 milli azadlılık hareketimizin önderlerinden olan Dilse Alim Arif Rehemoğulları Azerbaycan istimayetine, Azerbaycan halkına çok doğumadır. Tersiz ki uzun yıllardır gülbette yaşayan alim apiyelin üstünde vatenden kenarda İsves'in Hötöbük şerrinde dünyasını değişti ve orada topara tapşalıldı. GD'de ki Arif Rehemoğulları 1955 yıl da Naksıvan'da doğulup halk hareketi döneminde Azerbaycan halk sehpesinin kuzularından olup o iyi bir kitap ve küzeliye dek elimi megalem erlifidir. Arif Rehemoğulları 2000'ün üstüncü yıl da İsves'e muhacaret edip. Değerli leciler Arif Rehemoğulları bir değerdir. Çünkü o yaşadığı mühür şerefle yaşayıp ve milli diologiyanın formulaşmasında müstesna hidmetler olup, mesbuna güven meslektaşları, dostları, iş yoldaşlar olmuş insanlar, 21 April tarihinde Bakış evinde Tidev Mertçisi'nde Arif Rehemoğulları'nın eziz hatasını yadidibler. Bir nitsen efer ise onun hakkında kanal 10 sefkillerini bölüşüyor. Onları sizlerin dikkatine tergim ederek. April Ayı'nın üstünde Betem Sererlerinden çok çok ucaklarda İsves'in Göteborg şerrinde milli azarlık hareketimizin görkemli siması. Mütovaz Arbaycan sevdalısı, büyük mütefekkir, alim. Biz sözle mütefekkir ve sözün her anlamında vicdanlı, Azerbaycanlı şerefli Türk övladı. Arif Rehemoğlu ebediyete konuştu. Arif Bey'in hayattan köşmesini Betem'de, Azerbaycan'da büyük üzüntüyle karşıladı. April Ayı'nın 14'ünde torpaya tafşırıldı. Yine üzüntü içinde o seneler biz seyrettik. Üzüldük, Arif Bey Betem'den elden gitti. Bugün April Ayı'nın girinbiridir. Bir grup Arif Rehemoğlu seberler, yakınları, ezileri, dostları Vakının merkezinde ona anın merasını teşkil edipler. Arif Bey'i anıllar, onunla bağlı öz katrelerine bölüşürler. Biz de kan olunç olarak öz kameramızı Hemen Merasimi getirmişik ve Hemen Merasimi'nin gelişiyle bağlı. Arif Bey'i sevenlerin Arif Bey hakkında düşüncelerini sizinle bölüşürük. Âli Şahmirlik, Azerbaycan Milli Elimler Akademiyası Fokur Ünüs'ün Harici Ela Geler Şövbesi'nin müdürü. Arif Bey, sade bir insanıydı. O, Bakı Devlet Univeristetinin Filoloji Fakultesi'ninle okudu. Normal bir cemiyet olsaydı, Azerbaycan müstegil bir devlet olsaydı, Azerbaycan bir tov olsaydı, Arif Bey, güzel bir dilçe alim olacaktı. Lakin Azerbaycan'ın parçalanması, Azerbaycan'ın Rusya işgal altına düşmesi ve ülkenin esaret altında kalması, asimle siyaseti, Arif Iken siyaslarından milli mübarizliğe, demokratya uğrunda mübarizliğe, veten uğrunda mübarizliğe seferber aldı. O gizli teşriyetların yüzlü oldu. Arif Bey dil silikten, ilimler doktoru Adı Alsa da Mahmuk Kaşhar'dan yazık. Onun en çok yazdığı yaratılır şeyler oldu. Bu programlar, nizam nameler. Nakhçıvan'da yurt tarih etmografi birliği yaratılan da orada yazan o programını hazırlayan Arif Bey oldu. Yani Arif Bey tek başına bunu ilemedi. Onlarla yoldaşımızın fikrini, düşüncesini, o hakta dedilerini eşiterek sonra onları cemleştiren, nizama salam, iyi lüslu bunu yok hem de fikrini bir yere nizamlayan Arif Bey oldu. Azerbaycan halk çepesinin, program ve nizam namesinin yazılma şunun başında Ebelfe Zeytin Bey dururduysa da orada Ebelfe Zeytin Bey'in yanında Aydın Keremli ve bizim Arif Rahim oğlu vardı. Aydın hemşe değildi ki, Gütüv Azerbaycan Birliği'nin program ve nizam namesi bir doktorluk disert açısından bir monografi açıktan çoktu. Orada benim bir setrim yoktu, ne menada bir setrim yoktu. Ideyaları beğenen, Aydın'la başka dostlarının bir yerde müzakçerileseler de dünyazı işini, redakte işini, hamsını Arif elemişti. Dünya Azerbaycanlıların kangürensinin ilk nizam namet