələ gördüğünüz kimi yəni kaminikatsa məsələsi o yekün sənətdə özəksini tapmadı mən şəxsən sosial şəbəkəndə yəni Facebook-da həmən yazdım ki ilhaməlivin zəngəzur dəhlizi məsələsinə sağ ol debləsiniz bu gündən bu mözu bitti hələ görürsünüzdə həmin gündən artı bu mözu danışılmış mözu danışılma amma bunun yanında da baxın yəni nə zəngəzur bizdə deyik nə dəki gedib cənbi azərbaycanı almaq bir bunların bir planı var istəyi var, niyəti var, yenə dirimi o yolun yolçusu deyir o dəyərlərə baxlı deyirlə bunlar başkadan vardılar və indi dostumuz deyir ki, zəngəzur olubdur bizim xəbərimiz yoxdur ona mən cevab olaraq deməksin həm kez qara bax bizim əlimizdə deyir qaldı ki, zəngəzur qara baxmın özusunu danışmullar xardaki başqa bir ölkənin əskərləri senin ərazinindədir qara baxdadır əskəri onun nəzarətindədir laçın dəhlizi onun nəzarətindədir sənsə dünənə qədər bu mövzunu qoyub zəngəzur deyildin, indi onu da deyənmirsən qara bax alabilmirsən gedib cənbi azərbaycan mövzunla yoxdur məsəlm əç olmasa bu yolun yolçusu olsaydın yenə dirim ki, səmimi dünən də bunu deyirdin, bugün də bunu deyir isəm ən azıd deyə bilərdi ki, həm məsələn, vaxt baxmından yanlış seçmisiniz vaxtı zamanıq bugün belə yox flancur etmək lazımdır deyə bilərdik amma bunu elçibəyə deyə bilərik bunu bu yolun yolçusu olan şəxslərə deyə bilərik səftirə doğrudur amma bu adamla yenə deyilər bu ideyə bağlı şəxslər deyirlər ki, bundan bağlı biz nəsə yorum verərk mən buna inanmıram nəki bir vətandaş kimi uzun müddət yəni, bu hakimiyyətin siyasətinik görən, yaşayan analizədən, ona qarşı mübarizə afaran bir şəxsl kimi yalandır bunlara ammasın dəşəkülə, azərbəc o marağlı bir fikir yazıb izləyici deyir ki, xan kəndinə qaytma ətmalımız, iravana qaytma ətmalı ilə sən qəzura qaytma ətmalımız səki günəyəzər bacanın müstəqirlik qazanacağı ətmalı ilə yəni, əslində ələ aşağı yuxarı sizin dedinizin təsdiqidir bu, yəni, rəq marağlıdır ölkə gündəmin bugün siyasi partiyalar qında, mürtəcə qanının qəvli edilməsi ilə bağlı zəngün olmalı idi mən bakıram mən İnanın son işşayda İranda ki, olaylar başlayıb atsələr başlayıb həm soydaşlarımız açısından həm İran bizim yaxın qonuşumuzdur sərədimizin ən böyük sərəd İranla bu belə bakanda diğer tərəfdən də orada insanlıq baxımından, orada insanlar qanına qəltən edilirlər bir də mən həyatımın bir 15 yolda orda keçib o coğrafiyanı ən yaxşıtan yənlərdən biri yəm İranın etna psikalorşu və etna coğrafiyasını çox gözəldirəm, belə deyəm, deyəlirəm bu məsələrisini bakıram danışanı çox primitif azərbaycanda materiyalla təqdim elə də deyir, bugün rejim yetməldir İran rejiminin yetməsüsün məsələrin də yayma olmaz bu da bir başqa beləşin mövzudur ki İran şunaslarla o mövzunu daha məktirələr, amma azərbaycanda bugün mövzu nədir bu ölkədə qarubsiya var mı? var bu ölkədə rüşvet var mı? var bu günədən axtsıbanda göründəkçin əfərdən nə qədərni çə milyonlarla eee yeğintilər aşkar oldu bugün parlament siyasi partiyalar haqqında mütecə qanunu təsti gəliyib ki bu çox azərbaycanın gələcəyini hədə falan bir məsələdir yani siyasi müxalifəti olmayan siyasi nüsutlar olmayan ölkələrin taliyyini biz görmüşüz yani Suriyasını, Irakı və s. və s. Afganistanı və en zamanda parlamentin ben baxmışam bugün bəzi internet kanallarında da bu şımal azərbaycan məsələsi təklifi müzakir