 Opname deel 14 van Major Frans. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoort tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrouw Willegrig, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. Daar ik ook behoefte gevoelde aan frisse lucht en de lust tot schrijven mij voor het oogelijk vergaan was, besloten ik mijn biljet aan Overberg zelf naar de privus te brengen, indien het bleek dat er zodanige inrichting op het dorp bestond. Beneden vond ik de generaal ook gered om uit te gaan, en op mijn vraag waar men hier de brieven bezorgde, boot hij mij aan met meer op te wandelen. Het ging de recht te brede laan door, en we bereikten de straatweg die door het dorp liep. Aan een van de eerste huizen bevond zich de brievenbus voor het hulpkantoor, dat door één der functionaren ze van de gemeente werd geadministreerd. Von Zwänke moest er zelf heen, want hij had een brieft te bezorgen. Ook aan Overberg denk ik, die hij liefst aan de opmerksamheid van Francis aan trok, zoals hij mij zeiden. Hij hoopte daarbij een pakket te vinden, dat hij zelf moest afhalen, en dat het werkelijk werd overhandigd. Maar het scheel niet aan zijn verwachting te beantwoorden, want toen hij het met zekere zenuwachtige haast had geopend, stak hij het met een beweging van verdriet en teleurstelling in zijn zak en zucht de diep. Bij het terugwandelen, meende hij zich daarover enigszins te moeten verklaren, en deed mij verstaan dat het onnodig was er met de Francis over te spreken. Ik heb zo mijn eigenen zaken die buiten haar moeten omgaan, want ze zouden toch niets van begrijpen, en dat denk ik niet met mij eens zijn. En nu ga hij haar redskent in haar eigen naardigheden, zult hij het natuurlijk vinden, dat ik liefst discussies met haar vermijd. Op mijn leeftijd, en als men de rust liefst heeft, gij verstaat mij? Heel goed, maar Francis is toch te verstandig om altijd zo door te draven. Ja, ze heeft gezond verstand, dat is waar, maar als zij een opvatting heeft en haar grand chevaille de bataille besteigt, dan heb jij zelf gezien hoe zij erop voortholt door dick en dun, zonder na te denken wie ze ermee kwest of bespad. Het is toch heel natuurlijk dat de kapitein die zijn hele positie aan mij dankt, enige attenties voor mij heeft, en geeft gehoord hoe afrecht zij dat opneemt. Zo is het met alles. In plaats van mij dank te weten, dat ik mij om haar aan het willen in deze woestijn heb gereterreerd, doet zij niets om me hier het leven draagelijk te maken. Ik heb me vrienden genoeg die je graag nog in z'n dag wilde komen passeren, maar Fruele Mardin schrikt ze allen af sinds de kapitein hier is. Ze is zeker bang dat hij zich vergrijpen zal tegen de goede toon. Er was iets pijnlijks in de machteloze bitterheid van die grijzaard, maar wekte hij mij mee te leiden, mijn achting won hij niet. Ik voelde te zeer waar het haperde en hoe zijn voorstelling juistheid miste. Lever dan met zijn klachten over Francis in te stemmen, beproefde ik een afleiding te maken. De werven ligt toch in een heerlijke streek oom. Dat geef ik u toe. En het is vormaal eens een mooie possessie geweest, maar als men niet eigenlijk zin heeft voor het land leven en van alle jachtvermaak moet afzien, zoals ik, de winter en zomer blijven moet en geen rijtig kan houden, dan is men tot het uiterste isolement gedoemd. Het dorp zelf biedt niet de minste ressources, te voet kan men niet in de stad komen en de omliggende plaatsen zijn alle veel te ver verwijderd om er enige conversatie mee te houden. Daarbij met Francis en in mijn veranderde positie zal het ook niet best gaan. Om naar waarheid te zeggen oom, verwondert het mij enigszins dat hij u niet van het oude kasteel ondoet, sinds hij toch geen smaak vindt in het land leven en de gelegenheid mist om partij te trekken van de gronden. Voor het laatste beste jongen moet mijn geld hebben, veel geld, waarom hij al dit heeft ontbroken en wat het eerste betreft, dat zou ik graag willen, want ik kan beter en goedkoper wonen in de een of andere kleine stad. Maar er zijn voor mij ontsachelijke bezware verbonden aan de verkoop van dit goed. Ik zou er een enorme zon voor moeten vragen, omdat het onder ons gezicht nogal bezwaard is en niemand kon er veel voor geven daar ik door allerlei tegenspoeten bezitting en deelijkheid moet verbrokkelen. Iemand die een kasteel koopt met zijn heerlijke rechten wil tegelijk bezitten worden van de bossen, van de omliggende gronden en ik ben daarvan niet meer de eigenaar. Mogelijks zou iemand die in de nabijheid zijn eigen domme had er nog wat toekomen kunnen om u bijzonder voordelige condities toe te staan. Hm, gezicht haar zo wat. Mijn schoonzuster heeft enige jaren geleden het grote buitengoed aangekocht, de Runeberg genaamd, vlakbij de uiterste grens gelegen van het geen inzetmijnen was. En ze heeft me toen een dergelijk voorstel laten doen dat ik verworpen heb uit familiehaat, uit zucht om haar te contrariëren en allermeest omdat ik het denkbeeld niet verdragen kon voor haar, juist voor haar plaats te moeten maken. Dat was waar eens nu wat anders uit de weg geruimd. Ja, goddank, maar gewet niet wat ik van die nabuurschap geleden heb, hoewel hij zelf zich nooit op haar landgoed heeft vertoont. Maar ze had haar handlangers die al rast begonnen met twist te zoeken over de rechte grensscheiding. Er ontstond een proces uit om het bezit van een handbreed land waar we geen van beide iets aan hebben, dat mij duizenden heeft gekost. Het spreekt vanzelf dat zij het won, de slimme feaks, en toen het eens uitgemaakt was begon zijn nieuwe chicanes te maken en betwist de mijtrecht van overtocht over een brugtje dat tot grokje land in kwestiappen hoort tot algemeen nut en gebruik, maar door haar uitsluitend eigendom van de Runeberg werd ondermijnd. Opnieuw moest er met procureurs en advocaaten gebesoniëerd worden, maar tot het proces kwam het dit maar niet, daar ik al te zeer geplunderd was om het tegen haar vol te houden. Maar weer behild zij het veld en al wat hier rondom de erver woont heeft er de last van, want we moeten nu een verre omweg maken om te bereiken wat vroeger door die brugtje naar bij lag. Zo is het met alles gegaan en ze heeft in alles gezegervierd. O, dat wijf, dat is de kanker die mijn leven heeft verteerd. Maar indien zich nu iemand opdeed die haar recht had verkregen op de aangrenzende bezittingen, je gemeent op de Runeberg, dat zou haar erf genaan moeten zijn, hebt gereden om te denken dat deze lust zou hebben het kasteel met zijn toe behoren zoveel en zo weinig als het nog is onder de hand van mij te kopen, volgt generaal, en haar kam leven en gloed in zijn doffe ogen toen haar die vraag deed. Overberg, die wist dat ik hierheen ging, heeft me opgedragen u te verwittigen dat er weldraag gelegenheid zal zijn om de werven op het volledeligst over te doen. Over te doen? Dus onder Hans, zoals met de poederij, dat er ook voor mij heeft bereid, want op redenen kan er van publieke verkoop geen kwestie zijn. Dat meent Overberg ook, of je het eerst zou kunnen besluiten. Ik? Wel, van Ganserharten, maar Francis, dat is wat anders. Ze hecht aan het oude rattenest, aan familietradities, aan de hemel weet wat, tot zelfs aan de heerlijke rechten, die God beter het in niets meer bestaan dan de titel, en waarvan zij zich nog heel wat voorstelt. Ze heeft zich in het hoofd gezet eenmaal vrijvrouwen van de werven te zijn en het is haar illusie die lelijke oude carvajen nog weer in zijn goed aanzien te geven. Dat is toch zo'n kwaad voornemen, niet? Nee, maar ze heeft nooit goed gevonden het enige middel aan te grepen om tot dat te voortuin te komen waardoor ze dat ideaal zou kunnen verheurezelen. Ze heeft in de tijd maar te kiezen gehad uit menige goede partij, maar ze heeft al die kansen lichtzinnig verachteloosd. Nu, bij de afzondering waarin we leven, zal er wel niets van een huwelijk komen. En toch obstineert ze zich om de toekomstige ruïne met beide handen over een schat in verborgen lag. Maar gij zeid in mezelf heren meester van het kasteel en net haar toestemming niet te vragen. Rechtens niet, dat is waar, maar er zou geen huis met haar te houden zijn, zo ik dat deed. Daarbij, ze heeft wel recht om erin gekend te worden. Ziet geen neef, toen ze meer dan jaren was geworden moest ik er voor uitkomen dat een goed deel van haar moederlijk vermogen nog bij het leven van haar ouders als tot niets was gereduceerd. Zodat er geen huwelijk was gebeld niet. Sir Joan Mordan hield van een schitterende leefwijze en had zijn huis ingericht op Engelse voet, zonder Engels geld, want hij was maar een tweede zoon en zijn benchoen als marineofficier was niet toerijkend. Even voor zijn dood echter was er een oud oom gestorven die aan Francis voor haar naam een niet-onaanzienlijk legade toegekent. Waren ze een zoon geweest dan zou de gehele schitterende fortuin van de oude baronet met landgoeden onder de ponde sterling al wat ze kregen. Eer mijn schoonzoon nog tijd had gehaald om over dat geld te beschikken stiervij aan hem behoorten. Ik werd voogd, maar de toeziende voogd die er zich opscheen te zetten om mij lastig te maken nam een procureur in de arm die met de code in de hand mijn verplichte om alles wat Francis toekwam van een legaat zowel als van een niet veel beduidende ouderlijke nadatenschap op het grootboek te plaatsen. Een zekere, dat wil ik wel toegeven van de plaatsing voor onze tijd. Ik genoot de rente voor de opvoeding aan het onderhoud mijn kleindochter die meer dan dat kostte, omdat zij de caprice had de gehele stoetbediening van het huis haar zwaarders zijn stal en equipage aan te houden en ik, die met haar leven moest te zwak een voogd was om de 17-jarige iets te weigeren wat zij met zulke vastheid van wild doorzetten. Eindelijk bij haar een meerejarigheid en toen het mij door al haar tegenspoed zeer slecht gegaan was reduceerden wij onze huishouding naar mijn rang en positie zoals vanzelf spreekt. Maar een allernoot lottig samentreffen van omstandigheden maakte het nodig dat ik opeens over een grote schoen geldskoen beschikken om een gapende woonde te dekken die openlijk blootgelegd ongeluk in schanden zou hebben verkeerd