 Aşağımız xeyr, dəyərdək kanun iş izləyiciləri kanun iş efirində Oktiyabının 1-i 2022-ci ildi tariqda olan canlı yayımınızı yanaşq söz proqramına canlı yayımınızı sətəqdəməyə bilirik. Dəyərdək izləyicilər bugün təbii ki, həm Rusya da gedən təbəl duladlar, Qurayna Savaşı ve yeni zamanda və təlmizin canı bunda günəyində, 1-i təbii ki, İran, İslam ve İslikasının ərasını başvəni o ayları nəzər səlləcəq, Qarabagla ki, duruma bir baxış səlqiləcik, son durumu dəyələndirəcik və təbii ki, zamanımız olarsa ölkək gündəmini də sizinə bərabər müzakiriləcik. Belişimizi bonaqın Azərbaycan Miliyyatçi Demokrat Partiyasının sədri, gələndər muxtarlıdır, gələndər bəryaq xoşördüşsün. Xoşördür rüfət bəryaq, sizi və adktorəmizi salam edirəm, akşamı seyir olsun. Çox dəşəktürlər, gələndər bey, artıq həm Rusiyadan, həm İrandan elə xəbərlər alırıq ki, sanki hərki rejim bir agonya halındadır, İranında xalq küsələrdədir, Rusiyada hökumət elə adımlar atır ki, xalqın böyük bir sisəsi artıq küsələrdə muharibəyə yox deyir. Əh, təbii ki, xalqın da günahı var, zaman-zaman Putin-in dərəbələrində belə alıqış deyənlər, bugün görürlər ki, Putin-in avantürası bütün milləti ölmə aparır. Amma biz ne itməliyi belə bir şəra etdə Rusiya, Azərbaycanla aşağı yoxarı müddəfəqli sadışı bağlamış bir ölkədir. Azərbaycan iktidarı bunu nə qədər doğru, nə qədər səhf eləyibsə iləlliyən illərdə deyəcik. Amma mən şəxsən düşünürəm ki, Rusiya elə bağlanan bütün müqavilər suya yazılan bir, hər ansı bir niyazlı kağıza bənsiyir. Yəni, bunda vaxtilə siyasi xadımların dilindəndi. Hər haldı, biz ne itməliyi belə bir durumda? Lütfen Rusiyadaki durumu deyələndirək, Günay Azərbaycanla baş verənləri deyələndirək, geri gəlmiş yən İrandaki bugünkü durumu əksettirən videolar bize daxı olub az öncə onlar da izləcdərə təqdim edəcik. Amma ölk öncə Rusiya də nələr baş verir? Təbii ki, səfərbərlik insanlar qaçır ölkədən bütün bunlarla bağlı istəyərim fikirinizi eşlilək ilk öncə, buyrun. Ürfət bəyi, elbət də bu ziografiyada baş verən hadisələr doğrudan dünanın diqqətindədir və üzülədən bizim taliyemizdən kanada baş verən hadisələr deyildir. Bir başa bizə də bu və diğer formada təsiri var və ya bizim qəlincə taliyemizin niz olması baxımından çox mühim hadisələr baş verir. Rusiya əsasən bir neçə məsələ, ətrafında Rusiya da siyasi proseslər cəriyan ilir. İlk öncə, hər bir səfərbərliklə bağlı yeranmış vəziyyətdir. İçincisi, Rusiya, Ukranya, Lugans, Danisiq, Zaporoji və Khirsum bilayətlərinin bir iləşdirilməsi, yəni Rusiya nın daxili ərasi kimi təqdim etməsi və bunu açıq şəkildə dünyanın gözü qarisində dəyan etməsinə nələ qədər olaraq yaranmış vəziyyət həm beynəxaq həm ölkə daxilindəki vəziyyət həm Rusya-Quranya Savaşının gələcək təsirləri və İranda baş verən hadisələr fonunda Rusya nın tutunuş o cümlədən təki Rusya İranla bağlı məsələndir. Mən burada deməzdim həm də Şanghai əməktaşlıq təşkilatına üz dövlətlərin ərasində baş verən hadisələr fonunda bəzi məsələlərə qeymət verilməmi çox əhəmiyyətlidir. Bizim bu regionda və o cümlədən Şanghai əməktaşlıq təşkilatının üz dövlətlərin daxilində baş verən kifayət qədər çiddi məsələlər vaşı bunlar həm-bizə həm də Rusya nın gələcəyəni təsirlərin mühim amillətdən birilir. Birinci, oradan başlayaq ki, hər bir səfərbərlik Rusya da vəziyyətə nezi təsirləcək. Hər bir səfərbərliyin əsnasında birinci Rusya nın regionlarında Rusya dövləti ilə çox ciddi bir mərkəzdən qaşma meyillərinin axtibləşməsinə və narazılığın ciddi şəkildə artmasına o cümlədən Rusya ərasında yaşayan qeyri xaqlara qarşı Rusya dövlətinin aris isri səsətinin hansı seviyyə dolmasına işarətlə ilə qəlidir. Və bu narazılıq əslində Rusya da növbəti bir mərhələrin başlangıcına steam oluyor. Bu başlangıc, o xaqlarda özünü qoruma və müstəqilih meyillərinin artması kimi amilləri qabardacaqdır. İkinci bir mühəmməsələ, Ukranya davamlı şəkildə mahsir qəfslatları inan təlim keçib dövüşlərdə sınaktan keçirdiyi keçdikləri bir ərapədə. Çox mükəmməl bir faktik olaraq dünənin bir orducası sırasına daxıl olduğu ərapədə Rusya nəmin heç bir təlim görməyəni, səfərbəli yasnasında da ciddi bir uğur qazanması şüpa doğuran bir adlıma, bir hərbi avantüryət yetməsi elbətlə, ciddi narazılıq doğurur, düzdü. Məyən hərbi baxımdan kantingentin tərkibə artacaqdır və s. Bu, düşünmürəm ki, Rusya üçün xeyri bir uğurlu bir nətəsəyə gətib çıxarsın. Çünki Rusya nə bu adımla qarşı iki mühim adım atıldı, qətərəbdən birincisi, adım o üçünz eləyiniz ki, NATO-yüzülü inan bağlı murazcət etmiş oldu, və soldu tövbək ona cevab olaraq verdiyi açıqlama da bildirir ki, bu Ukranianın əvvələ öz seçimidir, Ukraniya müstəqli dövlətcimi öz təhürkəsidini hara bağlayıcaqsa, biz ona hürmət ayanaşırır. İçincisi bir kanizmək də vermiş oldu ki, NATO-yüzülü olan 30 dövlətin umumi şvaya razıları yox, umumi razıları lazımdır ki, yəni, bu bir növə, onun yolunun necə olacağına dair bir şarət veririz eləyiniz ki, və dünyaya. İkinci bir mühim amil, bax bu səhər bələyə və buz eləyiniz ki, rüsyan əyalət dərin ki, rüsyanın daxilinə qatmış oldu və bundan bağlı verdiyi bənatı cevab olaraq aməkə biləşmiş dətləri. Yalim ateş sistemlərinin verilməsi haqqında gələr qəbul etdiyi o cümlədən bir tamunda bir milyar dolayıq elə və 18 March göndərdi. Bu rüsyanın, uqraniya savaşında hərmi balansını, uqraniya xeyrinə dəyəşməsində müsteslət hənsirləyən amillərdən bir nəsevələcək. İkinci bir mühim məsələ, həmən gün, rüsyanın bu qələriyim zaladığı gün, aməkə biləşmiş dətlərinin senatı 12 milyar dolayıq pacetin, yəni, uqraniya yardım pacetini dəməli təstik etmiş oldu. Və bununla ilə qədər olaraq, elə və hansı narhat məqamlar var. Bak, bu da mən bir nəsi məqamı qeyd etməstirəm. Buna birinci daxildi Ataç MS sistemlərinin uqraniya hərbi arsinalına daxil edilməsi. Marchdan sonra bu sistemin daxil edilməsi tamamenə yeni bir hərbi sutasiya eradır və bu hərbi sutasiya nəyən xarakteriz olunabilər? Əvələ, Rusya belə bir bənat verir ki, uqraniya nən silahlı qubələri, əgər bu ərazilərə, rüsyanın ilan etdiyi, müstəqillini ilan etdiyi, Danis, Lugansk, Zaporoji və Kherson əyarləklərinə hər hansı bir təzabəzi Rusya dövlətnə qarşı təzabəzi kimi xarakteriz ediləcəkdir. Və əslində bu Putin havali turasıdır və bu siyansı baxımdan, hərbi baxımdan çox yanlış bir