olunursan kədə bəzi kanallar özləri də ki, sizin dəyələndir məsələdir eee bu parlamentin buyun ki siyasi partiyalar haqqında qanunlan bə en zamanda şımalı azərbaycan məsələsi rüfət bəyi eee ilk öncə bir məsələni qeyd edin bir sonuç olaraq şımanın azərbaycanına da toqnanaqsa sonra da partiyalar haqqında qanunu danşaran eee baxın canı bazarbaycanda yəni İran əraxsında eee bizim soydaşlarımız nəçə esirləri də yaşayır bu aydındır və azərbaycan müstəqil olandan sonra 91. ildən sonra eee yəni var İran islam rəsibulikası var müstəqil azərbaycan rəsibulikası və orada yaşayan bizim soydaşlarımız var bu məsələri biz müzakirə etməlik mi İran tərəfi ilə, İran rəhbərləri ilə məsələ biləm ki, bəli müzakirə etməlik danışmalı yox onların hüquqlarını hər zaman danışmalı yox yəni çıxıb aslıdədən bu şəkildə kışqırmağla deyik onu əvvəlcədən bunu danışmal lazım idi və yaxud rüsyada yaşayan azərbaycanlar var rüsyanı fərqli-fərqli bölgələrində masqadan tutmuşsan kütürpuruqa qədər onun yanda da hər zaman dərbəndi deyirəm onların yaşayan azərbaycanlarının soydaşlarımız var onların hüquqlarını yaşantısını, həyatlarını iknobədə hüquqlarını rüsyə tərəfi ilə biz danışmalı yox yaxud danışmalı yox elbətdəki danışmalı yox və yaxud gücüstanda bizim soydaşlarımız var onların hüquqları məsələsini biz gücüstən rəhbərli ilə danışmalı yox, elbətdə danışmalı yox onları mudafə etməlik elbətdə mudafə etməlik sövbət gücüstanın bölünməsindən yaxud o bölgələn azərbaycana birləşdirilməsindən və yaxud dərbəndin azərbaycana birləşdirilməsindən və s. Sövbət bundan getmirəyi səcə də məsələm ki, bu mövzuları belə danışmırdı bu iktidar bugünsə çimali azərbaycana vesibolikasına danışmırlar Yəri gəlmiş ki, bu mövzu güdürət təsəngulif tərəfindən irəli sürülüb, səsləndirilib bu təklif, hələ güdürət təsəngulif tərəfindən nəçə illər əvvəldə edilmişdir və çox marağlısı da biləsir nədə ibarətdir eynadam bir nəçəl bundan əvvəl rüsyanın, hərbi bazalarının azərbaycana da yerləşdirilməsini təklif etmişdir eynadam şimdi sual olunur bu insanlar hansı idəyə qulluq edirlər bir tərəfdən çimali azərbaycan resubrikası qoymalı azərbaycanın adını dəyişir deyir digər tərəfdən də deyir ki rüsyanın hərbi bazalarını azərbaycanda yerləşdirilməliyik bunu nezə başa düşmək sənə qər müstəqilliyin tərəfdarı sansa sən başqa bir ölkənin hərbi bazasının özdəki rüsyə kimi bir ölkənin hansı ki, azərbaycana müstemlə kəsi hesab edir və azərbaycana müstəqilliydi dövlət kimi görmək istəmir və deyəndə ki, bizim soydaşlarımız irandadır bizi ikiə bölüblər Türkmən çay mübəvləsində bəyən bizi iran yalnız bölübdir rüsyan burada iştirak etmiyikdir sən bunu bir tərəftən təklif edirsən digər tərəftən də deyir sən ki çimali azərbaycan olsun adımız çünki iran da bilsin ki və bütün dünyaya bilsin ki başqa azərbaycan da var digər tərəftən də bunu təklif edir yəni, ya burada məntiqdə ciddi problem var ya da problem başqa müstəvidədir affrabiləm zə onladır ki bu insanlara nəis farış edirlər onu da deyirlər bir dəfəs farış edəndə ki, rüslarla bağlı bir fikir söylət, çıxıb onu söylədiklər parlamikdə kürsüdən başqa bir vaxt deyəndə ki, iranla bağlı nəsə söyləməlisən iranla bağlı belə bir fikirlər səsləndirirlər belə, yəni mən bunlara çox qəri ciddi yanaşıram açıqı və mən əsə beləm ki ölkədə bizim çox ciddi