 De familie keggen, het hoofdje, de heer van de Hogen af, uit camera op skeura. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot de publieke domain. Voor meer informatie of om je aan te melden of vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Camera op skeura van Hildebrand. De familie keggen, het hoofdje, de heer van de Hogen af. Het was herekweer. En ik had niet veel lust mij ter stond naar huis te begeven. Ik verkoos liever nog eerst in het stadsingel langs de wonderen. Wanneer men te leiden studeert, heeft men ene zeker voorliefde voor stadsingels. Verfrist door de heldere lucht en de koele wind kwam ik de poort weder binnen en begaf mij naar huis. Het ongeluk scheen suzet noire te vervolgen. Niet ver van de zoete inval kwam ik Saartje tegen. Zij liep zeer haastig en met gebeukte hoofden en naderkomende zag ik dat zij er uiterst verschrik en ontaan uitzag en beter weende. Wat scheelt er aan, Saartje? Ach, riep zij uit. Laat mij schielijk voorwoord gaan. Juffre Noiret ligt op sterven. Wat, zei de ik, hever ontzettend met haar voorstappende en aan suzette denkende. En ik heb haar gisteren nog gesproken. Dat kan ook wel zijn, antwoorden zij. Gisteren was zij nog heel wel. Maar vandaag heeft ze plotseling in overval gekregen. Ik was in de kerk en moeder was thuis bij de kleintjes. Suzette heeft ogenblikkelijk om moeder gezonden. En nu kom ik gelukkig en wel uit de kerk. En daar hoor ik dat de goede jevrouw Noiret misschien al dood is. Zij is gelaten, zegt vader, en er is geen bloed gekomen. En de dokter heeft haar opgegeven. Wat zal de arme suzette beginnen? Zij snikt eruit. Ik ging met haar naar het hoofdje. De zogenaamde moeder van die inrichting, in deftige gewezen keukenmijd, met in zeer laag jak en grote witte halstoek, stond in de poort met ene oude vrouw te praten, die in zwarte schoudermonterdroeg. En duidelijk hoorde ik te woorden, zodat ik je nou maar rai er daardelijk werk van te maken. Want anders is een ander je alweer voor. Je gaat nou maar in mediaat naar de heren en zegt compliment. En dat No. 9 vikant is. En dan vroegt de vrouw met de zwarte schoudermontel. Dan moet je je beurt afwachten, zei de moeder. Die van de zwarte schoudermontel stroompoerde heen. Hoe is het met je vrouw Nooret? Vroeg ik aan de moeder, alsof ik van dit gesprek niets begrepen had. Afgelopen, zei de moeder haar hoofdschudderde. Ach ja, ze heeft het daar zo pastisch afgelegd. Het zal nou net een klein keteertje geleden zijn. Het is in hele omstandigheid. Zo gezond en zo doet. Gisteren ging ik haar deur nog voorbij. En ze knikte nog teugemen. Ik loop zelf dat ik nog aan haar raam getikt heb. En nog gevraagd hoe ze voer. Jawel, want ze zijn nog teugemen. Heel wel, moeder. Nee, toch niet. Dat was bij treintje. Ach ja, dat zeg ik. Een mensen kan daar gauw uitwezen. Wij gingen voort. Eén, daarbashjes, die op het hoofdje woonden, stond met een zwart duifjeskiepje bij de pomp. Ze zag naar ons om. Toen we haar voorbij gingen haalde de schouders op en schudde het hoofd. Ze is uit den tijd, zei de ode best. Schudde nogmaals het hoofd en ging voort met water op haar aardapportjes te pompen. Wij traden het huisje van juffrouw Noiradbinnen. Door een klein portoutje, met platte rode stenen geplaatheid, kwamen wij in het enige vertrek tot haar woning en die van ene lange reeks van oude vrouwtjes voor haar had uitgemaakt. Het was in klein kamertje, met matten belecht, en waarin in schoosten was waaronder zij tegelijk haar potje koopte en zich verwarmde. De meuboren bestonden in ene voor het vertrek zeer grote hangoortafel, een matten stoel of vier en in groot bureau, waarop in het midden in geel teeservies met rode landschapjes stond geschikt, geflankeerd door een rond en in vierkant verlakte presenteertromotje op een kant gelegd. In een hoek van dit vertrek je somt te ladder. Waarmee men na het zoldertje opklom waarop de bedeling turf en hoodgestapelt was. Die des zwinters aan de hofjes vrouwtjes werd uitgerijkt en beneevends in een wekelijkse uitdeling van aardappen en een potje boter dit hofje tot het voordeligste maakte van de vele hofjes waarop de stad zich beroemde. Aan den Wirtemuur hingen een paar silhouetteen waarvan het ene dat van een predikant scheen te zijn en verder enig huisraad dat genen andere plaats hebben komen op daar verlag in kwartelbijbel en in Frans gezangboek in welk laatste de goede vrouw nog dien eigen ochtend had ze te lezen. Haar brul lag tussen de bladen tot een blijk waar zij gebleven was. Voorts was die tafel nu overdekt met allerlei glazen, leperst, kopjes enzo, voorts die men in het ogenblik van ontsteltenis gebruikt had. In sterke geur van hoofdmonstruppels kwam ontstegen. Op de stoel, waarop je vrouw en waret het laatst had gezeten, lag nu haar witte poes in een gemakkelijke kringvormige houding op het groene, saaiend kussen te sluimeren. Aan het hoofd en einde daarbed steden waar de gordijnen van waren toegeschoven zat Suzette doodstbleek en met het hoofd in de hand. De goede je vrouw de groot stond voor haar met in vol glas water en pogde haar te bewegen nog eens te drinken. Suzette gief het hoofd treurig op, greep het glas aan en nam werktuiger ik ene kleine teugen. Toen zag zij ontstrak aan. Zij rijkte mij de hand. Ik heb mij wens, zei de zee, het was bij dag. Saartje hield zich schuw op een afstand en was geheel van haar stuk. Zij snikte hevig en viel op een stoel bij de tafel neer. Je vrouw de groot pogde vruchteloos haar iets te doen gebruiken. Toen zij eindelijk wat bederde, wilde zij de dode zien. Suzette schoof het verdijnhalf open en ik zag een mooie oude vrouw in haar kalme rusten. Het herderen zon ligt dat door het vensterbinnen dron wirp in schuinste straal op in aangesicht dat meer en meer van den dood snik begon te bekomen. De ogen waren gesloten en ingezunken. Enige weinige grijze haren kwamen onder het mutsje uit en glinsterden al zilver in den zonneschijn. Haaren door de handen lagen plecht ik samengevouwen op haar borst. Saartje knilde bij haar bed, blozen de jeugd bij het beeld des doods. Zij lijkte haar lief handje op de hand te overledenen, maar schrikte van de kouden. Zij had nog nooit in lijk gezien. Toch vermanden zij zich weer en streek met haar zachte vingers langs het gerempeld voorhoofd. Daarop barsten zij in een hevig jammeren los. O, dat ik ook naar de kerk moest wezen, had ik u nog maar één ogenblikje levend gezien. Lieve je vrouw, waaruit één enkel woordje van u gehoord. Dat hebben wij geen van allen lief kind, zei haar moeder, haar ogen met haar woorschoot afvegelde. Neen, zei Suzette, met een hard doordringende stem, geen van allen. Saartje schoof het gordijn weer toe. Arm, me Suzette, riep ze uit, haar om den hals vonden. Wat zult jij beginnen? En zij snikte zo leuden, dat haar moeder haar tot zich nam, en zeiden, dat zij zich in weenigmatigen moest, want dat zij Suzette nog naden maken zou. Ik wens ze dat ik zo schrijgen kon, die vrouw te groot zij de ongelukken gebedaard, en weder nam zij haar vorige houding aan, met het hoofd in de hand. De dove buurvrouw kwam binnen. Het was een lange, schare vrouw, die er bovenlijf met een grote hoek voor overdroeg. Zij had mede, één zwart kipje op. Het roeg een zeer langzitzend jak. In groot witsch hoort en in kalminkende rok. Zij zette een klein schooteltje met een hoort toegedekt op de tafel. Is buurvrouw ziek, vroeg zij, op die kennerlijke, dofend toon en doven eigen. Ja, zei jevrouw de groot luidsprekende, buurvrouw is heel erg. Jevrouw de groot had echter niet luid genoeg gesproken. Dan mocht ze maar wat eten. Haar nam de oude, en het schoot dat je opnemende, ging zij na het bed. Je moet wat gebruiken, buur. Kijk, hier, ik heb wat gestoofde peertjes voor je, en ze wilde het gordijn openschuiven. Jevrouw de groot hield haar bij den kalminkende rok terug. Nee, schreefde zij zo hard zij kom. Buurvrouw zal niet meer eten. Buurvrouw is overleden. Zo, zei de doven, het hoofd op en nederbewegende, alsof zij het voor maakt verstaan had. Slaap, buurvrouw. Zo, zo, dat is goed. Dat wist ik niet. Ik zag de dokter binnen gaan, vervolgde zij tot mij. En ik docht, daar is zeker wat aan de hand. Wat schoort buurvrouw eindelijk? Ik slaagde er in haar aan het verstand te brengen, dat buurvrouw niets meer schoortte. Dat is de derde buurvrouw, zei jevrouw Samaï, want zo heette de doven, die ik verlies en altijd aan dezelfde kant in dud huisje. De eerste was Engeltje bovenis, die was 73, en Poldoof. Ik ben ook wel wat hard horend, weet u? De andere was jevrouw de Ruiter, die de koffie kan over dat beenlied vallen, zodat ze dan nood van opkomen is. En dit is nou de derde. Het was een goeie vrouw, een beste vrouw, maar wel een beetje eenzelfrig. O, heer, is ze dood. Ik docht nog zo, kom, man, een gestoofd peertje. Dat plaagt ze anders nog wel van te houden. De klink van de deur werd weder opgelicht en binnenkwam in vrouw voor het kwezen, weer ogen, gelaad en gehele hording de innigste, de hardtruksste deneeming vertoonden. Het was vrouwle constanzen. Er zijn schepselen in de wereld die de bestemming om ongelukkige de trooste deren hebben medegebracht. En opdat men ze kennen zou, heeft de natuur het vermogen tot troosten in onmiskenbare trekken op hun gelaad uitgedrukt. Tot deze wezens behoorde de vrouwle constanzen. Met ene niet in het mens hard vochtige, maar bemindelijke, vrouwonten, trat zij binnen en groeten ons. Zij ontdeed zich daarop, daar stond van haar hoed en bond en het gaf iets veel vertrouwelijk als haar in deze sobere woning zonder dien tooi te zien. Toen trat zij op zuzette toe, die altijd even stroef het hoofd op de rechte hand die troosten. De jongvrouw greep haar bij de linker. Ik heb van uw ongeluk gehoord leven jevron Varret, bewon zij met eenzachte en hard doordringende stem. Ik kom eens met u schrijgen. Gij weet dat ik ook geen moeder meer heb. Het valt lichter van een weldalige ontroering dan van ene, grote en verpletterende smaag te wenen. Zij zet de barst in tranen uit en kussen de handen daar vrouwen. Ook aan de lange zwarte pinkers van deze hingen heldere droppels. Saartje drong zich tegen de beide vrouwen aan en in haar ogen blonken door de tranen heen de innigste toenijging en de diepste eerbied voor de troosteres. Dat was ene lieve, ene hard ontroerende groep. Leiden, medeleiden en leidenstroost en inzachte en liefdevol omhelzing