 Goedemiddag, dames en heren, jongens en meisjes. Welkom bij de transozorgsalon, waardering van ervaringskennis en samenwerking in de verslavingsorg en het jongere werk. Fijn dat u er allemaal bent, weliswaar nog online, we hadden het online voorbereid en omschakelen was een beetje ingewikkeld, maar dit kunnen we ondertussen ook en ik vind het toch ontzettend fijn dat u me zo grote vertalen achter het scherm zit, wat ik niet kan zien, maar straks in de discussie hoop ik me beter te leren kennen. Mijn naam is Dieke van De Meen, ik ben voorzitter van transo en ook voorzitter van deze zorgsalon van de dag. Waar gaan we het over hebben? Het jongere werk, de verslavingsorg en ook de jongeren in de verslavingsorg, ontzettend belangrijk voor om de jongeren een plek te geven in onze samenleving en ook om te begeleiden en participatie te bevorderen. We gaan het vanmiddag hebben over de samenwerking binnen die verslavingsorg en het jongerenwerk en tussen de verslavingsorg en het jongerenwerk en vooral de bijdrage die ervaringskennis daar aan levert. Hoe gaan we dat doen vanmiddag? Ik heb eerst een hele korte inleiding over wat nou een transozorgsalon is en waar u eigenlijk vandaag virtueel te gast bent. Sommige van u zijn er heel vaak, die kennen dat, voor anderen is dat nieuw. Dat zal ik heel kort toelichten. Dan hebben we drie sprekers vanmiddag. Dat is Jolanda Zonneveld. Ik zal je straks als jij het hoort krijgt nadere introduceren. Katie Eppenhoff en Hendrik Hartveld. Wat ga ik verder nog vertellen? We hebben ook nog een moderator. Rob Bovens, ik weet niet of de kamer daar even naartoe kan en die gaat mij straks bijstaan in de discussie die wij gaan houden. De tweede helft vanmiddag. We beginnen ongeveer met drie keer een kwartier, twintig minuten inleiding en dan gaan we direct over. Daar hebben we ongeveer een uur de tijd om met u in discussie te gaan en van gedachten te wisselen, vragen te stellen aan de sprekers. En misschien hebben die ook nog wel met elkaar wat te bespreken. Ik ga eventjes kort wat toelichten. Wat is transo? Transo is het wetenschappelijk centrum voor zorg en welzijn aan de Universiteit van Tilburg en onze missie is het verbinden van wetenschap en praktijk op het gebied van zorg en welzijn. En in de zorgsalons die wij drie keer per jaar of vier keer per jaar organiseren, we proberen altijd de perspectieven van de praktijk en de wetenschap en de klient, de burger, de patiënten, jongeren tot zijn recht te laten komen. Wat in ons doel, we willen altijd in kookreatie met de praktijk werken aan kennisontwikkeling en kennisuitwisseling. En daarmee willen we evidence-based werken in de zorg en welzijn bevorderen. Wat heel belangrijk is, is dat wij altijd werken vanuit de drie kennisbronnen en die we ook in deze zorgsalon een plek bieden. Dat is de professionele kennis, dus de kennis van de kenen die in de praktijk werken, de kennis van de zorgvrager, dus dat is de consument, de burger, de klient, de patiënt, de jongeren in dit geval en de wetenschappelijke kennis. Drie verschillende kennisbronnen, maar wel, ze zijn allemaal anders, maar wel gelijkwaardig en we hebben ze alle drie nodig om stappen te kunnen zetten in het verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Wij doen dat via academische werkplaatsen, dat zijn duurzame samenwerkingverbanden tussen transoog, de universiteit en praktijkinstellingen. En binnen zo'n werkplaats wordt dus gewerkt aan innovatie van de zorg. Binnen de zorgsalon zijn er altijd minstens twee, soms drie academische werkplaatsen die verbonden zijn en in dit geval is dat de academische werkplaats sociaal werk en de academische werkplaats verslaving. Science practitioners zijn erin heel belangrijk, dat zijn de levende bruggen tussen de wetenschappen en de praktijk en dat zijn mensen die in een zorginstelling werken of in een andere praktijkinstelling en ook minstens één dag in de week onderzoek doen binnen de universiteit. Wat heel belangrijk is in die samenwerking is dat we langdurig samenwerken. Het kost tijd tussen, we zeggen altijd met elkaar gaan we dat minstens vijf jaar doen. Het is volstrekt de gelijkwaardigheid tussen de praktijkpartners en de universiteit en wat heel belangrijk is. Is de persoonlijke contacten op alle niveaus binnen de organisaties. Dus de mensen die het doen, de bestuurders, de managers, je moet elkaar kennen en allemaal commitment geven aan deze manier van werken. We hebben tien academische werkplaatsen en een kennisnetwerk die staan hier opgestomd. Ik zal het niet allemaal doen, maar dat zijn verschillende doelgroepen en verschillende sectoren binnen de zorg. En dan gaan we nu over naar het onderwerp van vanmiddag. De presentatie van Jolanda. Je bent docent bij de Hoogscholf in Amsterdam en een van onze science practitioners. Dus jij werkt bij Transo aan jouw promotieonderzoek. Dus ik wil jou nu het woord geven. Dank je wel. Deze hebben... En je hebt je eigen wiek gevangen. Die doet het als het goed is. Ja, goeiemiddag allemaal. Deu, bedankt voor de uitnodiging om hier wat te vertellen over mijn onderzoek. Ik ben inderdaad sinds 2018 verbonden aan Transo bij de academische werkplaats voor sociaal werk. En daarnaast werk ik bijna 14 jaar voor de Hoogscholf in Amsterdam. En daar ben ik altijd al bezig met onderzoek naar het jongerenwerk. Samen met heel veel praktijkorganisaties die jongerenwerk uitvoeren. En onze missie daarbij is eigenlijk altijd om de praktijk van het jongerenwerk ook verder te versterken. Ik hoop mijn promotieonderzoek voor de zomer af te ronden. En een van de deelstudies daarin is eigenlijk dat ik heb gekeken van... Nou, wat is nou de bijdrage van het jongerenwerk voor jongeren die in specialistische jeugdzorg zitten, waaronder ook verslavingszorg. En over dit onderzoek zou ik vragen vandaag wat uitkomst willen delen. Overigens, wat ik vertel, heb ik dus ook uitgewerkt in een artikel. Dat verschijnt in het Engels in het proefschift, maar dat is ook in het Nederlands te vinden. In het tijdschrift Jeugd in ontwikkeling. Ik ga eerst heel even kort vertellen van wat is professioneel jongerenwerk. Ik heb niet echt een idee wie er allemaal thuis aan het kijken is. Misschien ken je het jongerenwerk heel goed, maar misschien ook helemaal niet zo. Dus het is altijd even goed om te vertellen wat professioneel jongerenwerk is. Nou, in plaatjes te zien dat het niet iets is wat we sinds kort doen, maar dat het jongerenwerk een vak is wat al meer dan 150 jaar bestaat en zich door die tijd heen heeft ontwikkeld. En belangrijk is dat het jongerenwerk gepositioneerd is in de vrije tijd van jongeren. Dus jongerenwerkers zijn actief in het domein van de vrije tijd, naast dat je het domein van het gezin hebt en het domein van het school. Ze zoeken jongeren dus op plekken waar ze zijn in hun eigen leefwereld. Ze zijn op straat, bij winkelcentra, in jongerencentra. Op allerlei plekken waar jongeren zijn, zijn ook vaak jongerenwerkers te vinden. En dat is sinds kort ook steeds meer op scholen, op VO-scholen, zie je ook steeds meer jongerenwerkers in de pausers op de schoolplein rondlopen. En de primaire doelgroep van het jongerenwerk zijn jongeren die opgroeien in kwetsbare situaties. Dus dat zijn jongeren die vaak niet te steun of de mogelijkheden middelen hebben om zich in volle potentie te kunnen ontwikkelen. En dat is de doelgroep waar het jongerenwerk zich op richt. En waar dus een aanbod voor jongeren is te vinden in de wijk. En het wordt uitgevoerd door beroepskrachten die vaak ook een opleiding kunnen volgen op de HBO's, de opleidingsociaalwerk of de MBO's. Naast professioneel jongerenwerk is het goed om te weten dat er ook wel vrijwillig jeugdwerk bestaat en dat jongerenwerkers die als professioneel jongerenwerken werken, vaak ook samenwerken met heel veel vrijwilligers in het jongerenwerk. En tot slot de inzet van het jongerenwerk is altijd bij te dragen aan de persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie van jongeren. En onder andere het onderzoek waar ik afgelopen jaren mee bezig ben geweest samen met heel veel praktijkpartners, hebben we ook steeds meer inzicht in dat het jongerenwerk dus een bijdrage levert aan een vrij brede groep van jongeren die opgroeien in kwetsbare situaties. Een aanleiding van dit onderzoek, dus van wat is nou erbij, de betekenis eigenlijk van jongerenwerk voor jongeren die in specialistische jeugdzorg zitten, is voornamelijk natuurlijk ook de financiële druk en de toenemende wachtlijsten van jongeren in de jeugdzorg. Nou, dat is bij jullie wel bekend, dus er is natuurlijk ook veel over te lezen in het nieuws, de jeugdzorg staat onder druk. Niet alleen omdat meer jongeren problemen ontwikkelen waarom en daardoor jeugdzorg nodig hebben maar dat we ook zien dat als jongeren eenmaal in de hulp zitten soms ook lang afhankelijk blijven van de hulpverlening. Dus dat de uitstroom van zorg lastig is en dat heeft er ook vooral mee te maken dat vaak een steunend sociaal netwerk ontbreekt voor jongeren. En we weten uit steeds meer onderzoek dat eigenlijk belangrijk is dat jongeren een steunend netwerk om zich heen hebben, informele steunbronnen. Want die steunbronnen hebben positieve invloed op de gezondheid, het welzijn en het volhouden van positief gedrag van jongeren. Dus dat was voor ons belangrijke aanleiding om eens te kijken van ja, wat is nou de betekenis dan van het jongerenwerk in de wijk, dicht bij de jongeren, voor jongeren die, zeg maar, al in jeugdzorg zitten. Want we weten ook dat jongeren die in het jongerenwerk komen dat zijn ook jongeren die jeugdzorg ontvangen. En