problemləriniz var azərbaycan vətandaşı özünə parlamil səkə bilmir azərbaycan vətandaşı özünə belədiyə səkə bilmir bizim təhsildə səhiyyədə sosial təminatdan nə qədər ciddi problemlərimiz var də gimetdər günü günə bağanlaqşır ölkədə yaşamaq çox çətinləşib çox ədalətsiz bir nəinki sosial nökləyinə zərdən siyasi iqtisadi hər baxımından ədalətsiz bir vəziyyət yaradı mənkemələrdə ədalət tapabilmirli insanlar və belə bir durumda vizə böyük materiyalardan danışır və bunu danışan adamlarda bizim hüquqlarımızı pozir iranda 30 milyon yaxı 10 milyonlarla azərbaycan türkün hüquqlarından danışırlar amma daxil də 10 milyon azərbaycan vətandaşının hüquqlarını pozaraqquna edirlər bax mən bunu hər zaman demişim yeri gəlmiş gəl vaxtilə atatürk dönəmində də aftaritar bir üsul idare var idi tək parçalı bir sistem idi cəmakraça yox idi cəmakraça sonra gəldi pürkəyə amma bir nəfərdə bir nəfərdə türkədə çıxıb deyə bilməz ki atatürk türkəyə respublikasının bücəsini talıyırdı o türkənin bir çöpünü götürük özcibinə qoydur və yaxud onun dönəmində onun yandaşları və onun qohumları bundan yararlandı və varlandı bugünə qədər bir nəfərdə çıxıb bunu demiydi və deyədə bilməz bu olsaydı bunu ilk növbədə ən birinci bunu deyən adam ərdohan iktidar olacaq ərdohan olacaq əgər belə bir şey olsaydı tariqdə amma yoxdur əndi nəcə olur ki siz bize canı bazar bacandan danışırsınız siz bize zəngəzurdan danışırsınız siz bize turandan danışırsınız siz bize böyük azar bacandan danışırsınız böyük mözulardan dəyərdən böyük materyalardan danışırsınız amma ölkəni talıyırsınız qarubca başa alıb qedir vətandaşdan hüqlağını pozursunuz öz övqlattığınızda londunda, dubayda rüsyanın rublovkasında və digər yerlərdə mülklər alırsınız dağıdırsınız ölkəni bak bu şəkildə nə pullarının böyük ismi ciblərə qədibdir yəni bunu edən insanlar bunu edən parlamik bunu edən icra hakiməti onun başında olan ilham elif bu mözularda danışma hüququ yoxdur ahı bunlardar bunu beləb kətindir başa düşmək təbii ki, başa düşən başa düşür bunu anlayır ona görəmən deyirəm ki, bütün bu mözulər manipulatsadır və parçalar haqqında qanun laihəsi nədir bu parçalar haqqında qanun bu parçalar haqqında qanun məqsədi nədir iki dənə önəmli məqsədi var bir, qeydiyatdan keçmiş ama mühalifətli olan parçaları tamamilə sıradan çarqma və yeni siyasi parçaların qeydiyatını əngəlləmək və yaranmasını imkan verməmək və bunu də necə edirlər parça 3 dən önəmli məqan var burada birinci məqan parça üzv olmaq üçün o üzülüç sayını artırırlar əslində burada onu da qeyd edəyim ki bən bunu keçən səfərdə tədbirdə dedim 10.000 də yazabilərsiniz problem deyil amma azad siyasi iqtisadını hütü yaradın ölkədə yazın 10.000 adam insanlar qeydi parçaları üzv olacaq problemi yoxdur amma bugün siyasi təhlükəli bir peşəyə çevrilibdir azərbaycanda siyasi əsiz vermirlər müxarizasi elbəttə və belə olan təqdirdə 5.000-10.000 yazdırları zaman aydındı ki yeni parçaların o cümlədən də elə paliyyətli olan parçaların ya qeydiyatını ləqv etmək ya da ki qeydiyatı almaq və yeni parçaların yaranmasına şəra et imkan yaratmaq bu bir əngəl ikinci əngəl nədir ikinci deyirlər ki parçaya yalnız dövlətdən malələşə bilər yəni hansısa bir hüquqı şəxs hansısa bir əh diməli azərbaycan daxilindən qedir sövbət, xarici funqdardan və s. qətmir məsə azərbaycan daxilində