fikiriydi. Çünki bu quraniyonosuz da 2014-ci il-dışqal olunan kırma qarşıda ərmə-mələtlər həyatə keçirib, hərbi bazıları vurupdur, hərbə biflərini vurupdur və Rusya buna qarşı hər hansı bir adna məqtma qixtarını imaç iləttirə bilmədir. İçinsi quraniyon arasın sen ilhal bir ismi, sen və bu araziya quraniyon ordusunun hər hansı bir mudaqiləsini Rusya nın sərhətlərinə mudaqiləkimi, Rusya dövlətinin təzabəzi dəkçi, sərhətlərinə havaqətər olan məsələlərə dəkimi mudaqiləkimi qeymətləndirirsən. Və bu məsələ əslində Avropaya, Qərbə, Bəamir qəbiləşmiş tahtlarına bir başımkən yaratdı, bu arazilərə mudaqilə zamanı quraniyon təhlüçəsliyi üçün, həmin arazilərdə olan hərbə-bəqlərin vurulması, hərbə-bəqlərin təhsir sağda gətirilməsi üçün, Allah və Ataç-MES rakyet kompleks sistemlərinə, onları 300 km qədər dəqi qədətlərin vurmaq qabiliyyatına malik olan məsir sistemlərdir, o sistemlərin dərilməsini yollaşmış oldu. Və Ruslar üçün təbii ki, Putin bunu dəyəndə bir vətən savaşının başlanmasına ehyama ilə yedi ki, bu arazilərə mudaqilə, quraniyon tərəfindən mudaqilə Rusya nın vətəm var, və s. girişi kimi xarakterez ediləcəkdir. Amma mən düşünmürəm ki, bunlar Putinin düşündüyü kimidir və bu şəkildə də həransı bir mənada Rusya nın ərbi siyasi uqurlarına imkan yaratıcərtir. Və bu həm səfər-bərlik nələlə gətər məsələlərdə Rusya da iki mühim prosesin başlanmasına təkəm verir. Bu məsələlərdən birinci, kreminlə hər bir əhbərli yarasında həkimiyyət uqurunda mübarzənin qızışmasına gətirib çıxaran bir tendensiyaya səbəb oldu. Çünki, başqara cəhət ahılı olan generalitetdən, bir nəçənəfərin Rusya nın uqraniya təcavüzünün dayandırılması, müharbənin həmən dayandırılması inələlə qədər olaraq də nəqdəri səsləndirildi. Bunlar Rusya nın daxın da başlarına hadisələrdir. Və ikincisi, burada artı üçüncü bürgudəni, Fedral Tərkəsi xilmətinin daha üçüncə mübarzəsi geniş bir müstəbiya daxlı olur. Və Rusya nın dicə dövlətlərin inələlə qələrində də çox ciddi bir nərahaçsılıq var və bu nərahaçsıqları mən sadalamaq istərdim. Hər şeydən əvvəl mən bilməsələri deyəm ki, Rufət Bəil və hürmətlamış asılarımız da bilsin ki, bax bir andıq çirəşəyən biz şanxayəmətlaşlıq təşkilatında, daxın olan dövlətlərin hər birində bu və edicə formada müxtəli proseslər başlandı. Bakın, eyni prosesin gətti dövlətlə iranda bu proses, iranda pəklidir. Bak, təsələrin ki, o 20-i yaşlı xanımın dəhcə gülələnməsi və iran əxalat polisi tələtindən qətlə yetirilməsi prosesi ayn 16 nə təsadif edilir. Və iranda bu proseslən yanaşı qazaksanda və təhcikistan da eyni hadisələr. Ona oxşar sərhət dokuşmaları başlaydı. Ondan əvvəl qazaksanda Rusya öz mögələrini mökənədərimə üçün məyən attımları artmışdı. Yəni, gələndər və düşünürsünüz ki, bax hadisələr arasında bir bax var? Yəni, əlaqə var? Əlbət də, eyni hadisələr Çinin daxilində baş verdi və Çin də də dövlət batısının oğurlanması, Çin də hərbi çevrüşün baş verilməsi və sanki mühadisələr gündəmə gəldi. Yəni, Azabacan-Irmənsan tohçı sərhətində sərhət pozunsunun baş verilmək. Bütün bunlar iki mühim amili ortaya gətirir. Birinci amil odur ki, elə dövlətlər var ki, o dövlətlər həmin bu bölcəyə daxıl onun ölkələrin ərazisində ölkələrin ərazisində islələn səviyyədə hadisələri gəricinləşdirmək qədər imkana maliktirlər. Yəni, biz 5. kalon, dediyimiz proses, Çin də daxılında var, İranın də daxılında var. Yəni, o dövlətlərin özləri üçün olan 5. kalon anlayışını deyirəm. Azabacan-Irmənsan da tərkibində var, və s. Bak, bu kandeksdəmən prosesi xarətləri zilirəm və bu bölcə bizim tün bir mühim strateji amili açmağımızı ortaya oymalıdır. O, oraya bağlıdır ki, mən düşünəm ki, bə bunu xüsusi deməkdə yetəş var. Və bədər arası ziddətlərin dərinləşməsində bu amir mühim rol olunur. Bu, qərp şəhər xəttidir. Qərp şəhər, dəhək ki, kommunikasiya xəttindən nəzarət ki, uğrunda gədəm mübarizədir. Bu xət Çin üçün çox əhəmək çəsmələn bir amel diki Çin'in qərbəyə integrasyasının, qərtlərin iqsadələ gələrinin daha çox inkişaf etdirilməsinin və ümumiyyətlə Çin iqsadiyatının ən çox iqraç, dəhək ki, transveri iqraç bazarının qərbə olduğu və qərbət aşınmasında bu yolun müstəfsələ rəhəmiyyətinin olduğunu önə də getirən bir ameldir. Və Rusya impiriya olmayacaq o zaman ki, əgər bu xəttə nəzarətini həyatə keçirə bilmək. Ona görək, Azaxsanda façlərin hadisələr, bundan qaynıqların hadisələrdir. Və zaman- zaman biz bunu dedik. Amma Rusya üçün çox azanzaxlı bir sonluq oldu. Burada Çin, Azaxsanda də hər böyük təsir üstünlə malik oldu. İkinci yeri Türkiyə cərdə tutdu, Türkiyə də eni bərabər. Sət sonmalıç oldu və hətta bizim Türkiyələni imzaladığımız kuşa bəyanlaməsindən daha irəliyədə bir anlaşma imzalandı, Qazaxsanda-Türkiyə arasında. Və o anlaşmanın bir mühim fərqi bizdən də, fərqli bir cəhətdir və bizdən daha irəliyədə yetməsindən səbəq olan amil isə o idi ki, Çin, üzülsən, Qazaxsanda-Türkiyə arasında bağlanılan anlaşmada onların hər bir təhlücəsizlik. O cümlədən xüsusi təhlücəsli xidmət organlarının bircə əməktaşlıqı haqqında bir gərar imzalandı. Bircə əməktaşlıq o demək ki, bunların dövlət təhlücəsliyi və bu istiqamətli olan maraqlarının qorunması da artıq Türkiyə dövlətinin bir dövlət görəvidir, dövlət vəsfəsidir. Bədədən də Qazaxsan üçün böyük əlqo öldür. Bə buyrun, buyrun, fikirinizi bitirin. Mən çox təhsü verirəm ki, Azərbaycanın bu məsələdə hər bir əməktaşlıqdan bağlı məsələdə çox rəalikədən amirlər olmağına bax mərəq təhlücəsliyə sahəsində, bax bu şəkildə dövlətlərin bir-birinən təhlücəsliyinin qorunması kimi məsələdə anlaşmada o Türkiyəni, Azərbaycan arasında olanın hər bir müddəfikliyə dikər sənətlərdə özləksində tapqayım. Ona görə bu məsələ, yəni umumi əməktaşlıq var. Anzıq Qazaxsan da nəzədə tutulan eğitib edilən əməktaşlıq çimdir əməktaşlıq bir oktur. Və Qazaxsan fəqli bir attım dətti bu hadisələrdən sonra ki, o da ondan ibarətçi Qazaxsan, Azərbaycanlar fəqli olaraq. Qazaxsan əransisində Ruslinin çıxışdırılması və Ruslinin pəslərinin saatlərinin azabılması barətə qələr qəbul etməyək, Azərbaycanlar. Bu Rusya üçün çox dəşətti və öldürüzü bir dətti attım Rusya hadisi üçün də orda olan və Ruslar müəzü üçün də rə Rusya dəvələtinin Qazaxsan coğrafiyasında iflas edilməsi baxımdan o çox əməkçəs bilən bir amildə binət çevrilir. Nəsə sualiz var? Mən nəyi