en mijn verplicht zou hebben reeds toen mijn ontslag te nemen. Frans is heftig en eigenzinnig, dat is waar maar ze heeft een groot moedig karakter en een liefderrijk hart verleidende. Zijzelf boopt mij aan hoeveel nodig mocht zijn van haar vermogen los te maken om de dreigende ram te voorkomen. Ik moest aannemen ik kon niet anders maar ik nam aan als een voorschot als een schuld die ik eenmaal hoopt te voldoen waarvoor ik haar bij mijn overlijde het bezit van de werven toe kende. Maar, zij is immer zo enig klein kind vocht het dan niet vanzelf? Of, ik ben gehoord te hebben dat je een zoon hebt gehad generaal is die gehuild en heeft die kinderen? Mijn zoon is dood prachtig generaal uit, met haperende stem hij is nooit getrouwd geweest daar ik van weet hij heeft al dan nooit mijn toestemming tot een huwelijk gevraagd nog verkregen en zo hij kinderen heeft nagelaten zijn het pasdaarts niet standaat Waarom dan die voorzorg best de oom? Verschomen de vraag die wel echt onbescheiden is maar het belangstelling in Francis wordt gedaan Juist om de schuld die ik aan haar heb voor de werven haar borgen is na mijn dood zullen mijn schuldeisers het kasteel niet kunnen verkopen zonder dat ze met Francis te rekenen hebben Ziet daar waarop Tante Sophie zelf zeker niet had gerekenend de straf die zij van zwänken toedacht zou dus eigenlijk op Francis worden toegepast Ik heb begrijpt dus wel ging de generaal voort daar ik zweeg dat ik bij mijn leven het kasteel niet verkopen kan zonder haar toestemming tenzij ik begon met dat geld toch te geven moest zou de gehele verkoop mij niet veel baten De jammerlijke egoist zag haar dus niet tegenop zijn kleindochtig ganselijk te beroven als zij zelf maar in die plundering willen toestemmen Welk een man en dit alles onder fijne vormen en een bonomi waarvan de scherp zinnigste dupe moest zijn was het wonder dat Francis zo weinig minnageman had voor de vormen daar zij veel te helder zag om niet te weten wat er onder kon schuilen en draagt Overberg en is van die overeenkomst tussen Francis en u Vroeg ik nee, er waren redenen waarom ik bij die gelegenheid iemand anders gebruikte mijn testament ligt bij een notaris te arnen maar vrees jij niet dat uw kleindochter bedroogers al uitkomt bij uw overlijden sinds jij mij beneden deed dat het kasteel bovendien nogal bezwaard is wat zal ik u zeggen onze noodproject wet en ik heb altijd nog hoop mij een voortuin te reduceren eer het zover komt zijn voortuin te reduceren op zijn leeftijd waarmee dacht een man dat te doen voeg mezelf af maar ik herinnerde mij het pakket ik had even een blik op de inhoud kunnen werpen het schelen lijsten loten, vermoedelijk van een buitenlandse loterij als de ongelukkige daarop zijn hoop bouwden en daarvoor de weinige hulpmiddelen feil had die hem nog ten dienste stonden dan was het toch wel ver met hem gekomen dan was het niet eens meer slim beleid dan was hij tot idiotisme gezonken neef sprak hij op eenmaal met levendigheid of hij een lumineuze inval kreeg als het waar is dat overberg met mij over de verkoop van het kasteel we onderhandelen zou het niet kwaad zijn zo gij Francis eens op het chapiet gebracht en haar polstoel zij rover dacht het komt mij voor dat gij wel enige invloed had op haar er zou er een heel eind gevoorderd zijn zo gij haar wist te bewegen om van het idee fix af te zien ik beloof het u om dat ik met Francis spreken zal over de zaak gij kunt nog als argument aanvoeren dat het gezelschap van de kapitein mij minder noodzakelijk zou zijn als ik eens in een plaats gevestigd was waar ik wat conversatie had gelukkig behoeft ik niet te antwoorden we waren bij het huis de bell luiden voor het tweede ombeid de kapitein zelf kwam ons gull hartig tegemoet Francis was nog niet terug de gebruikte lunchen zonder haar eerst bij het diner verscheen ze weer ze was gekleed in een grijze japon even in vouden van fatsoen als van kleurg maar die haar keurig zat haar elegante taille kwam er goed door uit en ze doog een smal linnenboortje het verkleurde schaaltje was vervangen door een zwart fluïde lint het haar, ook, was met zekere zorg opgemaakt het was of zij mij stilswijgend wilde te kennen geven dat mooie oorfrans voor Francis Mardon het plaats gemaakt al was het maar tijdelijk mij gaf het enige waarwoord in van Triomphe of ik de slag van Nieuwpoort had gewonnen en nooit Willem heeft een dames toilet mij met zoveel stille verrukking gezield als het echt vrouwelijke grijze kleetje en dat simpele boortje van Francis maar was het in de bewustheid deze belangrijke concessie of uit enige andere oorzaak deed ik niet door gonden het is geen of zij nu ook de vrije luchtige manieren van Major Frans had afgelegd en iets van haar vroegere onbevangenheid miste althans tegenover mij ze was stil en in zichzelf gekeerd viel niet uit tegen de kapitein die haar met honden deemoed naar haar ogen zag en betoonde zelfs zeker een meewarige goedwilligheid de eerste generaal die echter wat strak en distrep bleef en alleen met zijn gewone verfeindig gulzigheid het enkele fijne schoudeltjes savoreerde dat dit maar op tafel kwam het was zeker tussen Francis en de kapitein tot een warbeschorsing gekomen waarbij de preliminaren voor de vrede waren gesteld aanvangelijk was haar eisteld vereenvoudiging voldaan we teerde heden op de resterende vlees van de vorige dag met een voldoende alternatie en een extraatje voor de generaal die geen aanmerking maakte toen de fijne wijn achterbleef maar zich nu op de kwantiteit vreekte en met meestalijke gemakkelijkheid voor zo'n bleek en schraald personage een paar flessen naar binnen sloeg zonder dat men het hem aanzag zo'n stille taaie opeetig die niet eens de Francis had van zijn laag ondereugd, zoals de kapitein die ergover uitkwam dat hij geen hoger genot kende de tafel genot dat hij voor zijn buik leefde de afkeer in die tot welging steeg als ik dacht aan ons gesprek op de wandeling de gelegenheid om een afzonderlijk woordje met Francis te wisselen werd mij aan tafel niet geschonken en toch had ik behoefte haar iets te zeggen van de indruk die haar liefd toilet op mij maakte wat tegenover een andere vrouw een pertinentie zou zijn want een compliment te maken over haar kleding op een bepaalde dag is in weze bewijs dat men een uitzondering constateert maar tegenover Francis die zelf haar gewone achterloosheid op dit punt had herkend kortwijzie kon het wel gevallen zich uit zonder gevaar toen ze opstond generde ik mij ook niet tegenover de oude heren wijgde de sigaar en volgde haar onverweld naar het saloon maar ook de kapitein was gevolgd en nu over een stoel leunende voeg hij ook moedig wat zegt mijn major nu? heb ik geen pluimpje verdiend? wel zeker ga zet een antwoord maar haar gelaad betrok ik vat er waarom hij lieve kapitein nam ik de vrijheid tot deze te zeggen begrijpt geniet hoe zeer het mij niet ergerd dat hij er altijd met die gehate bijna aanspreekt zit geniet hoe zeer zij een freule mordant is van haar elegante chaussure af tot de toppe der fijne vingeren toe als zij zichzelf er wil zijn ach ik ben ook een domkop om daar niet beter op te letten maar het is waar het wat gezegd jonger excuzieer freule de gewoonte de ingeroesde gewoonte geij en ik moeten met onze gewoonte breken kapitein toch met nadruk want we zijn op de verkeerde weg is het niet zo jonger? excuzieer maar freule dat ik u dit niet kan toestemmen reeds de erkenning daarvan is een stap vooruit en na haar toegaan de fluister ik haar in mag ik u geluk wensen met uw gracieuze metemofozen geluk wensen? nee, her nam zij ras en zacht want er voel me niet thuis in mijzelf en in gener ligt het geluk niet mag ik een woortje spreken eerder freule met de jonger philosopheren gaat viel de kapitein in als de generaal erbij is kunnen we er niet over praten hoe denk de freule over het vieren van de verjaardag ik heb me voorgesteld dat het dit mal eens recht luisterrijk zou zijn maar als ik hoor van een verkeerde weg en wou veranderingen en zulke snor dan word ik haar eens bang dat mijn plannetje in duigen zou vallen een plannetje? een verjaardag? wie is er een jaarig? voor Franse zinverstrooiing wel, de generaal, over morgen hij wordt 76 en ik dacht zo de freule zal dat aardig vinden al hadden mijn preparatieven al zo weinig succes dat oh zo, dat was het dus juist dat en als de jonger blijft hebben wij tenminste één gast meer ga nu eens hemels naam uw gang Wolf groot papa moet geverteerd worden daar heb je gelijk in, maar nu poets ik hem, dat spreekt vanzelf op zijn rol van opgeruimd en tot zijn eer zeg ik het, hij bleef ook niet langer aarzelen of om ons heen draaien toen hij eens carte blanche had voor de feestviering maar schoof zorgvuldig de portprisé achter zich toe om ons van de eetzaal te isoleren ik trok een lange taboret naar maar toe en ging tegenover Franse zitten die het hoofd op de kanapelied rustte in diepe zwaar moedigheid gewild niet van geluk horen Franse is geklaagd van genen sprak ik zacht, dat grieft mij het was me waarlijk niet te doen om u somber en omstand te zien is het u dan niet ernst zo groot een dwang om u te tonen wat ge inderdaad zei een vrouw, een beminnelijke vrouw ik weet niet wat ge beminnelijk zijn mij gezien kunt jonger van Zonshoven want ik voel mij stijf en gedwongen en dat is zeker niet de conditie om te behagen ik merk ook wel, dat ga je u daar niet op toe legt wat misdaad heb ik gepleegd Francis, dat ik opeens jonger van Zonshoven voor u geworden ben en het gemeenschame Leo verbeurt hem het ene hangt samen met het andere als ik uw gruwweg Leo noem dan verval ik al heel licht op mijn gewone wijze van zijn en ik ben niet zeker dat er dan niet eens een uitval volgt die in een plaatsieke luim Francis gewild het mij doen berouwen dat wij Major Frans op de achtergrond hebben gezet nee, dat is met een intentie niet want ik geef toe dat hij daar blijven moet alleen ben ik niet zeker dat hij niet telkens je op de voorgrond zal komen want ik moet u ronduit zeggen Leo kostschool manier heb ik nooit kunnen aannemen maar hoe komt het in u op dat ik die van u zou wachten of eisen oneindig liever Major Frans in zijn ruwe oorspronkelijkheid onder