azərbaycan vətandaşları parçaları parçalara dəstək vərə bilməz s. deyir ki, üzv olub üzülü haqqı vərə bilərsiniz üzülü haqqı da filan maksimumdan çox olabilməz amma iş adamları amma hüquqı şəxslər, amma funqlar və s. siyasi parçalara dəstək vərə bilməzlər və yaxud da siyasi parçalar deyir ki səbkarlı fəalətinə məşkil olmamalı raziəm səbkarlı fəalətinə məşkil olmamalı amma ki, məsələm nəyə görə siyasi parça öz simbolikası olan hansı bir köyünəyi hansı bir kebqanı döş nişanlı sifariş edib onu satabilməsin niyə? Niyə siyasi parça bunu edib pul qazana bilməsin dünyanın bütün demokratik ölkələrin də bu var və deyir ki, yalnız görətik parçaları aradan aparıllarda dövlət bələdi onu hər zamandı məşkil bunların iki cibi var biri öz cibləri onun da adın qoyblar özəl sektir yəni özəl iqtisadi sektir o birisi də dövlət bütçəsi hər ikisi öz cibidir sol cibləri sağ cibləri məsələm paşa holl zinc dövlət bütçəsindən pulu verirlər paşa holl zincə yaxud təndiri paşa holl zincədir və dilər ki, özəl sektir amma pul dövlət bütçəsindən gedir amma ikinci də cib həmin o paşa holl zinc incibidir və yaxud da azal dövlət bütçəsindən azala pul verirlər amma araport azalın nəzdindədir lakin gedin baxın araportda çalışan şirkətlər kimlərdir silk veydir onun bankıdır və s.a. paşa holl zincindir yani bir cibdən obsici bə və sözümü ona qətirəm ki deyir ki, parçaları yalnız dövlət malələşdirə bilər dövlət malələşdirə bilər sə kimi malələşdirək malələşdirəcək öznə yaxın olan parçalarını cib parçaları onları buraqlılar parlamentə bir mandat verirlər hər mandata da ildə 100.000 manat verirlər yəni mən real rəqəmi sədiyərə 100.000 mən birləxəm 100.000-80.000 mən pis verqlər əsandan sonra və bunun da adın doyurlar ki bilət ərafu mən malələşdir paşa şiitəyən və partialar haqqında da qanunda yazırlar ki bundan başqa hikəs partiyanı malələşdirə bilən amma yeni qanunda sanki bütün partiyalara ad ediləcək və özünü də malələşdirə bilər bilməz, yəni səhbkarları da məşğul olabilməz. Bu ikinci məqam. Üçüncü məqam nədir? Üçüncü məqam olur ki, bir reyestir tipli bir qurum yaratmak istiyirlər, hansı ki, hər üç aydan bir yaxud altı aydan bir, parçaları nəzarətdə saxlıca. Hətta utanmı yaratda utanmaz, utanmaz. Həmin o maddənin adını qoyublar siyasi parçalara nəzarət. Bu sözün özü, bu başlığın özü artıq geri demokratiktir. Və bu o deməktir ki, parçaları tam nəzarətdə saxlayacaklar. Parçalar üç aydan, altı aydan bir, həmin o reyestirə qaçıb onun o kabnetin qabağında növbədə durub öz, ııı, deməli hesabaqlarını təqdim etməyə çalışacaklar, başa çırsınız. Yəni, parçaları hansı səviyyəyə indirirlər bunlar. Bu dur. Məsələn, yabbi yabbi yabbi ad günü düştü yabbi. Sağda bir şey, sağda bir şey, seksən beş milyonluq Türkiye də siyasi parça yaratı və qeydiyətdən keçirmək çin kanun veciliyə görə, otuz təhsizkiyə etiyacı var. Təhsizkiyə üzvə etiyacı var. Bunlarsa on bin indi beş bin deyirlər. On milyonluq Azarbaycanda. Kürküslanda üç yüz nəfərdir. Böyük Britanya da idada olsa İngiltərədə hansısa bir dairədə namizəd olmaqçın həmin dairədə yaşayan üç vətandaşın imzasına etiyacı var. Namizədliyin qeydə alınması üçün. Seski yubu var, zələşmə yubu var. Altmış milyonluq, altmış milyonluq İngiltərədə. Altmış elli beş milyonluq İngiltərədə. Düşünə bilirsiniz mü? Bunlarsa bize