verenigd. Ik nodig onze schilders uit daar hun krachten ins aan te beproeven en zij een ogenblikje willen uitrusten van mannen die pijpen roken en vrouwen die groenten hebben gekocht. Een engel van een mens fluisende je vrouw de groot en in tranen viel op de tang waarmee ze, op dan in de verwarring half uitgedoofd een haard het vuur pogde te herstellen. Wie is die dame, vroeg te doven op haar gewone luidentoon. Ik pogde uit haar te beduiden maar het was mij niet mogelijk. Ik kan je niet verstaan, zei ze, maar dat weet ik wel dat de langduren zou eerder rijkdom bij pleuntjes dan meis laatste leger komt om te huilen. Maar ik heb ook wel horen zeggen dat je vrouw een weret van geen lage kom af was. Dit gezegd hebben de stonden oude op en begaf zich naar haar eigen cel. De dokter kwam om na zuzette te zien en voor haar te zorgen nu de eerste schok voorbij was. Zijn gelaat luisterde op al zij vrouwler constantste zag. De vrouwler reed zeer, zei hij, het kon niet beter. Geen moet om middel gegaan zijn vrouwen nagel. Ik beveel u deze patiënten aan, vroeg de hea bij. Voor bedroefden, zei hij, de beste dokter die ik ken. Hij schreef een ontspannende drank voor en verliet ons om wie weet welke andere alende te gaan aanschouwen. Het is opmerkerlijk hoe gretig de mindre klasse is om met een lijkt zon. Het is een stuk van liefhebberij. Al is iemand zijn betrekkingen ook nog zo lief. Nauwelijks heeft hij den adem uitgeblazen, ja, somtijd zijn er niet dan zeer bedriegelijke proven genomen om tren te werkelijk dood zijn van den dierbaren. Of het lijk moet van top tot teen ontkleed en in het doodsgewaad geholpt worden en het heerlijke bed weggehaald. Om daarvoor de harde stroozak in plaats te geven. En ik heb bij lijken gestaan die ouders waren afgelegd van personen die me nog geen uur tevoren dood op een stoelaat gevonden. De moeder van het hoofdje kwam dan ook met een allergewichtigst gezicht binnen en moeder de groot opzijdenemende hield zij haar voor dat men niets heiligas te doen had dan jevrouw Waret te ontwijden. Jevrouw de groot kon daartoe over haar beschikken. Zij was er niets aankregen van. Ook wist hij heel goed waar het doodgoed van jevrouw Waret lag. Jevrouw de groot beweerde evenwel dat het geen haast had maar de moeder van het hoofdje stond dat toch op dat het voor de nacht geschieden. Want dat was maar om het bed weet je en dan jevrouw Waret had zo'n korstelijke sprij altijd bij winterdag en die had ze zeker nu ook weer op het bed en tegen kijken of het zo was. Het is te sprij zei ze bedenker tegen jevrouw de groot. Als je er nog toerisleveert moet je me maar laten roepen. Het is wel, zei jevrouw de groot en de moeder vertrok om door het gesloten venster heen met de doven buurvrouw in luidgesprek aan te knopen over de noodzagelijkheid om jevrouw Waret af te leggen en over haar korstelijke sprij. Wat had de moeder? Vroeg ze zetten wie moedig opziende toen zij vertrokken was. Niets lieve, zei jevrouw de groot. Ik zal voor alles zorgen bekommer u over niemand ouw. Men moet moeder met rust laten haar nam zuzetten. Niets aan haar veranderen voordat ze meer vermocht ze niet. Weder liet zij het hoofd aan het hart der vrouwen zinken. Die haar liefde rijk ondersteundde en haar daardoor het meest versterkte want zij haar toeliet te wenen. Saartje kon niet langer blijven. Het huishouden van eisde haar terugkomst. Ik vertrok met haar. Ze zette rijk de ontbeurteling stand. Saartje kon geen woord uitbrengen en Hildebrand was zo sprakeloos als Saartje. Wij kwamen in dan zoet de inval. De oorde de groot was in de zil bewogen. Ik bleef nog lang een tijd bij die goede mensen over het ongeluk van jevrouw Waret in gesprek. Saartje vertelde mij heel veel van de doden en hoe lief zij haar dochter had gehad en hoe die dochter haar aankleefde en gaf duizend kleine trekken van de tederheid en aan de hankerijkheid op. Waarmeede deze moeder en deze dochter Alcanda het leven hadden ver aangenaamd. Zee, moeder Nobarrette was zo goed als op haar stoel dood gebleven. Als zij haar gezangboek had dichtgeslagen, de beroerte die haar zwakke levenskrachten in een half uur tijd vernieden, had reeds in het eerste ogenblik haar spraak verlomt. Maar zij had die niet nodig gehad om zuzette iets te vergeven voor zij heniging en herzegen. Zij gaf herdien gedurende haar levendagelijks. Wij spraken ook over de jongeling dien de vertwijfeling aan ene vereniging met zuzette naar de West Indiëndereef. Ik verlangde zijn naam te weten. Saartje deelde mij mee dat zij hem de vorige avond nog gesproken had en dat zijn plan nu onverikbaar vaststond, zodat hij het ook nu aan haar oorders had geopenbaard en nog enige omstandigheden daarom trent, die in een volgend hoofdstuk aan de dag zoontkomen. Ik zweeg op zetter ik van het gesprek dat ik op de kamer van haar hoogen mijn ondanks beluisterd had. Ik wam thuis. Zo lang heeft die kerk toch niet geduurd ons sterfelijke riep de herkijken mee toe toen ik de kamer binnen had. Wij zitten paal op je te wachten. In zondag is in verschillende historiemaatje lachen maar sneeuw, dan konden we te mens te narren. Jongens, mijn pantervel, hoe zouden de aardelijke heren en grote hansen erna likkebaarden, maar zeg ons sterfelijke ik sta beschermd als ik weet waar je zo lang geweest bent. Ik deed verslag van mijn bezoek op het hoofdje. Keger kreeg alweer in het raan in de oren maar hij zei drommels, dat was een naakke fietje voor je. Het zal daar in algemeen gegrijn gegeven hebben. Hannah, my dear, daar moet wat aangedaan worden hoor. Het is tuifels jammer voor dat meisje. Stuur haar het één of ander. Wil ik haar ingebraden, keuken, senden? Vroeg mevrouw, kijk je goed hardig. Allemaal gekheid, riep de herkijken uit. Ze heeft in waarschijn honger. Stuur haar een paar bankjes, dat zou beter welkom zijn. Eén doeje is een duur ding voor zulke mensen. Henriette had zich afgewend en stond kwant ze huis naar haar kakker toe te kijken. Ook zij had vochtige oren. Neen, dacht ik, zonderling mengsel van hardfortige gruwigheid en gevoel. Gij waard door veel te goed voor één van daar hogen. En indien gij vrouwelijk constantste topmoeder of tot zuster had, gij zou het in hele lieve Henriette kunnen worden. In het schemer uur poed Henriette langs, allerlei zijderlinkse wegen te weten te komen, hoe ik over haar en van daar hogen dacht. Ik ondoek haar listen, daar ik voor genomen had mij deze dag nog voorstrijk niet uit te laten. Desavonds wachtte men van daar hogen, die meest alle zondagavonden bij de familie doorbracht. Meneer die de hoop gekoest had, nu eens in partijtje te zorgen kunnen omberen, was knorig dat de derde man uitbleef. Henriette, die ongetwijfeld het meest verwonder was dat hij niet verscheen, hield zich rood en merkte aan dat hij misschien ene andere uitnodiging had en dat zij het ook heel goed vond, dat hij er geen gewoonten van maakte om nu ook alle zondagen te komen. Wij brachten den avond door met platen en tekeningen te bezien, waarvan de herkeggen een mooie verzameling had die echter zonder smaak of oordelig gerangschikt was en zeker veel te duur betaald. Tegen tien uur verscheen er een violet kleurig briefje. Henriette werd rood en hield zich overtuigd dat hier misverstand heerste, toen de knechte aan haar vader overhandigde en als deze het open brak, zag zij hem strak in de ogen. Toen de herkeggen het gelezen had, nam hij als zeer bleef zijn mutsje vooraf. Ik ben in lijk, verklaarde hij, als ik er iets van vat. Daarop vervolgde hij, met zeker plechtigheid, mevrouw Kegge geboren Marison, mevrouw Kegge en meneer Hildebrand hoort, bed ik u, eens aan wat dit geschrift behoudst. Wel edel geboren heer, dat is primo en leugen. Zee dat jij in uw huis personen admiteert die mijn goede naam poont te be- te bewat. Sakalot, dat is een drommelswoord, te bezwolken en te belasteren, zie ik mij genootzaak van het genoegen af te zien om hetzelfde verder te frequenteren. Ik heb de eer te zijn, wel edel geboren heer, u, edel geboren, dienstwillige dina, pg van Dahogen, van huis, zondagavond, zurnummerair, etc. Dat zit op mij, zei de ik- woord opnemende. De heer van Dahogen anticipeert op zijn vondens. Ik ben nu wel genootzaak te zeggen wat ik denk. De heer van Dahogen heeft zich aan mij als in slecht voorwerp een verachterig mens doen kijken. Ik deed daarop zoveel omtrend te zaak mede als volstrekt nodig was en verklade wat ik hem bij mijn bezoek van Heden had opgelegd. Gij ziet, zei de ik tenslotte, dat hij zijn toevlucht tot onbeschaamtheid neemt. Daarom niet getreurd ons daarvoorke, riep keggen uit, je hebt, dunkt me, royaal gehandeld, en nu voort met een wel edel geboren heer van Dahogen. Ik ben in drilboor als zijn gele handschoentjes me oet hebben aangestaan en dan dat hij altijd zijn mond vol had van grote handsen. Het zou Horiëtte nog wel spijten. Horiëtte antwoordde niet veel, maar mevrouw Keggen sprak, met voormaakte miskenning van de punt in de geschil, de gewone toevlucht van onverstandige vrouwen. Ik heb hem auto's in heel beleefd mens gevonden. Hij heeft mij nooit iets misdaan. Ik kom er rond vooruit dat het mij spijt, dat hij niet meer komen zou. Auwe maal gekheid, hij nam de heer Keggen. Het enige is dat er niemand is voor de muziek met Horiëtte, en hij spreekt ook van heen gaan, ons daar vroeken, voegde hij erbij, zich tot mij wendende. Dan zijn we weer geheel alleen. Ik heb graag een mens keren over de vloer om mee te praten. De heer Keggen schoof zijn stoel voor de haard. Institueerde een langduur gepolking en bleef daarop in gedachte zitten. Opeens wende hij zich tot zijn vrouw. Hoe oud zou William nu al geweest zijn, vroeg hij op wat zachter toen. Dan waarop hij anders gewoon was zich te doen horen. 21 antwoorden mevrouw Keggen. Het ogenblik van treurig nadenken duurde niet lang voor den beweegelijke vaarden. Maar wie zou zeggen, hoe veel smart dit enkele ogenblik in zich bevatten. Einde van de familie Keggen. Het hoofdje, de heer van de hoge af. De familie Keggen in grote hands en aardelijke heer plussluidt uit camera op scura. