 Sağım dəyəri dinləcilər. Bugün sizə yazın ki, oxya qivərişində Mənmət Süleymanovun Stockholm Syndromalı yasını təqdim edirik. Mərlif yasında çox ciddi və taləyi üşülməsələyə doxunu, dinləyin və dinlədin. Bugünün Azərbaycanlısı xaliz fərdiyətcidir. O qədər fərdiyətcidir ki, əmindir, ona özündən başqa həç kim kəmək etməyəcək? Əmindir ki, həç kəsə inanma qolmaz, ikini öbədə də dövlətə. Dövlət onu inzirəcək, konşu aldıracaq, iş yoldaşı satacaq, odurcı əsiltürmə qanunlar ilə yaşa. İnanma, istəmə, qorma, dəktirini etsə evrilmiş üç kellmə və bu xususiyyətlərdə hamı yumruq çin birdir. Ələ bu fərdiyətçilər də öz oxşarlıqlar ilə ümum iləşərək özlərini xal qadlandırır. Çoxdan bəlidir. Tətəltar rejimlərin özlərinin laikdə xaqları olur və bu rejimdə yaşayanlar üzərlərin də dövlətin amansız presini hissətməkdən mazaq içsəsini rəzət alır. Sanki bununla fəxrd edir. Dövlət mənəzir sədəməli dövlət cüzdüdür. Əsil stokolmsindro mu? Bu tərminlə, terraristlərin əlində olan cirovları də tədiri dən öz zəlladlarına ehtiram və həmrəlik hislərinin yaranmasını ifadə edirlər. Nə vaxtsa, 35 il əvvəl İsvəc payitaxtında terraristlər bankda cirovlar götürür və polisin hüzumu vaxtıda, klas olduglarından sonra da cirovlar terraristləri müdafə edir. Eynilə 1979-1970-ci ilin 20 oyağbırında Məhcədə olduğu kimi, o vaxt Zühəymanın dəstasi Məhcəni tutmuşdu və yüzlərlə cirovda onların tərəfini kesmişdir. Adi Azərlərin isində bir stokolmsindromu yaşayır. O dövlətə inanmır. Anzakh, onu rəpresi etməyən dövlətə də hərmət bəsləmir. Bu dırnaqarası tənhaların toplusunu xalq edən də o ümumi qorxu, inamsızlıq və inanmadığına müdirliyidir. Pədlər öz fərdiyyət siliyində kollektif kimidir. Adi Azərlə bilir, dövlətdən həc nə tələb etmək olmaz. İstəməyə yalvarmaq yenə dövlar, anzakh tələb etmək məhansız və qorxuludur. İster prezidentdən, isər deputatdan, isər sə də rək müdürünlən, faydası yoxdur, onsuz da kömək etməyəcəklər. Odır ki, atomlaşmanın və yadlaşmanın tətəl olduğu bucunki zəmiyyətdə hər kəs başlı başladır. Halis fərdiyyətçilər bilir ki, oqlamın xilası onun özüşüdür. Dövlətin və dicər fərdlərin köməyində ümud olsa, daha da təs suyun altına gədəcəklər. Harada səxalqlar var. Onlar ya dövlətə ya da kollektif güzi inanır. Oralarda fərqlər kütələrə təksi ona görət çıxmır ki, qalip gələ biləcəkləri təqdirdə yer cənnətinin bəri qarar olacağını inanırlar. Yox, ona görət çıxırlar ki, əmin dirlər, dövlət onlara borzudur, dövlət onlar üçündür, dövlət mütlək yardım etməlidir. İçlərdə ki, bu inam onları mübariz və ma bilidir. Bu əminlik onları halis fərdiyyətçi olan azərlərdən fərləndirir. Azərlə isə bir anda şüphü etmir ki, o və dövlət çəsişməyəxətlərdir. Şüphü etmir ki, çətni düşəndə dövlətdən də qonşudan da tanıştanda, hətçinə gözləməməldir. Öz növbəsində, o da başqalarına yardım etməməldir. Və bu ölkə, məhşər ayaqı deyil. Bu ölkə, cəhənnəmdir. Cəhənnəmdə isə hər kəs ödcabını özü verməlidir. Bununla da, yaşayış taktikası öznə xidmət olan fərdiyyətçi azərləri toplumu formulaşıb və sümüşləşib. Zəmiyyət çoxdın atomlaşıb. Hər kəs özünə, hər kəs özü üçün. İndi bu atomlaşmaya, tənhaların çütləvi darıxma hissi də qoşulub. Erik Hofer həqiqi inamcı kitabında yazırdı. Çütləvi hərəkətlərin vaxtının sattığını göstərən əsas əlamət insanları çulqayan darıxma hissidir. Hamı tənhalında qapılıb darıxır və bu totaldır. İnsan darıxma hissi ilə uzun müddət yaşayabilməz. Yə bu mənfur hiss onu yeyib dağıdacaq ya da ona qalip gəlmək üçün fərd səfərbər olacaq və tarif göstərib ki, yalnız ikinci variyant mümkündür. Çünki hadisələr birinci variyantla gətisəkdir, və şəriyyət bu gününə qədər sağq alabilməzdir. Hofer haqlı çıxacaq. Geniş ayılmış darıxma hissi insanları səfərbə də edəcək. İnsan darıxırsa, dəməli barışmayıb. Dəməli özünü bost soxluqla qarışdırmaq istəmir. Sədəcə bunu anlamaq üçün, əvvəlcə bost soxluq qara azlıqa hakimətə qətiriməliymiş ki, darıxan adamlar bost soxluqa da qara azlıqa da laxıq olduqları yerlərini göstərsin. Darıxma hissi inkişafın lakımativinə çevirləcək.