privilege van hem twee maatdaag zonder management de waarheid te zeggen, viel ze in maar zonder de glimlach die de schert stemperde zelfs dat als het niet anders zijn kon zou nog gezonder zijn voor geest en gemoed van beide partijen dan de damkring van aanstelling namaak en gekoof feiten huigelaree van datgene wat mijn kostschool manieren noemt dat is gezegend dat hij dit zo in ziet Leo, viel ze in gelukkig weer naar oude gemeenschame toon want al wilde ik het proeven ik zou het toch niet kunnen volhouden het strijdt te zeer met mijn natuur ik ben geen poesje zoals die allerliefste nuffjes die zo glad en zo fijn voor de dag komen niet dan veel bepoortjes toonen kopjes geven en zoetelijk strelen maar die boos aardig en val zijn en die de nagels uitslaan als meneer dat het minst verwacht ik ben ook geen slanke hazenwind die zich tot kunstenslaat africhten en voor iedereen opzit ik ben een eerlijke, trouwe wachthond die luid kan blaffen maar die, ze zwegen in zekere verwarring verlegen hoe de frazen te vertooien zonder zich in de strik te werken die gehechten zijn zijn meester moet er op volgen, frances anders komt de vergelijking niet uit nu goed al zijn meester gevonden heeft en daar ben ik gelukkig nog niet geloof je dat frances, voor ik haar zacht maar doordrinkend in de oog gezien zeker, zeer zeker het is zoals ik zeg en met vierheid weerp zet haar hoofd in de nek, onder een hoge bloos toch hield ze mijn blik niet uit toen zij voortging met al de heftigheid die uit inlijke strijd voortkwam ik wil geen meester erkennen leo nooit, nooit, geloof dat ik wil mijn vrijheid, mijn onafhankelijkheid bewaren ik moet het als geen meer van mij wist, zou het gaat eerst zijn om dat toe te stemmen laat mij dan van u weten wat er nodig is omdat met u eens te zijn, troon ik ja, ja, dat gezuld gezeker nu, niet hier, dus in dit vertrek duff en dompig, ik heb een gevoel van angst en beklemdheid of ik hier stikken zou ik moet de vrije lucht in en met het afweerend gebaar, toen ik haar wilde tegenhouden, was zij in een wip de kamer uit dat was mijn geluk, want ook als op het punt om wegsleept door mijn gevoel haar op mijn knieën te smaken mij tot haar heer en meester te verheffen en ik zou mogelijk duur geboed hebben voor die voorbarigheid als frances de luchting ging, was er voor mij geen reden om thuis te blijven mijn hoed en steeg langzaam het perron af in het onzekeren welke weg ik zou nemen toen Frits, die naast één der aloei fase stond te dromen, mij met een leuk gezicht vertelde dat de vreulen in de tuin was ik volgde die aanwijzing en trof haar op het punt om door de tuindeur weg te sluipen mag ik u vragen waar dat heen gaat genade gevrij vrouwen? sprak ik scherzend na de ruïne om de zon te zien ondergaan het is een heerlijke lente middag, heeft jonger van zonshoven lust om mee op te wandelen het was me hendeek de afspraak dat wij die samen zouden gaan zien wat gaan mijn arm? nog niet we hebben eerst nog een lastig eind weg en we moeten zien heen te komen door struik en hech door dik en dun, eerwij het mooie effende zandpad krijgen dat er heen leid maar dan kunnen we gezellig praten ze had gelijk in het eerst was het geen wandeling het was slechts een worstelling met allerlei hindernissen door de natuur gesteld en waar de hand des mensen zich niet verledigd had iets tegen te doen daar was een gemakkelijke weg naar de ruïne als men de voorpoort van het kasteel uit ging maar het was een wijde omweg en frances hield van recht een paar doel af te gaan ze hield even zeer van het strijden met bezware als zij van het gladden, gebaande pad zeker instructieve afkeer had ik plaagde haar met deze neiging die ze ook in het gewone leven toonde en kon maar niet weer houden haar te waarschuwen dat hier zeker de oorzaak lag waarom zij door vele, zo geheel verkeerd werd beoordeeld daar weet ik alles van, gaf ze dat ze niet meer aan het worden met een min achter het schouder ophalen maar daar is niets meer aan te verhelpen dat is een gevolg van mijn qua jongens natuur ik laat me nooit onder 1 lijntje brengen met anderen, daar kunt gestaat op maken tracheer cousin dat zou ik ook waarlijk niet verlangen gedwongenheid, waarbij uw levendigheid uw opgeruimdheid moest ondergaan zou u al heel slecht passen als jij mij maar vergunt zeker personage door de orde te roepen als hij in zijn onbesuistheid gij schijnt er aan te hechten zwaks hem met een zacht hoofdschudde aan die freule mordant maar we zullen zien daar hebben we nu het gemakkelijke zandpad en we kunnen rustig voortwandelen einde van opname deel 14 van major frans deze opname behoort tot publieke domein opname deel 15 van major frans dit is een liepefox opname alle liepefox opnames behoort tot publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilligig ga naar librifox.org opname door Anna Simon zwijgend boten ik haar mijn arm die zijn nam terwijl ze aanving men zegt van mij dat mijn opvoeding verwaarloosd werd dat is in eigenlijk een zin niet waar ik ben gans niet in het wilde opgegooid men heeft zelfs zeer veel werk gemaakt van mijn vorming maar juist die leiding heeft mij ontbroken waarom ik de meeste behoefte had opgegooid als een jongen zoals je er iets gehoord hebt overleefde mijn moeder slechts weinige dagen mijn geboorte zeildans heeft geen schuld aan hetgemen tegen mij heeft gepleegd de zuster van rolf slachtoffer in een lage verleiding en ongehuurde moeder maar overigens een flinke eerlijke boerderen werd mij nemen haar kindje was gestorven en al wat er van moederlijke liefde in haar hartschool werd op mij overgebracht ook is zij mij bijgebleefd tot haar dood toen ik er iets geen kind meer was maar haar liefde was toch een andere dan zij aan haar eigen kind zou hebben betoond onze vrouwen uit de boeren stand plegen geen zwakke moeders te zijn en zij was dat voor mij ze gaf mij in alles mijn zin en haar argument voor die toegewindheid was altijd dat er geen mens in de wereld was als zij om mijn liefde hebben dat was overdrijving want groot papa die destijds met mijn vader hetzelfde huis bewoonde, hield van mij hoewel het mij al te waar was dat Sir John Martin zich al heel weinig om het kleine meisje bekommerde waarheid is dat hij een zoon gewenst had niet alleen te willen van zijn naam maar ook omdat daar aan zijn toekomstige voortuin hing hij had een zoon gehad even als ik Francis gedoopt op wiens bestaan grote verwachtingen waren gebouwd toch die slechts een half jaar leefde 12 maanden na dit verlies waarover mijn vader zich nooit heeft kunnen troosten werd hem die dochter geboren die door hem met zo weinig ingenomenheid werd begroet dat de moeder zelf er smartelijk door werd getroffen na alles wat ik later heb ondervonden moet ik onderstellen dat leedwezen over de grievende teleurstelling die zijn coolheid haar veroorzaakte de laatste levensuren mijn haar moeder heeft vergold zo niet haar dood heeft verhaast hoe dat ook zij Sir John Martin wilde niet van zijn kind weten totdat op zekere dag nurse die deze onverschilligheid niet uitstaan kon maar eens bij hem binnenbracht die heeft gezien welke een klook ferm kind ik was en hoe zeer het meisje uit in krachtheid en gezondheid won van het kwijnende jongske dat geen zeven maanden had kunnen leven waarachtig dat kon best een jongen zijn moet papa toen hebben uitgeroepen na het verhaal van Rolf die tegenwoordig was en van die dag af begon Sir John zich met mij bezig te houden dat wil zeggen aan mijn opvoeding een bijzondere richting te geven die hij mij gemaakt heeft wat ik nu ben zo niet tussen tredende personen en omstandigheden de uitwerking zijn er omgewonen opvoedingsmethode enigszins gewijzigd hadden onder pretext van hygiëne en engels gebruik liep mijn meid op mijn zevende jaar een ruim en gemakkelijk kostuum dragen dat nurse met minachting een jongenspak noemde maar dat bijzonder geschikt was om mij tot allerlei lichaamsoefeningen in staat te stellen toen ik even lopen kon kreeg ik al een meester in de gymnastiek ik werd gehard tegen hitte en koude ik werd gelast met de exercities te leren toen ik pas een kindergewer kon dragen hij verzuimde even min mijn les in het scherm te geven en dat ontbrak mij niet aan gelegenheid om mij in die nobelen kunst te oefenen daar alle jonge officieren die bij ons aan huis kwamen er plezier in vonden of dat uit complessants voor papa voorwende om zich met mij te meten in een wezenlijke of een gewaande triomp over hen werd mij door Sir John op het schitterends beloond ik mocht ieder mij naar invallen botvieren als het maar wilde, brutale jongensachtige caprices waren ik weet niet wanneer m'n begonnen is mij de bijnaam van de kleine major te geven nog zelfs waarom ik onderstelde dat de rol is geweest die dit heeft bedacht om mij bewijs te geven van zijn diepe verering en tegelijkom uit de onderscheiden van groot papa die toen tot de rang van major was geklommen maar ik weet wel dat papa's smaak vond in die benaming en niet nalied haar telkens te gebruiken en ik herinner mij nog zeer goed hoe ik verbaasd tond toen een officier denkelijk een nu-kam mij als vreule Francis aansprak ik weet wel dat ik het heel kwalijk opnam en een Engelse vloekuit ziet van ergenis die ik Sir John meer malen had horen bezigen ik weet ook dat papa mij toen van de grond tillde en mij lachende kusten het was de eerstemaal dat hij mij op die wijze zijn vaardelijke tederheid toonde was op mijn schuld dat ik dat grove woord achter en niet nalied er meer van dienaard te baat te nemen als ik mijn zin wilde hebben of enige kracht wilde leggen aan mijn uitdrukking er werd altijd over gelachen ik werd er voor gekust en toegejuicht hoe had het anders kunnen zijn het is zelfs te verhonderen dat de kwade gewoon ter unit vanbij gebleven is lang genoeg om u de waarheid te zeggen en nog ben ik niet zo heel zeker dat het niet in drift toch moet ik nurse de eer geven dat zij er op haar wijze tegen reageren dat vloeke zonde is want zodra ik enigszins de portee van dat woord Vatacom had zij mij daartegen een helzame afschrik ingeboezend maar mag papa dan zonde doen voeg ik oh voor heren is dat anders dan wil ik ook geen meisje zijn en dan volgde er doorgaans