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot de publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden of vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Camera op scura van Hildebrandt, de familie Keggen, in grote hands en aardelijke heer plussluidt. Maandag één uur na den middag. Indien men namelijk burger genoeg is het om 12 uur een middag te noemen. Op die dag en dat uur stond ik op het bordes van het huis des heren Willem Adolf Baron van Nagel, lid van de ridderschap en burgemeester van de stad, waarin al het boven gemelden moet zijn voorgevallen. Het was in deftig huis, met in hartstenen voor bui, waar de vader en de grootvader van den Edelman insgelijks hun leven hadden gesleten, den roemnalatende die meer was dan hun aardelbrief, den roem van beminnelijke mensen. Eén bedaagd bediende in een stil en deftig lieverij opende de deur. Liet mij in een ruime zijkamer en vertrok niet eer om mij te gaan aandienen dan nadat hij mij geheel op de manier van een welopgevoet man in het zoelig rijk en daarop naar het vuur gezien had. De kamer had in enigszins ouderwets plechtig, maar toch comfortabel voorkomen. Men zag en alles dat men bij iemand van goede smaak was. Het behang zou was van rood treib en desgelijkste canapés en de stoelen. Op den grijsmarmeren Schoorsteenmontel waaronder op ingepoleisten haart een net gebouwd ture vuur brandde, stonden twee antieke vazen en aan den wand hing als enige schilderij het portret van een man met een witte kraag en dan met ruigbond omzoomden tabard ter zestiende eeuw. Het gelaat was blozende of schoon het haarspier wit was en in neus en mond was in sterke gelijkenis met den nog levende erfgenaam van den eerlijke naam dan Nagels niet te miskennen. Er heerste ene rustige waardigheid in de stoffering van dit vertrek die ogen en gemoet honderd maal aangename aandeed dan de kleur gepracht bij de keggis. De heer van Nagel liet wel wat lang wachten, maar toen hij binnetraad was hij ook gegeen gekleed. Hij heet de meest der stond tegensud en vroeg met het welwilndst gelaat van de wereld wie ik was en wat ik hem had mee te delen. Ik maakte mij bekend en betreft uw boodschap ene zaak die volstrekt onder vier ogen moet behandeld worden? Ik zou zeggen van neen antwoordde ik. Wees dan zo goed mij te volgen, zei de heer van Nagel, die mijn naam misschien van de vrouwen gehoord had en vermoedde dat ik in de belang van de moederloze zuzet kwam. Hij ging mij voor naar een grote tuinkamer. U je ruimte evenwel in dit seizoen door een groot chinesverlak kamerschut was beperkt. Die kamer leverde alles op wat de zil tot genoegelijke genieting van zichzelf stemmen kon. Er was in aangename in stemmigheid tussen het lichte behangsel en de zware zelepende damaste gardijnen die allen toch afweerden tussen de kleur van een brede vuurscherm bij de haart en de kleur van het kleed over de tafel. Tussen alle deze dingen en de beminnelijke uitdrukking van gelaat op het vrouwportret dat boven de piano zelf zijn voorrecht op het rechte licht hung en tussen dat gelaat en de edel en teffen zo zachtaardige trekken van den bron en van de jongvrouw van Nagel. Toen ik gezeten was begon ik den eer biedwaardigen edelman men in zaak voor te stellen. Ik zei de hem dat ik mij tot hem wende in een belang van een jong mens die ene ondergeschikte betrekking bij de stederlijke administratie had. Ik verhaalde hem hoe die jonge mens door een samenloop van ontstandigheden wederlaatstijl gebrek en gunstige vooruitzichten en hoe vaker ik den gevolgen van de leerstige bemoeienen van een zijna suprioren het voor hem nooit loopt ik voornemen had opgevat om naar de west te gaan en dat ik dat voornemen door tussenkomst van zijne ederen hoopte te vereidelen. Zij daar het argument van uw boodschap zei de egelim lachende nu de expositie met naam en toen naam als het u belieft. Ik verhaalde hem dat ik van zekere reindacht tomato sprak. Een oppassende jonge merkte de heer van Nagel aan zonder mij even wel in de reden te vallen. Van zekere reindacht tomato zei de ik wie men en wel voornamelijk een tekere meneer bood die aan het hoofd schijn te staan van het bureau waarbij hij klaar is de heer van Nagel zag zijn dochter veel betekend aan de west indien zo schoon en verdeelig heeft weten af te schilderen hij vol ambitie en gekweld door enige teleurstellingen het voornemen heeft opgevat er naartoe te gaan ja, dat hij gewerkerig al een begin van uitvoering had plaatsgehaald daar de heer Bood reed voor hem en met zijn toestemming een engagement met zijn een bood broeder die in Suriname in het plantage scheen te hebben had aangegaan die hem als eerkman verplichte met de eerste gelegenheid te vertrekken en nu is u verlangen zei de heer van Nagel met voorkomende goedwilligheid dat ik den jonge de mate zijn ontslagweiger hetzelfde ontwoerde ik wel nu, zei de heer hij zal het niet hebben meneer heer de brand hij zal het niet hebben constancy wij laten onze kinderen niet weggaan op een aanbeveling van de heer Bood heb jij ooit van een broer van de heer Bood gehoord die in de west zou zijn? nooit papa antwoorden de fruilen wel nu meneer hernam de bron wij kennen meneer Bood en wij kennen de jonge de mate wij zullen alles in orde brengen kent jij de beide heren de heer Bood zag een ogenblik de mate heb ik nooit gezien zo antwoorden de heer van Nagel nu wees gerust ik zal de zaak onderzoeken de mate zal niet naar de west Indien gaan een vraag zowat niet onbescheiden is waarom beijvert jij u zo zeer voor iemand die jij in het geheel niet schijnt te kennen die vraag maakte mij verlegen hoe vriendelijk de oog op slag oog mocht wezen vermede de baron ook mijn antwoord wachten meneer zei ik en ik geloof dat ik bloosde er is een dame in het spel een jong meisje dat belangstelt in den jongen de mate maar dat even min van den stap onderricht is die ik heden doe als de jonge de mate zelf ik dacht het haast zei de heer van Nagel glimlachende nu de zaak is er niet erg om geloof ik ik maakte een beweging om heen te gaan wacht nog een ogenblik zei de heer en zo voortgegaan zijn maar de knecht kwam binnen en diende de heer van daar ogen aan onwerkeurig kwam de uitdrukking ene onaangename gewaarwoording op het gelaad van vader en dochter beide doch werd even spoedig onderdrukt zeg dat ik meneer nu niet zinkam dat ik onbesoong je ben mijn dochter voer hij daarop tot mij verwoord heeft u gisteren geloof ik ergens ontmoet de vrouwle was met mij in het huis in het reurende geen kentie je vrouw nu waar het ik heb haar een paar maanden ontmoet en kan haar uit te berichten van lieden uit en kring tot welke zei nu behoort zei maakt soms kleren voor mijn dochter ging de heer van Nagel voort en die is zeer overhaard te vreden het is een bescheiden meisje en zij heeft ondersteuning nodig weet jij iets meer van haar familie dan wij ik deed hem alles mede wat ik wist en voeg er bij hoe ze zet om haar ouder liefst karakter algemeen bemind was bij de genen die het voorrecht had met haar om te gaan dat zij de dokter ook niet waar kon strassen antwoorden de bemindelijke man ik dank u mijn heer voor de inlichtingen jij studeert te leiden liet hij schildelijk volgen toen hij zag dat ik weder minemaakte van te vertrekken blijf nog een ogenblik ik heb u uitgehoord nu moet jij niet ineens weg gaan ik heb ook te leiden mijn graad gekregen en daarom begon hij enige herinneringen uit zijn studenten tijd op te halen het eerste aangenaamste tijd van het leven zegt men wel, zij de heet in slotte maar zo ondankbaar ben ik niet jegens mijn overleden vrouw en lieve dochter dat ik dat toestem daar en boven hij doet nog meer goed zich in de wereld een man te gevoelen dan een student ik hoop dat jij het ondervinden zult na nog enige algemene gesprekken waar ook de jongfrouw deelen nam verliet ik deze woning die mij als in verblijfplaats van ziltsrust verstand en deugd was voorgekomen voldankbaarheid aan mijn gestermte dat mij in zo weinige dagen onder zo verschillende daken en met zovele lieve en goede mensen in aanraking gebracht had om mij in de overtuiging te versterken dat beminderlijkheid en voor treffelijke deugden niet het bijzonder eigendom van bepaalde standen de maatschappij zijn alle gelijkere kunnen toegewoord daar wel ongetwijfeld die mens het gelukkigst is die daar tegen weet wat en wie hij is, wat hij vermacht en wat hij wil zonder zijn heil te zoeken in het geen buiten zijn bereiklicht zich verzekerd houdende dat hij in het geruste midden want zijn kring ruim zo veilig is als aan de zo kwetsparen omtrek mijn kleine rol was afgespiewd mijn werk rip mee en ik kondigde mijn vertrek aan drie dagen later werd ik wederwakker op mijn kamer in de sleutelstad en tuurde ik in mijn hoekspieltje om te zien of de breestraad nog breed was maar nu zoon diegene mijn lezers die het geduld gehad hebben deze taferelen te volgen niet wil dat ik de pen nederleg voor ik nog tenminste iets van meld heb omtrend het verdere levenslot daar opgevoerde personen ik durf zeggen dat ik niet behoor tot de schrijvers die al genoegen inschappen hun lezers met teleurstarren te plagen dit is onbehoorlijk en schijnt mij toe met de beleefdheid te strijden die de noteur in dubbele maarten betaand daarom zal ik pogen aan deze natuurlijke wens veel mogelijk te voldoen Horiate Kege is in het verleden jaar gehuwd met een kapitein de rijdende artillery die zij vrees ik in weinig je op het uiteren genomen heeft maar die gelukkig blijkt in zeer verstandig man te zijn die haar karakter uit muntend weet te vatten en te leiden om haar verstand en gaven in een goede richting te geven en zelfs in zeer gunstige invloed geoefend heeft op de houding de hele familie meneer niet uitgezonderd die er tegenwoordig veel minder op uit is de grote hansen en aardelke heren na de kroon te steken ze in het geheel niet meer benijdt en daardoor meer en meer hij hen in aanzien komt mevrouw eerst naar ik hoor nog altijd dezelfde weinig sprekende en weinig bewegelijke dame alleen heeft het sterven van één haar twee lievelingen haar enige bange dagen gekost ik ben zo gelukkig niet mijn lezers te kunnen medederen of het aazorg geweest is of mimie ter heer van de Hogen heeft zich in het beheer van zekere aan zijn verantwoording toepetrouw die gelden zo weinig charmant gedragen dat hij het raadzaam heeft geacht op een goede morgen zijn hotel in den beddenwinkel zo goed te verlaten tot niemand spijt dan van den beddenmaker en zijn egader die in half jaar kamerhuur en in aardig zometje aan verskorten aan zijn ederen te kort kwamen de zoete inval is nog altijd in degelijke koekwinkel en tegen Sint-Nicolaas avond zijn er nog in maar prettige van goldpartijen Saartje is de verloofde van een hupts jong