 We hebben onderzoek gedaan naar internetgedrag van jonge kinderen, het waren kinderen van 8 tot 12 jaar. Het is een studie die we in Vlaanderen hebben uitgevoerd, de totale groep was bijna 1500. En het onderzoek had eigenlijk een aantal doelen de belangrijkste zijn. Eén, we wilden kijken wat toen ze op het internet, in hoeverre misleiden ze hun ouders op het internet. Zo ja, hoe doen ze dat dan? Een ander doel was ook dat we een stuk gekeken hebben in hoeverre dat er bewustwoording is van het risico. En of dat risico zich dan ook ontzettend in gedragsverandering. Dat waren zo wat de hoofdtoelen vallen, de studie. En hoe staat er met de misleiding? Wel, wat we gezien hebben is dat ongeveer de helft van de kinderen, en dan moeten we zeggen de ouderen iets meer dan de jongeren, hun ouders misleiden op het internet. En ze zijn daar heel vindingrijk in, ze maken eigen e-mail-adressen aan, maar ouders niks van af weten. Ze gebruiken nicknaamjes, ze gebruiken ook een soort van, laten we zeggen, codotaal. Dat wanneer de ouder meekijkt, dat ze een afkorting shetten naar het vriendje aan de andere kant. En die dan weet van oei, mama en papa zijn dat meekijken, dus nu even geen dingen shetten. En ze vinden dat normaal gedrag? Ze vinden dat heel normaal. En als je hen daarover aanspreekt, dan zeggen ze ook van, kijk, jullie deden toch ook zaken stiekem vroeger. Waarom mogen wij geen zaken stiekem doen? En als je het eigenlijk vanuit de ontwikkelingspsychologie bekijkt, dan hoort het ook bij het normale gedrag van jonge kinderen. Het maakt deel uit van het volwassen worden, van het groot worden. En het andere punt, de bewustvording en risico? Wel, we hebben gekeken en we hebben die groep van kinderen opgedeeld in twee groepen. En de ene groep, die kreeg een intervencie waarin we uitgelegd hebben wat de grote risico's zijn op het internet. En dat gebeurde eigenlijk aan de hand van mooie beeldjes, zodat kinderen van die leven dat ook konden begrijpen. En de andere groep, die kreeg geen intervencie, maar die werk kreeg een neutraal informatie over het internet. Wat zagen we, achteraf zagen we dat bij de groep die de intervencie kreeg, het bewustzijn van de risico's ontzettend was toegenomen vergeleken met de andere groep. En we hadden eigenlijk gehoop dat het verhoogd bewustzijn zich zou omzetten in veranderend gedrag. Maar dat bleek niet zo te zijn. En we hebben dan eigenlijk moeten concluderen dat er geen lereffect was, maar dat er eigenlijk een afrechtslereffect was. Misschien hebben we die kinderen wel slimmer gemaakt. Hebben we een aantal tips gegeven, wat allemaal niet kan en wat allemaal gevaarlijk is op het internet, maar we hebben geen gedragsverandering bij die kinderen kunnen vaststellen. En die kinderen zijn zich wel bewust van het risico dat ze lopen op internet? De kinderen zijn zich zeker bewust van het risico dat ze lopen op het internet. Net te gestaande dat hebben we moeten vaststellen, dat bijna 10% van de kinderen, en gaat dat ook om 130, 140 kinderen, afgesproken heeft met iemand vreemd die ze op het internet hebben leren kennen, rekening houden met het feit dat je natuurlijk ook sociaal wenselijke antwoorden hebt, als je dat soort van leedschategorieën bevraagt ook. Wel, ik denk dat, tenminste, je baserende op onze studie, dat het puur en ouder informeren van kinderen over risico's niet helpt. Ik denk dat we heel duidelijk dat, laat ons zeggen, op regelmatige tijdstippen moeten doen, dat we dat aan de keukentafel moeten doen, dat we soms kinderen ook bij de hand moeten nemen en hij nog duidelijk maken van wat gebeurt er nu op het internet? Gewoon samen met je kind achter de laptop gaan zitten. Dat is ook iets wat chaalfocus gevonden heeft in Vlaanderen. Zo van alleen informatieoverdracht, sensibiliseren werk, niet zeker niet met de jonge kinderen. Je moet eigenlijk echte dingen samen gaan bekijken met die kinderen en ook niet op een beleerende wijze, maar gewoon ja, al doen de leermen al voor mij. Ja, al doen de leermen. Speelender wijze. Wel, we hebben natuurlijk een aantal studies in de pipeline zitten. De eerste studie waar we al mee bezig zijn is dat we onderzoek gaan doen naar slachtofferschap op het internet. Een Europese studie. Een andere studie is dat we een stuk gaan kijken naar die mannen, vooral mannen met slechte bedoelingen. Het zijn er heel veel die op het internet zitten in hoeverre dat we hen kunnen afschrikken en hoeverre dat we ook wetgeving kan bijdragen aan, laten we zeggen, opsporing, handhaving, opsporing en vervolging ook. Maar daar heb je altijd een probleem met privacy? Daar heb je altijd een, dat is op dit moment een heel groot probleem. Dat is ook iets wat onderdeelen uitmaakt van onderzoek en wat moet bekeken worden, wat kan en wat niet kan.