deyirlər ki, və yaxud nidirlanda siyasi parçalar haqqında umyata qanun yoxdur. Çünki buna etiyacı yok. Və meyar olaraq, bize deyirlər ki, parçalar çoxdur, qoy parçaların sayı az alsın. Hər yerindən duran gədi parçaya yaradır. Hər yerindən duran parçaya yarağı atmaqır. Bu iktidar kimi istiyir, ona parçaya yaradır onun üçün. O həmin o elli parça var ha, o müxalifət parçaları deyil. Onlar iktidarın parçasıdır. Və onların qeydiyatı da qalacaq. Bəkə on dənəsi belə də bize göstərmək üçün deyəcəklək ki, bakın, elli idində qırf oldu. Amma o parça hər dən, hər dən üsüs, üsüs peş peş yapa birləşdiklərin ilan eləyənlər da var da. Yenində, rüfət bəy, yəni yenə deyiləm elli olmayacağı otuz olacaq. Amma mahiyyət dəyeşməyək. Eyni parçaları saxlayacaklar. Paşa tışırsınız məsələləni. Amma meyar olmalıdır. Meyar olmalıdır seçki. Sen azad, şəfva, demokratik seçki keçir, o elli parçadan üçü qalacaq, dördü qalacaq, beşi qalacaq. Bilmirəm, nə qədər qalacaq? Doğru. Esnirə qəbər kududan azad və qədər. Eqər bir parça seçkidə iştirak edib, amma sövbət demokratik şəfva azad seçkilərdən gedir. Və o seçkilərdə səs alabilmirsə, o parçanı ləğv eləməyət ehtiyacı yoxdur. Yə bunu heç vaxt itirməyə de lazımdır. O özü silinib gedəcək. O özü yox olub gedəcək. O ona fikir verən olmayacağı. O parti qətünləb gündə elli dəfə bəyanat versin. Versin də, nolsun ki, bir kağız parçasıdır. İndə ki, o kağız parçasına da ehtiyacı yoxdur ki, Facebook-da və yaxud sosial şəbəkələrdə yazıb paylaşırlar. Yə, kağızda da ehtiyacı yoxdur. Qaldın rəqvətli olmayan partiyaya, kimdir fikir verən? O silinib yox olub çıxıb gedəcək, yox olacaq. Ona çıxıb, yenə deyirəm. Ləv vələmə ehtiyacı yoxdur. Meyar azal demokratik seçki olmalıdır. Məhz demokratik seçki kimin, kim olduğunu göstərəcək və hər parçanın öz yerini Azərbaycan sistemində göstərəcək. Çok təşəkürəyəyirəm, Azərbaycan. Onlar dinlək seçki yox, onu biz deyir. Yəstirdir, kim olmalıdır? Son sualına sistem rəjəti yədirəm, əslində bu yünki beləkimizin əsas suallarından biridir. Zamanımız çox az qaldı, amma nə qədər imkanımız olsa danışə bələrsə. Demələ, biz İran'dan çox ciddi bir psikoloji muharbə deyik, əslində bu İran məsələsi biraz da şəxsə mənim beynim hərdən errorə gir. Azərbaycan televiziyalarının mövqeyi ilə mələmin bəyanatları, bir də BMK-də İran'da insanqların pozulması ilə bağlı keçirlən səs verməti, Azərbaycan umaynadiyyətinin iştirak etməməsi. Bunu qoyram kenara buna vaxtımız yoxdur. Amma bizim bugün gerginliyimiz təkisə İranla deyin. Iıı biz Avropaya özəliklə Fransiyada bir sanki Azərbaycan hakimiyyətli Demaş göstərdik. Iıı nə başfeririz? Nə olaca Azərbaycan xarci siyasiyyəti bugün necə hansı səntə doğru gedir? Iıı Rusya'nın burada ərdən Azərbaycan televiziyasında Rusya'nda şaxalca adlandırdılar yeri gənmiş ya. Işin gerisəy nədir? Bizim görmədiyimiz məqamlar nədir? Iıı burada birdən və qeydəliyim və əs əbələbən unutmuşdum onu, yaxşı oldu ki ələxatırlaqdınız, ək BMT-də olan səs verməni. Görürsünüz, BMT-dəsə gədi başqa dür səs vermirlər. Amma hal bu ki, baxmən bayaq dedimi gün ən də bugün də Azərbaycan'da iktidarda kimin olmasından asılı olmalara Azərbaycan dövlət olaraq, istir Gürcistan'da olsun, istir Rusya'da olsun, ııı İran'da olsun və digər ölkələrdə olsun bizim soydaşlarımız yaşırsa onların hüqqlarını biz