zou het jongerenwerk daarmee dus ook verantwoorden alternatieve kunnen bieden om de uitstroom uit te zorgen, ook verantwoord, ja, zo verantwoord mogelijk te maken? Nou, dus onderzoeksvraag voor dit onderzoek was eigenlijk op welke manier kan het jongerenwerk van betekenis zijn voor de persoonlijke ontwikkeling, het herstel en versterking van de maatschappelijke participatie van jongeren. We hebben specifiek gekeken naar 16-plus jongeren. Die specialistische jeugdhulp ontvangen. En dat specialistische jeugdhulp, dat kan in de GGZ, hulp zijn, verslavingszorg waar we vandaag vooral de nadruk opleggen. Pleegzorg, reclassering. En we hebben wat verkenend onderzoek gedaan omdat we er ook nog niet zoveel over wist. Dus we hebben vooral gesprekken gedaan met jongeren die dus specialistische jeugdhulp krijgen en daarnaast in het jongerenwerk komen met jongerenwerkers en met jeugdhulpverleners. En voorkeur was om eigenlijk te kijken van dat die drie verschillende respondenten, zeg maar, ook elkaar weer kenden. En dat hebben we in verschillende gemeenten bekeken. Nou, dat heeft geresulteerd eigenlijk in een overzicht van eigenlijk 5 groeikansen of ontwikkeld mogelijkheden dat we zien dat het jongerenwerk biedt aan deze jongeren. Die wil ik graag even wat je doornemen kort. Ten eerste is dat we zien dat het jongerenwerk, of jongerenwerkers met name worden deze jongeren toegankelijke gesprekspartners zijn. Want ik net al zei ze zoeken jongeren op in hun levenwereld, laagdrempelig, informeel dus ze maken heel makkelijk contact. En door dat contact en die relatie die ze dan opbouwen komen daar vaak gesprekjes over en gaan jongeren ook hun problemen of zorgen op een gegeven moment delen. En daarmee is het jongerenwerk een belangrijke ja, ook een serieuze gesprekspartner vaak voor jongeren om het te hebben over die problemen en kan het jongerenwerk jongeren ook op die manier toeleiden en motiveren om daarbij hulp te zoeken en ook ontvankelijk te maken voor hulp. Zijn vaak ook jongeren bij die veel weerstand hebben om naar hulp te gaan, hulp te zoeken. Dus daarin is het jongerenwerk een belangrijke partner om die brug naar hulp te vinden. De tweede zien we dat het jongerenwerk voor deze jongeren een omgeving biedt waar zij sociale contacten vinden kunnen opbouwen met name voor jongeren die of in een isolement zitten of bijvoorbeeld een tijdje ergens in een kliniek hebben gezeten een tijdje uit de wijk zijn geweest en weer terugkomen dat het jongerenwerk voor deze jongeren vooral een plek kan zijn waar ze nieuwe vrienden kunnen maken waar ze lol kunnen hebben leuke dingen kunnen doen maar ook waar ook ruimte is om over hun kwetsbaarheden te praten. Dan heb ik eigenlijk een citaartje ook even bijgezet waarin de jongeren vertelt dat die eerder naar een kliniek ook is geweest dus dat daar ook werd gehamerd op bepaalde deel te nemen aan bepaalde praatgroepen daar niet zo enthousiast van werd maar dat juist het jongerenwerk die groep waar die daarin is gekomen een plek is waar die zich heel comfortabel voelt gewoon een fijne plek is om te zijn en dat horen van meer jongeren dat jongeren daar de herkenning en dat de jongeren waar vinden. Derde zien we dat het jongerenwerk voor die jongeren een omgeving is voor zelfversterking dat ze ook kunnen kijken van waarin interesses richt dingen doen die ze leuk vinden met nieuwe dingen in aanmerking komen nieuwe mensen leren kennen en dat het jongerenwerk is natuurlijk een heel erg ontwikkelingsgericht en is niet zo gefocust op de problemen die er zijn maar vooral de kansen en de mogelijkheden ook zijn en daarmee aan de slag te gaan dat de wiet ook voor jongeren echt een plek waarin ze zichzelf weer verder kunnen ontwikkelen ten vierde zien we dat het jongerenwerk een omgeving is waar ze hun maatschappelijke participatie kunnen vergroten ook als ze daar kunnen oefenen met nieuwe verantwoordelijkheden aangaan en juist jongeren die alweer wat verder zijn nieuwe verantwoordelijkheden aandurven gaan dat ze dat kunnen daarmee kunnen oefenen in bijvoorbeeld een jongerencentrum door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk te doen en daarmee eigenlijk aan de opmaartje kunnen zijn om ook weer te beginnen met een opleiding bijvoorbeeld of werk te vinden en de laatste is dat we zien dat het een brug naar zelfstandigheid is en dat gaat er eigenlijk over van als jongeren ook eenmaal zorg kunnen minder kan worden kan worden afgeschaald zelf weer hun zaken moeten gaan regelen als ze een plek hebben dichtbij laagdrempelig waar ze even kunnen binnenstappen waar ze mensen kunnen vinden waar ze dingen aan kunnen vragen als het even tegen zit als ze even een moeilijke keuze moeten maken dat er een plek is waar ze die steun kunnen vragen om de dingen zelf te doen de eigen verantwoordelijkheid te pakken en we hebben ook nog een citaartje bij ik ging daar gewoon naartoe om dus te kijken omdat ik net terugkwam uit de kliniek en ik heel veel nieuwe dingen moest gaan opbouwen en ik vind het heel fijn als je een plek hebt waar je die steun en die support even kan vinden ik heb een aantal punten van wat wordt er nou ervaren als betekenisvol dus wat geven vooral jongeren ook aan wat ze daarin fijn vinden die plek in dat jongerenwerk dat is de eerste dus die aansluiting bij de leefwereld en ontwikkeld behoefte daar ben ik net al wat over gezegd dus dat die jongerenwerkers toch heel erg kijken van waar hebben de jongeren zelf behoefte aan wat willen ze leren, wat zijn de kansen de nabijheid die ze daar vinden dus eigenlijk ook de persoonlijke herkenning in andere persoonlijke overeenkomst in het contact met anderen dat kan zijn de jongerenwerken maar dat kan ook zijn met andere jongeren die daar komen dus die herkenning en herkenning in de omgang met Peers het is laagdremplig toegankelijk wat het makkelijk maakt om daar te zijn te komen, dingen te delen en wat professionals eigenlijk aangeven jongerenwerkers en jeugdzorgprofessionals is dat die afstemming tussen professionals ook heel erg belangrijk is die samenwerking erin ja, in hoeverre als ze elkaar weten te vinden en korte lijntjes met elkaar hebben kunnen afstemmen in hoe ze jongeren de ontwikkeld kansen kunnen bieden de steunbronnen eigenlijk om de jongeren heen kunnen vergroten via die plek in het jongerenwerk om een zorgprofessional ook te zijn van daarom kan ik het iets lotlaten heb ik iets minder minder contact met de jongeren maar wel dat korte lijntje van als het dreig mis te gaan of als het nodig is dan ben ik daar en we zien tegelijkertijd ook dat daar nog veel te winnen is als het gaat over de samenwerking tussen professionals dus tussen zorg en welzijn volgens mij ben ik er oh, je hebt ook nog 2 sitaartjes bij even te zien mijn laatste cheat hier is nog even wat meer over het electoraat waar ik voor werk dus wat gericht is op versterking van het jongerenwerk en partners die daarbij betrokken zijn dankjewel, vind ik goed in de tijd ja, fantastisch goed in de tijd, dankjewel Jolanda voor deze mooie inleiding dank even tijd voor echt feitelijke vragen we willen even discussie vragen maar iets wat onduidelijk was of wat iemand niet helemaal begrepen heeft dan hebben we daar even tijd voor dus dat kunt u dan in de chat nog typen en dan gaan we de discussie pas ook na de 2 andere sprekers doen ik heb al één vraag beantwoord dieken dat de presentaties inderdaad beschikbaar gesteld worden want het was gelijk een vraag die kwam heel goed te minstens, daar ga ik vanuit ja, de presentaties beschikbaar worden gesteld ik zie geen verduidelijkingsvragen in de chat verschijnen het was ook een heel duidelijk verhaal dus dan wil ik graag het woord geven aan Katie Eppenhof, jij bent jongerenwerker had jij een presentatie of die gaat niet door bij Renewed het bent jongerenwerker die werkt in Tilburg in de Wijk Reeshof daar ga jij ons in meenemen je bent daar jongerenwerker ik heb begrepen dat je ook ervaringskennis hebt dat je dat ook heel goed kan gebruiken in dit werk ik wil jou graag het woord geven om ook dat perspectief van de jongerenwerker op het thema van vanmiddag te toetelichten dankjewel ik verstaan nog hoi, ik ben dus Katie jongerenwerk in Tilburg waarbij ik dan ook echt jongerenwerker ben in de Reeshof ik focus op allerlei dingen ik kom jongeren tegen met verhalen op allerlei leefgebieden en thema's maar vandaag wil ik jullie meenemen in een aantal voorbeelden van mijn werk waarbij ik een verdeling heb gemaakt in laagdrempelige hulp langdurig en verbinding ik ben nu 10 jaar jongerenwerker waarvan ik 5 jaar geleden schooling tot ervaringskennis heb gedaan als jullie daar iets over willen weten mag je maar alles vragen ik heb geen presentatie gemaakt dus ik kan helaas ook niet gestuurd worden maar ik denk dat dat ook niet nodig is als het voorbeelden betreft als het gaat om laagdrempligheid als jongerenwerker ben ik dagelijks in de wijk te vinden dat houdt in ontmoetingsplekken waar jongeren komen in het jongerencentrum en bewoner op school ik kom eigenlijk op alle plekken waar ik ook jongeren tegen kan komen even een voorbeeld ik kom bij een middelbare school kom ik elke week en er stonden jongeren voor de deur een sigaretje te roken ik ben al inmiddels al even gestopt met roken dus ik zei van ga je niet stoppen dat is toch onbetaalbaar in deze tijd en we kregen een heel gesprek over die sigaretten vervolgens zeiden jullie ook wel eens jointjes roken dus kijk echt zo van moeten we dit vertellen uiteindelijk vertel ze me dit en we kregen een heel gesprek over of ze thuis mochten blowen dat ze dit op straat deden en vanuit deze