mens die ene niet onbelangrijke zaak in manufacturen drijft ik recomandeer haar de komstige winkel aan het schone geslacht het zal een lust zijn bij haar te kopen Zuzette Noirat werd onder den titel van Kameneer een zeer bevoorrecht persoon bij de vreule constanzen de mate door den bron in bijzondere beschermingenomen is zeerspoedig ter secretarie opgeklommen en bekleed nu den post van den heer Boot aan de gevolgen van zijn ongeregelde levenswijze is overleden hij is de gelukkige egenoot van de mooie Suzette en ik heb een brief van de jonge Lieden waarin zij zich veel inbeelden van verplichtingen aan den heer hielden brand de Baron leeft nog steeds met zijn dochter in dezelfde calmer en liefdelijker stemming zij beide stichten zoveel nut en doen zoveel goed als zij kunnen en de vreule gaat met een hartvol liefde den tijd tegemoet waarin de heer Van Nagel die al zagjes aan vrij ooit begint te worden haar hulp nog meer zal behoeven en de grootmoeder is niet meer onder de levenden volgens haar uiterste wil is zij op het kerkhof bij de Marepoort te leiden in het graf waarin ook haar lieveling rust bijgezet haar hond heeft haar niet lang overleefd en Negent Ving haar naam in pakje waarin het ringetje met een zakdoek en in het Engels deze woorden gedenk aan den lieve William en aan zijn grootmoeder 1840 E. Marison einde van de familie Kijgen in grote hond en aardelijke heer versluid Sv. Buiten deel 1 uit Kamerhaupskura dit is een lieprevoxopname alle lieprevoxopname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar lieprevox.org opname door jullie van Malgem Kamerhaupskura van Hildebrand Sv. Buiten bij de dingen die men zonder veel nadenken gewoon is bij zichzelf vast te stellen behoort dan randere de mening dat het is Sv. Buiten even onnagenaam is als de somers lauter gelukzaligheid mensen die niet zonder opera's concert en sovares leven kunnen mannen die behoefte hebben dagelijks de sociothei te bezoeken en vrouwen die niet gelukkig zijn na de sweeks groot toilet maken mogen zich in de denkbeeld vastzetten maar voor stille huiselijke gemoderen die van het bijuitstek wereldse genoeg hebben en de cirkel hun er genoegens het zij die les hun zachter of gevoeliger is voorgehouden zag je zaan hebben leren inkrimpen voor hen is het er in de kouder tijd vooral niet minder genoegelijk dan in het warme seizoen ja geloof mij en ik u zeg dat op het stille land de winter onëindig veel korter valt dan in de stad met al haar ressources daartog maakt hij met zijn voorhoede en na sleef van donkerdagen een groot en langdur jargetijd uit dat men door allerhande in dooglopende kunstmiddelen zoekt op de korte en door te komen buiten darentegen is hij slechts de spoedige overgang want hoe kort een tijd verloopt er tussen het afvallen van het laatste eikenblad tot op het uitlopen van de voordelijkse kastanjeboom als ze twee dagen van de zeven hart waait en twee andere dagen regent en hageld tot het een weinig klettert dan blijven de steel uit binnen hun muur ook zelfs gedurende de drie dagen van de week die overblijven waarop de zon bij tijden door de wolken breekt en allerlies schijnt over de kwijnen de natuur en zij hebben vondst morgens af te zijn betverlieten tot 12 uur toe een nevel gezien en weten niet welk mooi weer daar in het najaar gewoon ik opvolgd en al weten zij dat ook zij gaan niet meer uit zij kunnen niet meer op het weer aan zij durven niet zonder zij willen niet met een regisscherm wandelen hun toch noodzakelijke overjas valt hun te zwaar en honderdmal op een dag herhalen zij vooral kander de afgesloten opmerking dat zolk weer erger is dan een fixe kou en dat zij naar een vuurtje zouden verlangen om de nattegheid en ook een stelig stoken zouden in die het maar in november waren het is dan half oktober en hun winter is vormeel begonnen met november komt het vuurtje komen de tochtlatten met schapenvacht de lange avonden, de morse gestraten en de onstichtelijke kouden in de grote kerken met alle soorten van overklederen dan volgt december met de boa's en de moffe en de almanacke morgenrood en avonschemering in onderlingenwedstrijd en de Sint Nicolaas als het altijd de slecht weer is om uit te gaan met een onverwachte sneebui die op een dag 20 nieuwe dameshoeden bederft en de kleine nachtvoorste die doen rillen niet van koude, maar van schrik het heilig kerstfeest op het land zo liefelijk zo eerbiedig geveerd en zich zo harmonisch aansluitende aan de vredige stilte die het voorgaat en opvolgt geeft in de stad het teken voor drukte en gewool en feestgejuich van allerlei aard en na de ijselijke nieuwjaarsdag waarp honderden verkouden worden wordt een eerlijk huisvader overstromd van conceptprogramma's die hem met een benepen hart de hoofddesijner op uitgaambules te dochterstellen doet en er is een onafgebroken spreken en handelen in de stad over danspartijen en comedies een soirée littraire een soirée musical en andere soirées die nog het één nog het ander zijn maar uiter stijven vervelend en aaklig en men verzadigt zich zo over en te over aan de wintervermaken dat men er in vier weken genoeg van heeft en onderwijl regeren de koude en de armoede het ijs in de grachten en de bederlairei op de sluizen en nog twee volle maanden kijkt men mismoedig elke morgen op de termometer en telt men morrende het aantal wintertjes op en eermen de neus buiten de poort steekt, moet er groen aan de bomen wezen en eermen de vrede is over zijn kleine wandeling moet het de minste mij zijn dat is dus een winter van half oktober tot de mijmaan toe en dan heeft de steeman die buiten komt een gevoel als er voor een plotselingen, een eensklappse verandering van die koraase gekomen is want hij heeft niets van al die opwekkelijke tobereidselige zin die de natuur maakt nog haar op de onderhoudende weg haar stille voorderingen mogen gaatenslaan hij heeft al de vruchten gemist die de buitenman gesmaakt heeft toen zijn eerste kip begon te leggen en zijn eerste sneeuwklokje bloeide op de naakte en harde grond hij heeft de ganzen niets in vertrekken en de spreven en de kiveten niets in aankomen nog ook 3 dagen voordat de wind zuilukte van zijn weerwijze tuinbaas of grijze pachtel gehoord dat de wind zuilukke zou die een buiten heeft en genootzaakt of er standig nog is er zwinterst te blijven staat de smorgens met de zon op dat valt dan wat de tijd betreft nog al gemakkelijk want ook de zon zelfe is in dat jaargetijde niet zeer matineus maar laat wel kan er niets wijsmaken hierin staan steeman en buitenman gelijk dat dit ogenblik het moeilijkste is van de gehele dag want het bed is warm de kamer koud en de mens luid daarin boven kan het water in het lampet bevroren zijn de neiging om zich nog eens om te keren is ons geslacht aangeboren daar heeft men eenmaal gezegeveerd dan heeft men buiten te minstens de zelf voldoening de zon werkelijk te zien terwijl jij, heer en dames in de stad alweer er het rezachtig manufacturen bij uw overbuurman lezen mocht of het beknopter maar niet minder tergend schrijf en kantoor behoefde op zijn hoogst indien uw overbuurman een logementhouder is heb jij het voorrecht uw eneugdere blikken op te slaan tot het vergulde van het lieve hemeligd zelf met stralen van een duim dik en schelen ogen benijdbaar, zo jij op een gacht woont en niet ziet dan het zwarte ijs met hulp als een vuilnis daar tot uw verkwikking opgeworpen in het ogenblik dat jij uw leger steeds verliet benijdbaar, zo jij in een achterkamerhuis en over een smalle tuin tegen de donkere gestalten van hoge pakhuizen met gesloten blinden op mocht zien maar kom nu eens voor het dit fenster dat op het oosten ziet en zie over het wijnland heen grijs van vederachtig rijp de koperkleurge kimme met die bloedrode schijf half nog bedekt en half opgeriezen die als wij kerstmis gehad hebben een rode weder geloed op de sneeuw zal werpen duizendmaal mooier dan de beste Bengaalse vlam over de zangerge helden van het vijfde bedrijf in haar opera of over de heuvelen van Doek in een ballet of kijk door het andere raam naar het westen uit en zie de groene sparren met een dun en tintelend weefsel behangen en de state gemenigde van eerwaardige dorre beuken een kaalhoofd is eerwaardig daarachter met de toppen in de nevel die als zachte droppelslangs stemmen leek die krijgen ook na kerstmis hun schitterende sneeuwkleed aan willen wij hopen dat is alles mooi zegt hij met waardelezer maar men kan toch de gele dag niet naar de zonnen naar de bomen kijken wat voert de buitenman uit hoe houdt hij zich bezig waarmee de vermaakt hij zich het is december zijn houd moet gehakt en hij gaat rond met een opzichter om te zeggen welke opgaande bomen aan de beurt liggen en welk hak houd het kapjaar heeft bereikt ook is die jacht nog niet gesloten en hij laat grote zes op zijn geweer in plaats van kleine want het haas heeft zowel als hij z'n munterpels aan en als hij tot de donkere toe de wijtas over de rechter en de hagelzak over de linkerschouder gedragen heeft en het overgehaald geweer in de hand en een paar hazen en een paar houdsnippen voor zijn vrienden in de stad bovendien dan eet hij als een wolf en wel zo goed als schijmeneer al gelooide u kan doorkachel ook nog zo geanimeerd op de beurs dus avonds is hij veel te moe om zich te vervelen hij maakt zich gemakkelijk met kamerjappen en pantoffels en heeft het zeer druk over het haas dat hij in de lopers schoot en dat schreeuwde als een kind het haas dat hij vlak in de kamers schoot en morse dood lag en het haas daar hij de wol heeft in afstuiven dat ook werkelijk over de bol buitelde maar toen de benen weer opnaam om her of daar ook te gaan liggen sterven of wel met het wagen van gissingen waar het haas mag zijn gaan drukken dat hij in de weiten opgaan zag en waar de snippen mogen zijn neergevallen daar zijn geweer op geket heeft en zijn gezinnen buren om de hart vergaderd horen met belangstelling een welgevallen nog eens naar de oude jachtveiten van de 300 met de twee lopen en van de twee eenden in één schot komen ook de boeren niet te betalen en daarbij hun huiselijke zaken openleggen en komt de dominee niet om een paar tijd te schaken en schrijft hij zelf daar binnen de muur geen boeken genoeg voor hem en krijgt hij niet twee malen de week een heel pak courante waarin hij tot zijn grote stichting leest van de bezoeken van koningen en prinsessen in de hoofdstad van tablies van