qorumalı yox. Qorumalıq dediyəndə, yəni tələb etməliyik, həmin o ölkələn rəhbəlliyinə bunu danışmalı yox. Şimdi sözümü ona gətirəm ki, baxın əsində düzgün olan o olardı ki, Azərbaycan xacı işlə Nazirliyin, ansa bir bəyanat qəbul edərdir, İran'da gədən proseslərlə bağlı. Məsələm, yazardır ki, İran'da insanların hüqqları pozulur və biz istərdik ki, orada bütün insanların, orada qadınların hüqqları pozulmasın, biz bundan çox narhatı. Bocumlədən de orada on milyonlardan Azərbaycan ııı tükləri yaşayır, onların da hüqqlarını, milli hüqqlarının qorunmasını biz istərdik və s. Yəni, çox mədəni şəkildə bunu dilə gətirmək olaraq. Amma heç bunu belə etmirlər. Rüfət bəy, bunu belə etmirlər. Amma asdəvə danışır, yandaş meca danışır, nə bilim, cəptatlar danışır, qongolar danışır, nə bilim, ekspətlər danışır, hakimətə yaxlanır, cəptatlar danışır. Bunlar hamı sayıq, daxilə aucitoriya üçün. Ondan o tərəfə keçməyəcək. Bu ölkəni vətandaşlarını aldatmaq üçün, digər bütün mözuların, parçalar haqqında qanını xəlbəti qəbul etmək. Bunların hamısının kölgədə qalması üçün edirlər bunları. Mənim bə bunları elə demək istəyirdim və dəməli Fransa məsələsi nə baş verməkdədir? Mən çox açıq danışmaq istəyirəm. Rusya ilham eləyibin, yəni Putin eliylə paşıniyat iktidarına təziq edib onu hakimiyyətdən göndərmək istəyirdilər. Tam açıq danışıram. Dələ qalqın başa düşdiyi dilməm. Və bunu da Fransan prezidenti Macron yeri gərmişkə dilə gətirdi. Və bu da çox önəmli bilmək ammıdır. Amma keçən səfər də mən elə sizin elifinizdə səhviyyət mühəmmisə dedim ki, Macrondan illər əvvəl bunu biz deyirdi. Indi bugün Macron deyir. Bizim də günahımız var ki, bunu Macron bugün deyir. Biz onun neçə elərdi deyir? Ki, Putindən birqə iş görürlər. Bizim elitə Rusya elitasına bağlıdır. Uzaya getmirin. Çingiz Abdullah Yıvlər bugün hakimiyyətdədir Azərbaycanda. Paşa tişirsiniz. Məsələ, budur. Və sözüm nə dədir? Sözüm onda da ki, bunu qərbdə də görürlər, şəqdə də görürlər, bunu hər kəs görür və bilir. Ona görə, zəngəzür mövzusunu həmçinin ortaya atırlar. Amma nə başverdi? Soçudakı görüş başverdi. Və Putinin Valday formundaki çıxışı yadınıza salmaq sirən. Valday formunda Putin dediki iki sənəd var. Birini Abış təklif edir. Birini də Rusya təklif edir. Abışın təklif etdiyi sənəddə Qaraba üzerində Azərbaycanın tam süvrənliyi var. Bizim sə, yəni Rusya'nın təklif etdiyi sənəddəsə orda yaşayan ərmənlərə bir status nəzərdə tutulur, hansı ki, danışılacaq. Yəni bizim sənədimiz, yəni Rusya'nın sənədə, ərmənlərə daha çox lazımdır, nəyikə Amerikan sənədə. Bizim sənəd, yəni Rusya'nın sənədə ərmənlər hüqlarını daha yaxşı görür və qoruyacaq. Putin açıq şəkildə bunu dedik. Amma Azərbaycanın nəxac işlərinə hazırlayıq? Nədə ki, Azərbaycan prezidenti ilhaməli buna mövqe bildirməli. Sonra Sochi də görüş oldu. O görüşdə də bayaq dediğim kimi, zəngəzur məsələsi və yaxud Qaridor, nə, yəni dəhliz məsələsi umyətlə yazılmadı həmin sənədə. Ondan sonra da bu mövzunu ilhaməliyir, qafattı, qafattı. Amma nə baş verdi? Paşıniyan artıq bu mövzuda belədiyədə özündə bir güc də, güc də nəyə görə taptı? Bir ona görə taptı ki, ilhaməliyibin bu agrisif retorikası, ona gətirip çaktı ki, Ahtətin və Avropa birliğinin küçük bir misyasını Azərbaycanla Ermənsan səhrətini yələşirdilər. Və indi ilhaməliyib bu mövzuda