eigenlijk vanuit goede dag kregen we een heel gesprek over is het nou goed om thuis te blowen of kun je je beter gewoon in de wijk blowen als je ouders het oké vinden is dat eigenlijk goed of slecht zou je dan meer blowen of juist minder eigenlijk vanuit heel laagdremplig insteken kregen we hele gesprekken met jongeren over een middelige bruik in een andere gebied waar ik werk heb gingen wij ook regelmatig met een ervaringskundige de wijk in ik weet nog wel dat de jongeren die vonden altijd zo leuk en die was dan in hun hoofd honderd keer erger dan dat zij ooit zouden worden maar ze durven daarom dat het een ervaringskundige was wel ook alle vragen te stellen dus die je niet zo snel thuis en je ouders vraagt of aan een hulpverlenen of op school omdat je bang bent wat dader gevolg voor zijn dus ik vond dat wel echt een hele fijne samenwerking deden we soms gewoon op straat maar we namen ook wel eens een bus mee, ze hadden mensen al in de bus en ja dat ging eigenlijk gewoon heel erg vanzelf ik denk dat die laagdremplig hij nodig is om het vertrouwen met jongeren op te bouwen om ook echt dit soort onderwerp te bespreken en we schrok nu aan daarna zal ik gaan naar verbindend bij diezelfde groepen als die wij op straat tegen kwamen kwam uiteindelijk het gesprek over excetiegebruik laat je drugspellers testen en wat je vaak hoort bij jongeren is dat ze zeggen ja die dealer heeft dan gewoon geprobeerd of mijn vriend die heeft het getest en ik kan het wel hebben en ze weten dan vaak niet dat er een testservice is en wij hebben een soort uitje van gemaakt en we hebben allemaal een testservice en hebben we de samenwerking gezorgd met de verslamingszorg ook voor jongeren om daar eens naartoe te gaan dat die drempel verlaagd is van oh het is eigenlijk best wel simpel om te gaan ik denk dat dat wel een heel toffe stap is geweest daarnaast als ik het heb over verbinding dan vind ik het ook heel tof dat je ziet dat wij dat jongeren elkaar echt ontmoeten er worden echt vriendschappen gecreëerd bij ons en ik denk dat door de focus we niet alleen maar bezig zijn met het probleem van jongeren je jongeren ook echt in hun kracht kunt zetten dus waar ze misschien in de zorg vanuit hun hulpvraag moeten praten gaan wij juist kijken van waar ben je nou goed in en al is dat dat ze een keer meehelpen met de ruimte klaarzetten of ja, het kan van alles zijn ik ben vanmiddag toevallig eventueel naar de supermarkt gegaan en je zou kunnen denken dat doe je de jongeren ruimte dicht stel je voor dat de playstation verdwijnt maar ik dacht nee, ik zeg jongens wie is er de baas ik ga even naar het jongerencentrum naar het jumbo, ik ben zo terug en dat is een stukje vertrouwen wat je geeft want voor hen nou echt ja, het is zo iets kleins maar kan zoveel doen juist in die positieve kant stimuleren en eigenlijk de talenten van die jongeren en daar is het tof dat je zo kunt zien goeie daarnaast het verbinden van mensen in de wijk vanuit het jongerenwerk heb ik de kans gehad om in Helvoort een dorp hier dichtbij een groep mensen te ontmoeten en aan elkaar te verbinden daar zaten twee jongens in die zelfverslaafd zijn geweest die heel graag iets voor jongeren wouden betekenen er zat een moeder in die zo'n helaas is verloren ook door middelen gebruik dat de moeder in waarvan haar zo'n verslaafd was geweest eigenlijk een mix van bewoners en ook mensen die het begonnen heel belangrijk thema vonden die dachten wij gaan iets doen voor de jongeren in ons dorp en ik denk dat dat ook ja, dat is echt sowieso die groep met elkaar verbinden en die kunnen faciliteren was eigenlijk al bijzonder en die verhalen waren al ja, heel veel waard het feit dat je dan ook echt nog iets voor het dorp kan doen voor jongeren kan doen er kwamen echt honderd auto's op af terwijl als partners in de wijk iets organiseren dan is het veel moeilijker om iedereen te stimuleren maar kwam iemand uit het dorp vertellen daar is natuurlijk voor zo'n dorp veel interessanter als dat wij daar uren staan te kletsen dus dat was wel heel erg mooi om te zien ook zag ze dat andere dorp bedacht hebben wij ook nog niet iemand in de buurt die verslaafd is die iets wil vertellen dat is wel uiteindelijk verder gaan lopen en dat jongeren zeiden als al die ouders dan komen de jongeren om die uit te nodigen en ik zag in verschillende dorp dat er dus verschillende dingen georganiseerd werden echt vanuit de wijk en ik denk dat daar een kracht is ik denk dat we daar elkaar nog veel meer in kunnen vinden en dat dat iets echt onwijs moois is even kijken ik kan echt uren vertellen over mijn werk we hebben helemaal de tijdniveau langdurig wat ik denk hoe ik een kracht is van het jongerenwerk wij kennen jongeren soms al vanaf op de basis geholzitten gelukkig kom ik weinig verslaafde kinderen tegen in groep 8 maar je leert je jongeren al heel snel kennen waardoor als ze dus later met middelen in aanraking komen niet onbekend zijn en ik heb één jongeren waar ik heel graag iets over wil vertellen ik ben aan mijn ik denk al 7 jaar geleden heb ik hem ontmoet en toen was hij nog beginnend blower en toen ga je niet meer sporten en gaat het slecht op de school nee, ik heb dat niet want ik kan gewoon lekker joint-stroke en dat heeft niet zoveel effect op mij ik kwam die jongeren bijna dagelijks tegen in het werk na school was eigenlijk zijn vaste plek rondom het jongerencentrum heen had daar ook al zijn vrienden en langzamerhand merkte je dat de school slechter ging het sport het gebeurt waarbij ik soms een beetje de moeder uit ging en zei van nee, dat moet je allemaal niet doen maar de andere kant ook van waarom doe je het dan en daar een heel laag trempelig gesprek over had soms dan ben ik de slavingszorg mee maar ik dacht ja, ik heb geen problemen het valt allemaal mee 3 jaar overheen gegaan ik zei ja, mijn opleiding lukt niet baan lukt niet uiteindelijk kwam de ouders ook steeds meer in beeld van hey, kun jij onze zoon hier richting die kliniek sturen daar gaat natuurlijk niet zo makkelijk hoe ze echt aan het toe zijn uiteindelijk zelf met de vraag gekomen dat ik naar de kliniek gegaan binnen één dag was hij terug daarna nog een keer naar de kliniek gegaan binnen één dag was hij weer terug en uiteindelijk zijn derde poging die die ook deed omdat hij bij het jongerenwerk aankom en zei van ja zie je, dat werkt niet, dat heeft helemaal geen zin toch weer gemotiveerd om die kant op te gaan uiteindelijk kwam hij terug en zei die was een heel succesvol traject geweest hij is super trots op hem kwam hij terug en toen dacht hij ja, en nu waar ga ik nu heen waar zijn mijn vrienden hoe kom ik aan een bosje nieuwe mensen die heb ik toch helemaal niet en wat ik heel mooi vond aan hem is dat hij uiteindelijk van weet je kan ik dan niet bij het jongerenwerk iets doen ofzo en ik dacht ja wat dan, wat heb je zin in, wat lijkt je leuk dan zijn we eigenlijk samen gaan ontdekken van hey, wat zou hij nou kunnen doen het jongerenwerk was echt helemaal niks voor hem maar hij had wel bedacht dat hij toch iets anders zou gaan doen en het op tijd komen het ergens überhaupt met mensen te sprek aan gaan waren dingen die eigenlijk niet meer zo goed ging en die oefenen die dan bij ons zodat als hij dan weer ging solliciteren dat hij dan met een goed gevoel kon doen en dat is wel iets wat ik ja, wat ik wel heel tof vind omdat je er langdurige contact kunt hebben dat je ook een langdurig proces aan kunt gaan en het is niet zo dat we alle jongeren jaren lang zien maar ze weten wel altijd van oh ja, als ik een keer iets heb kan ik wel even een keer aankloppen want Katie werkt in een race dan kun je gewoon zo binnenlopen ik denk dat die langdurigheid wel verzorgt dat jongeren hun plek makkelijk weten te vinden even te spieken geen idee hoe lang ik aan het praten ben mag je nog even? ja, mag je nog even over de samenwerking met de zorg kun je daar nog iets hebben zeggen ja, samenwerking met de zorg ja, ik denk dat dat nog wel iets is waar we echt nog iets in kunnen behalen ik heb natuurlijk super mooie voorbeelden waarin we met de verslagingszorg hebben samengewerkt de test-service of een evangesis kunnen gaan met de wijk maar ik denk dat we daar nog veel meer in zouden kunnen doen ik heb bij deze jongeren die uit kliniek kwam bijvoorbeeld geen contact vanuit de kliniek geen contact opgezocht maar ik denk dat we nog veel meer jongeren hebben in de wijk die echt bij de zorg komen die het ook wel fijn zouden vinden om in de wijk waar hun wonen een plek te hebben waar ze zomaar binnen kunnen lopen en eigenlijk is het best wel spannend om ergens binnen te lopen en het zou super tof zijn als de zorg wat vaak is en dan is er geen jongerenwerk bij jou in de wijk zullen we daar dan dus samen naartoe gaan komen we bij onze potje poelen en dan weten jongeren ook gelijk oh, dit is er ook ik denk dat we daar nog veel meer elkaar in zouden kunnen vinden want een jongerenwerk een jongeren hoeft niet meteen bij het jongerenwerk een hele activiteit te komen doen en we weten dat het er is en dat het zit op het winkelcentrum of op een andere locatie waar ze regelmatig voorbij lopen kan gewoon al net een iets lagere drempel zijn als weer aanmelden bij de verhulpverlening of weer naar de dokter gaan om te zeggen dat je een probleem hebt en ik denk dat het kijken naar je talenten ook iets is wat mensen gewoon graag nodig hebben ook om de kansen te voelen dat ze weer echt aan de weg kunnen timmeren en mee kunnen gaan in de maatschappij eigenlijk ik denk dat iedereen gewoon graag mee wil doen en ja als je verslaafd bent geweest en je hebt daar echt de heftige