diamanten en toiletten van goud van acteurs die uitminden in een nieuwe rol van grote, grotere, grootste, en extra allergroot de virtuose van stikvolle zalen schitterende kapsels en onvermengd kunstgenot van plombering van halletanden die hij niet nodig heeft en zoes de wie levensbron A1 gulde 25 de doos die hij nog beter koop geeft op het land met een benevense haar waar hij in overboeken schrijven waar hij zich niet aan bezond lucht viool spelen dat hij alleen tot zijn eigen genoeg doet en de betuigingen van de redacteurs dat het hun gewoonte niet is datgene te doen dat hij opmerkt dat zij juist in de gehele stapel die hij voor zich heeft onophoudelijk gedaan hebben hij heeft ook zijn feestdagen het zal bijvoorbeeld Koppermaandag zijn Koppermaandag een dag waarop de boekdrukkers gezellen bij u en de stad de deuren aflopen met een fatsoenlijke bedelarie laatste beroep op een meldheid daarin volgens in de begeerigheid van Dinder Koster, Stovezetter Nantarenopsteker Brandblusser, Brandbezorger Toorwachter, Knecht van het Nut en van Wienietal heeft moeten voorzien Wij kennen hier niemand in dat vak dan de boswachter die ons een groen al mijn akje komt aanbieden en wie wij bij die gelegenheid de houtbrekers nog eens aanbevelen want om de waarheid te zeggen deze en de menig volde gekraaien zijn onze enige winterompen maar ik wilde van Koppermaandag spreken dan hebben wij bijvoorbeeld hier de grote houtveiling een publieke feestelijkheid oneindig vermakelijker dan een grote parade indien jij mij geloven wilt tegen tien uur half kom dan eens kijken dan komen al de boeren bij troepen door het boslengelen een kennemerboer heeft nooit een gehaast als het er op aankomt een goede plaats te betekken langzamerhand naderen zij allen de een met de hand op de rug en de andere met de handen in de zakken van Twambuis er plaatsen waar de parken neer liggen en waar de opgaande bomen staan die met een blutje van de bijel en een nummer de doden zijn opgeschreven en zo onder de eerste als bij de laatste wordt naar Gading gezocht elk hun er verbrecht zijn plan en durft hem te kopen en zijn belangstelling om te zien onder het volmaakste laconisme zo jeepie zijt er een moet jij ook een parkie hebben? nou ja jongen, ik kan maar raar eens kijken nou de boeren beginnen bijna alle volzinnen met het woord nou er binnen zware parken genoeg paai maar er is ook een partij die sleuw binnenhoor noot sleuw dit is den schraal einde noot die plan heeft er verschijtenen te kopen en eer je ze thuis hebben zo, Jan Spitter een paar nieuwe hutten erop aan het trokken noot, hutten, dit is ons blokken, einde noot zegt een veerde tot de bezitter van die naam die zin in het eigen park eiken heeft waar die ze noot af aan heemt nou, dat geet erop los hoor je Jan Spitter, we zal hem allemaal te kwaad maken erg moeilijk mag de vijfde aan die verrast wordt in het opkijken naar een boekenboom daar hij het ophoud van breken erg mooi weertje maar er hangt nog veel wind aan de lucht ik mocht liever laaien dat het wat roogde dat mocht ik net broer want wordt een oud boortje zijn pijp in de tondeldoos tekenen en in een ogenblik de lucht met sterk rikende wolken beniveelende daar ben je er nog sat eruit de stad ook, zie ik wel mag de armoede geboer aan vreesende dat de steluij hem zal overbluffen kijk, haai, met z'n gepoest cellarsies zegt die jonge keren met een bloedrode walledas om die het met gemelde steluij luchtiger opneemt zo pakert je je moet zeker weer een 5e plokken noot, 5e plokken dit is een 5e streek of strijk geld halen einde noot de bakker zet een verleerige gezicht hem neemt voorzicht te houden die het niet gehoord heeft maar bedenkt zich, haalt z'n tabakstoos uit steekt met een echte bakker schulzigheid z'n aandeel eruit in de bleke kaken en antwoord geestiglijk moot je mijn hebben in tussen zit de eigenaar met de zonen van de huizen bij de bosbaas om de Haard waar een boekenblok van de grote van een osse rip van het hout van verleden jaar aanlegt afkomstig van een boom die de bosbaas toevallig zo zeer is meegevallen dat hij aan het ophoud zijn geld waard was en hij de stam nog vrij had daar zette dan ook de dorpsigretaris met z'n dorne stokje groene wand en grijze kop en de beambte uit de stad ten weens overstaan de aanzienlijke partij houdt zal verkocht worden een praatje, een kop koffie daar gaat de bengel en alles verzamelt zich bij nummer 1 nu worden de veiligonditie voorgelezen met verschrikkelijke bedreigingen tegen degene die niet content dat is binnen zes weken betalen, de gaten niet behoorlijk dichten of bij het rode honden in het bos mee brengen bedreigingen die bij gebrek aan dwangmiddelen de kracht hebben van vriendelijke verzoeken daarop vangt het gedrang en de drukte aan sommige kopen in de begin omdat het wel raai schaande weg preisiger worden wil andere stellen het uit in de hoop dat het meeste volksachies kopen en de beste koopjes op laatste doen zullen zijn de secretaris uit zijn best om ten duurste te vijlen en de kopers om voor het minst de geld klaar te komen allerlei aardigheden worden over en weer gewisseld en te meer naarmate de houthakkers lustiger met het vaatje rondgaan en de kleine staletjes die overal tussen het gehakte hout en opgezet meer te doen krijgen had je nou je geld bewaard een ongeveilse bewondering voor het perceel dat hij met het uiterste van zijn stokje aanraakt jongens jongens wat een bomen daar ken je wel 2 jaar van stoken hoeveel voor dat parkie wie zet het naar het reizen voor 12 gulden al wil je maar 6 geven nu het allemaal tegelijk kindertjes 3 gulden met je 3 je wel enzovoort schaan je er nou wel uit heet het een ogenblik later uit de mond straat tegen een boer die hem bot is en zodra hij hem aanspreekt wegsluit uit vrees voor zijn bekende satieren schaan je er nou wel uit jantje en dat voor een kerel die Jan Houdkooper heet dus Jan Toppys kan de nou wie dat park koopt die had het waai van de koekkram en de fletser op toe schert hij alweer als hij perceel nadert er bij een vrolijke zoetelaarster met een dikke schoudermantel om haar handen zitten warmen aan de test waar de boeren aankom opsteken der geef ik zelfre 7 gulden voor 7 en een kwart en een half en 3 kwart 1 maal, 1 maal niemand meer is 8 gulden voor dat nappe vrouwmens en een half zo tuinen ze heb je niet genoeg aan 1 vrouwman 8 en een half 9, 1 maal, 1 maal kan de brandewijn je niet verlaan je maat nog een kwart een half, negen en een half 1 maal, 1 maal 3 maal gelukker bij dat is een kopie maat hoe heet jij? Jan van Schoten zo heet jij Jan van Schoten heb je dan te schoten geen houtmaat en zicht tot de bosbaas wendende te zieren dan baas weer moeten we nou heen duigend land van Sijmen niet waar? kom aan kindertjes jongens jongens wat zou Sijmen zeggen als we deerreis met zo'n hele penden op de pannenkoeken kwamen? dan mocht het wijk de hele dag wel deur pakken kom aan, maar weer van vuuren en van no. 130 wie geeft haar naar reis 130 gulden voor? 130 centen dat zal er voor het begin beter naar rooien enzovoort 2 aan bod wie had eerst te sproken? ik heb eerst gesproken hoe heet jij? ik heet pietewit best hoor, ik zou zwart schrijven zie daar aardigheden voor zeker niet van de alrefijnse soort en die zeervare onderdoen voor alle mogelijk rondgaande stadsbamos en kalamboers waar die uit de gulle vrolijke stemming voortkomen en in die stemming op het boerland zeer goed opgaan we hebben al zo lang om de nekologische stijl te gebruiken zolang boeren aardigheden in Nederland op haar rechtenwaarden zullen worden geschat onder dit alles roepen de mannen en vrouwen en kinderen die met drank, moppen en smakborden de trein het geheel op ons doorvolgen en overal hun draaiebare tenten neerslaan uit alle macht en als of op ieder daar aanwezigen de zedelijke verplichting ruste iets bij hen te verteren wie het zijn beurt is je hebt al lang naar een slokje verlang buur Ari, Ari, wat is je keel droog avontuur je het niet raaiz zes er boven en twee eronder hier is Keesje hier is Keesje je hebt niet te betalen hij betaalt de koekenbakker ook niet en alle mensen voor de 76e maal handgiften ontvangen en de kleine boeren jongens dringen met de kinderen van de dominee en van de chirurgijnen door de menigte in alle richtingen heen omletten spelen of schuilenwinkje achter de parken of springen als jeugdge acrobaten van de ene stomp op de andere of laten zich van de eigenaar van bos op een schellingskoek trakteren daar hij hen voor zijn rekening zo lang naar heeft laten gooien tot hij hem op niet meer dan de geld dus staan komt bij de laatste koop begint er al wat reuring te komen en bij het laatste nummer, laat het de magerboom gewezen dood in de top hij heeft je opgestoken en de mannige uit de stad dat de opgewonden is om te cijferen blijft er tot algemene vrucht aan hangen en de pret is uit behalve voor de bosbasen voor de magistraten die bij de veiliging hebben geassisteerd en op een stuk gebraad rund vlees met grauwe erten onthaald worden einde van Svinter's buiten deel 1 Svinter's buiten laatste deel uit camera op skeura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoren tot de publieke domein voor meer informatie of om je aantemeld als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Julie van Walgem camera op skeura van Hildebrand Svinter's buiten vervolg maar het is in het laatst van januari en uw barbier hangt u telkens verschrikkelijker taferelen op van de duimen dik die het in de stadschachtig vroren heeft nu komt ook jij met een volksfeest voor de dag en verheft de borst trots op uw ijsvermaak uw ijsvermaak ik neem er m'n hoed voor af schoon ik niet van ijs hout en er liever buiten blijven omdat ik zo dol op het levende water ben uw amstel kermis oh amslaren, uw maaskermis oh Rotterdammeren je biede een treffend schouwspel aan uw wikkorontjees kunnen er niet genoeg van zeggen als jij wandelt, rijdt, hard draaft kolft, billiard, bittert en zelf stookt op het ijs waar zich alle standen aan hetzelfde vermaak overgeven, de hoge boren in zijn polonijze en de watervoerder in zijn schipresbuis als een akkoord van het verenigd gekas van duizend, Hollandse en Engelse en frieze schaatsijzer zijn lucht vervuld terwijl de narretij gerinkelen en de zoetelaars met brandwijn van negente graden die poged te overschreven als al de pracht van met pond gevoerde en gezoomde dwaillettes, spellsen door de