dəmə istirəm? Rusya da mükləbi şəkildə fərarlik var bu gün. Və bu Rusya nın belə diyək bum yaratmışlar Rusya nın impiriyyə gücü və elə bir tablo yaranlı ki, Rusya nın sərədlərində böyük insan selim şahid olunmaladadır. Nizə düşünürsünüz? Bax Rusya bugün Ukrayna Savaşında istədiyini alabilmədir. Üç dört gün Ukrayna alarıq demişti, artıq 7. aydiki 8. ayə kecici heç bir uğur yoxdur ki, artıq Ukrayna öz torpaqlarını qeyri alır. Və məzbur olub öz insanlarını, Rusya öz vətəndaşları və en zamanda qeyd edeyim ki, mən Rusya da soylaşlarımızdan danışmışım, deyirlər ki, vətəndaş olmayanları belə tutu vaferlər əskər. Yəni, belə bir allar da var ki, özə belə deyirlər, tanıyanlar, ki, siz illər de burada pul qazanırsız. Rusya'nın çöreğini girsiz. Siz də gedin Rusya üçün savaşını. Yəni, bu çox ciddi təndensiyadır. Yəni, Rusya cəmatı qasır belə bir şaraydı azərbaycan vətəndaşlarını da azərbaycan dövləti sahib çıxmalıdır. Nəcə düşünürsün? Bu proses hara doğru gedir. Mürüfət bəl, mən aləməm də bu prosesi mən, sıradan bir prosesi hesab etmirəm və zaman zaman, zaman zaman biz bu fikirləri söyləmişik ki, Ukrayna Savaşı Rusya dövlətini söxtirən bir savaş olacaq. Rusya dövlətinin tamamilən iflas edilməsini şətləndirən bir savaş olacaq. Onun o qədə təbii resursları filanları başqa-başqa rəzlərdə və dövlətdə təhlükəsizlik baxımından deyil, qaqlara belə gətirən bir sistəmə, bir hadisəyə, bir qarşı durmalara gətirib çıxarıbdır. Və onun görə də dünya bundan bəziptir və yeni dünya düzəni ki, artıq başliptir, bunun bütün eləmətlərini biz göz önündə görürük. Rusya görürsənməyəcəkdir, Rusya süper güzə olmayacaqdır. Və odur ki, Rusya'nın ahlı başında olan adamları, sınabı insanları belə bu həqiqəti dərk etməs zorundadır və onun görə də bax bilə növbələr düzülüptür. Məsələn, Gürcistan'ın, Qürcistan'ın alagəli məsəlirlərdə Rusya'nın müxtələləf adamları, dövlətin Rusya'nın gün sözünü demək imkanına malik olan, qarşı sətlərdir, Rusya'nın bu vədiya formalı dəslərin gündərilər, apqaziya, asətya, ki, Rusya'nın orada onların görünməstik ki, bunlara təziqin bir formasıdır ki, sən Gürcistan, Rusya'dan gələn vətandaşların, dəzərtirlərin belə də fərharilərin, Gürcistan arasında çeşməsin qarşısına al. Bu hal, Qazaxistan'da da eyni vəziyyət müşahidə olunur. Rusya'ndan sərhətdə olan bircə rəzlərdə də etmalı olunur. Və məsələ bir şey deyim ki, Azərbaycan tərəfi də sərhətlə sərhətləm bağlı, bu qəlirlərin qəbul edilməsin, nədən qaynaqlandığını indi, anlamak daha yaşıdır, daha uyğundur və bu bəlcənin nə qədər həsa səhismik bir görsiyası baxımdan zorun olduğunun eləmətləri də çıxırı. Sadece olaraq, Azərbaycan dövlətinin qarşısında duran mühüm amillərdən biri, təksə ölkənin təhrücəsliyib o demətil ki, sərhətləri qapadırsan, məni millətin təhrücəsliyib bu da önə gətmərisən. Azərbaycanların sərhətlə zaman-zaman xahtırlısız mı, dərbətləri qələ, qölcəmizdə nə qəni, nişa aylardan orda qışın müsibətində, zülümlərin də orda səllərdə qalılır. Bu millətə sahib durmaq lazımdır və quraniyanın dövüş meydanlarında, azərbaycanların yəmək çevrilməsin qarşısına almaq lazımdır. Eğer Rusya da baxtika olaraq bir nəcə millətlən sonra üç milyona yaxın azərbaycanlığı ordadır. İndi düzdü, bunlar müxtəlbə ölkələrə qatsınlar, bu və ya dicər formada yalandı imkanlar olanlar kən tərkirlilə. Amma gəlməyən, gəlməyən imkanla malik olmayan vətandaşlarımız da var ki, dövlət bunların daşılmasını həyatə keçisməldi. Dövlət vətandaşlar sahib durmalıdır. Bu nöklə nəzədən azərbaycanların qaikması və bu savaştan yan keşiməsi, bu savaştan azərbaycanların xilas edilməsi çox mühim bir amildir. Bak, bizim alman faşizm dönəmində Məmədəni rəsuladənin o cümdədən Fətəli Bəridüdəngin iskinin Avropadakı fəaliyyəti bir örəməkdir. Gədib alman düşərcələrinən xilas edildir. İndi də Rusya nın rəpres aparatından, Rusya nın o hərbi səfərləli aparatından bir ləkli xilas edilmək lazımdır. Və bu istiləmətdə azərbaycan onsuz da Rusya nə müddəqikcimiz qış eləyir. Bu istiləmətdə də məyən attımlar atır. Bəz imkanlarından, nüfuzlarından imkanlarından və digər mühim məqamlardan isfad eləyip bu məqamlar var, mən bilirəm və bunların sadalamıq ekləsi yoxdur. Isfad eləyip vətandaşlarımıza sahəb çıxımların ölkəyə gəlşini təmin etməlidir. Bu çox mühim attımlardan biridir. Bak, büyünlərim Yermenistan çox ciddi şəkildə bu istiləmətdə attımlar atır və Yermenistan bütün bu məsələlərini həll eləyir ki, məsələn tuhaq ki Yermenistan kollektiv təliqəsli müqabələsi təşkilatı dövlətlərinin hər bir təllərinin də şirakçıda yeri almadır. Bu çox mühim ameliydi və Avropa tələpədən çox ciddi şəkildə dəsləhlərinin Yermenistanın bu attımı. Və bunun əbəzində artıq Fransa Yermenistanın azabacanından sərhəd ərazilərini muhafizəsi o cümdədən daha ciddi muhasir sahadan təmin edilməsinə texniki baxış keçirib onu Fransa həkimətlə təqdim etməsəyən ala qədər qərar qəbul olur. Bunlar nəyin düşmətindən olur? Bunlar Rusya'dan uzaqlaşma səqamətində attım kim qeymətləndirlir. Rəvallı millətimizı xiləsi iləyək Rus hər bir səfər bəri yabaniturasından Qutara, ondan sonra da Azərbaycan dövləti üçün çox ciddi bir mühim məsələ gəlir. Azərbaycanın çox vektorlu xarisi səsəl stratejiyası var. Bunu görməm mümkün amma büyünlərim o çox vektorluqdan bir vektora keçidin başlangıcının bütün eləmətləri orta da da bu qərp yönümlə bir siyasətə keçid etməldi Azərbaycan qərba açılımını həyatə keçirməldi. Rusya'nın bu bölcidəki nəqqədər bu halatunlar siyasi, seysimik zəzələlər yaratdığının bütün dünya fərqindədir və bütün dünya yavaş da olsa pışıldırmı yəni dövlətlərək ki, Rus hər üçəsindən xilas olmağın yolu önündədi, yavaş yavaş çəkilin və o cümrədən qarabax danışıqlarında da Azərbaycan düşünürəm ki, məsələn necə ki neftin satışında, qazın ixiracında büyünlərimdə Tuxcazabacan Rumini yədə məyən attımları artıq açılışlar həyatə keçirilir. Bunlar faydq edə doğudan doğur. Azərbaycanın iqsaati cəhətlə nəlaqələrin Avropya və Avropa bazarından daha çox sərmayanın gəlişinin təmini sığamətində attımları atılırsa Alqışlanan amirlərdir elbətdə. Amma ölkənin siyasi istiqrarı ilə bağlı, ölkənin demokratik gələcəi ilə bağlı, ölkənin təhücəsli məsələləri ilə bağlı attımları da Avropa üzərində dəyeşməlidir. Bə bu çox və yiqdoldu siyasətdən qərp yönümlə bir siyasətə