ve programını da yaradanlardan biri Aydın'ıydı. Yani bizim bu 1990'nizi illerden sonra yaranan, iştima-i siyasi teşkilatların büyük bir gizminin ideye meğerli fi, onu yazan, ortaya koyan Arif Rahim oğlu olmuştu. Onun güneyle bağlı, o kadar büyük işler oldu. Dilimizin ortaklaşması, ortak dilden ayran sebepler, bizi bir yere aparan yol neydi? Onu Arif Bey kitabında ortaya koydu. Arif Bey dildri halim olsa da ideyalojiye geçti. Siyasi tebukatın esasları adlı, kitap yazdı ki, o kitaptan sonra bizim idare etme akademiasında şagirtti, telebeler, derslik kim istifade edildi, ancak ne yazıkçı cizici cizi. Arif'in hansı sahede, milli-azatlık hareketinde, demokratya uğrundaki mübarizede hansı sahede değirsen orada biz Arif'i görebiliriz. Arif İsveç'e muhazzet etmek mecburiyetinde kalanından sonra da esas ağırlığı, şvahi tebukata, televizya, radyo vasitesinin tebukata, kuluplarda tebukata geçti. Mesela başta da olarken paltak değilen bir kuluf var idi. O paltakta muhazzeler teşkil edirdi, muhazzeler özü okuyordu ve dünyanın muhtelif yerlerindeki Azerbaycanlıları da o otağa yığırdı ki onlar bunu dinlesinler. Allah Arif Bey'e rahmet eylesin, onun vete millet karşısında hidmetlerini kendi sensizliği yaşatsın ve davam helattir sen. Arif Rahimoğlu hakkında, kesmiş zamanda danışmak çok sertindi. Arif'e bizim yakın dostumuzuydu, her açı silahtaşımızydur, kardeşimiz idi, abimiz idi. Allah ona kendine rahmet eylesin. Uzak İsveç'in soğuk torpaklarında, dünyasının değiştiği torpaka kapşırıldı. Bu gün Arif Seberler'in hamısı burada başıda Arif Bey'in anın merasimi kesilir, orada ştira çeliyorlar. İsveç'te de Arif Bey'in merasimin de, pehfumulman merasimi de ştira çeliyorlar. Tüm dostlarımıza teşeşirimi bildiririm. Arif Bey'in ailesine bir aşağı payın bazı olmak var. Hüseyin Hanım'a, Oğuz Bey'e, Asab'a, baştavlığı veririm. Ve tüm dostlarımızın hamısına başınız sağ olsun diyelim. Arif Bey'le bir adam idi ki, Arif Bey, büyük ile büyük, çiçek ile çiçek, Arif Bey'in hiçbir işmai, siyasi bölgesi yok idi. Arif Bey'in o tarif, bu tarif meselesi yok idi. Arif Bey, hiç vakit, Azar Bazağı'nın ölümüş vaziyette fesafları elemedi. Ve bütün Azar Bazağı'nın birliğinin başında, olaçlarında bu amala hidmet edildi. Bugün Arif Bey'in katilasına yarışmıştı. Ve Arif Bey'e Allah'tan rahmetliliği, Arif Bey'in afazıgı yolu, ideolojik hattı. Bundan sonra da Allah'ın çömehliyle Arif Bey'in yolunu davam edilen cazsat, davam ilattıracak Allah rahmetiyle senin kabrin nurundan doğsun. Nazir Ahmedli felsefe doktoru. Atatürk merkezinde çöbem değiştiğim. Ben Arif Rahim oğlunun şeceresini araştırmışam, bu saherize müteakkazsam. Merham oldu ki Arif Bey, yani nesli Ara Rus İşgalı'nın kabar beynesinden mensuktu. Yardımda kalan Ulu Babalarından Mehmet Hüseyin Bey ve başkaların memleksi yardımladı. Doğrudan da, bazı adamlar bu beynesinden mensuk olmadığı halda özlüm bile iddiyalarda bulunsa da ama, yani faktik olarak onun halal hakkı özü beynesinden iddi ve onun bütün davranışında, ehlalığında da bu beyli özünü biruza verildi. Yani Arif Bey doğrudan da beydi. Allah rahmet eylesin. Ben onu 1989. yıllardım, Naxvan Devlet Pedagogu'nun üstünden ben teraberdim. Arif ben doğrudan mirli müştehidi ve Azerbaycan'da bahçede çapı olunan klasik Azerbaycan edebiyatı 20 ciletliğinde onun bir Foklo'nun limonelere neşe olmuştu. O vakçı Naxvan İnustruyu için bu Heddin Ağut'u büyük bir hadiseydi. Çünkü Naxvan İnustruunun başka mirlimlerinin yani bahçeden merkezi, Mert Barat'ta şraplarda böyle matyallara çapı olunmadı. Onun için de Arif