behulp voor gehad ik kan me voorstellen, ook vanuit mijn eigen ervaring dat je dan denkt van oh ja ik ben niks meer waard of ik kan helemaal niks meer en ik heb alleen maar problemen wie wil mij nou nog ergens in een baan of een opleiding moeten we ergens aan beginnen heel veel twijfel schaamten en we zien iedereen gewoon iedereen is gewoon gelijk ja, gewoon vanuit hun kracht ik denk dat dan wel iets heel erg moois is aan het jongerenwerk ja, leukste baan iedres dus dat mag natuurlijk nee, maar dan ja het is echt wel, je hebt de ruimte om iedereen vanuit zijn kracht te kunnen bekijken en dat is wel iets wat ik echt heel waardevol vind dank, dankjewel Katie voor deze ook enthousiaste introductie van jouw werk en ik denk dat er ook genoeg vragen naar jouw toekomen ook over wat je verteld hebt ik zag in ieder geval wel een paar vragen in de chat die bewaar ik even, want dat zijn toch echt discussiefragen dat is ja, dat zijn Rijnier en Greken, dus ik heb jullie gelezen bewaren jullie vragen even want ik wil nu graag het woord geven aan Hendrik Hendrik Hartefeld, voorzitter van het zwarte gat de stichting voor klienten en hun naast in de verslavingszorg jij bent daar ook zelf ervaringsdeskundigen van daaruit zit je in die rol en jij gaat ons denk ik ook iets vertellen over hoe je nou als stichting het zwarte gat ook bij kunt dragen aan beleid en zorgontwikkeling en de invloed van ervaringskennis daarin aan jou het hoort Hendrik ok, heel graag ik heb ook een presentatie en dan alsjeblieft ik wacht even doorklikken dan heb ik het gewoon doorklikken ok die heb je wel ook, slaag hem even ja, nog een jaar dat ben ik dus en zoals u ziet ook als je wat ouder bent wil je blijven meedoen in de maatschappij het was 2005 dat ik een opname in de kliniek heb ervaren daarna de keuze had van wat nu verder en ik heb dus gestort op bijvoorbeeld lichtwoorden van een klienteraad en ik vond direct de contact met de klienten leuk, leerzaam soms ook verdrietig want er gebeurt natuurlijk van alles in zo'n kliniek of daar buiten maar wat ik bij voorbeeld erg belangrijk vond was dat er ook invloed op beleidsniveau kwam want het was op een gegeven moment en dat zal ik u dan vertellen een wet die klienten het recht gaf om mee te praten en wij zaten daar dan aan tafel en dan praten we over dat het eten niet beviel wanneer we een afdelingbezoek hadden gebracht en dat is natuurlijk een vervelende situatie eten binnenkomt is zeer belangrijk en dat moet natuurlijk dan ook goed smaken maar wat ik belangrijker vind, is dat we niet daar telkens op terug hoeven te komen want het kwam meer rekenen dan terug in al die tijd, maar dat we met de directeur contact hebben en dat daar aan de orde stellen en dat daar regelen zodat je al vroeg invloed hebt en mensen zaken kunnen bieden zoals eigenlijk verlangt worden je kunt ook zien dat ik dus nog wat meer werk ben gaan doen bij je mind het landenplattform voor prichtige gezondheid daar is de stichting zwartgap aangehaakt mind is niet door spekt van de zaken aangaan de verslaving dus daar hebben we ons hart voor gemaakt en sinds een jaar hebben ze het nu ook dat opgepakt en wil ze ook dat dat in de vezels van de organisatie kan zeg maar worden gevoeld en ook bij vragenstukken telkens wordt meegenomen en de als laatste activiteit die ze voorzitter van verslaafd kunnen in Nederland en daarin zal ik u zo dadelijk wat meer over vertellen ja ik richt me dus in deze presentatie wat op het ontstaan van ervaringstechskundigheid het ontstaan van stichting het zwartgap maar kom daarbij zeker ook in het sociaal domain terecht zoals ik net ook aangaf en het jongere werk laat ik ook niet zeg maar buitenkijf de WMCZ dat is de wet waar ik net over sprak wetmediazegenschap kliëntenzorginstellingen daarvoor ja, stond de dokter nog op mijn voetstuk en de kliënt of patiënt die had zo iets van oh help mij toch u weet het beter maar in die tijd waren er wat veranderingen gaande meer een man piek zit een man sipatie zeg maar die plaats vond en men wilde meespreken en daar werd dus inhoud aangegeven door deze wet dat was zelfs zo dat de unit wet aan advies kon worden gegeven op een aantal vraagstukken sommige punten die konden instellingen meer leggen andere die waren te beantwoorden en konden nee op worden gegeven maar dan kon je naar een college om een uitspraak te laten doen die dan ook dingend was en daar is dus goed gebruik van gemaakt die wmcz die kwam dus uit de lucht vallen nou ja uit de lucht vallen werd in het vallen niet zomaar uit de lucht daar doet men nog wel eens een tijdje over dat maakt we het hele dagen ook nog wel mee maar daar moet je je rol als kliënt en kliëntenraad in gaan pakken het spel weten te spelen en een bestuurder die moet er dan ook mee om beter te gaan sommige vinden je een lastpost andere vinden het fantastisch dat je daarin participeert en zaken aandraagt een ontdekkingse reis ik heb al eens een bestuurder gezegd van soms denk ik dat ik een engantje op mijn schouder heb en op een andere moment denk ik dat ik een tekkool in mijn kuit heb hangen dus zo verschillend kan het zijn in die periode van het ontstaan van de wmcz of nettingwerking stellen waar een aantal mensen die het belangrijk vonden dat dat goed van de grond kwam en die informeren ook bij kliëntenraaden en die verdiepten zich daar verder in en kwamen tot de conclusie van je kunt dit als zelfstandige kliëntenraad uitvoeren maar er zijn vele kliëntenraaden en wij beperken ons tot de verslavingszorg en als we die kliëntenraaden nu bij elkaar laten komen dan kunnen we krachten bundelen kunnen we workshops houden kunnen we elkaar informeren van hoe zaken bij de ene instelling loopt of bij een andere instelling en waren dat weekenden die zeer inspirerend waren en van vrijdagmiddag tot de zondagmiddag duurde en zo'n 100 man maximaal aanwezig troffen het is ook een kennisnetwerk er werd dus ook echt een verdieptingsslag gemaakt niet dat je vanuit de koude grond met zaken zegt maar komen aankomen ook al zijn dat soms hele waardevolle instrumenten maar er werd dus ook echt verdiept in wat onderzoek en wat voor effect heeft bepaalde behandeling enzovoorts meer verder werden de thema dagen georganiseerd en daarin werd dan een bepaald onderwerp uitgekozen en dat onderwerp dat kan worden bijgewand voor een idiot die daar die idee had het is een stichting en de stichting heeft zowel een algemeen stuur als een dagelijksbestuur en in oorsprong is die opgericht vanuit de cliënteraden inmiddels zijn de statuten dusdanig aangepast dat ook van buiten cliënteraden mensen kunnen deelnemen dus kijk ook even van harte welkom want er steen steeds minder cliënteraden wat er ervaring is is dat veel fuzies hebben plaatsgevonden en dat de cliënteraden niet zo goed bemensd meer zijn dat is niet omdat het droog werk is maar mensen willen graag hun activiteiten zo ontplooien dat ze anderen helpen net keet die horen vertellen hoe enthousiaster is met hun jongeren direct contact en dat zien wij dus ook bij de instellingen die bieden ook hun gelegenheid om te groeien en die kiezen dan vaak eerder voor dat groeitraject dan bij te dragen aan een cliënteraad daar is nog te behalen in 2008 opgericht stichting het zwarte gat en ja, stichting het zwarte gat ik kijk ook wel graag naar de sterren en kijk naar afleveringen van de britse professor Brian Cox die alles van het hell weet maar wat is het zwarte gat wat je ervaart wanneer je uit de kliniek komt want als je een behandeling hebt gehad dan was dat gericht op een medele of andere soort verslaving en dan werd je met ontslag gestuurd of je vond dan plaats en dan ging je weer naar huis en we waren legio partijen die je kunnen ondersteunen maar mensen zijn niet altijd evenvindingrijk om die te vinden en de meeste vielen dus vaak terug in een zwarte gat mensen die alcohol verslaafd zijn die worden voortdurend met niet alleen reclames maar als ze boodschappen doen staat ook overal het een en ander te pakken dus dat zijn lastige momenten en vandaar dat we de naam Stichting het zwarte gat hebben gekozen vaak hebben we ook doorgekregen van het klinkt wat negatief maar er is er ook wel eentje die blijft hangen dus vandaar dat we die ook aangehouden u ziet een foto waarbij een handvest van Maastricht wordt ondertekend want gedurende al die jaren daarvoor werd er met directeuren gesproken over de inzet van ervaringsteenskundigheid dat vonden we een belangrijk belangrijk item en dat daar ook werd mee geëxperimenteerd in 2010 kwam het zover dat er dus een afrekomst werd getekend dat bij de aangesloten instellingen hoeven tuinen konden worden uitgevoerd en daarmee ging men vervolgens aan de slag hoeveel slides heb jij nog geen blik ik schiet op ja ik schiet op op een gegeven moment een handvest van Maastricht wat we daar dus belangrijk invinden is dat herstel een interweerproces is dat door behandeling kan worden ondersteund het gericht is op maatschappelijk herstel en kwaliteit van leven en verrijs de samenwerking van verslavingszorg met andere instellingen en met andere instellingen die dus buiten in maatschappelijk veld bestaan een ervaaringskennis is de derde bron van kennis en gelijkwaardig aan twee andere kennisbronnen professionele kennis en weedschappelijk kennis bij de introductie van deze trontosorcelon werd dat wel duidelijk aangegeven dat is inmiddels volledig omarmd maar in die tijd was dat nog ja iets van moedendhoud achtraak was dus opzetten van proeftuinen dat hebben we ook gemonitoord in 2014 liggen we op koers wat je ziet is dat ook zoiets dan nieuw is en dat dat aan elkaar ja zeg maar of langs elkaar