keçidin əsasları yaranmalıq. Çox ciddi şəkildə əsasları. Məsələn, brüsel farmatı davam etdirilmərdir. Və azərbaycanın, elmənsalının sərhət məsələrin də brüsel sametinin, brüsel farmatının daha ciddi şəkildə gündəmə gəlməsində maraqlı olmalıq. Mən düşünürəm və Türksiyanın fəal iştirakini, fəal şəkildə bu məsələləri məsələrdə rol almasını önə səkən, önə gətirən amirləri orta qoymalıq. Mən bilmirəm də rizidən məlum artısı paşinənin dünənlərim özünün özləqirlərində çox maraqlı orda məqamlar var. Paşinəl, açıq şəkirdə məsələlər rüsyələrin ələ qədər də azərbaycanınla bağlı da o zündədən zəncəzur qali doğru iləm və nəxçuvan-azərbaycan arasında ələ qəynəndə bağlı məsələlər və deyilmək ki, artıq belə bir məsələ gündəmə gəlib ki, Ermenistan silahlı qüvvələri ilə qarşılaşma malıdır oradan gələn nəxçuvanını, və yaxudan səhətdə kesit məntəgələri də. Bunun fəxli bir dövlətin və yaxudu fəxli bir təşilatın nəzarətə altında bu kesit məntəgələri öz faaliyyətini tənzimləməldi. 91. 8. dekabr azərbaycan o vaxt əmdə müstəqül dövlətlər birinin yaradılması ərafəsində nəm qatirimdə də o məsələk ki, orda Ermenistanın dövlət müstəqillini daha da olsa ərazi bütövlünü tanıyan bir maddə vardı. Bunu tanımış kimi? Ayazm-i Təliboğunun dövlünə təşiləri tanımış kimi? Tanımak kimi bir bəyanatdan çıxayadır, onu tanımak. Yəni əmdə bir üzü olmaq həm də bu olmaq deməyədik. Yəni, orda ki, üz dövlətlər bir-birinin ərazi bütövlünü tanıyır kimi çıxayılırdı. Bak, buna istana deyilir büyünlərin paşinəcə. Azərbaycan bizi tanıyırdı. Yəriməstən, bu analoja adlıma atmadı. O vaxt doğraq suzi şəhq koydu ve Azərbaycanlararası dövlünə tanımadı. Amma bizim siyasi rəhbərli o vaxt belə bir adlı səhq yalnız şəddəm atmışdı. İndi, bak, bu məsələlə də gündəmə gəlir. Və Yəriməstən əslində mən açıq şəkildə bunu deyirəm ki, bu qər bölkələri ilə əməktaşlıqı çox uğurlu həyata keçirə bilir. Məsələn, Nensi Pelosi'nin gəlişi ilə qədər məsələdə çox ciddiş açıldə uğurla istifadətdir. Həm, daxıla adlı toriyası üçün tifayət qədər yararlı məqamları qabarda bildi paşuniyon. Həm də dünya dövlətləri ilə ilə qələrdə belə qətərçilətləri ilə ilə ilə qələrdə çox ciddiş açıldə Amerikanın dəsləyəkimi bunu karakterizə ilə bildir. O cəbidən Rusiya adı toriyasına bunu yerikməyə bacardır. Əslində isə, Nensi khanımın gəlişinin həm məsələyəkimi Amerikanın gündəliyində olan məsələyədi və daha çox seçilərə rüsyə təziqindən rüsyə təziqindən Ermenistanın xilasına və ya Ermenistanı qurmağa qidmət edirdi. Çünki Ermenistan'da Amerika belə düşünülürdür ki, paşuniyonu dövlətləri en başlı dəvərsəsindən biri paşuniyon hökumətində bir dəstə ibadə etməli lazımdır. Ama sadəc olaraq bizim sərhətdə başvıran munaqşəyindən eyni dəvərət təsad etməndir. Çünki Ermenistan bundan çox ciddi şəkildə yararlandı və özünü qəhpərəs bir dəvələt və rüsyədən, rüsyəni xarıc siyasətindən əzab səkən kem bir dəvələt və ilham əliyə bir də xarəqdəri zirləyərcəm belə qələmə və dədi ki, Putinin şəxsı dostudur və Putinin buzür yardımları dəsləyib davamlıdır davam eləyəm bir qətdüzürədən ucu də Ermenistanın himayə edilməsə amerikanın başlaca prioritetdəndən bir nə çevrilməldir əslində isə məsələ buna bağlıq deyildir bu sadəc olaraq kəhli şəkildir və bu dəsləyi numarş etdirmək həm də növbəti seçilərdə Ermenistan icmasının və Ermenistan diyasporunun mali və sahtindən qaynaqlanmaq niyətinin əla gəlidir. Amma bunu biz başqa dür xanətdəri zirlədik Yəni deməyən bu dükkü Ermenistanın qərbədoğru integrasyasi qamətində və qət yönumlu bir siyasət yürükməsi siqamətində qattı qattımlardan qerdə qalmal deyilik. Biz nə qədər qətlən yaxşı tərəqtaş həmin bir sadələ qələrin qurulmasında və Avropanın enerji təhəbkəsi təminatında bir tərəqtaş dövləkcəmi çıxşeylir isə xari siyasə sahəsində də o cümlədən demokratiyyə və digər mühim amillər məsələn qarabamın aqşasının həllində qərbın demokratik dəyərlərin nazarbaycında da yəni bir qərb açılımın prosesi, bir qərb açılımın sürəcini başlaması kimi də bir cərdət ortaya gələbdir və bunu övlət yetkillərimiz çox ciddi şəkildə ilə qələndirməli və Rusya'nın enən çökməkdə olan, darılmaqdə olan və dünyaya cümlə bəla cimi görülən bir Rusya'nın yanında yer almaqdan onun müttəfi cimi görünmətən çəkirməlidir və də bir revans eləməldik qərbə doğurur və bunun çox ciddi də bir şans yəranıdır dəşəkkürlər qələndər və izlə iclərdən xarşeyirəm aktif olar yayaq deyə qələr sonura bugün İranın Tehran deməkli paytaxtı Tehran şəhərində 70 faizi Azərbaycan Türklərdən ibarəkala kəyərət şəhərində görüntlər daxvolu və təbii ki, təbrizdən görüntlərimizi var bizdən ayrılmayın, amma qələndər bəydən çox istəyərdim ki, və ilə işimizin bu yerində bir də qara bağda ki, son durumu dəyələndirsin bir də qara bağda durumu necədir? biz keçid eləyə, bir deyə qara bağda ki, son vəziyyəti bizlə iclərə təqdim eləyə bilirəm ki, qələndər və qara bağdan bağlı çox malmaqlıdır və informasiya alır. Buyurum. Rüfət bəyi, düzü səhət də mən indi ki, rəfədə çox da ilə məlumatı deyiləm bilirəm ki, ummi azıb ocağın səhəyatında insanların bildiği məqamlarda mən onunla çənər bir şey bilmirəm amma mənim üçün bir neçə mühim amil var, o amilləri bir daha cəmiyyətimizdə və sizin də bölüşmək istəyətim bunun nəyə bağlıdır? mən ilk öncə onu deyim ki, bizim zəngəzurla qətər məsələlərimizdə çox ciddi narahatsılıqlar var. Bunun qilabal tərəflərin mən qilabal tərəflərinə bir aydınlıq çətmək istəyirəm. Bu nəyə bağlıdır? Hərdən bəzən bu və eddikər formada və kandaşlarımız o cümədən icmalçılar, siyasi şəhçilətmələr xarakterizəlirlər ki, Iran Azərbaycan dövlətinin dəhkə dövlətinə qarşıdı bu məsələdə Azərbaycan, Iran-i Erməksanın dəhkə, əraz bir dövlünün dəyişməməsi, yəni, olduğu kimi indiki və bu dəyişməzlik principi İran üçün qırmızı cüzgədi və s. kimi tezislərin İran siyasi rəhdəli tərəfindən təsək səsləndirilməsinin arxasında bir amel durur. Bu ameli mən əslində ciddi şəkildə. Bu daha bizdən daha çox bizdən daha çox Rusya bağlı, Rusya yönəli bir siyasətdir. İran Rusya'nın bu bölcə girişinin və bu bölcədə nəzarətli həyata çeçirməsinin, İran qəti şəkildi isləmir. Və İranın bu məsələdə qərb çox ciddi dəstəkdirir. Və xüsusilə, Fransa bu məsələdə İranla bir iyerdədir. Amel qəbiləşmiş dətlərdə bu məsələdə İranın yanında da, onu görə də İranda başverin