Mirli'nin o vaktan mirli müştehidi teraberlerinde, mirli müştehidi de dikkatini celbelemişti. Sonradan Azerbaycan halk hareketinde önemli rol oynadı. Bu her kağıtın tarihine ebedi olarak yazdırdı. Çok tersi Fezemçi, Arif Mirli'nin gürbette gözlerini yumdu. Onun işi, onun uğrumunda çalıştığı ideyalar ama yaşayacak, onun davamçıları bu ideyanı yaşaracak. Ben onun şeysini verileştiği, onun doğrudan da beynesinden mensub oldu, onu su bitirleyen arif matyallarında onun özüne göndermiştim ve bundan da çok sevinmiştim. Ben de çok sevindim ki onun hayatında neyse böyle ehemmiyetli rol oynayan arif senetlerini üze çıkarttım ve onun öz şöhretli neslinin, şeceresinin tanınmasında azazıkta olsa bir yolum oldu. Allah rahmet eylesin. Adif, rahmet oğlu ile biz araçatından tanışık, bir yerde uzun bir dert yol gelmişi, münasbetlerimiz hemşehir. Üstel seviyede olup ümmiyetli o halk araçatına geldiği cümlen hemşehir, dicerlerinden feklenip, öz intilliktiyle, öz medeniyetiyle, davranışıyla insanların münasbetiyle bir örne yolu. Her gideniz çok leğagatli bir insanıydı. Ve bu araçatta biz çok su davranış numunlar gördü. İnsanların bazıları yoruldular, her açattan seçindiler, bazıları dünyanın değiştiler. Ama görünen oğlu ki, o şahsiler ki, bariçatta yoruldular, onlar üst hikayelerini oynandı, bitirdiler. Ama o insanların son anına kadar, ömür ve faydana kadar bu mübarzelerin sersinde oldular, bu mübarzelerin eskeri oldular, oların hikayesi daimidir. Ve Aydın Rahmioğlu'nun da hikayesi taba midir, onu geleceği nesiller, taba mektireceği o insanların kalbinde daim yaşayacak. Azerbaycan tarihinde, geleceği dövürlerde o örneç olabilecek bir şeysi ki bizim desteklerde övzatlarımıza numune gösterilecek ve necidiyeller onun koyduğu ideyalar da emin övzatlar terakinden daha mutlu edecek. Allah rahmet eylesin, ruhu şad olsun ve ten sağ olsun. Seyfat'ın altı aylığı, Türkiye'nin sosyal radyosunda İhtiyar Kemal Arif Bey'le tanış olmuştuğumuz dosyalıncı illerde Azabacın Hal Cephası'nın birinci gurul tayinler, 1991. ilde ve ondan sonra da dostluğumuz başlamıştı. Defalarla onun evinde oldu, o bizim evimizde oldu. Sağ olsun Bey'in bacını, defalarına bizim aziyatımızı çayktı. Arif Bey, milletimizin millikadrıydı. Türk milletinin millikadrı, eğer ki onu çok tez itirdik. Yani ne diyebilirim, Arif Bey'in yeri boş dur ve boş kalacak. Onu bilmiyorum, yerini doldurmak imkanı olacak mı, olmayacak mı, olmayacak mı, ben güzel, çünkü öyle bir insanıdaki onun açtığı çıkır, onun gittiği yol tabii ki devam edecek ama Arif Rahimov artık o yolda olmayacaktı. Onu Tanrı artık öz yanına affardı. Ebedi istirahat cihana gitti. Allah gani gani rahmet eylesin. Milletimizin başı sağ olsun. Bey'in bacının şahlarının canları sağ olsun. Allah yollarını, arsık işlerini aban delersin. Çok heyef ki Arif Bey'e çok tez itirdik. Çok heyef. Allah rahmet eylesin. Şeyin Melik Azerbaycan Bimakoratya Berifak Partiası'nın dariyetini üzülüyor. Arif Bey hakkında sözlüme benim için çok çatındı. Arif Bey benimle temasta olan değer verdiğim Azerbaycan'da en büyük ideoluklardan biriydi. Ben Arif Bey'in Tüphal Erbaycan Birliği'nin izlastarında ve Arif Bey çıkışıylığında çaç Arif Bey'di ki Erif Bey onu dediler giydi alırdı, giydi götürürdü. Ben bir şey de demeyi istiyorum ki Azerbaycan'a hâkimiyeti otans getireceği bir tarifdi ki yazılan tarif. Bizim değerli ziyallarımız, değerli ideologlarımız Arif Bey'im Tofik Kasımov kimi ve birçok ziyallarımızın ekseriyeti Hariciler Ermet'e giydir ve biz buradan torfa kaparı, onlara Azerbaycan torfağını