een gesprek waarbij de eerlijke vrouw op haar wijze morale predigte het eindigde altijd daarmee dat ik boos was geen heer te wezen en werkelijk heeft de spijt van maar een meisje te zijn daar vergold en de woede waarmee ik witte nedeldoekse jurkjes en sierlijke hoedjes vernieelde die nurse mij op zekere tijd eigenmachtig verdragen gaf bewees wel dat er al heel weinige meisjes aard in mij zat die schooler wel in france is ik ben er zeker van maar men heeft de natuur geweld aangedaan en dat is zo waar dat ik nooit anders dan een jongens speelgoed kreeg trommels, zweepen, soldaten en toen groep papa eens op het idee kwam om mij een pop te geven en vrouwen kwamen bij ons niet aan huis ik groeide op in de kring van grote mensen officieren, liefhebbers van de jacht en van paard rijden een oefening waarvan ik op mijn achste jaren al kon meepraten en van vrouwen merkte mij bij ons niets dan het dienstboonde en nurse toen de kwestie was van leren kreeg ik meestals aan huis en toen nurse zich niet langer in staat verklaarde het wilde, eigenzinnige onmanierelijke kinder en de meisjes en de meisjes eigenzinnige, onmanierelijke kind te regeren kreeg ik een governeur dat was een schander man die veel kennis bezat maar een laag karakter, een bruikbaar mens zoals men dat noemt en die zich ook werkelijk heeft laten gebruiken om mij af te richten op de rol die men mij wilde laten spelen in de mystificatie op grote schaal die men voor had het is me laten gebleken dat Sir John de dood van zijn zondje in Engeland geheim had gehouden even als de geboorte van zijn dochter dat hij de laatste de plaats van de eerste wilde kreeg en dat hij de mogelijkheid voorbereiden maar daarvoor te doen optreden in zeker bepaalde kring de afzondering waarin men mij hield het onderwijs dat men mij gaf de bijzondere richting die Dr. Darkens en Sir John altijd aan hun gesprekken gaven strikte om mij te isoleren van de personen mij naar seksen om mij een afkeer in te boezemen van haar levenstaak en zeker een vrevel over de positie die ons in de maatschappij is toebedeeld terwijl daar aan tegen mijn zucht tot onafhankelijkheid werd gevoed en gevleid en mij naar mijn geest aan mijn karakter zeker eigenaardigheden traagte te geven die mijn klukken mannelijke vorming noemde hoe werd ik later die hoge preze hoedanigheid veel minder bij de meeste mannen dan bij enkele vrouwen heb waar genomen ik deed mij een winst met die opvoeding maar niet tot de wijze die het meest gunstig was voor hun oogmerken want ik harte alle bedrog en onwaarheid en achter dat laagheid en lafheid terwijl het mijn lust was te vertonen voor ieder zoals ik was ik houdt mij overtuigd dat groepapa geen deel heeft genomen in dit complot het zei hij het gevaarlijker van inzag of het streed tegen zijn principes een meisje die zien opvoeten zo geheel acontresent van haar bestemming maar hij begint de zwakheid om niet ronduit voor zijn gevoelen uit te komen en zich niet rechtstreeks te verzetten tegen het genij verkeerd achter alleen zijdelings contrarieerde hij het plan van Sir John schot mijn werkdoosjes en breinbrandjes op een tijdstip dat ik na je nog bereien kon en lag altijd met Dr.Darkens overhoop die haar volstrekt niet leiden mocht en die het hem uit alle macht vergold er viel het dan tussen hem en Sir John discussies voor waarvan ik iets later de betekenis begreep maar die daarmee eindigde het groepapa van garnizoen veranderde denkelijk op eigen verzoek en dat wij ons niet als gewonelijk met hem verplaatsten Rolf trok mee weg met de officieren en de andere heren van de stad de hoofdstad van de provincie die ons huis frekwenteerde vonden er een veel te gul onthaal om niet in de gewoonten te blijven al geboot de plicht uit hun niet meer tegenover een hoofdofficier want Sir John leeft op de voet van een Engels baronet die 3.000 ponten verdieren heeft voor mij echter had er wel eraan een grote verandering plaats ik was mijn 14e jaar ingetreden Dr.Darkens kreeg zijn afscheid en ik werd op een kostschool geplaatst een voornaam dames instituut ik moet er dit al bij zeggen want alles wat ik u van mijn vaders handelwijze met mij heb verteld zou het gij in de war kunnen raken toch niet, het ging gij over kostschool manieren gezegd moet uit eigen ervaring zijn gegrepen dat is maar al te waar ik rookte al dapper fijne sigaartjes al had geopend een paar mij gewaarsgoed dat ik mijn tanden zou bederven en nu werd er op eens besloten dat ik onder de jonge meisjes moest om een goede toon te krijgen ik dankte deze plotselingenomkeer de land Eleanor een dame die met een bejaarde graaf was getrouwd en nu met hem het continent bezocht my lord had voor het badseizoen een appartement de scheveningen gehuurd en had geen lust de dutch provinces dieper in te gaan my lady echter wilde haar broeder weer zien ze overviel surgeon zonder waarschuwen dat bleek uit alles ze bleef twee dagen bij ons logeren met haar karmenier maar haar eerste ontmoeten met mijn vader waarbij ik tegen de woordig was dus ver onverklaarbaar was gebleven en frances moet nu al af flinke jongen zijn wat zult je van hem maken hoorde ik haar zeggen van frances is niets te maken want ze is maar een meisje antwoorden mijn vader knorrig en verlegen het oudste kind een zoon is gestorven ik heb niets aan dit John riep de lady verwijtend en de hele familie verkeerd in het denkbeeld dat je een zoon hebt en je hebt niets gedaan om ons uit te dwaling te helpen en je hebt geen verkeerd die uw jaarlijkste toelagen uitkeert voor zijn erf genaan rekent erop dat deze e-man naar Engeland zal overkomen om hem te worden voorgesteld waar moet dat heen is dat gentlemenlike papa lispelde zo wat van absolute necessity en scheen een beroep te doen op haar medewerking de vieren lady barste los in verontwaardiging meent je dat ik bij deze misleiding uw handlangster zal zijn wang zat, half verscholen tussen de zwaar en gordijnen liet een krachtige verwensing horen die mij gold en die niets bewees dan zijn teleurstelling over het mislukt ontwerp hij bevalt mij onverweld de kamer te verlaten daarom het lady Eleanor had te spreken maar ik was veel te weinig aan volgzaamheid gewoon om zo onverweld te gehoorzamen ik liep schielijk op lady Eleanor toe om haar te zeggen dat ik Franses was en nam wij voor haar te vragen waarom zij het de misleiding noemde dat ik maar een meisje was toch er lag iets in de blik die Sir John op mij weerp die mij schrik aanjoeg iets dreigends met angst en ontzetting gemengd dat mij het zwijgen oplegte en mij tot een schielijke aftocht dwong wat er verder tussen hen voorgevallen is kon ik alleen opmaken uit het geen volgde daar ik te trots was om als laaghartige luisteraarster mij achter de deur te verschuilen in tegende ik weerp die knorrige achter mij toe het geen aunt Eleanor zeker niet omopgemerkt heeft gelaten ze was er wel de vrouw toe om mij in die paar dagen opmerksaam garen te slaan en te leren kennen en ik was geen kind om mij te kunnen of te willen verbergen ze schonk mij bij het afscheid 50 pond sterling voor mijn troesoo als ik naar de kostschol zou gaan en de belofte dit geschenk jaarlijks te herhalen zo ook mij daar goed gedroeg en de manieren aan dan van de jonge dame zoals dat in mijn stand hoorde ik antwoorde haar dat ik niets kon beloven daar ik een hekel had aan meisjes kostscholen naar alles wat ik ervan had gehoord en nog meer aan jonge dames daar ik er nog nooit een had op moeten die mij beviel of waar ik op had te willen gelijken dat ik veel meer lust had om met Dr.Darkens naar Engeland te reizen zoals mij beloofd was van die reis zal nu nooit meer iets komen my child, verzekerde zij daar zal ik voor zorgen meer opheldering kreeg ik van haar niet en ik begreep dat ik er Sir John niet naar boven te vragen het was gelukkig dat ik mijn woord niet gegeven had aan mijn leden omtrend mijn goed gedrag op de kostschol want ik kon het er geen jaar volhouden inzeker gezien was ik de oudste in Leuws vooruit want ik had veel geleerd waarvan zij nog niet wisten maar op sommige punten was ik onhandiger en meer onkundig dan de kinderen uit de laagste klasse ik maakte alle bereiwerk in de war brak de naal uit ongeduld vermorst de stoffen en zijden als ik poort duren moest en werd woedend als met mij om deze linksheid uitlacht of bestrafte om kort te gaan men kon mij niet terecht en ik kon niet overweg met de anderen ik vocht met de secondante deel de klappen uit aan de scholieren die mij al heel gauw Major Frans noemde daar er ook stadgenoten onder waren die de bijnaam hadden verraden en juist van die meisjes verkoos ik dit niet te horen in één woord binnen de zes weken liep ik weg en teruggebracht onder de scherpste bedreigingen van Sir John's zijden bracht ik er nog enige stormachtige manen door om te de laatste weggezonden te worden een onverbeterlijk schepsel als een slecht exempl dat men de overige moest sparen het kon niet anders uitvallen maar de aanleiding van die terugzending was toch onrechtvaardig ik behoef u niet te zeggen dat ik al heel weinig leerde maar toch had ik lust gekregen in muziek en ik ze geen aanleg te hebben zowel voorzingen als pianospelen de muziekmeester was de enige die niet over mij te klaar gehad en die ook werkelijk niet klaagde in tegendeel hij preest mij op zekerdag beloonde hij mijn ongemeende voorderingen met een kus de ellendeling niet waar? die radeloze onbeschaamdheid alleen te vergelijken bij de rockeloosheid van een waazinnige maakte opeens bij mij wakker wat ik nooit had leren kennen het gevoel van jongvrouwelijke eigenwaarden ik wist op dat ogenblik maar één middel om die uit te drukken een flinke oorveeg gerade een paar hartige woortjes die niet eigenlijk in het vocabulaire van de pensionerens thuis hoorden het een en ander gaf soortgelijke ergenis als het terugkomst van verveer in zijn klooster de secondante de gehele pianoklasse kwam er bij te pas madame zelf daagt op om rekenschap te vragen van het alarm aan de leermeester werd natuurlijk het eerst het woord gegeven hij pleegte de uneerlijkheid mijn heftige uitval toe te schrijven aan het terechtwijzing die hij nodig had geacht bij een verkeerde vingersetting ik