hadislər forunda, Qarabağda başverin hadislər forunda. İranın Rusya inən cizdikədən bu toqışmasını, bu ziddətini bilməmiz lazım. Düzdü, İran üzərindən, də hərbi, yardımlar gedir, İran rəkətləri quran yarasında pahrlı yer, can alır. Bu üç müamillər var. Bunu elbət dünə bilir. Amma bir neçə proseslər gedir ki, bu proseslərdə İranın üçün çox təhlükəli sutasa yaranın. Məsələn, Amerika, Birləşmiş Tatlarında fərqind olduğu, qərbin də fərqind olduğu, NATO də fərqind olduğu bir proses başverdi bu yaxınlərdə. Suriyadaki s 300 rəkətləri, bunda hətta hava hocumunun təhlükəsliyində təminat verən bir sistemləri idi. O sistemləri Suriyadan, uqrana muharbəsini bahan eləyip çıxartır. Bunu çıxartınca, İranın hərba bəqləriniz rəal vurmağa başlanır. Və bu cizli savaş gedir. Bu cizli savaşın bir eləmətləri buradan qaynaqlandır. Bunu İran yaxşı alınır və paşa çox çox, bu Rusyanın buna hansıq təhzikin müqabilində, nəyin müqabilində bunu eləyir? Bir savabın da mən deyim ki, bəsələn, bu cünə qədər xəzər dəmzinin yüqü qıstat suna dair ümumi bir rəzlaşma var. O rəzlaşmanı İran dafikasi etməyəyəcəni dövlət. İran, bu bölcədə Rusyanın varlığının yavaş yavaş buradan yetməsin tərəftə aradır. Amma başqa dövlətlərin gəlişini istəyən bilirərin. Bu dövlətin də başında duran, təbii ki birinci Türkiyədir. Türkiyə bu bölcən dövlətdir. Bəsələn, qara baxda baş verən hadisələr də bax, bu kontekstəməyən izahını təbbalıdır. Azərbaycanın yaranmış süsansiyonla istifadə edirək, çox ki, zəngəzörün nələ gəli məsələr elbətdə bizim üçün çox əhməmiyyətlidir, həm tarixər azərbayxamından, həm Azərbaycanın unitarılaşmasının ən mühim amelikimi, Naxçıvan, Azərbaycanın arasında bu 5 km-li solak yolun, çəkilişi, təhükəsli yolunun, kalidorunun çəkilişini əyətə keçirməlik. Azərbaycanın iqsaati cəhətlərin, kommunükaçsalar cəhətlərin, dünya ilə birlək və bunun ətibarlı tərəftəş və ətibarlı bir təhəminatçı dövlət ki, Azərbaycanın çövək qədər roluna attırır və Azərbaycanın təhükəsizlərinə gələcək qarantiyasının bütün Avropanın diqqətindolmaz ki, məmiləri ortaya gətirir. Çox mühim əmiyyətli məsələrdir, və biz bunu həməşə öndürt, malik və puh bizim Azərbaycanın hərbi strategiyasının ən başınıza hədət məsələrinə birinə şiirir. Ama bununla yanaş Azərbaycanın həyata keçirəcəyik, digər mühim amil var. Bu amil kəlbəcər, ahdari yolunun əhkti stadsuna, əhət olan məsələ deyil ki, Rusya orda hər hansı bir, Rusya orda təhükəsizlərinin məsələri həllələməldi. Ama əriməni silahlı qurdur iləşmələrin varsa, Azərbaycan arasında bu terör qurbıçin bir şeydir. Azərbaycan elə bu istiqamətdə attımlarına atıb, bu terör təhükəsizlərinin diləkçisi silahlı bir iləşmələrin, bu əriməni qurdur iləşmələrinin çəlbəcərin təhükəsizli həyatı keçirmək üçün. Bu yolun asıl şimdi nə həyata keçirmir? Niyə çəlbəcərdən bələdi, ahdari əsl qamətində, tərtər ahdari əsl qamətində Ərməni nəzəh ol, yüsəhlirlərin həmən kamunikatsalara, zəngəzurda çək, qaldordan keçəcək kamunikatsalara da yaratdıq təhük bəyəm bilmir mi? Hamız bilirik. Bu istiqamətdə attımların atılması vacik deyil mi? Bu məsələ mütləq və mütləq o səllin təbbalıdı və bu həm də azərbaycanın xaqilində təhükəsili nizamlanması üçün çox əmətli məsələrdən biridir. Və kelbəcəri qadişin təməl asaslar üçün çox ciddi məsələrdən biridir. Bizim kelbəcərin ən azərbaycan arasında, laxçın nəzərbaycan arasında, həm də şuan nəzərbaycan arasında yollarda çox yaxın məsafə qısa bir zaman kəsində biz o ıslqamətdər götürür və qara bada bir mənalı şəkid də azərbaycan də övlətinin bütün hüquqlarının təsvidii üçün və bir mənalı şəkid azərbaycanın orda damunətliq üçün ən mühim amil çimi çıxış eləyən faxt ordu. Aqdarı əldə deyil sə bu amil hərə məyən təhükəli məqam kimi diqqətdə olacaqdır. Bax, bu ıslqamətdə də məyən adımlar atılmalıdır. Bir məsələn, azərbaycan silahlı quvələrinin hərbə arsın alanda, hərdən bəzəmdə deyirlər, hərbə bu baxımdan da yeri düşmüşəm. Bu bağlılık var, məsələdə mən bir aydınlıq yətmə istəyirdim. Hindistanın mən sana bilirsiniz ki, hər bir yardımı var. 270 milyon dolarlı axtaç sistemlər yaxilin axtaç sistem qurqları verir. Bunlar birəz maderin silahlardır. Amma bu bir ilərzində hərfə çeçirilməsi nəzələ tutulur. Və burada nə iləm bağlılır? Elbət də bunun rəzikiyosiyası məqamları da var. Bu bilirsiniz ki, Hindistan'dan, Pakistan arasında hər bir qarşı durma var, öynarazılıq var və Pakistan'ın yaxınlaşma Hindistan tarafından ona qarşı ormaq cimi qeymətləndirilir. Bakma, Hindistan arasında davamlı olaraq həm qaqlar arasında, həm dövlət arasında davamlı olaraq normal münasibət hər sistemləyir sordur. Amma indi bu problem nəraqat bir metraə gəlip, yəni o 270 milyon dolarlı hərbi yardım elə də mən demək sədiyim bu kəsrində elə də ciddi təhlükçə yaradan amil deyik. Çünki, Azərbaycanda ondan çox-çox üstün silahlar var və İzraeli ilə Hindistan izzraelin Azərbaycanda verdiyəm mazir madirin Azərbaycanda silahlı qüvvələrin arşenanda olan silahların bir keç səsalı məsələ Hindistan tərəbində Hindistan ondan qabaq yəni, bizə o yardımlar eləmiş doğurunda təxirəbən o havaucumdan modafət sistemləri ki, biz cəncənin vurulmazsa manı mingətsevinin qorunmazsa manı, paçın qorunmazsa manı, ispat etdiyimiz həmən o havaucumdan modafət sistemləri Hindistan İzraeli bilcəm məhsəsinin məhsullarıdır. Hindistan bizə tabanlı olaraq bunlarda bir problem yaraqmadan veribdir. İndikə əfədə o ciddi bir şey deyil ərimənsan dövlət tərəfindən çox ciddi şəkərdə ortaya atılıb, nə bilim onu bir balaca şirdirlər falan eləyirlər, bu Azərbaycan üçün məhsətdə paşin an çıxşında bunun bəz məqamları dün an çıxşında vardı bu o qətətə ciddi məsələ deyil. Və qət tərəfindən, Amerika tərəfindən qüya ərimənsanın silahlandırılması əramaqda hərbi vəcətin cərdinləşməsdə qət tərəfindən amir kimi olacaktır. Bu, aqla batan versət deyil hələ Amerika'nın heç bir hərbi yardımı yoxda Azərbaycan ərimənsanın müqasətdə bizə daha çox yardımı var, nəyikə ərimənsanın. Ancaq burada əsas nərahaçılıq yara da namil Fransanın hərbi yardımıdır, Fransanın bu hərbi yardımında rüfət deyil. Bir məsələr təkcə ərimənsanın diqqətin qaqılın nəhsəs kimi deyil. Fransa bu bölcədə yoxdur. Fransa bu bölcədə Çinci Qarabakh Savaşında vurulub çıxarılan dövləttir. Və Amerika birleşmiş tahtlarda o qədədə cif həl deyildi