kan schuren professionals die iets hebben van wat moet hij even aankundigen gaat hij m'n baantje in pikken en een ervaar deskundige die denkt van nu hebben wij het voor te zeggen en wij gaan wij de zaak op z'n kop gooien die waren er ook en allengs zijn er dus proeftuinen ontwikkeld sommige die zijn dus noem het gevaald andere die zijn goed doorstaan we hebben in 2015 nog eens daarnaar gekeken en in 2020 zo van hoe staat het er nu mee en wat er toen bleek was dat elke instelling die is aangesloten bij verslavenskunde Nederland die heeft in meer of minder maten zeker ervaring deskundigendienst probeert ook daarvoor leertrajecten uit te zetten en niet alleen dus als vrijwilliger maar ook als betaalde kracht ik zal opschieten het is al wel over de tijd hier ok wat we vervolgens zijn gaan doen is dus proberen op de leidsniveau zo hoog mogelijk invloed uit te oefenen bij de zorgstandaarden en de generieke modules onderzoek bij zorginstitut Nederland naar effectieve tijd van verslavingszorg alcohol, opiate en niet opioïde drugs en nog wat meer we hebben bijdrage in de alle vertegenwoordigingen gebaseerd uitgrokspunt van herstel met accent op maatschappelijk herstel en herhaling, eigen regie shared decision making hoop en zinggeving die vinden wij zeer belangrijk dat die worden ingezet een persoonlijk herstelplan en daarbij heb je een dilemma van de verbinding van de zorgverzekeringsvet en de wet maatschappelijk ondersteuning en dan vooral in de zin van de financiering en daar zal wat jongeren werk ook wel last van hebben zeker als we met andere partijen van doen heeft want niet elke partij die is zo medewerkend dat ze schotten zeg maar wegdemen en een mooie lijn van maken om een persoon een goede weg naar een toekomst te bieden ervaring, ervaar, zijn kunst en deskundigheid ook al hun genoemd en dan in heel klein geschreven verslaans kunnen Nederland een groep die inmiddels een aantal jaren bestaat en waar de uitgangspunten of een van de uitgangspunten is dat er 3 partieten wordt gewerkt dat is weer met zeg maar wetenschap professionals ervaringskennens en dat binnen zowel het bestuur de programma lijnen, kennisknopunten en werkgroep en daar net voor deze zeg maar zorgselon praten we hadden we het al gelijk over de programma lijn jeugdverslavingzorg want ja afgelopen jaren waren die behoorlijk in het nieuws verslavingen van jeugdigen en door de financieringsproblematiek waar je daar niet altijd ook plaatsen voor en daar wordt nu ook hard aangewerkt om daar dus wel mensen te kunnen helpen we zijn dus verbonden aan mind een mind is de gesprekspartner voor mensen in de GGZ verslavingzorg valt daar ook onder ja ik zal even doorklikken we hebben vast de overlegpartners de Nederlandse vereniging van psychiatrie, de seksieverslaving psychiatrie de vereniging van verslavingsgeneestkundigen aqua daar waren de zorgstandaarden en generieke modules worden ondergebracht en ook worden uitgezet om te worden ontwikkeld de Nederlandse GGZ waren de netwerkgezondere leerstel en verslaving en Trimbos waar ik me zelf persoonlijk tamelijk voor heb ingezet is het doodmijn van kinderen van ouders met een verslaving vanwege de tijd ga ik even door ik deelname aan opzet en uitvoering van onderzoek in samenwerking met Transo Tilburg, Ivo Nispa, Park, Aja allemaal kenniscentra waar projecten worden geboren en tegenwoordig kom je bijna niet meer voor een subsidie in aanmerking als je geen erfaristiskundigheid erin brengt en waar we zomaar hebben gewerkt en nu ook aan het werken zijn daarvan is de eerste het meest belangrijke de richting van de voorgesprekers naar herster ondersteundere systeem in de verslavingzorg en maatschappij en ontwerponderzoek voor praktijkverbetering dat wordt nu pas opgepakt en wordt in drie steden onderzocht en juist met de bedoeling om te kijken wat er goed gaat waar het minder goed gaat en we willen die schotten weg en we willen dat de financiële systeemen ook veilig in elkaar passen of dat er gewoon een pot geld wordt geformeerd waaruit het geput kan worden en uiteraard wel verantwoordelijkheid over wordt afgedragen verantwoording een recovery-path hebben we aan meegedaan het is gewoon een rijtje met die aan de orde zijn geweest binnen het zwart gehad werken we ook aan intervisie want ja je hebt een groep van vrijwilligers en die doen dus allemaal mee aan wat ik daarvoor ook helemaal heb aangegeven maar dat is natuurlijk wel zo fijn dat we met elkaar de kennis en kundigheid verbreiden en verhogen en dat doen we dus middels intervisie nou ja de methode en staat erbij genoemd voor de aardigheid toekomens van zwart gehad is even een vraag wat ik daar net al zei we zijn nu op zoek naar mensen die dus niet vanuit de cliënteraad komen maar wel bijdragen willen leveren we zijn gewoon zoekenden van de vereniging en wil ik daar ook nog een zwarte gehad academy aan verbinden let's sit dat was hem en dan heb ik nog een heleboel niet gezegd ja nu we hebben nog tijd voor vragen dus dan heb je nog wat achter de hand dank je wel voor deze uitgebreide en mooie inleiding op wat het zwarte gehad allemaal doet tijd voor discussie dat staat daar ook mooi op de chat en daar kunt u vragen instellen ik zie al wat vragen binnenkomen daar staat wel een naam boven maar het zou ook fijn zijn als u even in diept van welke organisatie bent of helemaal niet een organisatie jongeren kliënt of wetenschappen of wat ever en ik probeer u ook gewoon bij uw naam te noemen als u namen daar bovenin diept helpen met het selecteren van deze vragen dus ik heb er al een paar binnen en het gaat vooral verder zet alles in de chat wat u wilt bespreken ik begin met een vraag die er al heel lang staat van Reiniën Harnveld en hij vraagt en dat is denk ik een vraag voor ofwel Jolanda of OKT hoe leeft de rookvrijige generatie en of de drugsvrijige generatie onder jongeren leeft dat wat wij als mooie slogans in beleid en volwassenen bedenken rookvrijige generatie want dat was jouw voorbeeld daar begint er mee ik denk dat rook is tegenwoordig gewoon best wel duur ik denk dat er heel veel jongeren zijn die niet willen roken en dat het een soort van nat dunne is dat er ook nog steeds een groep is die denk ik rook gewoon wat ik wel merk toen ik rookte was ik ook best jong toen kon ik gewoon een pakje betalen en in één dag oproken tegenwoordig zeg je dan kun je niet zoveel rook per dag maar dan heb je vape dat is een heel mooi stokje het ziet er heel ziek uit dan zeg je dan doen we het dag om een heel dag kijk weet je er zijn jongeren die het wel doen ik weet wel dat het verminderd is het roken onder jongeren maar de cijfers weet ik ook niet aan de hoofd als ik kijk naar het schoolplein of in ieder geval naar de middelbare school je mag natuurlijk ook niet meer roken op schoolplein dus je moet ook echt wel wat moeite doen om te roken en ik denk dat als ik kijk na het eken op school dat er al heel veel minder zijn ik heb de cijfers er niet praat maar er blijven altijd jongeren die het wel doen het zijn er zeker minder maar je ziet nu dat de daling een beetje af gaat vlakken want er blijft een harde keren over en de vraag is ja dat beeld van de slogen rookvrije generatie leeft dat onder jongeren want jij haalt toch meer het financiële argument aan ja je hebt wel eens gesprekken met jongeren daarover nee ja wel over waarom rook en vind je het lekker of eigenlijk gewoon heel erg drenkel maar het is niet echt per se gekoppeld aan campagnes nee Belanda nog iets nee ik denk dat Katie deze vraag beter kan worden vanuit haar gesprekken met jongeren mag ik nog even diken want er staat ook drugs vrije generatie en Katie had natuurlijk ook heel veel verhalen over ook het drugs gebruik, cannabis gebruik etc onder jongeren dus ik was wel inderdaad wel erin geïnteresseerd van en je hebt natuurlijk ook een heerlijk kwetsbare groep en met name het jongerenwerk komt er natuurlijk heel veel meer in contact als we het maatschappij breedkrijken dan zien we inderdaad wel wat afnemen zeg maar als het over over roken gaat drugs is een stabiliseren misschien zelfs een beetje aan het stijgen als het over cannabis gaat hoe merk jij dat dan ook bij de doelgroep waar jij dan vanavond mee te maken hebt gelukkig komen ook heel veel jongeren tegen die inderdaad gebruiken en die ook denken dat ze daar nooit gaan doen dus ja we hebben het hier nou over middel dus ik praat ook echt specifiek over beelden met jongeren die ook medelijk gebruiken en ook je hebt natuurlijk wel social media komen we veel sneller in de aanraking met allerlei verhalen over middelen gebruik ja we komen het in de wijk wel tegen maar ik merk ook wel dat het ook veel gebeurt op wat meer de huisfeestjes nou in die coronatijd hebben jongeren natuurlijk toch ook wel op sommige plekken door kunnen feesten en ik denk dat daar ook wel veel jongeren ook wel in aanraking zijn komen met middelen waar ze voorheen misschien niet mee in aanraking kwamen omdat je gewoon naar de bioscoop ging dus ik denk dat daar wel ook een rol heeft gespeeld met dat jongeren misschien andere dingen zijn tegengekomen als die ze normaal zelf zouden experimenteren het stuit je wel eens op het voorkomen verbazing of waar heb je het over als jij in zo'n gesprek zegt van nou zou je dat nou doen, dat blowen dan kan je het je schiet erop waar heb je het over ja weet je wat het is toen ik die leven had dacht ik ook ja waar kom je je aan met je praat dus het is ook een beetje mix ik denk dat de mix is tussen af en toe zeg je aan wat ben je aan me bezig en aan de andere kant ik snap dat het ook soms gewoon lekker is om even je hoofd leeg te maken en ik denk