orada defnolurlar ve onlara Azerbaycan torfağına govuşturur. Azerbaycan tarih yazlandı ve bu imki bu Azerbaycan hâkimiyetinin bizim ziyalları bilen gerçin salmağı da tarihte yazılacak. Allah rahmet eylesin Ebru Nurna'da olsun Arif Bey bir ölçe bir hüzülde bir tepe ilenci ideologi getiren iyi zamandır. Allah rahmet eylesin ruhu şahat olsun. Ben Aksin Hâkim'i evde Cenub-ı Azerbaycan'da Kebbes'den. Arif Bey bizim için değerli hâkimimiz için çok kıymetli bir insanıdı. Ve onun Güney Azerbaycan hakkında İster Tebriz'de Urumiye'de her yerde görüşleri bir çoğunu dikkat merkezindedir. Ve bu günde o düşünce ve o ideğe inan yaşanır. Arif Bey'in üreinde bir bütün Azerbaycan vardı. Doğrudan o gezen bir vatanıdı. Gezen bir bütün Azerbaycanıdı. Onun ideğesi hakkında danışanda çok böyle semimi uşağınla uşağa bazen olurdu ki biz Arif Bey'e yerisi suallar verildi. Ancak görürdük ki o çok böyle temkin ile çok böyle semimiyet ile olarak cevap verildi. Hiç mesela çarşı bilemedi. Ve bize gülmürdü ki bu suallar şüphesiniz ki siz de yakışı birisiniz. Herkes bunu bilir ki Güney Azerbaycan hareket bakımından o dörde çok sabahsız idi. Bugüne bakmayarak. Arif Bey o ideologlardan de ki Güney Azerbaycanın sabah, düşünce petansiyelini son derece yükseltti. Ve o bazen olurduk ketlerde, bazen olurduk şehirlerde, kısa mehvillerde, meclislerde, şehir ve edebiyat dernehlerinde görüşürdü. O öz idiği yasıyla insanı valihilirdiği, hem bir insan kimliği, hem bir ideolog kimliği, hem bir düşünceli, bütün Azerbaycan mevkuresini taşıyan bir şehsiye kimliği. Ben Baya orada da danışan da dedim ki bazen insan hayati iki hisseden, iki bölmeden ibadetti. Bir ki fiziki ve biyoloji hayat ve bu tanrının ve Allah'ın bir nimeti kimindir. Ve ikinci hemen o biyoloji ve maddi hayatta yaşayıp yaradı ve rahmete gidenle sonra ve fiziki hayatını değişenle sonra yeni bir eğre başladı. Yeni bir düşünce, yeni bir dövür başladı. Ben inanırım ki bizim ezizimiz Arif Bey, Azerbaycan varsa, Bütöv Azerbaycan ideyası varsa, parçalanmış veten varsa, onun düşüncesi, hayat boyu, üremizde, fikrimizde yaşayıp yaşayacak. Ruhu şart, mekanı cennet olsun. Allah'a remetler olsun. Yasemin Karakoyulu, Arif Reymov'un çok yakın telebesi, dostu, sirdaş ve egede taşı ve uzun yıllar beraber çalıştığı, ideal ojeşi übesinde beraber çalıştık. Bir yerde işledik. Bütöv Azerbaycan meselesi, güney Azerbaycan meselesiyle bağlı, beraber uzunca mücadeleler yapardık. Ben Bahçe Devlet Üniversite'nin 5. son kursunda okuyan da, güney Azerbaycan'ın istiklalıyla ilcili megaleler yazırdım. Azerbaycan gezetilerinde publicist kasında çak olunurdum ve konfranslar çetirirdim. Arif Reymov bunu eşittim. Ben yanına devlet ileri çağırdım. Görüştük. O görüşten sonra da beraber bir yerde meştaşlık ileri daşlık ileri iç. Ben de Arif Bey'le bir yerde Azerbaycan halk cephesi icrae komitesi ideoloji übesinde çalıştım. Uzun iller Bütöv Azerbaycan her eşi Bütöv Azerbaycan birliğinin guruculuğuna da beraber işitir aç ettik. Ve bu mücadelelerin nezeri konseptual esaslarını hazırlanmasından tutmuş, siyasi müsteviğe taşınmasına kadar bütün işlerde beraber çalıştık. Arif Bey en yakın dostum da Azerbaycan milli arakiatında büyük rolü var. Azerbaycan halk arakiatının teşkilatlanmasında nezeri esaslarını işlemmesinde Arif Rehmov'un büyük danılmaz hidmetleri var. Arif Rehmov'un yokluğu milli arakiat için çok büyük içciydi. Allah ona rahmet eylesin hiç ve unutmayacak. Arif Bey benim en büyük müelemlerimden biridir. Bugün bile ben onun telebesiye, menevi telebesiye. Çok teşekkür ederim.