bu bölcədə, çünki Bidin seşkisi sərəfəsində diqqət daha çox daxili siyasətə daxili vəzislikətləyindən buralar boş qalmışdı bu sustasiya, bu rejyon. Onun cədə bu rejyonda ücrisilə ücrisirəm Fransaynın iran küsusilə fəallıqlarını artıdılar. Amerika, elbət də bu bölcə bürcə büyünlərim, dünya siyasətinin qırılan mühim həlqəsidir və bütün məsələlər burada mizamlanır. Və Rusya, Ukraniyadan sonra Ukraniyadan bu məqlumiyyətləni barışıb, artıq bu barışımasa da eləmətlər bir gözünün qabanda disteynə nəli olabilmədi və heç bir təhsil imkanı yarada bilmədi məhlizinə nəzarət məsələsində. Bu da söhbət bütün amsı gəlir, bu məsələsində qaynaqlanır, bunun üstünə köylənir. İndi təhəni bu qafqazda burada bu siyasi və hərbi vəziyyəti gərcinəşdirməklər mövcutluğunu üçün dəmə qoyur. Ona görə də mən düşünürəm ki, bu məsələ Rusya'dan, Rusya'dan qaynaqlanan bir məsələrdir, ki, bizim bu sərhətdə və digər rəzlərimizdə və Rusya hət də mən bir məsələn deyin ki, İran özünün daqilində baş verən hadisələrdə də bu məsələrin rol aldığı amillər var. Zünki, İranla bağlı məsələdə təhç Rusya'nın maraqları çərşi vəsində olan məsələ kimi deyir. İranla Rusya rəzlər məsələdə İran məsələsində keçidaldı zəma bizim videolarımız var və bir deyə ki, o videoları izləcidə və təqdim mi deyir? Fəbhəndə söhbətmizi daim etirək Bize ilk öncə deməli təbrizdəki videonun təqdim edirəm izləcilərə və bu bugün təbrizdi yenə də əali ətraz edim, şahad etdiyiniz kimi və bir də sonra, bizə kərət şəhərindən deməli videolar daqrı olub kərət şəhərində videolar var. Kərət şəhərindən etirək videolar var qısa-qısa videolar gündərə bilirlər Bizə Teyranda şəriyəti metrosunda müsaqtın ölün ölkün diktatorosları şəhərini məlqibər diktator deyirlər diktatorə ölüm şuarları məbuxarı niye yaydım? Çünki məsyə vasitələrində də artıq İranda aksiyaların dayanması ilə bağlı fikirlər var. Bu, bugünkü aksiyalardır və çəkib gündər bilər İranda proses hara gedir İranda nələr baş verir? Bu prosesdə bizim soyləşlərin yeri durumu necə deyir? Biz bu prosesin harasın deyir. Həm milli maraqlarımız, həm Azarbaycan, Rüzeyazarbaycan onlara dövlət maraqlarımız baxımından gələmdər bəhim. Rüzeyət bəhim, həm əlbət də biz Azarbaycanların əh hə, hər birimizin arzumuz odur ki, bizim bütün vətənimiz var, və biz məsələ mən Azarbaycan tarq məli mələm dəs kiçəndə Azarbaycan atlanan hansı ərazi var və bu, ərazının tarixini kanış malih deyip keçirik, o əh həm də İrandır, və biz İran, bizim vətəndaşlarımız, bizim millətimizin böyük hissəsin olduğu yedir və ən çox Azarbaycanının güvvət mənbəyi hesab etdiyi, özünün güdürətli hesab etməsi üçün ən mühim amilməs canıftaki soru daşlarımızdır. Bu dünyada balansı fərqli şəkildə yürütmək isteyən siyasət parçalamasından sonra baş veribdir və bizim biriləşməmiz tamamilən yeni bir dünya düzənin günləmə gəlməsi ilə karakterizə olunabiləm bir məsələdir. O yüzden çox əhəmiyyətlidir. Və baş verin hadisələri bizim diqyətdə saklamamız həm millətimizin geləcəyi, həm dövlətimizin geləcəyi üçün çox müstasına həmək həs bilir. Və bir məsələ demək istəyəm ki, mənim düzü İran'da baş verin hadisələri həlimət artımi inən sonra baş verin ən böyük toqışmadır. İranın verilən məlumata görə 76 dövlət görəvlisi həla çolubdur bu toqışmalarda. İran onu təbii ki, 40 dinləf ən deyir. Amma verilən deycər məlumatlara görə xeyli çoxdur. Hələ bu bücünçülərə son üçü günü məlumatları bura daxıl deyir. Və 80 şəhər nə hateliyir? Bir xanımla başlaman bir hadisədir. Amma xanımın qətlə getirilməsinin bağlı məsələdir. Amma bir məqam mən sizin qətlə də gətirim ki, təş burada deyil. Rusiyanın daxilində baş verin hadisədə. Çinilən bağlı gələn təhlükəli informasiyalarda. İran'da baş verin hadisədə o ölkələrin həyatında baş verir. Orada diktatura var. Orada azatıqlar bolub. Orada demokratik dəyərlərin olmadığı yedərdir və s. Və İranın daxarışması bu kontekstə dəyərləndirlər məsələdən bir və mən gələn təbii ki, mələtimiz öz haqları bunda mubarıza parır. Amma bu mubarıza mən uzun çəkəcəyini gələbəyilən yetişinlaşacağı nə bir balıza mənədə şüphələrin var şüphələrin nə ilə qətlə? Bura, bu xalq qahmasıdır. Xalqın ayaqı qahmasıdır. Xalqın ətrəz etməsi ilə ilə qələn məsələdir. Amma təşlati deyil. Siyasi yönü yoxdur. Muna siyasi məzmun verərin. Də ki, bunu daha təşlati bir farmata getirən, müstəvi getirən siyasi təşlatların idare etdiyi bir hərəkət deyil. Və yaxudu siyasi təşlatların etdiyi çagrışlar yön verdiqləri yön ıslabında yoxdur. Bunlar görünməyən tərəfidir. Və bu olmadığı təkdədə bunun qələbəyləm başa çatması kimi? Bunun qöyü bütün tövlütə İran'daki siyasi rejimi dəşəcək bir hala getirəcəyir. Və yaxud Azərbaycanların üstəgirlə getirəcək bir adım olması kimi bir qiymət vermək çətin. İkinci bir mühim məsələ tək Azərbaycanlar əç vəsici burada mühim həlqi Azərbaycandır. İranın qədərini təhəni eləcək. Qüvvət Azərbaycandır. Amma dicə qaqların da bu məsələ uğrumda mübarizəyə qoşulması, təşlati şəkildə qoşulması bir-biri ilə ilə qəli şəkildə qoşulması mühim şəkdərdən biridir ki, burada farzlar da bu prosesini qan-demokrasi iləşməsində iştirə çələməlidir, kütlərdə iştirə çələməlidir, əreplərdə iştirə çələməlidir və digər qaqlar documədən Azərbaycanlar. Bunların birinci tifaqının mövcudduğu çox mühim şəktir. İkinci təşlatlamalarının məhum şəktir. Məhum mühim amil isə oranın əsas etnosu, aparıcı etnosu, İran-ı Taleynə həllərinə etnosu olan Azərbaycanın gütələklikdə siyasi təşlat olub və vahid bir məhcəzən idar olunmasına hətək içmək. Bu üç amili eləmətlərinin mənzək gördüğündən yana prosesini uzun zaman qabam edəcəyəni, mən mühim bir məsələyəni, mühim bir naliyyətlə nəçələcəyəni şüphəyir. Mən gələndər bəy, videolar hal azırda daxı oldu və onları siz danışdıqca videolardan biri Tehran-ı İngılab meydana etdi, biri Tehran-ı Ponek meydana, onlar size təqdim edirdi. Buyurun, gələndər bəy, siz devam edin, lütfen. Və sadəc olaraq bir tövlükdə mümkün var yətdir ki, İranında bu hadisələr İran-ı İngılaplarının bir tarixi kesmişi var və bir tarixi təcrübəsi var. Və belə hallarında proses çox tez bir zamanda silahlı qarşıdırmaya gətirir, xalqın silahlanması və hakimət organlar nələ keçirilməsi inələ, nələ gəli bir müstəfiə keçidir başlayır. Əlbəttə, proseslər fərqli bir şəkil alsa, proseslər davamlı şəkildə