danışabilmir. Çünki bu mövzuda danışsa, hansısa şəkildi orada gərginlik olacaq. Orada gərginlik olsa, yəni səhrətdə, Ermənsan zəbəzən səhədində. Bu ilhaməliyib üçün böyük risqlər açacaq. Ona qarşı, sankt salar və s. və laxraq. Təbii ki, ona görə bu mövzunu qaqlatmalı oldu. Və digər tərəftən də Rusya nə qədər ki, ilhaməliyin əliyindən Paşıniyan'a, Ermənsan'a təziq etməyə çalışdı? Bu öz nəticəsini vermədi. Ermənsan cəmiyyəti dəstək vermədi. Ermənsan müxalifətini dəstək vermədi. Və Paşıniyan da bundan təbii ki, bir güç takdə özündə və indi də belə bir təklif verdi ki, yalnız makronun iştirakı ilə o azərbaycandan danışıqlarda ola bilər. Və makronun son çıxışından sonra ilhaməliyibin Fransa haqqında və makron haqqında dediyi sözlərdən sonura Paşıniyan çox gözəl başa tışırdı ki, onu bu təklifi o deməktir ki, danışıqlar olmayacaq. Və danışıqlar olmayacaqsa, yani Paşıniyan öz iktidarı üçün bir zaman qazanmış oldu. Artı zaman qazanmış oldu. Çünki o gözəl başa tışır ki, artıq ilhaməliyib səhəbdə hansısa bir o toquşmalardan və s. istifadə edə bilmeyecək və onun təsir etmək imkanları yoxdur. Şimdi maksimum nə edə bilərlər? Maksimum yenə Rusya ilə anlaşaraq, və də Qarabağın ərasında hansısa bir təpəcikləri alıb və bunu yenə daxil də bizə bir uğur kimi, Ermenistan'a təzik kimi göstərmək və o cümlədən də güya Ermenistan'a təzik edəcək lərmiş kimi davranmaq. Amma hal bu ki, bak, burada açıq deyirəm. Artıq Ermenistan'a təzik edə bilməcək və bu şəkildə. Çünki bunu dəfələrlə demişik. Yeri gəlfiq ilhaməliyib özü deyib. Bak, özü deyib ki, qıq dört günün müharibədən sonura Ermenistan ordusu yoxdur, diz çöktü, kapitülətse oldu. Özü demiyib bunu, demişti də, hələ deyib, kapitülətse olduqdur. Mən də daha uzakıq edərək onu deyirəm ki, bugün hətta Ermenistan tərəfi çıxıb desək ki, Qarabaq Azarbaycanıdır, Rusya Qarabağı bize qaytarmək. Biz onları orada hansısa formadansa çıxartmalıydı. Və sözümü sonucu olaraq neyə getirəm? Ona getirək ki, baxın, Zengazır mözüsuyla Ermenistan filan şey etmədi, Ermenistan bize qarşılır filan bu mözuları gündəmə getirməklə. Canıbı Azarbaycan mözüsünü gündəmə getirməklə, Qarabağda olan sürməranlı kansingenti, Qarabağın bizim həlimizdə olmaması, məsələsini gündəmləm çıxardırlar. Hal Azar'da yenə deyirəm, başqa bir ölkənin əskəri bizim ərazimizdədir. Biz bugün bunu da alışmalı yürəyir. Əsat mövzu budur. Bunun yanında da. Ama amma söyleşləşlərimizi dəstək vermək də borcunuzdur, mən bədə başa düştüm. Mən onu bayaq dedim, mən onu bayaq dedim. Burada yenə etsoslar yazınlar. Iıı o borcumuz dün əndə, o borcumuz dün əndə borcumuzu idi, dün əndə bu nətməli idi, ətmiblər. Bugün dün ətmək, o başqa mövzu. Ama gündəmi onunla zəbt eləmə yalmışdır. Bu ülkədə səhiyyə yoxdur. Bu ülkədə təhsil yoxdur. Yeri gəmişkə səhiyyə çün İranı gedirdilər. Vətəndaşlar. O zaman bəl. Bu ülkədə təhsil yoxdur. Təhsil üçün Türkiyə gedirik. Avropayı gedir, qaçır insanlar. Bu ülkədə səhihəsində o Hazər beyi vaxtımız əzrıq. Gazilərə münasbəti görürsünüz. Çox doğru. Haribədən sonra gündən günə artan qimetləri görürsünüz. Saxta parlamenti görürsünüz. Harınlamış zeputatları görürsünüz. Birinin də psiyasətdən xəbəri yoxdur orada. Hamısı təyin olunanlardır. Heç birinin o ııı paylaşdırı və yaxud içdən qəbul etdiyi bir ideologe siyasi bir dəyəl yoxdur