dat als je zo gesprek kunt hebben dat je dan vanzelf kunt zijn dank jij, dat zijn een paar vragen voor jou Wackety Freke die vraagt, Freke Schoenmaker kan je iets toelichten over die test-services ja die test-services doen wij niet maar op het moment dat ik kan daar zeker niet het beste over toelichten ik zag net al noven de kentron in de lijst aan die kunnen daar veel beter als ik ga gerust maar de test-services zitten hier in Tilburg en kunnen jongeren middelen laten testen om bijvoorbeeld met XT te kijken of hoeveel milligram erin zit en als je verantwoord rugs wil gebruiken voor hoeveel van kan is het aantal milligram met het aantal kilo dat je weet best goed te dozeren in de zin van dat je dan zo veilig mogelijk doet dus jongeren kunnen er daar dan heen brengen het duurt even, krijg je niet meteen de uitslag en ik moet eerlijk zeggen dat sommige jongeren zeggen ja, dat duurt me veel te lang en dan weet je wel hoe duur zo'n pilletje is dan moet ik er eentje afgeven dus ik zeg niet dat iedereen er superhappig op is om dan mee te gaan maar dat was wel een van de redenen dat we ook met jongeren daar naartoe zijn gegaan want laten we zien dat het allemaal niet zo zwaar is als ze jullie het maken kom we gaan gewoon zijn ze er na elke week braver terug gaan testen? dat denk ik niet dank je wel, ik hoop dat dat voldoende toelichting is en u kunt niet mij zien of antwoorden maar dan lees ik in de chat als u nog iets meer wil weten en zij vraagt ook en ze ook aan jou gebruiken jullie ook technieken als NLP of zelfs hypnozen? we gaan gewoon heel laag drempelig contact aan ik ben wel veel geschuld en ik heb de methodieken wel geleerd hypnozen daar ben ik helemaal niet van we gaan eigenlijk vanuit de presentie benadering gewoon de week in en we gaan het gesprek aan en ja het is ook vast wel te koppelen aan een motiverende gespreksvoering het is een veel gebruikte vorm en vooral het contact leggen het behoefte prijlen en de presentie benadering dus het vooral er zijn voor jongeren in hun leven wereldstappen negen aan mee bewegen maar ook dat je toch zoekt in het contact van is er een persoonlijk overeenkomst te vinden tussen mij en de jongeren en dat kan van alles zijn dat kan dus een verslaving zijn of gepesten zijn geweest bijvoorbeeld of vrouw zijn en daar allebei mee worsten dat kan echt van alles zijn bi-cultureel opvoeren zijn en dat gebruiken jongeren werkers ook in dat contact en dan zie je ook van dan maak je de klik soms makkelijker dan met de anderen ja en je noemt nou voorbeelden die ook nog best wel extreem zijn maar ik kan ook nog veel kleiner maken ik heb deze week origami zitten maken met jongeren van niveau-dingetjes maar jongeren heeft mij geleerd hoe ik een origami-papagei moest maken dan ja valt niet echt onder een methode maar die jongeren hadden tijd van het leven ik had een papageitje en vanuit daaruit kun je naar verder en dan wil ik ook en dat valt wel onder een methode want je gebruikt eigenlijk een creatieve werk voor hem als middel om uiteindelijk ook de gesprekjes te kunnen aangaan ja in hoeverre want dat soort metoden als NLP en hypnosus dan ga ik ook zelf niet doen verwijs je ook jongeren dan door naar GGZ instellingen die die behandeling aanbieden ik denk dat als jongeren werk het heel belangrijk is niet alleen om te focussen op de jongeren maar ook op de systeem om er omheen en ook juist de samenwerking met het netwerk te hebben we hebben ook verschillende plekken waar wij naartoe kunnen als we wel merken dat er meer nodig is en ik denk dat naast jongeren het netwerk juist heel belangrijk is we kunnen helemaal niet alles alleen we moeten samen doen ik moet even mijn bril of zet anders kan ik geen vragen hier lezen dus wat heb je dan een vraag aan jou Hendrik de naam staat er even niet bij die zegt ik weet toevallig dat je een beroepsopleiding ervaring deskundigheid hebt gedaan ik weet dat ook dat jij dat hebt gedaan wat was het nut daarvan met andere woorden is dat een goede ontwikkeling een beroepsopleiding voor ervaring deskundigheid wat houdt het in ik weet misschien iedereen weet dat niet en wat is het nut wat heeft het jou gebracht wat het mij heeft gebracht is anders denken ja dus vooral ik zeg maar leren om de client centraal te stellen en daar ook bepaalde vrijheid in te kunnen uitoefenen ze heeft de zoek hoor wat heeft het mij nou echt gebracht misschien kan je toelichten wat het verschil is met ervaring ervarings deskundigheid dezelfde ervaring hebben en die opleiding daar leer je iets te doen met die ervaring klopt er is eigenlijk een soort van 3 deling eigen ervaring ervarings kennis en ervarings deskundigheid het is een soort van trap in de zin van die heb je eigen ervaring en als je denkt dat te kunnen gaan inzetten op iemand anders dan houd je het heel beperkt op je eigen ervaring ervarings kennis dan verbreed je dat want dat deel je met andere mensen je doet de nodige stof op metode ook van het ervaringswerk om te gaan en vooral ook in zo'n opleiding is dat aan de hand en wat leuker cases naar voren een cases die ik voorbeeld herinner en nooit zal vergeten is een hele simpele presentie dat was iemand die was vooral aan het gamen daar ging een ervarings deskundigen naartoe maar die wilde geen contact met die ervaringsdeskundigen die ging niet weg maar die bleef die zat daar een uurtje mee te kijken met wat die aan het doen was en door gewoon die presentie op een gegeven moment ging die meespelen en vanaf het meespelen werd het een gesprek en raakte de zaak in werking laat ik mij voor zo zeggen dat soort metoden die leer je tijdens zo'n opleiding ik zie jou ook heel enthousiast knikken in Jolanda mooi voorbeeld van het gamen dat je dat ook met jonge werkers bijvoorbeeld ziet er zijn veel jongens namelijk jongens die met gamenbeslaving te maken hebben en dat je ziet dat ze dan op school eigenlijk vastlopen omdat jongere werkers die nu in de school werken en dan dus meekrijgen van de jongeren die komen nu in de school die komen met gamen bezig en dat die jongeren werken dan naar huis gaat de band met die moeder bijvoorbeeld opbouwd en inderdaad gewoon in die leven weer opstappen meegangamen ook vanuit zijn eigen huis samengamen dat samengamen ook een manier is de ingang is om een band op te bouwen die gesprekjes aan te gaan ik zit hier helemaal te springen toen de vraag stelte wat biedt zo'n opleiding ik ben natuurlijk als sociaal werker gewoon begonnen bij het jongerenwerk ik had mijn opleiding sociaal studies afgerond en ik ging het werk in denk het van ja mijn eigen ervaring moet ik daar nou mee ik denk dat er heel veel jongeren werken maar ook gewoon mensen in de zorg rondlopen die zelf echt de nodige ervaring hebben en daar geen deskundigheid van maken en dat is ook prima maar ik merkte juist dat ik daar iets heel graag mee wilde en misschien voelde ik ook niet de kracht ik weet zeker dat het werkt en ik merkte met jongeren ook maar richting collega's en namelijk op beleidsniveau voelde ik juist meer een beetje de zenuwen van is het wel goed genoeg en ik weet ook dat de collega van mij zei ja suicidaal 12 jaar hoe kan dat nou daar kan ik me niks maar voorstellen en voordat ik die opleiding had gedaan dan zei ik ja nou ik wel en nu door die opleiding heb ik wel ook gewoon weet ik dat ik mensen er iets mee kan brengen en ik weet dat ik ook in mijn team een toevoeging kan zijn en mensen echt er iets over kan leren waardoor je eigenlijk samen echt iets heel moois neer kan zetten en dat is wel echt iets wat die opleiding mij gebracht heeft of toch weer voordelen ja heel mooi, jij zegt daarmee eigenlijk ook iedereen heeft wel ervaringen met van alles zou je het dan iedereen aanraden in het jongerenwerk is het ook op die manier in te zetten nee, het moet een eigen keuze zijn en ik kan mij heel goed voorstellen dat er sommige mensen voor kiezen maar als je denkt dat jouw ervaring een kracht kan zijn en dat jij voor anderen daar iets mee kan doen of voor jezelf dan denk ik die mogelijkheid moet er gewoon kunnen zijn en ik ben ook volledig eens dat die sociale achtermonte niet per se hoeft te zijn dat kan ook juist bij mijn collega's zie ik heel veel mensen met heel ervaringen ik vind het jullie ook om dat echt als kracht te gaan zien ja, mooi jij hebt ook, Hendrik, heel veel verteld in jouw presentatie over hoe je dat allemaal inzettend in het beleid is dat ook iets voor wat je in die opleiding leert? nee, nee, nee heb je ze al bedacht ik heb een opleiding zeg maar ik heb een waterbouw gedaan en daarna management vanuit die hoek dus je kennis en mogelijkheid maar daar zit het zelf in je eigen ervaring je gebruiken voor een andere eerder verworven, competenties die kan je ook binnen dit werk gebruiken even in de aanvulling van Katie nog wat ik erg belangrijk vind is, wat op die sluits naar voren kwam dat bieden van hoop dat doen professionals ook maar dat bieden van hoop als je dat als ervaringsteist-kunniger kan dat wordt meer geaccepteerd ik was ongeveer 10 jaar geleden op bezoek bij een jongere kliniek en ik dacht van wat moet ik nou bij een jongere kliniek op mijn leeftijd en wat anders jonger ik dacht ik ga maar ik zie wel wat er gebeurt en dat is eigenlijk ook wel een eigenschap die je moet hebben van kijk maar hoe het gaat en we hebben een gesprek gehad met iemand en ik dacht van nou ja we zien wat er uitkomt hij bedankte me want hij zei van wat u daar heeft verteld dat dat biedt mij hoop en ik dacht van oké goed gedaan heel mooi hoe je die hoop ook overkant ik zie trouwens dat de aardige meneer die zegt die ander nieuwe persoon dat was Jeroen de