heldere winterzond beschenen wordt een ene wilderige maatschappij haar grootste rijkdom tegen de sobresikaargijter natuurschijn te willen overzetten maar het denkt niet dat wij buiten ook geen ijsvermaak hebben, pret hebben wij degelijke pret en ik wens te wel dat jij die ook had ik onderstel dat jij zelf bezitterzijd van een van de landhuis naar bij een klein dorp daar zult jij ook een ijsvrucht zien en indien jij van kinderen houdt zal zij verrukken de volwassenen versmaden deze geringenplas maar hier hebben wij de kleine dikke wilbeurt met de mooie ogen die zijn schaatjes loopt halen zodra hij hoort dat de jonge heren erop mogen en zijn nog kleinere broertje meebrengt, dat voor het allereerst begint te scharlen Alras verzamelt zich uit alle woningen een aardig troepje van boertjes en boerenetjes die Alcander allebei de naam noemen en zeer familiar zijn met de jonge heretjes en jonge buitens die hun schaatsen binnen schaamers hebben aangebonden met grotere moer en die met rode boefanten zijn even rode wangen zich in de stoet komen mengen daar stijgt de vrolijkheid een top en het kleine grot glijdt scharlt en zwiert en draait door elkaar en valt op een hoop en poeier het elkaar met sneeuw en de jongens zitten de meisjes op hun schaatsen na en kapen ze de losse hoedjes van het hoofd zonder dat ze daarom nog verkouden worden en er een triumph meer rond op de punt van een ijshaakjes en de slee gaat heen en wederen met een hele vracht kleine meisjes erin en met een hele bende kleine jongens erachter en zwier het bij het omdraaien zo verschrikkelijk dat ze het allemaal uitgillen en dan zal het gij het land hier zelf lust hebben om de zoetelaar te spelen en de vrolijke jeugd te verquikken met koek en een schijntje van brandwein met suiker en dan gaat er een vreugdekreet op en alle kinderen hebben nog nooit zoiets lekkers geproefd en de arbeider die de baan geveegd heeft wordt ook niet vergeten en glist af en aan met zijn bezem over de schouder en maakt gekheid met de kleine deugnieten en krijgt onvoorzins een sneebal aan zijn oren dat ze tintelen en dan raakt de deugniet die de sneebal gegooid heeft van de been en schuift een heel land ver over het ijsvoort en daardoor heeft een andere deugniet die al twee malen op zijn neus gelegen heeft onuitspreekelijk veel genoegen en dan komt er een scheurntijs van de sterkte zodat het kleine ventje dat vorteert op een paar verroeste eizertjes staat en met zijn dikke armen in een nauwbuisje in de luchtroeiende zich de illusie maakt vooruit te komen stil hetjes afpint maar de mannen van een twee of driejarige ondervinding spreken van balken die eronder komen en het is alle drukte en je juchjag en geluk en al die jongen en meisjes het sprettiger dan dat het hart vriest en er morgen weer een duimdik ijslicht in het gat dat hede gehakt is waarvan zij u dus moors de bewijzen komen vertonen op uw bed de donkerheid alleen maakt een einde aan de vreugd waarin het middagmaal slechts in kleine pauze teweegbrengt maar laat het maar lichte maan zijn dan komt er nog meengeentje weer om en wanneens een grote slag van rijders ook waar de andere water in de zavends te ver af of de volgevaars voor zijn en zo je geen lust hebt om mee te doen jij kunt het zien daar je voor de haard zit die de gezichten uur gelieve gaat en schone dochters verlicht met de vlammen van steenkolen die vooral dan helder zijn als je erin splijt met de punt van de pok terwijl het vertrouwelijke schemer uur een macht van zoete herinneringen meedeprengt een overvloed van gezellige praatjes uitlokt en wellicht brengen u de gesprekken uur huisgenoten op het ene van er schoon gedicht of belangrijk boek dat uw kleine boek rij verseert en de zavends, al stil is in en om het huis lees jij uw kleine kring uit voor onder het genot van een glas warme punch of streelende kandeel en denk er niet aan hoe in datzelfde ogenblik een eender gehoorzaal van de hoofdstad een jeugderslachtoffer van zijn eigen liefde van de secretaris ener geleerde maatschappij in een zwart pak kleren en met een bleek gezicht wordt opgebracht door een statige stoet wachtbare mannen om tussen zes wasskaarsen en voor een aanzienlijke schaar van heren met of zonder ridderoorden en mooi gekleden dames ik meen geachte vrouwen schaar een verhandeling te lezen die verveelt of een dichtstuk dat al te akelig is van een man die bij vergissing met zijn zuster trouwt of van de juffere die zich doodtreurt op een toren wil jij nog een andere tegenstelling ja, vergeun er mij nog een jij houdt misschien niet van tegenstellingen dan ga ik u nog op deze ene onthalen ze zal treffend zijn maar nu, vergeelt ik mij weder als steeman en jij woont in Amsterdam of de Schrave Hagen het is in het laatst van februari in uw kring, in uw cerkele in uw societijd, hoe wilt jij misschien wel in uw huis ze heeft zich onder al de overslijringen de rediketten en ontsluiring de kakets, een drovig drama ontwikkeld de Schone Emeline C was op alle de feesten van deze winter Rhein-Dubel zij werd gefetheerd zij werd geadueerd haar moeder was trots op haar zij was trots op zichzelf op de zwaren van maar vrouw VW ontmoette haar de jongen van Staten en maakte onbegrijpelijk veel werk van haar op het concert van noem 1 onovertrefbaar uit de 10.000 onderdagen was het in het ooglopend hoe hij om haar heen vladderde op het balt in uw huizen waar men zich zo alle charmants geamuseerd heeft lieve mevrouw en op al de casino's weken hij nauwelijks van haar zijde was onbegrijpelijk open die zware en men heeft zijn ogen zien vonkelen als tijger ogen als hij met een andere walste deze jongen van Staten had een zeer ineemend uiterlijk, zeer goed uitzicht voor zich en een zeer respectavelen familie achter zich wat wonderen zo zij ten laatste door een weinigje te deboederen wat hij voor had wat doet het monster op de laatste sware die hij met haar bij woont hij ziet haar nauwelijks aan met een stijve buiging vraagt hij haar tenouwernood, hoe zij vaart als hij op alle aandrang behalve de zijnen zich aan het piano zet en zingt, ziet ze hem in de spiegel die daar boven hangt, geabsorbeerd in een gesprek met een andere schone, nee met heren, met een geleerde met een diplomaat en een ogenblik later neemt hij de kaart op voor een bejaarde dame die daar een andere bejaarde dame en twee bejaarde heren het haar in tombeeren te lastig maken en verzogt hij heeft haar eens af te lossen de gehele avond geen boord geen blik van hem voor de schone Emeline en de andere dag, het gerucht door de stad dat zijn engagement met de fruile ETX dat reedseder deze zomer gehangen moet hebben, er door is het harte karmemeline is gebroken nee, vergiftigd van deze ogenblik af is de ganze wereld haar gevein zijt een mommerij en het gehele mannen geslacht lauter valzijd echter wel ook zij een mom dragen en even zeer vein ze maar kan zij het weer dat al haar vriendinnen haar en haar bijeenkomsten beklagen en dat zij wekenlang onder de titel van het meisje dat in faan behandeld is gewezen moeten daar kwijnen in de conversaties op flueel de sofas en daar leven je tijd en tijd bij marmer schoorsteen mantels in een vertrouwelijke vensterbanken maar nu zie ik mijn buitenman een bezoek brengen bij eenzijner boeren en met hem neder zitten bij dienst naar middag koffie en boterham een gezelschap van een koopman die met een hoog lang werpig pak op de rug op de boer rijdt en een diepe stilte tegen zijn koffie blaast terwijl de vrouwen en de meiden zich beden of er ook wat nodig is maar de oudste dochters naar de stad en mijn buitenman die garne over de jongen deren een praat achter gelegenheid geschikt om te vragen wel jantje heb ik het al of heb ik het tenminste dat je dochter trouwe in het hoofd heeft nou herenschop is een woordrijke antwoord de luien willen zoveel zeggen het zou er kwet uitzien als we het alles leuven bouwen ik zal niet zeggen dat ze niet reis door een borstensans niet in maar trouwer zal ik maar zeggen, nee, dat laat ik er niet nee hey, een albedocht treintje vraagt de koopman nou jij, zei treintje geeft me klontje zwartgarer en mijn een stuk of vierheidsknopies zei de vrouw ik had verleden na jaar al gehoord dat ze met een vrijere de kermis geweest was tegen mijn buitenman die niets van die naart gehoord heeft maar de boer en de vrouw nemen bedenkelijke gezichten aan die de kennen willen geven dat er te veel dak op het huis is en de landheer vindt het gepaste gesprek te veranderen heb je daar een potlammetje zegt hij op een klein zwart dier wijzende dat op de vuurplaat gekneeld ligt na zijn dikke kat roten zwart geplekt hoch jij, zei de vrouw we hebben het veilammetjes van het ooi een witje en een zwartje dat aan deut is maar die na het die zoo de boer was licht en opgenapt maar het zwartje had die legge leten en die wou het niet leten, zei je ook of om ons een vast te houden en nou leten we het dan meer zo trinken uit de trekpotje het is maar het akelijks dat het overal veilig heet doet jij, herneemt de boer en moet meneer de kalf niet raast kijken en meneer staat op en volgt hem naar het hoek daar zij zich bevinden kijk hier, er zijn er 3 2 kuitjes dat is de ene kuitje van vandaag gekomen leilijk haar, niet warmeer maar hij is al heel zwart heel kedal meer maar weet je wat ik zeg je moet geen beest om ze naar te verachten ik denk dat het niet past en dat ze er geen zegenap hebben kennen zal ik maar zeggen je hebt mensen die zijn zo keurig op kijk, maar ik zeg dat het niet past en ik sel dat zwarte kuitje aanleggen zo goed als het bonte weet je wat ik denk het is nog beter als een hele witte want die worden dan skrikkelijk van de vlieger geplaatst en ze zijn allemaal ook erg kawelijk gun er steeds er een die uit rondjaar met de dekken lopen maar als nou is een rood kuitje was ja, dan moest het weg die brand rooien mag ik niet zegt de filosoische boer die geen wees om zijn haar wil verachten maar ween dit vooroedeel te machtig is en plotseling het vroeger gesprek is dat hij ten overstaan van de twee kuitjes in het ene bulletje die hij beurtlings op zijn handlijts heb gevoerd nou kijk, je bent best ondraagt ook hoor en zat er zinnen wel op hem gesteld ook zei ik maar zeggen maar ik had geen erg gezinnigheid in de borst en daarom is er dan ook niet van komen want heel, dat is een erg best maatje kijk, dat lijkt er niet nee het is een bestieftochter maar vast mijn eigen, het