yetsə və məyə xarici dövlətlərin dəstəyi özünü göstərsə, İranında proses fərqli stıqamətə gələcək. Amma bütünlükdə bu hadisə İranın və Azərbaycan xalqının gələcə talihində mühümrol oynayacaq. Bunların təhslatlanması, bunların nəthizələrin çxarılması stıqamətində çox ciddi bir təcrüb olacaq və çox ciddi bir, bu hadisələrin dəstləri gündəmə gələcək. Bunun muzaikirəsi keçiriləcək. Mən bunlara çox müddiyəm. Amma yenə təhsil edirəm ki, hələlik, bak, indiki şəhdlər və mən tarıqçı oldu unların yanına, İranın qılabu ilə nələ qəli məsələri bildiyimləyənə, İran da ki, baş verən hadisələrdə, digər dövlətlərin bu hədiya formada maraqlarını bildiyimləyənə, və bunun çöşündə duran ən mühüm amilin təhcə təxili narazılıqlarla əlaqəli olmadığı qaqlıda qənahətlərinin olduğuna, və, təhcə, rüsyanın İranın qarışmasında xüsusi maraqın olduğunu bildiyimləyənə, başqa dövlətlərinin üstə tüşön maraqlar olduğundan yana bir balaca proseslərin hər hansı bir nəhcəyə gətirəcikarıcardan şüphən var, amma düşünürəm ki, hadisələr davam etsə, bu şəkildə bir müddətdə davam etsə və dayanmasa, permanent karakterı olsa, heç şüphəsiz ki, İran coğrafiyası da məyən dəşkilər gətirəcikara bilər. Mən, burada, məsələn, bu hadisələrin baş veriməsində, heç şüphəsiz ki, İranın rüsyə hər bir yardımının da rolo alabiləcəyini, o cümlədən, İranın demokratik proseslərə mənfi dəsləyin olmasını da mühim amillədən birikimi xarakteriz edirəm. Mən, rüsyə faktorun deyəndə də təkəsən əzəda tutmuram ki, rüsyə öz müddəfik olan İranın dəhki qərbin və yaxud da, dəhki mübarzə meydana tırkı cədə bunu parçalın dağıdın bələ, yox sadcı olaraq, aranı qarışdırmaq, rüsyə siyansətində həməşə belə dəyətə İranla danışıqlara parmaqda bir sade vasilərdən birikimi hesab olunacaktır. Çünki öz ölçəsində daxil nəzarəti həyata keçirə bilməyən dövlət, şüphəsiz ki, isələndən dövlətin təşrifi inəndə bu və edicə formada razılaşmış şəkildi olacaktır və yumşalmış bir formada nasibətlərini nizamlamaya çalışacaktır məyin cüzəşlər etmək məzburət qarşısında qalaqdır, amma cüzdü dövlət əlbət də bunu etmir. Cüzdü İranla məlum danışılara parmaq mümkün deyil. Hətçıbəsi Sikərbin və Amerikanında İranlın məyin istəhləri var. O istəhləri də həyata keçirməyəsində bu cərcindik, o dövlətlər üçün də çox ciddi bir ələli rəstimi hütyaradır. Rusya üçün də rəstimi hütyaradır. Yəni İran, Ukrana dən sonra dünyanın, yani Ukrana Rusya savaşında, Rusya ni yenilməsindən sonra növbədə olan dövlət İrandır və İranı bu əddiyə formada həll etməlidləri. Biz bu barədə proqnozlarımızı təqribən fevral aynında də deyirdik. Çünki bu təhqibura deyil və sonra Çin gəldi. Bə görürsünüz, bu ölçələrin hər üçün də də yeni sutasiya təqribən oxşar bənzər sutasiyalar yaranır. Çin də bu qarşı durmanı həyata keçirən mauçlardır. Bir də orada gənşilik var. Çin həyatında ən çox önəmə malik olan bu təxnəqrət gənşilik deyirlər. Onlar daha çox bizim dövrlərdə sabit önəmədə deyilən, kansamoçlar tipri bir güvvədir. Mauçlular sert rejim tərəftarlarıdır. Və diktaturanın daha da mönkəmlənməsinin tərəftarıdır. Geçilər qəhblə münasibətlərin daha da imkəm etməsinək. Yolların açılmasını İran içinin açılımını istəyən güvvələrdir. Də orada da qarşı durmanın bu şəkilə gələk çox masanın içində bu amirlər durur. O cümlədən də İranda bunun arxasında yenədirən. Bu tipli, həm də burada bir İranın dəxslərinin sərsində bizlərin dəxçıqar malı bir İran. Diktatura tipli rejimlər, azaz seçilərin olmadığı ölçələrdə hadisələr bu şəkildə nərahat məqamlarda, nərahat məcralarda gedir və həmin dövlətlərlə, başqa dövlətlər, xarcı ölçələr, azıbacının marağını həyata keçmək istəyən dövlətlər belə nərahtsılığı yaradıq qısı zamanında məsələlərdə məyin cüzəkləri həyata keçməyən hal olur. Bizdə baxın terör hadisələr, hətta keçirirdi və məyin istəhlərini rəlaşdırmaq üçün gəlirdi. Bizim Volodin'in gəlişinin arxasında görənə dəyanır, nələri səməyə gəlmişdir. Bizim soydaşlarımızın ortaya qoyduq uşağarlardan biri də Güney Azərbaycan'da azaldıq ədalət milli ökümətdir. Siz bir millətçu partiyanın başında siz Azərbaycan'da uzun edilərdin, millətçu belirsiz və bu milli mübarizədə Azərbaycan'da daha çox millətçilər Güney Azərbaycan'a dəstək verib, amma Azərbaycan'da aşağı yufarı də Türkiyən özündə də bir ulusalsılıq var da Güney Azərbaycan hamının dərdidi amma bizdə bulmaq mənəbı haqqı çatan insanlar olmalıb. Bak, biz Güney Azərbaycan olarak, Güney Azərbaycan'da gələn proseslərə nə etməliyik? Azərbaycan bəydən sonra Güney dəvası da başsız qalıb. Güneydə gələn proseslərdə bugün siyasi təşkilatlanmaya mükən vermir. Rəcimi, mən yaxşıq hatırlı yıram mədən haqqlar üçün savaşanları belə həpsətdir. Yeni qəmoqçular özlərin elan ettirər, həpsətdirər. Yəni, belə bir durum var ortada və Güneydə gələn proseslərdə Azərbaycan siyasirləri nə etməlirlər, bir də bu məsələn sizdən Rüfət bəy, bilirsiniz ki, biz bu yaxın günlərdə 27 Centiyabıda böyük bir tədbil həyata keçirdik. Türk dünyasında integrasiya prosesləri doğu Türkistandan Güney Azərbaycan'a elmi siyasi bir konfrans keçirdik və çox çizdi şəkildə müzakrə olundu Türkistan'da başverin hadisələr müzakrə olundu və biz party olaraq burada da rol aldıq yasama kanımın düzdü çox böyük zəhməti hesabına ərsəyə cəldi bu tədbir. Türkçədən, Amerika'dan mütaqaslılar qatıldılar. Azərbaycan siyasi həyatında, siyasi ilitasında bu məsələ, ətrafında söz demək imkanı olan şəxslər iştirak elədilər, müxtəlif siyasi partiyaların liderləri, elim siyasat adamları məsələ, ətrafında çox çizdi şəkildə fikir ortaya qoydular. Məsələ, müzakrə ettilər. Cənif Azərbaycan məsələsi Azərbaycan dövlətinin siyasətində mühim, amil deyik, yoxdur. İranında, çazərbaycanların haq və hüquqlarını mudafiyasistik amətində geniş bir işin aparılması, doğrudan doğrudan bütöv 50 milyon Azərbaycanının dövlətinə çevrilməsi məsələsində çox çiddiq üsürlər mövcudur. Biz heç olmasa oradan qaçıq yedən siyasilərə sahib çıxmalıyıq və canıbla bağlı məsələlərdə bir təşlatlı proses həyatı keçirməliyik. Mən düşünürəm ki, bu istiqamətdə adımlar atılmalı da amma bizim bu tədbirlərimizdə bizim daha çox gəli hüçmət təşlatları bizlər siyasi partilər, siz dediniz kimi Miliyyatçı Demokratik Partiyası olaraq biz bizlər iştirak edirik, bizlər canıbla bağlı məsələrdə fikirlərimizi, sözlərimizi