Brabander hij zijn namen geest en dan vraagt Rijnier Hanenveld die is artsmaatschappij in gezondheid en master in publiek geld en medisch adviseur bij CZ mooi dat hij het allemaal opschrijft en die stelt al een hele moeilijke vraag aan ons allemaal wat is de harde effectiviteit van alle inzet in de verslavingshoorg oeps dan wil ik ook best wat over zeggen Rijnier maak geen idee hoe het wordt harde effectiviteit ja en dat is natuurlijk bedoeld in de zin van de kans op succes en geen terugval er blijft een lastige en dat is niet alleen dan binnen dat focusje van die behandeling want het draait ook om van wat gebeurt er daarna heb je bijvoorbeeld schulden en je wordt daar niet mee geholpen of je moet er zelf voor naar op zoek ja kom je dan daaruit dan kom je ook bij een goede persoon uit of instantie heb je een dak boven je hoofd hoe staat het met je sociale omgeving heb je nog wel een sociale omgeving en dat zijn allerlei lastige issues waar moet worden gezegd moet je in kaart brengen en dat is dus ook een van die projecten die nu gaan er zijn dat is heel mooi, dus jij zegt je kunt niet de harde effectiviteit van een stukje zorgen aanbieden omdat dat een hele integrale aanpak is ja, ik ga ook even uit mijn rol vervallen, maar ik heb toch de neiging om hier antwoord te geven die vragen werden wel eens vaker gesteld om ook de zorg te bekosten in de verslavingszorg en dan was de wedervraag ja de vraag niemand wat is nou de harde effectiviteit van de huisartsenzorg hoeveel mensen maken we dan beter of worden niet beter of een beetje beter of krijgen wat anders dus die vraag de relevantie van die vraag waarom de effectiviteit van verslavingszorg de effectiviteit van huisartsen wat is de effectiviteit van hard chirurgie dat is een ja het is maar wat wil je ermee bereiken om die vragen ook te kunnen stellen ik kan het toch niet laten om die ook even vanuit de acteur toe te voegen wat ik dan als uitbrander je kees niet voor een verslaving je denkt van ik kan een middel aan wat daar net al kwet geoppert maar daar word je ingezogen en ja het is mijzelf ook overkomen en daar wil je ook zo snel mogelijk uit maar dan ga je wel rock bottom en dan is er een hoop perlenden gebeurd ja dank dank voor deze toevoeging ik kijk even in de chat of daar nog vragen verschijnen ik had in ieder geval zelf ook nog wel een paar vragen aan jullie alle drie dus ondertussen stel ik die en dan zie ik misschien nog meer vragen verschijnen eerst aan Jolanda jij hebt een heel mooi overzicht gegeven van de sterke punt van de jongere werk zijn er nu ook dingen waarvan je zegt ja maar daar moet nog aan gewerkt worden of daar zit een gevaar in om een voorbeeld te noemen ik niet dat ik op zoek ben naar negatieve dingen wel daar dingen die misschien ja die anders kunnen van dat sociale contact dat is zo mooi allemaal met elkaar is er bijvoorbeeld ook een kans dat je dan de verkeerde mensen weer tegenkomt ja het klopt dat we nu vooral gekeken hebben wat zijn nou waarde voor de betekenis van het jongerenwerk voor deze groep en we hebben natuurlijk maar heel kleine selecten groep gesproken en daarin een aantal mooie voorbeelden tegengekomen van wat kan nou die meerwaarde en zo'n groep faciliteren dus dat bijvoorbeeld ook iemand in vanuit het jongerenwerk die een groep heeft voor jongeren die psychisch kwetsbaar zijn die op dat punt elkaar vinden in zo'n groep en als dat een plek kan zijn een informele plek kan zijn een leuke plek kan zijn waar je heen kan gaan waar je lol kan maken met elkaar maar waar je het ook kan hebben over je kwetsbaarheid dat dat van belang is dat ze het belangrijk vinden maar het goed faciliteren en ondersteunen van zo'n groep dat vraagt best wel veel ik zie jou al en ik denk ook ik denk dat daar kansen zijn om vanuit het jongerenwerk daar meer mee te doen om dat soort specifiekere groepen te begeleiden te ondersteunen maar dat vraagt wel echt een professionaliteit die je dus ook moet ontwikkelen met elkaar en een ander punt is denk ik dan we hebben een aantal casussen hierin gezien waar dus de samenwerking tussen de zorgprofessional de jongeren werker en de jongeren er is dus die hebben in die drie jeel contact met elkaar die spreken elkaar ook soms met z'n drieën maar dat is natuurlijk ook niet altijd zo jij geeft ook wel aan van je hebt niet altijd contact met de zorgverlener gelukkig gebeurt het wel maar het is niet altijd zo en het zou vaker kunnen en ik hoor ook wel van het zorg is ook niet altijd een volledig beeld van wat het jongerenwerk het professionele jongerenwerk nou precies is en wat die betekenis is van jongerenwerken soms in levens van jongeren en als daar meer kennis ook over is en je zoekt meer die connectie met elkaar op dan is daar ook nog heel veel te winnen denk ik in het versteven van de informeersteunbronnen van jongeren in de lijk en hoe zorg je nu Keetie Graf Tatalane het zou mooi zijn als die verslavingszorg ons ook opzocht en dat doen ze soms ook wel maar hoe zorg je ervoor dat bijvoorbeeld huisarts fysiotherapeut maakt niet uit wat voor zorgverleners of het jongerenwerk ook weet te vinden want dat is misschien nog niet te weinig tussen de oren daar denk ik nee dat is echt en dat heeft natuurlijk met het beroep in ontwikkeling is heel lang en ook in de afgelopen tien jaar hebben we pas echt weten te versterken dus kunnen we nu ook pas echt goed duiden want wat is het jongerenwerk nou precies waar werkt het aan, wat weten we over de resultaten van het jongerenwerk en je ziet dat organisaties dat steeds meer ook benutten om zichzelf te legitimeren en te laten zien van dit zijn we dit kunnen we betekenen die preventieve waarde die ze zijn dus dat draagt ook wel bij om meer bekend te worden en dat zie je nu ook wel steeds meer gebeuren maar er is nog veel te winnen die ondertussen nog wat dingen in het jet komen nog even een reactie van Rijnier op de vraag over de effectiviteit en dat ben ik volledig met je eens Rijnier kan je niet zien het is uiteraard ook een hele moeilijke vraag en het WRR rapport over de houdbare zorg vraagt om keuzes in schaarste verdelingen en daarom moeten we natuurlijk overal kijken wat het effect is wat we met zorg bereiken en dat is onderschrijvig van harte nog een vraag van Danny van den Akker van den Anker moet ik zeggen ik denk naar aanleiding van jouw opmerking Hendrik over niemand kiest voor een verslaving wat doen jullie alle drie vanuit jullie posities jullie eigen posities met het stigma rondom verslaving laat ik het eens bij in de verte te staren om iets moois te brengen ja nee ik vind het wel iets moois te denken ik ben naast het jongeren ik ben ook ambassadeur bij Samensterk zonder stigma omdat ik juist ook het stukje stigma heel erg belangrijk vind ja als ik kijk naar mijn werk als ik in de wijk ben is iedere jongeren gewoon maar is het gewoon zichzelf en of iemand nou verslaafd is of ja mama niet zoveel uit we komen gewoon om het te ontmoeten en we zien vanaf daar wel verder ik moet wel ik ga het sowieso vandaag werd ik toevallig gebeld over een jongen die ook op zoek was naar iets in zijn wijk en toen vertelde die hulpverlener ook van ja en hij heeft laatst zijnzelf nog poging gedaan maar kun je daar dan wel iets mee ik zeg ja wat wil je daar mee gaan doen moet ik zorgen dat hij het niet meer doet of ik zeg ja ik zeg er zijn zoveel jongeren met problemen op allerlei verlakken als je het niet had verteld dan was het ook wel welkom en ik denk niet dat we echt kijken naar oh dat is een junk met zo'n even plattel zeggen ja en moet je soms anderen een beetje opvoeden waarvan je denkt ja maar die wat je merkt in de wijk natuurlijk als een jongere blow daar hoeft wel wel op bij mensen en ik denk dat wij van het jongeren werk daar ook wel in investeren door contact aan te gaan met de buurt we werken samen met de politie met de gemeente wat gaat om overlastmeldingen ook ja dat is wel iets wat je vaak terug hoort van oh je oude bank, je oude rommel en als wij in de wijk zijn proberen ook al met jongeren daar het gesprek over aan te gaan van heb je door hoe je overkomt op bewoners maar we hebben het ook met bewoners ook van heb je wel eens met z'n sprek aangegaan heb je wel eens met z'n gepraat proberen daar ook wel in te steunen soms gaat dat goed, soms niet ja als je daar open sprek over gaat vaak komen mensen uit de wijk dat is de zoon van die die woont achter bij mij dan kan het ook wel een hoop weghalen ja, dank je de vraag was van alle drie ja, ik kan aanvullend op Katie dat is jongere ervaren dat het een plek is waar ze mogen zijn wie ze willen zijn en dat dat goed is dus dat sticht mij inderdaad wegvalt aan het versterken het vormen van je identiteit van wie ben je, wie wil je zijn hoe herken je je in anderen dat het een fijne plek kan zijn om dat te vormen ja, dat wilde ik aanvullen ja, dank Hendrik, heb jij nog iets toevoegen over stichtma ja, je hebt natuurlijk stichtma en zelf stichtma ik weet nog goed het was van de cliënteraad en in de bus de stukken zouden doornemen maar ik zag daar nog wat ik had opstaan en ik dacht, dat gaat niet lezen in de bus want wat denken ze misschien maar daar moet je op een gegeven moment doorheen ja ja stichtbaar is van alle tijden en ook een stichting als diversion die daar nu ook flink werk voor verzet om stichtma te bestrijden ja dit is zelfs tussen mensen die een afhankelijkheid hebben is er stichtma ik heb de gebruikersruimte in Breda bezocht en daar moest er een aparte ruimte komen voor die wilde niet bij de junks zitten en de junks dachten dat zijn alcoholisten dus in die zin hebben we met elkaar weg af te leggen