kon niet beter zijn en de miser zei dat hij er nooit zo eentje zien hadden en zo erg knap, zei ik nou maar en geen deraille erin leren had en het waaif zei dat heel de zo erg best is voor scrobben en skuren en kezen en zo heel knap en twerk dat een best vijf zou die er al naad hebben maar jij, geminde de nauw zei ik me zeggen ze zo een best maatje is om reden dat ze zo in een heel kindal uiteroefd hadden ik zei de heel zei ik, dat is nou eens voor de fiddelmaatijn maar je weet dat het verlesd is ook nou, ik zag ze wel dat ze erg zuinig keek maar ik denk dat ik niet bespeurde en dier staat die weer weten voor de dregen, zei ik dat ze een knap op zei douden het leek wel dat ze zeiden vijver liel kan dan niet van je of weten maar zoals dat scheet meer blijkt wel, denk ik me zeggen of je niet van me keren of kennen en als je het hier op me keren begrepen en geestie, dat nou de vrouw van tak is kerk kallien in mijn jonge tijd meer ik was er ver veel te schrijven en dan heb ik een rijtje, een erg best vijf nou, meer ik zag de velden met de hiel en hij niet goed af zou komen en ik zei de teugend vijf vijf, zei ik, je kent het nog van Rai San zien, maar als nee mijn zei ik, dan moet de borst weg meer de vrouw meende dat hij zo erg best in het werk was dan moet je alleen niet om weg te zijn omdat je romskataleks is want dan meneer je altijd zei dat we dreig zijn met de romse wezenmotte en de twijf hadden bij de miserwund en die veeten er erg best en die zeiden ook zo meer ik zeg, nou maar rijt je de borst moet weg, zei ik of je nou hoge vleeg dan ze de borst moet nog weg want ik ben een lang baas bleef in het huis en dat weet het wijf ook wel en daarom te lang zeiden nou, leed je geen als jij je denk dat varelder best is en zo is je geen ook en wat zei je heel er wel van vraagde de land heer die als hij uw laatste romans gelezen heeft o, heren uit de stad denken moet dat het meisje te mensen ingeteringen gezet heeft wel nou derwijl ik dan ook wel leuven dat je heel voorwezen moet om zo te doen als zijdeen ik speurde in het begin wel nou, leg niet ik na je zin ook, maatje want de borste zie een mijl weg en hij blijft weg een kijk, ze is weer aan het kezen heen en op melker staat onder de koeien kijk of niks buurt vassen en de houten klink wordt opgelicht en de hel dinder historie verschijnt het helderen voorhoofd met het schoon om op je beploot het gele jakje naan een hengelmand onder de narm en vrolijkheid en schalkheid in de blauwe ogen en de landheer geeft daar een vriendelijk kniep in de wang en zegt er net tegen je vader dat je zo'n knappe mijt wordt en dat het me verwondert dat je nou niet aan het vrije bent vrije meer zei til ik weet niet wat ik lieverd ben en ze hubbelt haastig voor wij en doet haar moeder bescheid op de boodschappen en helpt de reisende koopman in de toplade van zijn pak en vraagt hem lachend of hij wel weer zou kunnen opstaan als er mee verover viel zou je me helpen heel vraagt de koopman met een smekend hoog als je me zag leggen dan zou je me herdenken zegt de vrolijke hel dag Doris, wel thuis meed val maar niet door en als je val Doris als het ook nog zo leet in de nevend nou wat dan vraagt de koopman met een centemelen lach kom denier hoor, dan zou ik je op helpen dag Doris buur de maand maart is in het land met haar gehad afwisseling van sneeuw, stormen, regen de gehele stad hoestem, proestem, vraagt met verontwaardiging hoe zij aandenom verdiende naam van Lentemaan komt de buiteman vraagt het niet, want voor hem zijn rij kan bemoedigen de verschijnselen een bewijze van nieuwe leven en nieuwe kracht en natuur als hij in de helderen dagen of op de helderen uren van de dag zijn estes tock opneemt en rondwandelt ziet hij alom de braakkakkers vervuld met deftige schapen en vrolijke lammeren die op de stoppels grazen ziet hij de ploegdrijven door de stoppels en anderen die dit jaar hun vrucht zullen moeten opbrengen in z'n vijfers zijn de enige gekomen die je nest zullen bouwen onder de lage takken van de sparrenboom aan de oever de hazelaar is bloeien ze moestuin wordt zeedert vrouwen dag in orde gebracht en weldraan zullen z'n dopperten worden gelegd er ongeveer tien dagen en de stieren begint rond te gaan en de merels zingen luiden en herelijk in zijn oog door hout eerder maanden eind loopt zijn hem de eerste kivitzijer gebracht en is een bloemkoolreeds geboot en nauwelijks is de bespeltuur ge april daar of de ooyenvaar laat zijn lange poot op zijn dak neer komen zijn de persieke beginnen te bloeien zijn violebettes blauw, zijn de kijkers komen uit een licht groen waas sprijt zich over z'n bomen en de donkergroene gar schiet op zijn akkers op de blussum der wilde gastagne meldt zich reeds in de knop en de achttiende, of uiterlijk de negentiende verkondigd de blijde nachtigaal met herdel georgel en een schelleslag dat hij daar is iedere morgen hoort hij aan z'n ontbijt nieuwe berichten van bomen die reeds geheel groen zijn en op iedere wandeling ontmoet hij nieuwe bloemen in de tuin voortoond zich reeds de groene hoop de zomers boven de aarde de wilde tortels en blauwe duiven vliegen af en na door het geboomte met warse dakjes in de rode bekken de zwale scheert over het water en vliegt een stal binnen om zijn nest op de hangen boven drijf het jonge vee loeit reeds in de weide en de melkoeë zullen met de eerste mei uitgezet en de zondags zijn de wegen verveld met wandelaars uit de stad die al die schone wonderen komen bezien en waaronder zich een enkele vertoond die reeds een witte zomerbroek heeft aangetrokken in de zalige overtuiging dat hij recht de Primula Veris is einde van Swinteres buiten laatste deel Gerrit Witze studentenangst uit Kamera op Skura dit is een LibriVox-opname alle LibriVox-opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden is vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Julie van Walgem Kamera op Skura van Heldebrand Gerrit Witze studentenangst de Goede stad Leiden heeft binnen de omtrek van haar deels nog staande deels tot wandelingen geslechte wallen twee territoriale schoonheden die men niet genoeg rommen kan tweede de Breedstraat welke naar uitwijzen van oude oorkonden en van de adressen van brieven van alle tijden vroeger Breedestraat moet gegeten hebben en Het Rapenburg door de ramp van het jaar 7 zo befaamd leggende, volgens Orlees langs ene Breedestraat een schoonbreed water met hoge en de grote schone lindebomen de beplant en de bezet het onder de welkehutenden zomer zeer vermaaklijk te wandelen is dit Rapenburg is aan beide zijden zeer net betimmerd en we vinden schone huizen die het vermogen en de colossale smaak onze vaderen eer aan doen deze omstandigheid neemt echter niet weg dat er enige zeer lelijke en zeer mismaakte gebouwen wordt opgemarkt onder welke vooral uitmunte de historie, de academische bibliotheek en de hoge school zelfen want het land zijn stadsbestuur schijnen edelmoedigluk te hebben besloten de vervraging en opsiering der stad voortaan aan de smaak de respectieve inwoners over te laten even als het goevernement de beloning der mensenredders aan de maatschappij tot nut van tal gemeen het laat genoemde gebouw staande en gelegen op de hoek der nonnesteeg levert de niet-onaardige vertoning op van een oud-closter met de moderne fensters door een nieemoodische barrière afgesloten en op welk dak zich een en mede niet-onaardige verzameling van duivenhokken en peperbossen vertoont die de hoogdravende naam van toren en observatorium dragen inderdaad wekt het bovenste gedeelte van het gebouw ene vier gedachten aan de vooruitgang van kunsten en wetenschappen en aan de onijndige voorderingen van de menselijke geestop terwijl de dikke muren en gewelven daaronder de kuisen-nagedachtenes der wittenonnen in zegening houden welk een in toogvallende omkering bracht loopt er tijden hier teweeg dezelfde plaatsen waar de schuchteren in Nievelingen bedeest en op twee gedachten hinkende voort al ter raden voort welk zij eenmaal met een blij moedig en kalm harte wereld en haar begeerlijkheden moesten waarwel zeggen zouden in lateren tijden de rampzalige groene in verdwijfeling aan alle aardse grootheid neerzetten waar de eerbare rijder gesluyerde van haar sifts mevrouw voor gegaan een plechtige koorzang aanhief zou later een zwart getapperderij de zidplaatsen bezetten en een gedegend doktorandus ex-auctoritatie rectorisch magnifique tegen de ganze wereld en de gevaling volhouden dat artikel 100 en zoveel van het wetboek volstrekt niet in strijtes met artikel 100 en zoveel of wel dat men onbelijk is indien men alle kinderkwale zonder onderscheid aan gevaarlijk liefhebberij van tandenkrijgen toeschrijft of anders dat een ooggetuige betere de historisch schrijven kan dan iemand die bijhoere zeggen leeft en somtijds ook wel om de hebraisme in het nieuwe testament te kunnen opsporen en beoordelen lang zouden ik deze tegenoverstelling van het eertijd zijn tans nog kunnen volhouden indien ik niet de vreese had voor onaukeurigheden die leidens vele oudheidkundigen mijn nummer vergeven zouden in het kort al wat me vroeger hier gezien en gehoord heeft is veranderd en vernieuwd behalve het latijn dat veleer verouderd is en tot een echte toon van Kikero teruggebracht zijn de klassieks te vormen met wonderbare smijdigheid lenen blijft en zal blijven lenen tot en het laatste daar dagen aan iedere wetenschap der wereld het zijde Romeinen daar enige begrip van hebben gehad ofte niet als men het ijzerhijk door en het plein overgaat dat naast het eerwaarde gebouw een uitgebreidheid van tien passen beslaat treed men door een hoge poort welke posten met vele convocatiebriefjes beplakt zijn een brede gang binnen waar men op het stille uur het tweede na de middag waarop deze geschiedenis aanvangt niemand tegenkomt stijgt men dan aan het einde een ruime stenen wenteltrap op en gaat men boven gekomen linksom en rechtuit zo komt men aan een vergevenheid van twee trappen en ook deze beklommenhebenden en de deur openende gaat men zich in een klein vertrek met witte muren en een houten vloer waarin men een tafel een paar stoelen met en beneefens een verruste kachel en toe behoren gewaar wordt dit weinig gezellig vertrek draagt een ondichterlijke naam van het zweetkamertje en zeker niet ten onrechten hier toch is een soort van vage vuur waarin elk die de zaligheid van een examen of promotions maken een post