heç birinin. Qukla kimi yuharda nə dillər onlar da həmin maxtlına ofirilər. Və bu insanları tapıb otuz durublar başda Azərbaycanlılar. Parlamiddə. Və pis səhindi deyirək ki, Cenab-ı Azərbaycanlı deyirlər, düz deyirlər hə, düz deyirlər hə, yoxdur düz dəsinlər. Ama bu həmtədə gedib səs vərmədə iştirak etmirlər. Yəndəki həmin o hüquqlar məsələsində. İran da bizim soydaşlarımızın hüquqları. Əslində qenip bir həmtədə çıxalıb deməliydirək ki, biz burada səs verirək. Ama biz iki elli səs verirək. Çünki orada bizim əmcini soydaşlarımızın da hüquqları pozulur. Orada nəyik insan hüquqları pozulur? Yəni əslində məsələ burasındadır. Məsələ burasındadır. Çox təşkiləz Azərbəliyəm. Yara bələmini həllətmədə, ondan əvvəldə, hətta mən bunu da deyirəmsən, ondan əvvəldə ölkəmizdə təhsil, səhiyyə, sosial təminat, sosial rifah, əh seçim hüququ, bunlar təmin olunmayana gədər, həç ne olmayacağı. Muslar da burada ata oynadacaq, uçünün də adamlar burada ata oynadacaq. Və biz də boş boş oturub bunların, bax bu yalançı ritoyqalarını dinləyəcək. Dələ. Ona görə mənhamını dəhbət edirəm ki, ilk növbədə öz Azərbəliyəm bildiyimiz bu dövlətinçində, bu evimizdə biz qanun qayda yaratmalıyıq. Yəni ki, hüquqü dövlət, cəmakraatya insana insan həyatına önəm verən bir sistem formalaşdırmalıyıq. Ondan sonra başqa mönzulardan danışmalıyıq. Bunu ədə-ədə paralel danışabiləri, amma bunu ətmiyənin danışmasına mən inanmıram. Bunu ətmiyəm görəm. Yalandır, səmimi deyir və manipulatsadır. Çox əşküllər Azərbək, mən bir işin sonunaq gəlip çattıq, izləcdərə təşəkürəyirəm Azərbəyə, suç təşəkürəyirəm. Çox üçsən danışdı bu dəfə, sanki minətdə aramışsa. Amma mən sonunda bir fikri çattırmaqsıdır, amma o fikrim müəllifim mənim. O fikir nədə nibarətdir? Mildə azarlıq hərəkiyatımızın lideri, əbifəz elçibəyi məşhur bir ifadəsi var idi. Uzun illər, o ifadəni biz keşdik, işlətdik. O deyirdik ki, Qarabaqə gədən yol təbrizdən keçir. Belə bir ifadə var idi. Doğrusuyla, yanlışıla o ifadəni biz uzun illər dedik və xəqdir edədik. Nəyə görə, əslində Günya Azərbaycanın müstəqilliyyi İran'da bizim soylaşlarımızın mövqeyi, əsl ərmənlər, Qarabağda olan ərmənlər də bir abul qeyalırdı, muansiriya alırdı. Belki de o geopolitik baxımla demişti. Nəyəsə, bəm bu cümlədi müzakirələm rəb, ruhu şad olsun. Hər zaman Günya Azərbaycan adı, Bütöv Azərbaycan adı qələmdə ilk adlımıza gələn isim, əbifəz elçibəyidir. Onu unutma, yola xəyanətdir. Amma mən ötən idlərdə belə bir ifadə işləttim. Bir nəsə internet televiziyalarında da işləttir. Və düşünürəm, bu yünki vələşimizin sonunda Azərbaydəməlində razılaşır. Dedim ki, baxın, Azərbaycanın yolu, Təbrzin və Günya Azərbaycanın azarlığı, Azər, demokratik, Kuzey Azərbaycanına kezir. Bugün tanışlıqlarımızın bən düşünürəmələ mahiyyəti bundan ibarətdir ki, biz burada Günya üçün nümunə yaratmalıyıq. Çünki bizim başımızın sündöz bayrağımız dalgalanır. Güneydəki suadaşlarımız dövləssizlik sündurumuna o problemi yaşayıqlar. Amma biz burada onu iləyə biləri, ne iləyə biləri şəxsım aralarımızdan uzaq ulaq, dövlətsizlik, ənələrimizə sadıq ulaq, doğru ulaq, necə olacaq bunu da gələcək göstərəcək. Canlıyaym bura da nöqdə edirik. Bir daha Azərbayə təşəkür edirək, izləyicilərə təşəkür edirək bura da Tanrı millətimizi, Tanrı bətəmizi qorusun deyərək canlı yayma son qoyruq.