begreep wel dat de ongelukkig gelegen moest het groot zijn kostwinning madame ondervoeg mij ik verwaardigde mij niet met een tegenbeschuldiging te antwoorden het was voor het eerst van mijn leven dat ik met logen en lastig te doen kreeg het zou niet voor het laatst zijn bij minder edelmoedigheid had zich mogelijk de opinie te uurgunstig gekeerd ach nee mensen hebben het toch niet geloofd hebben madame verlangde dat ik mijn excuses zou maken die schoft excuse vragen dat nooit was mijn antwoord mijn vast besluit er werd gedreigd met alle mogelijke straffen die in het pension voor weerbastige erlaves in het gebruik waren het spreekt vanzelf dat mij niets op mij verkreeg zelfs toen zij in alle gestrengheid werden toegepast de laaghartige virtuose trad niet tussen beide dan om de raar te geven een zo slecht exempl uit de inrichting te verwijderen hij al dan zou mij geen onderwijs meer geven de boeken weggestuurd worden was voor mij een verlossing maar ik had de reden van die afloop liefst hetzelfde het eerst aan Sir John mede gedeeld en dat werd mij weer let ik was opgesloten ik kon geen schrijfgereedschap machtig worden de andere konoide bij zulke gelegenheid met elkaar maar major frans was het algemene vijand alle te samen waren tegen hem verbonden madame had dus de gelegenheid mij voor te zijn en onder een stortgoed van klachten over mij was Sir John aangezegd dat zijn dochter de ere onwaardig was geworden om in haar getistingeerd instituut haar opvoeding te voldooien nurse werd gezond om mij af te halen en aan haar vertrouwde ik onder tranen van gekringd gevoel het geleden onrecht en de volle waarheid ze wilde met mij terugkeren om ten overstaan van een gehele koschel die madame te zeggen waar het op stond maar ik weerhield haar het zou toch niet te paten en men zou mij uitlag op de koop toe en ik had reden om dat te onderstellen een der oudere meisjes een allerliefs nuffie met een paar sprekende zwarte ogen had mij enige deernis betoond Shera Mee sprak zij toen ze mij alleen vond gezet dom geweest aartsdom gehad u niet zo prooids moeten aanstellen tegen ms zet ik ben zeker dat hij u het willen kussen ik zweeg dat doet hij mij ook ging ze er voort en al de anderen die je lief uitzien wat hij zegt we zijn veel te verstandig om zo'n drukte te maken over die kleinigheid en hij loond het ons met allerlei lieve attenties hij leed ons mooie franse romans die madame niet zien mag hij weet invutaties voor ons te improviseren als wij uit willen voor mij heeft hij eens een billet overgebracht aan een Sherpa Ticoze met één woord hij presteert alle diensten die geen derkt domestieks van pensioon ons zou durven bewijzen en u zo man tot vijand te maken hij zoogte in zo meisjeskring en ik heb later al de voerrechten van die educatie begrepen toen ik Leontien in de wereld ontmoette als de vrouw van een colonel met een tweede luister nan tot cavalier servient waarlijk ze was een model van goede toon en een distinctie men zag het in alles dat ze perfect was opgevoet ze was allervriendelijkst tegen mij maar exekuteerde mij achter mijn rug aan plan société men amuseerde zich zo met major frans die zo grof durf de zondigen tegen de etiketten dat ze bij Grootvalet een kante pellerine droeg terwijl het gebruik wilde dat men om recht gekleten zijn, zich zoveel mogelijk dekototeerde het ligt zeker aan mijn jongensopvoeding maar ik heb nooit recht begrepen waarom de dames zich juist zo bloot geven als ze onder de wapenen moeten zijn bij danspartijen en dinees en sinds ik eens bijgeval de gesprekken heb aangehoord die de heren zich onder elkaar veroorloven dit chapitre heb ik mijzelf beloofd die dwaasheid niet zou meeplegen tot grote ergenis, zoals je wel begrijpen kunt van alle jans comifaux maar genoeg ik zou niet zo lang blijven stilstaan bij deze herinneringen mijn jeugd zoals je niet tegelijk de bronwaan geweest waaruit alle mijn lateren wederwaardigheden opwelden en tegelijk als de voorspiegeling van het geen mij voortaan in de wereld zou ter beurt vallen je hebt me eens gevraagd hoe ik begonnen ben ga ik het nu zelf beoordelen of het mijn schuld is dat ik de samenleving niet ambosie ik heb er deze ervaring opgedaan dat werkelijk kwaad en diepe bedorvenheid met zo de deftige liefdemandel van het decorum bedekt niet slechts met verschoonlijkheid bejegend maar zelfs met welgevallen worden geaccueerd terwijl ruwe vormen bij goede intentieën niets dan ergenis verwerken dat het noemen van de dingen bij hun naam het aanwijzen van een field of een fgipon tot de onvergevelijkste zonden behoort in het gezellige leven en dat zij naar het mij voorkomt in het gezellige verschijn zoals die het pijl de moraliteit altijd dieper zullen doen zinken het is waar daar wordt een valse maatstaf gebruikt en groot onrecht gepleegd waar men zich zo aan de vormen hecht dat het bezig onder verwaarloosd wordt en je hebt daar werkelijk wonde plekken aan gewezen die een kloek geneesheer zou de eisen gewapen met onverikbare wil en zedelijke moed en gesteund door een onmetelijke invloed maar toch Francis genoemd als een daar beste middelen om het diep gezonke herenpersoneel een zedelijke steun te geven hetzelfde mag men zeggen van het decorum en de voormenigmaatschappelijk leven gelooft hij dat diezelfde kringen die u nu reeds tegenstaan omdat geraad wat al kwaatser verheelt en verborgen wordt u bezig zouden bevallen als alles wat er in rond voelt zich in volle afzichtelijkheid vertoonden men zou van schrik en welging de vlucht nemen dat is zeker en toch iedereen niet weg lopen kan is het gevaarlijk loslating en bandenloosheid te predelijke die het verkeer van mensen met mensen tot een onmogelijkheid zou maken nu bindt men zich tenminste in tacht zijn best hoe danigheden te tonen of de schijn aan te nemen die te bezitten en verbergt de slechtste onder de wijde mantel van het decorum zoals hij het noemt en al is niemand er looper van het geheel heeft daar toch een beter aanzien waar er iets veel bij gewonnen is het veroordeelt maar Joor Frans, deze nu eenmaal genomen als de vertegenwoordiger van die plompen op rechtheid kan er als acceptie nog door maar als een acceptie die de onhoudbaarheid van de regel bewijst dan begraak ik eigenlijk een dwaasheid en een onwelvoegelijkheid waar ik u zo ronduit alle mijn verkeerdheden opbiegt en de sluier wegruk die over mijn somber verleden rust ik kan u niets moois laten zien ik mag mijn confidencies wel binnenhouden ik hoop waarlijk van neen zo is het niet gemeend dat men niet aan een vriend zou mogen uitstorten van ons erger of bezwaard dat men daar zijn leed niet zou mogen klagen en zijn fout te blootleggen waar men zeker is van deelneming daarmee al zou men ook het pijnlijkste hebben uit te spreken wordt geen maatschappelijke vorm gequetsd en daarvan kan mijn opbeuring verlichting wachten de enige verlichting die ik er voor mij van wens of verwacht is deze dat men geheel zult leren kennen en mij dan mogelijk minder hard zal beoordelen bij het gener van mijn geworden is er is nog niets van u geworden francis dan wat met enige goede wil van uw zijden tot alle goeds en lieflijks zou kunnen leiden ah, gesprek zo niet hij nam zij op een toon van moedeloosheid en ontstemming niet vorige alles weet maar ik moet adem schepen laat ons eerst het oog verquikken met het heerlijke schouwspel dat ons wacht als we ons haast het hoogste punt van de ruïne te bereiken eigenlijk waren we aan de voet van de bouwval gekomen en bij het bestijren van de afbrokkeelende trap hadden wij genoeg te doen om de minst onvaste punten voor onze voet te zoeken maar boven gekomen wachten ons de leurstelling voor al die moeite onder ons drukgesprek hadden we niet opgemerkt dat er een sterke mist was opgekomen die het anders zo ruime en groots uit zich benevelde de zon was reeds in die nevelen onder gegaan en tekende alleen haar aanwezigheid in donkere, oranje en schel rode strepen die daar even als bliksem flitsten door de dichte dampe heen schoten maar over geheel het landschap lag niets dan een lange, dichte slijver van vochtige mist kom Leo, zei Francis het is niet gezond hier in die vochtige dampe gaan zitten en toch had ik mij voorgesteld die te rusten laten we onder die behoog schuilen die de toegang verschafd tot het geen er nog van die toren overblijft er is daar wel een borksteen waar niet al te verwende lieden zoals jij en ik, zitten kunnen en reeds had ze de weg genomen naar die boog die dicht met klim opbegroeid een schilderachtig loven te vormden Francis legde een oude grijze schaal die zijn meerdere getorsd had en die ik niet had mogen dragen over één der massieve steenbrokken en we hadden werkelijk een comfortabele zitplaats en nu ga ik mijn historie vol jammer en bedrog voortzetten ving Francis aan kunt jij geen sigaraan steken Leo, dan luistert jij vast met minder ongeduld ik heb mijzelf sinds lang die wilde ontsicht anders ga ik u het voorbeeld ook ik ben geen slaaf van dat genot Francis en het zou mij onmogelijk zijn genoegelijk te zitten dampe terwijlge uw smartlijke herinneringen voor mij oproep wat zijt jij weinige man, Leo in de koude egoistische zin van het woord gaf ze mij ten antwoord ik schudde glim lachend het hoofd en zij fing aan ondanks de muziekmeester had ik de lust voor de muziek en de zang behouden en wensen het talent aan te kweken nurse die voor alles raadwist als het mij gott schommelde een zwitserse groevernante op die buiten betrekking was en die bij nadere kennismaking zich ook vinden liet om mij enig onderwijs te geven in de vrouwelijke handwerken waarin ik zo zeer ten achteren was Sir John liep mij met mijzelf begaan nu het plan om mij voor een jonge gentleman uit te geven geen gevolg kon hebben begreep hij zelf dat er zo mogelijk nog een draagelijk jong meisje van mij moest voor gemaakt worden en daar ik te weinig in goede toon en manieren gevoord het was om in de wereld op te treden vond hij mijn inval goed om mezelf Shell als groevernante extern aan te nemen te verreden dat het hem niet zou kosten sinds ik niet meer geroepen werd jaarlijks die zekere brieven aan de oude baronet te schrijven waarin mijn paard rijden en schermen en alle