tijd verblijven moet en daarvoor is hij tot het genot dier hemelvrucht wordt toegelaten belangrijke plekgronds in dit kleine kamertje olmeine lezers hebben alle grote mannen die aan de Leite Academie zich ooit door stalenvleid en onafgebroken arbeidsaamheid een doktershoed verworven hebben om na de hand de wereld met hun doktrinaipraai standiaal te verbazen te verrukken in dit kamertje hebben zij alle een kredibele dikto ogenblikken klein gevolgd ja, daar heeft de kloeken verdedigen uur rechten die nu zonder blik of bloze uw partij met vol zin op vol zin van lauter kracht er aarde werpt een ogenblik het hart in de keel voelen kloppen op het denkbeeld dat professor Diofti het hem niet vergeven had dat hij zo slecht college had gehouden en zich vreek zou door strik vragen daar heeft die art die nu zo stout moedig doort in uw bemaaking ingewanden menig droppelsweeds gelaten als hij bedacht dat zijn professoren zoveel meer wisten dan hij zelf daar heeft die dikker rector aan win uw oudse zoon niet dan stitterend zijn thema vol hele en halve fouten overgeeft eenmaal zelf gebeefd uitvrees dat men een andere dialoog van platen op zou slaan dan die waar hij het best in thuis was en daar heeft ook heel de brand uw onderdanige dinaar een koude rilling over zijn rug voelen lopen als zijn verbeelding speelt op al wat gevraagd zou kunnen worden het eigenaardige van dit vertrek is dat de patiënt het binnen treed met een witte das een wit gezicht en een zwart pak lederen en gevolgd wordt van enige vrienden in Negligé met klooks, rottingen, petten en honden de patiënt gaat op de tafel zitten en de vrienden lopen heen en weer de patiënt fluistert de patiënt beweren dat hij erin zit en de vrienden beweren dat hij gek is de patiënt verlangt naar het ogenblik om binnen te komen maar hij geeft voor dat hij hoopt nog lang buiten te blijven de vrienden werden dat hij de eerste graad zal krijgen en hij werd dat de tweede zijn deel zal zijn de patiënt heeft op dat ogenblik een onbepaald respect voor iedereen die de titel van Hooggeleerden voert een grote vakkeldijd als een raad van lauter goden de vrienden beweren dat het gewone mensen zijn de patiënt houdt het er wel degelijk voor dat zij van het criminele begin zal uitgaan om de academische graden aan geen onwaardige te verkwisten en de vrienden beweren dat zij alleen in de wereld gekomen zijn om een jong mens er door te slepen de patiënt herinnert zich heimelijk allerlei spookgeschiedenissen van een ongelukkige die door hun verlegenheid door hun kunen van examinatoren zijn gedropen en de vrienden halen alle mogelijke anekdoten of van sluwe vossen die hun examinatoren een rad voor de ogen gedraaid hebben of een aardigheid gezegd hebben bij het krijgen van simplicitair in het kort de patiënt utheer alle mogelijke kennis op die hem als hij morgen of overmorgen of over een maand een ander patiënt in de bange uren bij moet staan zal te pas komen vrienden debiteren alles wat zij totaal vergeten zullen hebben telk een reizen als ook zij op hun beurt in het geval komen van in een zweetkamertje de ootmoedigste ogenblik huns levens te slijden de persoonochtdans die ik mijn lezers wilde voorstellen voldeedt een zover in niet aan de formaliteiten die in deze ramsaaligste allervolterplaatsen geforderd worden dat hij die verseld van slechts één enkele vertrouweling binnen trat hij had de zelfzame kracht bezeten niemand buiten die vertrouweling deelgenoot van zijn examen geheim te maken de pedaal verzocht het verraderlijke briefje Adval van Académica's niet aan te plakken en degene die erachter gekomen waren dat hij gisteren zijn demonstratie hij was medicus had gedaan om trenten duur van het examen mesleid het was een jongeling van een niet ongenstig uiterlijk of schoonwem volstrekt ze niet zeggen konden dat hij schoon was de witte daal zijn gedrukte stemming waarin de omstandigheid waarin hij verkeerde hem bracht konden niet gezegd worden hem te flatteren hij was van een gewone grote maar de vriendin hij mede bracht kon geacht worden klein te zijn een nadeel het welk hem niet beletten roept dit ogenblik vrij wat aannemelijker uit te zien dan de examinandus zijn bruine ogen had een schalkenblik en zijn vrolijk gezicht en de vluchtheid zijn er bewegingen staken wonderlijk af bij de bedrukten ernst van hem die in dit vroevig kamertje gekomen was om zich op de zenuw schokkende examenschel voor te bereiden de examinandus zetten zich naar het oude wetgebruik op de tafel neder en keek op zijn horloge de deur zond wij te open en hij genoot een onbelemmerd uitzicht op de kamer der Facultas Medica vier over twee in toch nog de vroeg zijde hij me stoosig we zijn zeker te vroeg maar je hebt me raad ook niet gevolgd en wat was je raad dan vroeg de andere verstrooit en naar de trap zinde want hij hoorde daar enige beweging op en was nieuwsgierig of het professor Sandifort dan wel professor McElaine zou zijn die het eerst verscheen mijn raad lieve hemel dat je op je bed had moeten blijven tot één uur ook meer inzien nee, dat is ook maar gekheid zijde anderen die op dit punt gedecedeerd geen te zijn zeker het een gevolgen van de ondervinding van deze huidige dag daarin met de radeloze angst nu dit dan dat diktat had opgeslagen van het ene boek de inleiding nog eens had doorgelezen en van het andere het register nog eens had bestudeerd vervolgens had je moet het al ontbijten op je mank je weet je ging de kleine voort drinken, vroeg de grotere nee jongen, dat weet ik niet je mocht er uit aan het door slaan raken antwoordde de kleine door slaan, een schoet zij die van de pijnbank ja, dat kan ernaar wezen zij die van de vloer je moet altijd denken dat het Latijn is dat is een geluk sprak die van de witte das ik wou niet dat het Hollands wezen moest een stommigheid en het Hollands is zo dubbel stom maar, hernam die van de zwarte strop maar je dient primulatijn te kennen, en ik voor mij heb me meer op m'n moeder daal toegeleid weet je, maar jij hebt nogal een aardig kiekerootje in je mond zitten dat zeker, maar wat ik zei gewauw, je had je niet moeten aankleden voor tweeën maar heb je makkeleil zij de leider je wou wel, dat broers een operatie te doen had zij de zieke drooster meneer broers is al lang binnen zij de pedel en die praven kwam met inquitantie van de college gelden Gerritje, Gerritje, wat zit je erin ging de gitaar gevoerd wel een beetje, antwoordde de gitaarten nee, niet een beetje vervolgde de kwal geest, maar machtig veel man, maar als je mij vraagt of je ooit bang genoeg gewezen kunt dan moet ik zeggen, nee Carol want, weet je, je hebt toch maar slechte college gehouden en dan dat je reis gezijd hebt of je zo'n droog ding is denk je niet dat dat overgebracht is? het slachtoffer deed een poging om te glimlachen, maar hij had geen genoegen en daarin boven ging Jean-Kyrie voor het, wat het ergens is het is bekend genoeg dat je een stommeling bent je steekt er een gek mee zei Jean-Kypleur maar waarlijk ik weet er minder van dan je denkt maar wacht reis, daar gaat de schel nog één ogenblik en het slachtoffersprong van de dafel volgde de pedaal die hem de deur de medische faculteitskamer ontloot een trat met een bescheiden dred en lichte buiging voor zijn beulen maar de tuchtknaap dribbelde met een luchtige pas achter hem aan en zette zich op de harde bank de toerhoerders, vrij wat meer op zijn gemak dan het slachtoffer op de glattestool de examinandie drie kwartier daarna werd er weder gescheld en die jongeling moest buiten staan bedaard trat hij met zijn satellietekamer uit maar zeras de pedaal de deur achter hem sloot sprong hij een voet hoog en drukte de hand zijn sprints een toomeloze opgewondeheid hij was een ander man er was een licht in zijn ogen en vrolijkheid om zijn mond hoe is het geweest volg jij onze vertrouweling men het dus, zei de ander leer de keurt, riep de geexamineerde uit hem en de arm knijpende ik verliest mijn fijne fles haar nam de toerhoerder dan mooi wezen als hij de tweede graad haalt ik wou dat ik hem al had tijdens waterok en opnieuw bedrok ze naar gezicht weer ging de schel de pedaal trat de kamer deftig binnen en kwam de kamer deftig weer uit de gedagde ging zijn vannes horen maak je geen illusies vlusserde de vleigermen met een schijnbaar hoogskalm gelaten wachtte de geexamineerde de uitsprek af de decanus verscheiden een latijnse volzin uit maar hij hoorde ze zonder ze te verstaan hij wachtte slechts op één woord en dat woord kwam summa cum laude heb ik het niet gezegd zei de vriend die gezegd had dat hij zich geen illusies maken moest als hij samen de strappaf stormde met vrij wat meer geweld zei die waren opgestegen ik had er een heimelijke hoop op zei de man die een fijne fles verwet had dat hij de tweede zou hebben ik kan wel zien dat het goed afgelopen is zei de hospita toen de kandidaten thuis kwam en de trappen opvloog om zich te verkleden en een brief aan zijn vaarder te schrijven ik kan wel zien dat het goed afgelopen is zei ze tot een vriend die beneden wachtte bleef om vervolgens hem in triompf naar de politie te voeren ik heb de hele week al gedocht m'n heer moet zeker een examen doen en m'n heer hij toch vastzien met cum laude's ja juffrouw zei de ander daar kan je wel zeker van zijn of ze gewoon meneer er nooit heel gerust op was nou niet waar zei die juffrouw het is een best heer en knap ook maar weet je wat het is hij heeft geen foreducia op zijn zelfers en als hij dan tegen een examen loopt dan kan die zo melancherlijk zijn een herpostel die u zeker nog wel gekend had dat kleintje dat was ook zo als dat een examen doen moest ik en m'n man hebben menigmaal tegen mekaar gezegd hij kan wel in een oortjes dosie hij wist zijn dingen wel daar niet van maar de schrimpel jeuzigheid weet u ik ben altijd maar blij als u bij me heer komt want hij is anders zo'n vrolijk mens net als m'n heer rook maar in die dagen dan is het dan onnozel de kandidaat kwam beneden en werd door de hospita wel gefeliciteerd daarop toegen tweed al naar de sociëtijs en ook daar regen de hut gelukwensen want die kandidaat als algemeen bewend slechts door zijn vreugde verbitterd door een paar jongelij die ook van een kandidaat zwanger gingen en hem vermoeide met informatie in hoedie en hoedie vroeg en of dat weten wilde en daar die pentrade op alle welke vragen de kandidaat niets anders antwoorden dan dat ze ten zoon meevallen