accepteren elkaar zoals je bent heel mooi was je dat verwoord Henry ik kijk ook even naar mijn moderator kan je amper zien dat mag ik zelf ook even iets inbrengen die ik of is dat helemaal verboden als ik dat stiekem mag mag jij dat stiekem ook erop ik mag nog heel even ingaan op het verhaal van Rijnier van wat nog de effectiviteit is losgezien van het feit dat daar heel veel binnen verslavingskunde in Nederland ook gebeurt op het terrein van kwaliteit bevorderen juist van verslaving is ook een belangrijke dat we weten dat naarmate je dus verder op de rit zit het veel moeilijker is zeg maar om effectiviteit te bewerkstelligen dus hoe verder in de verslaving hoe moeilijker het is en daarom vind ik soms wel eens jammer en zeker omdat het wel mooi is dat Rijnier inderdaad ook adresuur is bij CZ dat juist aan het voortreject en juist in provincie daar heel veel meters gemaakt worden de afgelopen jaren met heel veel effectieve interventies waarin CZ ook wel een heel belangrijke rol zou kunnen vervullen dus dat is wel iets wat ik wou aangeven dan ga ik voorweer een rol als moderator wat mij betreft Jeroen de Brabander die geeft nog zelf als opmerking bij de inzet van de verhaal zeskundigheid dat de kans op terugval aanmerkelijk dat zal waarschijnlijk zijn ervaring zijn en daarnaast is het zo dat hij ook aangeeft dat de terastel na verslaving dat het voornamelijk opbouw is van een gezond leven na de kick en dat dat natuurlijk een hele belangrijke is en misschien dat Hendrik daar nog iets over zou kunnen zeggen wat Jeroen aangeeft dat herken ik in een volle kijk laat ik dan even een stukje over mezelf vertellen ik was gehuild dat twee lieve dochters heb ik nog steeds maar in die periode van die verslaving toen waren Koka en Ine waren mijn grootste vriendinnen de anderen die stonden erbij en kijk ernaar dat leidde dus tot de scheiding enzovoorts meer en toen ik die verslaving voorbij was en weer begon te werken aan een nieuw leven een nieuw toekomst toen kwamen de kinderen ook weer naar mij thuis en de jongsten krijg ik ook altijd de credits van want ik denk wel eens van ik zit in al dat werk wat zeg je daarvan van als er mij gevraagd wordt dat je daar mee bent vind ik fantastisch dat je dat doet op de andere mensen wat kan je voor beter compliment krijgen om tussen opa die is zeker ja ja dank dank je wel even kijken ik kijk even in de chat mag je nog wat zeggen je mag nog wat zeggen dat was er eentje niet maar dat was meer een toevoeging van Rainier daar straks zei Katie iets over dat de prijs van een pakje sigaretten dat dat ook wel een hele belangrijke is zeg maar en hij noemde dan als aanvulling daarbij dat je ook kunt denken aan peuken en milieuvervuiling daar kun je natuurlijk ook over met die jongeren hebben ja kan er zijn gelukkig ook een hoop jongeren die zich nog wel bezighouden met afval ik denk dat we iedereen wou nee dan zeggen ze dan doe ze al zo'n tegeltje waar je het in kunt gooien en dan gooien ze het nog niet in maar we kunnen het zeker over hebben we gaan moo doen ik had nog een vraag voor jou ook opgeschreven Katie je had het in je presentatie over dat ouders aan jou de vroegen van de jongen van ja kan je hem nou niet naar de slaafingshoor sturen ik stoeg aan op dat hoortje sturen zo werkt het niet waarschijnlijk wat zeg je dan tegen die ouders ja van alles met deze ouders had ik de afspraak en met de jongeren we hadden een afspraak dat als hij boos weg ging thuis dat de ouders mij mochten bellen en dat ze hem dan niet lastig vielen zodat hij gewoon even lekker werd dat er rust kon komen zodat wij ouders best vaak spraken want hij kwam vaak om die reden en ik denk dat net zoals voor die jongeren dat ik voor de jongeren net zoals voor die jongeren dat ik voor die ouders ook gewoon een luisterend oor ben geweest en dat ze de vrouw konden en dat ik begrijp dat het pijn doet om het te zien en ja kijk ik heb eigenlijk weinig advies gegeven ik denk niet dat die moeder dat nodig had maar gewoon een luisterend oor en weet dat je zo op dat moment op een veilige plek is daar bracht hij al gewoon heel erg veel en ja ik weet niet of ik bij de huisarts op gesprek ga dat is het belangrijkste waar ik hem gehoord word ik denk dat ouders vaak ook wel zoekend zijn van he nou als mijn kind er geen hulp wil waar kan ik dan heen en gelukkig zijn er wel mogelijkheden ik denk dat voor ouders ook gewoon heel erg lastig kan zijn het is fijn om daarom vond ik het in heel veel soort tof die ouders aan elkaar konden verbinden en dat ze dan ook echt zoekend veel aan elkaar hadden en dan voelde dan als ik dan zou denken als ik kom we gaan naar een praatgroep maar als je als oudere iets aan dat probleem ging doen en je keek vanuit de talenten dan vonden ouders er ook een stuk fijn en dan zie je bij jongeren eigenlijk hetzelfde als ze mee mogen denken over beleid of als ze mee een verschil mogen maken praat ze ook over een probleem maar vanuit een krachtige manier daar zie je dat er wel heel goed gaat en kent u wat nou de waarde van dat jij zeg maar daartussen staat want dat zie je veel vaker dat de jonge werkers ook praat goed contact of een van de ouders hebben omdat je natuurlijk in die fase van jong zijn dat er waar conflicten zijn tussen ouders en jongeren weet jij dat dan bent als ik het met jongeren over heb dan zeg ik altijd ja, er komt een tijd in je leven dan praat jullie even een paar jaar een andere taal en ik praat jullie taal en je ouderstaal dus als ik dan bemiddel ik zeg altijd Chinese dan kan ik even de Chinese vertalen en dan praat jullie elkaar misschien meer en ik merk dat heel veel jongeren dat heel fijn vinden omdat ik net hun kan levelen maar natuurlijk ook voor een professionaliteit met ouders kan levelen en dat is wel waardevol ik vind de jongeren ook heel fijn zoals maakt het ook wel iets te makkelijk het is ook fijn om het samen te doen maar ik heb heel veel ouders om mee gerust kunnen stellen een hele mooie toevoeging dat je jongeren werken ook betekent ouders erbij betekent je ziet het ook een onderzoek terug van een voorbeeld van intensieve gezinstherapie bijvoorbeeld die op een gezin zit die vaak wel goed contact met ouders hebben maar geen goede ingang met al de jongeren krijgen het heel waardevol kan zijn als de jongeren werken waar wel goed contact tussen de jongeren en de jongeren werken en dan las ik eens aan elkaar over intensieve terrapie dus mensen die op schaal denken oh ja fijn, er is intensieve terrapie en als ik dan jongeren vraag en hoe vind je het ja, ze praten alleen met mijn ouders en dat weet ik dan ook wel maar de belevenis van de jongeren is wel ik zou voor hulp krijgen die zien dan niet oh ja, maar ze investeren ook in ouders en juist dat daar ook dingen anders gaan het is voor jongeren moeilijk om te zien jij bent soms een soort ondertiteling van wat ja eigenlijk mooi, dank je wel Rob, heb jij nog laatste behandelende dingen anders gaan komen dat zijn verder geen vragen meer ik heb wel, ik heb zelf eerlijk gezegd nog wel een leuk voorbeeldje van samenwerking tussen jeugdzorg en verslavingszorg ook in de regio in januari is in Eindhoven heeft het jongerencentrum Dynamo daar samen met Noverdijk Kentron een leuke project gestart dat heet ik pas cannabis dat betekent 30 dagen je cannabis gebruik op pauze zetten en wat leuk is is dat dan binnen het jongerencentrum de inkomsten plaatsvinden van deelnemers aan die interventie en daar werkt eigenlijk Noverdijk en jongerenwerk eigenlijk heel goed in samen en er worden natuurlijk heel veel leerervaringen in gebracht dus als je inderdaad hebt over ervaringste zeskundigheid kan je heel goed voorscheiden juist ook in ervaringste zeskundige jongerenwerk daar echt een hele goede rol in zou kunnen spelen het is heel waarig om dat ze het praktijk ook met onderzoek wat verder te bekijken dat is helemaal mooi dan krijgen we ook onderwijs er nog bij en dat zijn natuurlijk de toekomstige professionals die dit werk gaan doen mag ik ik vind het nog wat een grob die vertelde dat preventie heel belangrijk is en dat is natuurlijk ook maar wat we ook zien is dat de auto's de auto's de auto's wat we ook zien is dat de overheid nog wel eens wist wat tuurig is en zo is er dus besloten om blurring te gaan toestaan of al toe te staan en dat binnen het zeg maar doel om mensen een gezond leven te laten leiden doe je mensen die alcohol afhankelijk zijn geweest geen plezier maar met blurring ik zat even toelichten voor alle kijkers want ik weet niet of iedereen weet wat blurring is maar dat is dat we bij de kapper dat je daar ook even een drankje mag drinken dus dat niet zaken met een horecavergunning ook dus het blurren van gewone activiteiten en drinken dank Hendrik voor deze toevoeging dat we het nog maar gezegd hebben dat er geen goede ontwikkeling is dan ga ik hem nu afsluiten ik heb nog volgens mij ja altijd als afsluiting nog even de volgende zorgsalon het thema van de zorgsalons in 2022 is shaping change dus met z'n alle veranderingen te weegbrengen op de verschillende terreinen en de volgende zorgsalon zijn we nog mee bezig die is in ieder geval op 30 juni en als de wereld er zo uit blijft zien qua corona dan gaan we die echt live laten plaatsvinden ik dank de aanwezigen voor hun actieve bijdragen in de chat en ik hoop dat we met z'n allen dankzij jullie mooie presentaties en de ervaringen in de jongerenwerkverslavingswerk werken en een stapje verder zijn in samenwerking en de inzet van ervaringsdiskundigheid ik dank Jolanda, Katie, Hendrik heel erg voor jullie bijdragen en jullie komsten hier en dan ga ik hem hierbij afsluiten dank u wel