andere mannelijke oefeningen op het voorschift van Sir John telkens op de voorgrond werden gezet bleef ook de wichtels uit Engeland weg die onze kostbare huishouding hielpen in stand houden het geen een wijze en voorsienig man gewisseld vereenvoudiging zou hebben bewogen maar deze wijzheid oefende mijn vader niet en ik houd het ervoor dat hij sinds zijn kapitaal gebruikt of het zijn rente waren ik intussen had het mijn plicht geacht Lady Eleanor mede te delen hoe het met mij op de kostschool was afgelopen en hoe weinig ik aan haar intentie had kunnen beantwoorden eerlijkheid troon mij daartoe schoon ik wel vreestig van nu aan haar gunsten beveur te hebben de oprechtheid beloond aan het Eleanor antwoorden met de toezending van opnieuw vijfd gepond en de verzekering dat ik die jaarlijks van haar zou ontvangen om mee te doen wat ik wilde met nog menig goed woord daarnevens dat mij bewees hoe zeer Lady Eleanor voor mij een waardige leidsvrouw had kunnen zijn zodat ik in haar handen waren gevallen ze moedigde mij aan om mij zelf te voorzien in het geen mij ombraak en mij door niets of door niemand de onoprechtheid te laten verleiden zij hoopte mij later bij zich te zien in Londen en dan had zij mij nog veel mede te delen daar is niets van gekomen nog in de loop van dat jaar overleed ze aan een hartkwaal en ook de vijftigpond zijn mij daarna niet meer toegezonden maar voor eerst had ik papa's hulp niet in te roepen voor mijn wens en behoefte maar mooiselle shell beviel mij ook had zij er de slag van met mij om te gaan ze bracht me wat terug van de forsen onvrouwelijke oefeningen die mijn lusten aan geweest deed grote wandelingen met mij en gebruikte die rustige vertrouwelijke uren om mij het leven van zijn ernstige zijde te leren zien zoals niemand mij nog had toen beschouwen ze sprak mij van leidende van ongelukkige weerlot soms met enig opoffering zoveel kon verzacht worden van plichten die ik alleen uit luim had beoefend omdat mijn hart niet kwaad was maar zonder enige ernst of gevoel van verantwoordelijkheid daarbij wist zij mij liefde in te poesemen voor de natuur wekte in mij hogere behoefte op de verberende daar niemand er zich nog over had bekommerd dokter Darkens had mij moeten voorbereiden om lid te worden van de Angelicaanse kerk maar eer het zover kwam was hij al uit zijn betrekking op mij omslagen en ik was op het punt van godsdienst geheel in de steek gebleven dat konden serieuze Zwitsers er niet dulden ik moest daar beloven mij tot een protestants kerkgenooschap te laten brengen en daar het surgeon die ik meer schelen kon vond zij werkelijk een predikant die zich met die zaak belasten dat vond grootvader ook maar als de goede Shell er zich niet mee bemoeid had zou niemand eraan gedacht hebben in één woord zij zou erin geslaagd zijn mij tot een jonge dame te fatsoneren daar het uitzellijk niet al te veel van de overige verschillen of ze gewoon het haar altijd ondoenlijk zou geweest zijn de kleine major uit te roeien die onder alles door met Franse smartdom was opgegroeid de wat gebeurde nurse begon jaloers te worden van haar invloed op mij en tot overmaat van Ramp kreeg Rolf die als tweede luidenam met grootvader was teruggekeerd en nu van de kinderkamer naar het salon was bevoorderd om wat onbolsterd te worden van zijn cazernemapnieren Rolf, die de eerste hap moeten zijn om Shell te respecteren kreeg de zotte inval om op haar verlief te worden en dat laat ik nog daar want ze was allerlei minelijkst maar haar gaf zich de luxe uit haar te zeggen en haar hand te vragen een stom met tijd zoals alleen Rolf die kon begaan want behalve dat er voorheen geen uitschep bestond ooit tot een huurlijk te komen om brak ook het allernodigste voorzoodanige verbindenis wedekerige genegenheid de dame kon haar adorateur niet uitstaan die zijn nooit anders noemde dan de grand soudage ofwel loker of furieus want hij heeft nu door zijn leeftijd zijn stijfbeen en mijne discipline tam geworden maar destijds was hij een woest hartstochtelijk personage die om een haar verklaapte hand aan de leeg gesloeg en alleen aan zijn grote en kleine major en de sub-partinatie de betoonde in het kort, na de ontstuimige declaratie wil de shell niet bij ons blijven tenzij men luisterdant Rolf het huis ontzicht dat vonden al een te sterk en te pritentieus groot papa en nurse handhaafde Rolf in zijn oude rechten papa ook heeft te heel weinig aan maar een governess en ik, ik moet op mijn schande bekennen ik wist zelf nog niet genoeg wat ik wilde om niet met de overige in te stemmen de eer daar ik nog te jong was en te weinig vrouwelijke takt had om de scrupulus van shell goed te begrijpen men noemde het a-matiging, heersucht en het laatste was voor mij beslissend als ik haar liet heen gaan was ik weer geheel vrij eerst later heb ik ingezien hoe zeer ik mijzelf er daarmee de penadoot heb en het is onder de grieven die ik tegen Rolf heb juist die welk ik het minst heb kunnen vergeven Sir John is, denk mij, meer te beschuldigen dan hij laat mijn aankomend meisje vrij om te beslissen wat voor haar vorming dienstig is wat zal ik u zeggen Sir John had gewend dat ik op mijn 18e jaar op de kopschool waren gebleven om vandaar in de wereld op te treden als een jeun vie accomplié bereid op papa's commando haar hand te schenken aan de eerst goede partij de beste toen dat zo geheel anders uitviel trok er zijn hart geheel van mij af en sinds de vijftigpond van Lady Eleanor ook vervielen was de verwijdering van shell een bezuiniging deze trok met een familie naar Frankrijk en het bleek wel haast dat ik haar niet had behoeven op te offeren daar grootvader kort daarna in zijn rang naar de residencie werd overgeplaatst om ik weet niet welk oorzaak het zou maar tijdelijk zijn en Rolf kon haar me vergezellen Norse zegen viede en in haar blinde liefde vergat zij welke schade zij mij had toegebracht ik voelde het als bij ingeven ook was mijn oude genegenheid voelde ik een gewaarwoording of ik zeker juk had afgeschut want mijn onafhankelijkheidssin was niet geheel en al ongekwetst gebleven onder de zachte leiding van shell ik nam weer bezit van mijzelf in de kwadezin ik kon niet meer met shells wandelen ik ging met papa paardrijden die enigszins trots was op het goede figuur dat ik on horseback maakte en die haar niet zin vond dat ik hem vergezelde op jachtpartijen en rijtouren met allerlei slag van heren jong en oud bij hun bewondering voor mijn forsheid en veiligheid ik gaf er de piano aan en de dames handwerken en de goede boeken ik werd zelfs weer major frans en onder die soort van verwildering bereikte ik mijn zestiende jaar toen er iets voor viel dat een gantse veranderingen mijn wijze van zijn teweeg bracht nurse die aan waterzucht leed ontviel mijn plotseling ik voelde toen hoe zeer ik haar al het lief gehad en dat zij waarheid had gezegd dat ze erover blijf om mijn lief te hebben dan zij er was een leegte in en om mij die ik niet wist aan te vullen ik ontvluchte het koude doodse huis ik doelde troosteloos rond toen de plotseling werd opgeroepen om de rol van gastvrouw te spelen en de logeergast te ontvangen maar nu ik tot hier toe gekomen ben moet ik eens iets van u weten ze zwegen weilen en bleef zitten met gebogen hoofd en de handen in de schoot over elkaar gevouwen als in aarzeling hoe nu voor te gaan op eenzichtig vestigde zij haar ogen op mij met een onderzoekende blik en vroeg leo, zeg me heb je veel met vrouwen omgegaan met de vriendinnen mijn haar moeder nog al maar sinds ik vraag niet naar oude vrouwen ik meen of ga niet als de meeste heren van tijd tot tijd geleden hebt aan die tussenpoosende koorts die zij voor liefdheid noemen ik heb alles gedaan wat nodig kon zijn om niet aan die kwaal bloot te staan het amerikaanse stelsel van flirtation heb ik nooit kunnen goedkeuren kocketeren met jonge meisjes en vrouwen achte ik gevaarlijk en immoreel en daar ik leefde in het vooruitzicht dat ik nooit geld genoeg zou verdienen om al de kant, zijde en flueel te kunnen betalen die tegenwoordig tot de noodwendigheden van dames toilet behoren heb ik de strikste neutraliteit in acht genomen tegenover alle om niet verlock te worden van mijn beginstel af te gaan en heeft dat genen wat mijn passie noemt u dan nooit over meesterd ik heb niet te gewoonte mij te laten overmeesteren door wie of wat ook ik ben zit enige kracht om mijn resistentie te bieden en ik zou die gebruikt hebben zo het geval zich had voorgedaan maar dat is niet gebeurd ik had geen ledige tijd genoeg om mij zulke destructies te geven dat wil ik van u wel geloven en om uwend wil verheugd mij maar toch spuit het mij dat ik het juist van u had willen weten zeg maar wat geweten wilt mogelijk kan ik u toch wel voorlichten ik wilde weten of hij geloofd dat een degelijk man die geen ingabeelde fat is maar ook geen onnozelen hals en die op menigpunt van grote scherp zinnigheid bewijs geeft niet heel groot kan merken als een joep meisje hoe zal ik dat zeggen zich met ingetederheid aan hem hecht zelfs al wordt er geen woord tussen hen gewisseld dat op liefde een echtelijke gevoel is doeld ik begon verlegen te worden met mijzelf wat was haar bedoeling hier was meer na iever tijd dan ik in haar kon veronderstellen of meer arglist dan waarvan ik haar zonder beter bewijs mocht verdenken einde van opname deel 15 van mayor frans deze opname behoort tot het publieke domijn opname deel 16 van mayor frans en librifox opname alle librifox opname behoort tot het publieke domijn voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilligig ga naar librifox.org opname door Anna Simon ik bedacht mijn ogenblik Erik antwoorden om je de waarheid te zeggen fransis ik geloof dat mannen en vrouwen beide al heel gauw raden wat zij vooral kan daar kunnen zijn en dat het veel eer uit dubbelhardigheid voortkomt dan uit ingenuiteit blindheid voorwend voor het geen maar al te klaar uitkomt al wordt het niet met ronde woorden uitgesproken dat is mijn opinie ook maar laat er nadenken verstaat hij want destijds was ik zo onervaren op deze punten als een gamme waarvoor ik nog altijd in mijn naaste omgeving gold de vrienden van mijn vader zag in mij niets anders