deyirik. Amma bütövlükdə Azərbaycan əhalisəyə, o cümədə digər təşlatların mövzusuna çevrilməlidir və Azərbaycan mən açıq şəkirdə bə bu fikiri budan ifadə etməsdirən və bundan da çəkinmədən qoxmadan məsələrin üstünə gitməlik, biz Rusya dövlətə ilə 1828. tüşmənsə anlaşması qacarlar dövlətə ilə Rusya dövlətə ilə olan anlaşmada Rusya dövlətində qalan ərazimizin umumi sayı, Azərbaycan torpaqları ilə bağlı məsələrin də gündəmdə saxlamalısan, ən az onun birinci mənələz kimi qərbasa bacanların həmən yurda qadişinin əsasları Azərbaycan-Ermənslan mulaq şəhsini yəni. Azərbaycan-Ermənslan sür müqabələsinin şəxtərlədə isərsində daxıl olmalıdır ki, bunların oradan qadişi təmin edilsin. Bu, Ermənslan da maraqları baxamından bəlkə də yaxşıdır. Çünki insan patensiyali yoxdur. Orada 1 tamonda 9, 1 tamonda 7 milyon civarında insan qaldır. Onları da 68% qadındır, qozalardır, dönyə yararsız adamlardır filandır və s. Azərbaycanlar oraya getməldi. Azərbaycan dövləti hətta lazım yəsə-Ermənslan ərasində məyən investisiya şəxtləri inə əhalimizi yerləşməsini və əhalimizi tərkəstən bağlı məsələlər gündəmə gətməldi. Yəni, biz bütün tarxı torpaqlarımıza 135.000 km ilə bölcidən sonundan rüzus impiriyasının və sabahlarım Rusya dağılacağı təlididə Azərbaycan bu torpaqlara iddiasını təmin etməlidir. Və Azərbaycan dövlətini xarit səhət doktorinasının mühim amililə çevirilməlidir, yoxdur bunlar. Və bu Azərbaycan tarxı rəhisi kim göstərilmir? O cümlədən də canıb azərbaycında qalan indi biz rəsim olaraq bu 390.000 km ilə rəkdəri zelirik. Amma ondan bilirsiniz ki, daha çoxdur 450.000 km ilə coğrafiyadan sürpət gədir. Bunlara da sahabilik məsələsi bunlar nələ qəli məsələlərimiz ortaya gəlməli. Hizb bir yerdə, hizb bir beynə haqq nöytəbət tribunalarda Azərbaycanın farsalanmış vətən kimi təqdimatı getmir. Azərbaycanların güvvət mənbəyi güdrət mənbəyi olan birliyi və bunun farsalanı bu şəkilə sağlamasını bunlarla bağlı tarixə eləkət millətlə cəmiyyətinin, bəymtinin və diyicə təşkilatların tribunalarına səslənmir. Buna bizim qeyri ölçmət təşkilatlarımız da var. Onların da dilinətini səslənmir. Onlar da qorqullar bu məsələlər gündəmə gətmir. Qorlaçların haqq ve yüqüqları vurunda ifadəni işlətməyə qorqullar. Bu məsələr elbət də yeni dünya düzəndə. Yeni üçüncü dünya düzəndik ki, gündə onun eləmətləri ki, yavaş yavaş oturmağa başdır dünya çapında, biz də oradan rolumuzu qeymətləndirməlik. Və Azərbaycanın, xarisi səsət doktoru nasıl doğrudan təzələnməlidir və işləm məlidir, yenilənməlidir. Bura Azərbaycan tarixə rəzləri onun predimetrə dəxil olmalı. O demək deyir ki, cürcustana sən cürcustan dövlətinin laq olunmasını kimi bir faktordan çıxış edirsən. Səcid olaraq və rəzlər mütövləşməlidir. Və yeni dünya düzeninin şətləri çərisində bu amil orte gəlməlidir. Bu amil orte gəlməlidir ki, bunlar parçalanmış Azərbaycan rəzləridir. Və bu naraxatılga səbə bulan amil kimi məsələrin Azərbaycanların qara baxda uğrulu savaşı bu məsələrin həxli müsləbiya gətirə bildir. Azərbaycanın güdrətin orteya qoğa bildir. Azərbaycanın patinsanlığı orteya qoğa bildir. Cən bu qafqazın sahibi kimi bir məsələrinin gətirə bir orteya qoğa bildir. Və dünya da artıq aqılı başında olan palitologlar, dünyanın 10-20-30 il bundan sonraki cələcəyini görmək. Hizomasa, belə şərt olaraq, nəzər olaraq, rənlərlaşdıran liderlər, siyasətlər, bilim adamları bu bölcənin qədərini həll eləyəm milləkçin bizi xaraktiriz eləyəmdir. Baklı erçələ uğrgun olaraq da bu erçələ uğrgun olaraq da bütün konsepsiyoniz, konsepsiyoniz nə çevirilməlidir. Devlə siyasətinin tərçib isəsəni çevirilməlidir. Və, davamlı şəkili işləməldir bu məsələlirlər. Azərbaycan bu gün, canıb Azərbaycan'da başlarım hadisələrə bu və eddicəl formada təsir etmək üçün, heç bir imkana malik deyik. Faktiq olaraq, heç bir təşilatı məzum vermiyib bu məsələlər ətrafında. Buna yetməyəm müxtələri yolları var, millələ yolları var. Millətçi camii olaraq, millətçi parti olaraq, əlbət də bu məsələləri daim uzaç eləklər və gündəmdə saxlıyrıq və heçəs bizə deyə bilməz ki, siz bu istiqamətdə bir atlım atmadınız. Ən azı 10-20-70 centiyabr tədbirimiz bu istiqamətdə atılan atlımların çox mühim bir mühim atsələrdən, yəni biriydi. Və bizim elimizdə olan imkanlar şəhsivəsində biz bunu eləyirik. Hətta Azərbaycanı bucudur məsələri çesirmək üçün deyimkən patensal tanımdır, şərət tanımdır, haq tanımdır bizdəri. Bütün bunlara baxməyərəq Azərbaycanın elimiz siyasi elitasını bir araya kopruyub, bunların şəhslələri münasibət bilirə bildik. Ən azı dünya çabanda bu informasiyalar ya həldə və heç oma sordakı Millətçi nəvlaqları bildirlər ki, burada da Azərbaycandan davamlı olaraq onların mübarizəsini dünyaya çaktıran, şıxlandıran onları dünyayla bir eləyəm uzağaçirilən bir kəsim var, bir elitə var bir çimlər sabaq. Bak, bunlar üçün dəmə gəldik və bu məsələlər davamlı olaraq Avropa dolan Azərbaycanlar tərəfindən də diqqətdə saklanır. Amma tövbəlikdə mən üçün rəmi çiç, Zəni Bazarbaycan məsələsinə həsrolundan çox ciddi tədbirlər həyətə keçirirəm və də. Çox ciddi şəkildə toparlanmalı və vahid bir təşilat vahid bir konsepsiyori ortaya qolmalı. Ordaçı xalqımızı mübarizəsinə təşilatı məzmun verməlik. Yoxdur, təşilatı məzmun. Siyasi və milli müqəddəratı özündə eğitibə iləm bir məzmun verməlik. Onun müsləqil Azərbaycan dövlətinin meydana gəlməsi ilə çəklələnən o, dəhə ki, prinsiflər özündə eğitibə iləm bir təşilat ərsə gəlməli. Bu təşilat da ciddi muzağaçələrlən keçir. Ciddi oturumlan keçir. Yoxdur, təşəkbirlər qələndər bəq. Mən düşünürəm kədən bu şəkildə təkliflərlər, güne ilə bağlı və tələbimizin ayrılmaz parçamızda ora bizim. Yəni, millet olaraq ayrılmaz parçamızdı. Günəyi də bizim soydaşlarımıza azımız səbinci-səbinicimizdir. Nəyəngi güne Azərbaycan? Bak, Dogu Türkistan da səsində bizə işdiriyo girməyətdir. Sentiya burada bakıda. Ocur, yəni Güzey, Gıbrızda ocur və digər coğrafiyalarda yaşayan soydaşlarımızda. Dəyəlizləyicilər, canlı yayımda bizim qonalımız Miliyyətçi Demokrat Partiyası'nın sərdiri qələndər muxtarda idi. Gələndər və təşəkür edirəm və bugün ki, canlı yayımı burada sollandırıram. Sağ olun, sağ olun. Sağ olun, sonunda xarşı edirəm əfiri paylaşın, bəyənin ki, daha geniş adı toriya bizi izləmək imkanda marik olsun. Sağ olun. Sağ olun.