dan een slecht opgevoet meisje luimerig en willekeurig een woesteling die zij niet dan ongaan in aanraking brachten met hun dochters aan waarin ze allerminst een toekomende bruid voor hun zonen wilde zien enkele officieren probeerden wel eens mij een bout de cour te maken het geen mij zo laf en belachelijk voorkwam dat ik ze even in pertinent als onbarm hardig voor het hoofd stied met anderen die zulke pretentie niet hadden of althans niet toonde reëerde ik met een sangen die nog van mijn jongens opvoeding getuigde niemand vatten mij toen nog ook serieus op als een jonge dame en ik zelf was de laatste om naar die positie te streven toen kwam Lord William bij ons logeren ze haalde diep adem als moest ze zich geweld aan doen eerst de vervolgde Lord William werd mij voorgesteld als een schoolmaker van mijn vader die enige jaren zijn ouderen was en die zijn protector geweest was op de school te eaten Sergeant schee niet vooruit van zijn komst verwittig te zijn geweest want hij had geen de minste aanstalter gemaakt voor zijn ontvangst die van Lady Eleanor maar deze figuur mijn vader beter maar Lord was om een onaangename zaak verplicht in tijd lang Engeland te verlaten hij bracht Sergeant slechts een bezoek en had planten in trek te nemen in een orgement toch mijn vader haalde hem over bij ons in te keren het appartement dat door groot bepa was bewoond stond nu leeg en was ruim genoeg om hem en zijn kamerdiner te herbergen de major had er zelfs zijn bureau gehouden die Marlord mee bracht alles bewees dat de oorzaak van deze reis naar het vaste land niet lag in geld gebrek want hij betaalde elke dienst die men hem deed met vorstelijke meeldheid had een kostbare garderobe en schatten aan boeken en zeldzaamheden pijzig en huurde een equipage op eigen gelegenheid daarbij geloof ik schoon Sergeant Pijn nooit heeft gezegd dat hij met deze een overeenkomst had gesloten om het grens zijn verblijf in diensthuis die meer dan genoegzaam was om de vermedering van omslag goed te maken waardoor deze inwoning ons dwong al had ik de hulp en voorlichting van je vrouw Milders, onze huidshoudster toch zag ik er zeer tegenop om als dam duologisch te moeten optreden tegenover die vreemdeling maar wel draag was ik met die taak verzoend Lord William ik heb nooit zijn familiename vernomen was een geletterd man die veel wist en een uitmuntende gave had van mede te delen hij was vol geestrift voor kunst en poëzie las en sprak verschijnd in nieuwe talen had de grootste belangstelling in oudheid kunst en geschiedenis en wist wat ons onbekend was gebleven dat er juist voor onderzoekingen van dienaart die hij zich voorstelde te ondernemen in onze provincie stad een bibliotheek bestond waarvan hij druk gebruik dacht te maken met één woord het was iemand die mij geen halfuur kon spreken of mijn begreep dat mij met een buitengewoon mensen doen had dienindruk althans kreeg ik van hem op de eerste avond van zijn komst dat hij daar hield ik had nooit gedacht dat Sir John een vriend kon hebben die hem in alle opzichten zo ongelijk was want Lord William hield niet van de jacht en veroordeelde hij zelfs als liefhebberij reed alleen paard voor zijn gezondheid en had een kennelijke afkeer van alles wat ruw, onbeschaafd en onvoegs hem was hij erkende dat hij zich nergens zo gelukkig gevoelde als op zijn studeerkamer en bij zijn boeken maar toch was hij ook man van de wereld en wist als je zich te doen gelden hoe het kan wist ik zelf niet maar ik raad dat er stond in hem grote zedelijke en verstandelijke meerderheid boven mijn vader en alle andere mannen die ik tot dus ver had opmoed en ik heb laten ondervonden dat hij ook op andere diergelijke indruk maakte daar was dan ook iets in zijn voorkomen dat ontzag inboezemde al was hij gans geen hercules, zoals mijn vader er was toch iets kluks en viers in de slanken, reiziger gestalten ik hoorde de heren zeggen toen hij in hun kring optrad maar wat mij betreft ik kon dat niet zien en de dames waarmee wij wel haast in aanraking kwamen waren alle zo gevlijd door de minste opmerksamheid die haar bewees dat ik de heren eerverdenk van afguns dan van juist oordeel de lelijkheid van Mirabeau die alle vrouwen wist te verleiden veel ik uit, door een onbestemde gewaarwoording van vrevel overmeesterd zeg liever de lelijkheid van onze stadhouder William III want op dienstportretten gelijkt hij de enige levende persoon die mij bekend is hij had dat hoge, strandere voorhoofd, wel niet die ziekelijke bleekheid, maar toch de scherpe enigszins harde trekken hij doog hier en daarop zijn gelaad de merktekens daar kinderziekte, al was het niet zeerend oogvallend, maar het strakken en stroven van dat gelad werd verzacht door zijn glimlach en als bezeelt door zijn donkere, sprekende ogen die vonkele konden van geestrift en weer blik mijn evenmin trotseren als die van een arend had hij er staan volbij? Francis keek me even aan met zekere verwondering, eerzij antwoorden ik heb uw gezicht erop Willem III gelijk hij had dienst scherp, gewoon neus ook de allongebruik? nee, maar het donkerbruin en gunnende haar gaf zijn kapper zeker veel werk, zonder dat het baten, zwaar en stug scheen het alle pogingen te weer staan om het onder de tucht van de hele dagse mode te brengen en mijn lord zelf had de gewoonte omgedoeld naar achter te werpen zo vaak het hem hinderde dan, ik merk dat mijn uitvoergeschets u verveeld, laten we opstaan naar huis wandelen, niet vorige me verteld heb welke proeesses hij heeft verricht, die held Willem IV geen proeesses in het geheel of het moest zijn dat hij mij van mijn zucht om de degen te voeren genezen heeft dat is lofelijk vertel me dat eens ja, maar daar zijn we nog niet aan toe zonder dat ik zelf wist hoe het kwam hoeven hij op mij een onbeperkte invloed te goede, als bij intuïtie raden ik dat mij een wijze van zijn mijn toon en manieren hem zeer weinig moesten bevallen ook voelde ik mij de eerste dagen tegenover hem stijf en gedwongen ik durfde mijzelf in iets zijn en ik verwenste Rolf meer dan ooit die mijn shell te voeg had verjaagd alleen om mijn houding te geven tegenover de vieren, hooghartige Edelman minst goede toon, minst fijne beschaving sprak uit alles wat hij deed of zijde had ik mij een goed vernambte bij mij gewenst papa ging Kavaliëman met hem om, zoals oude schoolmakkers al zijn ze elkaar nog zo ongelijk maar mij kwam het voor dat hij met laat dunkende verwondering op mijn neer zag zoals een adelaar op een gemene kraai toch bleek het dat hij betere dunk van mij had dan ik zelf meende en vooral dat de bevremding over mijn wijze van zijn die hij niet geheel kon ontvijnden niet uit minnachting voortkwam maar wel uit zekere meewaarnigheid begrepen door mededogen met het jonge meisje dat men uit haar natuurlijke sfeer had gerukt dat men had misvormd en vervolgen tot iets dat zij niet had moeten zijn en dat zich mis plaatst voelde juist daar waar zij bij hoorde op zekere dag dat ik een salon aan de piano zat eigenlijk maar om wat te tokkelen terwijl de heren in de sweaten voor de haart stonden te roken hoorde ik mijn lord tot Sir John zeggen waarom ziet hij geen mensen waarom gaat geniet met Francis uit ze heeft een leeftijd zowat maar ze is nog te wild en te brusk ik zie niet dat zij wild en brusk is ze is alleen links en beschroomt als een die zich niet weet te houden het is op ze nooit in goed gezels op haar verkeerd zo is het op de kostschool is zij om haar woestheid verjaagd en zoals ze nu is durf men haar niet presenteren nonsense als hij dus met haar voortgaat zal ze er altijd even stijf en verlegen blijven juist als ze onder de mensen komt zoals ze dat alles afleggen ze heeft geest en gevattheid dat heb ik al opgemerkt ze zal heel spoedig in de wereld thuis zijn daarbij de zogenaamde Beaumonde hier is niets dan een klein kringetje lendig, klein steeds en vervelend ik geloof niet dat er voor haar onder Delie de ene partij zal te doen zijn en mij dan daarvoor op te offeren je hebt niets te verzuimen je moet het doen uit beginsel zij behoeft er niets anders te vinden dan gelegenheid om zich met gemak mijn vader moepelde zo iets van verliezen en teleurstellingen kostbare toiletten die je nodig zouden zijn enzovoort Lord William haalde de schouders op en zag hem aan met een doorpoerende blik John, John welke vader zeidgij over die bak aan tellen spreken we later daarbij is er geen chaperon ik ken hier de vrouwen niet we zullen ze leren kennen meent je misschien dat ik mijn winteravond zal slijten met u op de sociëteit of bij uw herenspeelpartij daar bedank ik hartelijk voor en dan de poor child aan de vervelingprijs geven dat zal niet gebeuren de chaperon zal ik zijn als het niet alles kan en het overige zal zich vinden maar the little one luister genoeg hiervan ik had werkelijk de vingeren maar stil op de toets laten rusten mijn nieuwsgierigheid om te weten hoe hij over mij sprak en dacht was sterker dan mijn bescheidenheid Sir John verliet het vertrek met de driftige stap van iemand die uit zijn humor is Lord William kwam naar je toe ondervoeg mij naar mijn opvoeding mijn gewoonte, mijn wensen ik ving aan met schuchtrijd en aardeling maar eindigde met al de open hartigheid en vrijmoedigheid die mij van de turen eigen waren hij liep er niet los voor hij alles wist en het kwam mij voor dat toen de betovering geweken was die mij tegenover hem zo ongelijk maakte aan mijzelf hij voeg mij of ik van lezen hield volstrek niet was mijn gruwgouw antwoord want dan moet men alleen zitten ik hou van mensen, van gezelschap van beweging om onder de mensen en in gezelschap een goed figuur te maken moet men gelezen hebben en al waren dat niet zonder geestbeschaving zingt een vrouw tot een onbeduidendheid waaruit haar schoonheid zelfs haar niet kan ophuffen ik wil niet onbeduidend zijn sprak ik met beslotenheid zeg maar wat ik lezen moet hij glimlachtte dat zou niet ineens maar ik zal met u lezen en dan zullen wij spoordig dit verzuim van u inhalen zo ga wild geraad mijn antwoord en van die dag af onanam hij het mijn geest en mijn smaak te vormen mijn geest rift op te wekken voor zijn lievelingsauteurs hij nam zelfs de moeite met kennis te doen maken met de meesterstukken met de meesterstukken met de meesterstukken met de meesterstukken met de meesterstukken met de meesterstukken hij vergezelde mijn vader niet naar dienst sociëtijd een enkele partij biljard een rijdtourtje en zijn gezelschap aan tafel was alles wat John aan hem had de avonduren en zeker op bepaalde uren van de voormiddag die hij niet voor zijn eigen studie nodig had wijde hij aan mij de liefste waren mij die welke wij doorprachten met Shakespeare die hij mijn voorlas met een geest rift waarvan hij mij de geest, de kracht de grootsheid deed opmerken met zo'k een klaarheid en zo'k een gaven van mededeling met een talent van voorstelling dat ik als leeft in die wereld en en toen is het gebeurd dat gelpo kan naar verliefdheid geworden evenals des demona en hotelo viel ik in met een opwelling van vrevel die ik niet bij machten was te beheersen nee, nee, zo is het juist niet gegaan maar als je geen geduld hebt deze herinneringen aan te horen zoals ik ze nu in mijn geheugen kan terugroepen moet je het liever zeggen want als ik ze niet mag geven zoals ze in mijn opkomen verliezen ik de draad grij, gezegd dat ik met wat leer ik ken zoals ik ben dat zou niet gaan als je niet wist hoe ik geworden ben wat je mij nu ziet of wat zou het u baten als ik u alleen mededeelde dat Lord William in het begin van de herst bij ons gekomen bij het naderen van de lente ons weer verliet zonder met u verloofd te zijn voeg ik gejaagd zonder met mij verloofd te zijn herhaalde zij op koele, droge toon en rees op maar nu moeten we gaan neef want we zullen dit maal de omweg nemen die de gemakkelijkste is we komen toch al te laat voor de thee nu, de kapitein kan ze zetten dat is het minst reeds was zij zonder mijn hulp van de onveilige steenblokken afgesprongen en stond op vaste bodem eerst hij had uitgesproken ik haar na, met hetzelfde goed geluk al was het niet met dezelfde haast want ik zag het nut van die waagals rij in het half donker niet in al wandelend wikkelde zij zich dicht in de grijze pleet en er kon geen kwestie zijn van haar mijn arm te bieden ik wist niet of ik haar moest vragen voortegaan met haar souveniers want ik voelde me schuldig ik had met onhoffelijke kregelheid de stroom haar confidencie gestoord mogelijk voorgoed de behoefte om zich uit te spreken gedoofd en toch, ik brandde van ongeduld om er alles van te weten het was zelfs mijn zenuwachtige gejaagdheid die getergd werd door haar longueur het kwam mij voor dat zij met te veel opzetterlijkheid drukte op de voortreffelijkheden van die vreemdeling die ik niet kon uitstaan die ik nu reeds hadte zonder nog te weten of ik een reden toe had en ik had zeker geen recht om misnoeg te zijn op Francis wist ik dan reeds niet genoeg van haar om te begrijpen dat zij haar hart niet had vrijgehouden tot haar 26e jaar had ze moeten wachten op een paladijn die haar bij testament zou worden toegewezen ik voelde dat ik dwaas en onrechtvaardig was en toch kan ik over die dwaasheid en onbelijkheid niet zo geheel zegen vieren of ze had er iets van kunnen bemerken maar dat we enige minuten zwijgend naast elkaar waren voortgegaan ik zie wel dat geergenis neemt aan mijn souveniers maar kan ze u daarom toch niet sparen er is een deugd die mijn Francis Mordon zeker niet zal ontzeggen het is eerlijkheid en deze drinkt mij u niet te verhelen wat er in mij is omgegaan sinds geen mijn vriend wil zijn en ik ondanks bitterer ervaring nog hecht aan de betekenis van dat woord als je vanochtend vertrokken waart zoals ik het verwacht had en niet lastig zijn gevallen zo moet jij het niet opnemen Francis ik ben immers gebleven om ze van u te horen ik beloof u dat ik de loop uur herinneringen niet meer zal stuiten nu goed sowieso het jij dan horen dat jij het geraden hebt dat ik Lord William heb liefgehaald met al de inigheid van een eerste hartstocht ik moest zeggen met al de neiliviteit van mijn jeugdig hart want ik wist zelf niet dat het liefde was wat hij mij inboezemde ik had nooit met jonge meisjes verkeerd die elkaar op haar dertiende reeds van glans en minerijen spreken ik was novis als geen andere maar ik voelde wel haast dat Lord William alles voor mij was dat ik eigenlijk niet meer leefde dan in hem dat ik onverschillig was voor iedereen en voor alles dat het mijn hoogste geluk was zijn wil en wins de raden en te volgen dat ik die mijn ontembaar achten die luimer en willekeurig scheen te zijn soms alleen uit liefhebberij in de strijd nu maar één vreugde kende die van hem te gehoorzamen op zijn wenken te letten en zonder dat hij nodig had dit van mij te vergen het volgde mij zelf ik raadpleegde hem in alles zelfs over mijn toilet toen het er toen kwam dat we uitgingen ik maakte een betere verguur in de wereld dan mijn van het zo me meende in het wild opgegroeide meisje verwacht had ik klede me met smaak dat wel zeggen naar zijn smaak hoe mij er verder van afwas mij dit op te dringen maar ik heb het niet gezien want van slaafse naaparij van het geen de mode voorschreef had ook hij een afkeer die geheel in mijn karakter viel somewhat originality vond hij pikant en hij achter het schade zodat individualiteit verloorig ging onder zekere vormen voor iedereen gelijkelijk afgepast als hij zo sprak raden ik dat hij in mij prijs wat ander in mij afkeurden omdat hij het nodig had geacht ging ik in de wereld met hem waar zijn schat was in zijn boekenkamer waar ik urenlang met hem samen was naar hem luisterend zonder mij te vervelen zoals mij soms gebeurde op een drukke danspartij want hij danste niet tot in de droge oude kundige studie waar hij zich wijde begon ik belangst te stellen ik vertelde voor hem wat hij uit zekere Hollandse boeken of tijdschriften verlangde te weten ik copieerde voor hem zonder aan te denken dat zit schrijver vervelend kon zijn ik vergat dat er een stal was dat mijn lievelingspaard door de groom moest worden afgereden ik vergat alles en alle ik was alleen opmerksam als het de behoefte van lord wiliam gold als de meeste heren hield hij van een goede tafel en was er aan gewoon hij had er daarbij alle recht op in ons huis zoals ik later heb begrepen genoeg ik vond een lust in de mannelijke studie zonder de vrouwelijke plichten te verzuimen zelfs de vrouwelijke behaargesucht was in mij wakker geworden vroeger had ik zeer weinig om mijn uiterlijk gegeven nu nam ik er acht op en was zorgvuldig in de minste kleinigheden want mijn lord al was hij nog zo'n oud-uitkennig kleden zich met de uiterste zorgvuldigheid en zo modern als een perfect gentleman die geen fat wil zijn mijn enige verdriet was als ik zag dat mijn lord zich met andere dames bezig hield en toch, dat kom wel niet anders wilde hij mijn patronesse bezorg in zekere kringen Sir John gaf zich daar toe geen moeite en daarbij mijn lord hield niet van spelen en wilde niet dansen terwijl ik toch niet als een matronen tapesserie kon maken zo leerde ik de jammerlijkste passie der vrouwen de kleine naaie verkennen maar waagde toch niet die te tonen ik wist vooruit dat hij dit ergelijk klein geestig zou vinden we gaven nu zelfs Dines en de dames van de stad die bevonden dat alles bij ons recht quiet was, waren zeer verwonderd van die bijgenaamde Major Frans hadden zij zulke goede ontvangt niet verwacht die vrouw Milders onze huishoudstig talenten had die tot hier toe braak hadden gelegen en dat mijn lord mij wenken gaf die mij van het uiterste nut waren papa zelf had er volle satisfactie van en ik sleet de gelukkigste winter van mijn leven men vond mij in de boomonden met een weinig zondeling maar dat werd distinctie geacht en toegeschreven aan de vreemde afkomst van mijn vader en aan het Engelse toon die in ons huis heerste ik werd zeer geverteerd al kon het mij niet schelen misschien jijst daarom de talenten naderden en we begonnen er iets plannen te maken om gezamenlijk de werven te gaan bezoeken zodra het seizoen van uitgaan was afgelopen als groep papa maar ging spaken het wielsteek dacht ik met zekere bezorgdheid want deze was nu van zijn zending naar de residencie teruggekeerd gelukkig voor mij zonder wolf een rilling overliep mij als ik eraan dacht dat deze mij als Major zouden aanspreken en behandelen in het pijzijn van lord William welhaast bleek het mij dat grootvader onze ingenomenheid met onze gast niet deelde ik schreef het toe aan zijn teleurstelling dat de vreemdeling zijn appartement in ons huis had ingenomen met geen hem noodzaak te voorlopig een afzonderlijk kwartier te betrekken maar er was zeker nog iets anders want ik merkte duidelijk dat de Major van Zwänke maar lord wel bejegende met de hem eigen beleefdheid maar geen zins met de joviale voorkomendheid waarop ik meende dat deze van iedereen recht had ik zou maar al te spoedig weten waaruit dat voortkwam op zekere zonnige lente dag zat ik de zuiveren lucht te genieten op het kleine balkon waar mijn boedwaar op uitkwam met een ongekend gevoel van weemoed en levenslust de fijne blaadjes en de aankomende knopjes te bespieden die de tuin wel haast met bloesems en geuren zou sieren ik had geen trek tot lezen hoewel ik een boek in de hand hield en dacht aan de prettige wandelingen die wij wel haast zouden maken met my lord en aan de mogelijkheid van een tochtje naar het kasteel van grootpapa toen ik dien stem hoorde in gesprek met Sir John de heren waren door de openstaande deur van de tuinkamer gekomen en hadden plaatsgenomen op de bank vlak onder mijn balkon zekere onrustige nieuwsgierigheid beving me ik had maar op te letten en ik kon alles verstaan waar kan hij zijn uw lord William voor grootpapa op verevelige toon op dit uur is hij altijd in een stadsbibliotheek er moeten archieven zijn die hem de grootste belangstelling inboezemen en Francis is een besonje met de huishoudsdag weet ik het het is nogal mooi dat hij ook niet met hem mee gaat naar die boekkerij sinds hij zich zo met hem affichiert met hem affichiert wat meent je daarmee heer Major mijn lord wordt bij ons in hij gaat met ons uit dat spreekt vanzelf hij is in alle opzichten een respectabel man een right honorable zelfs ik zie niet hoe met Francis daardoor geaffichiert zou kunnen worden hmm, geziet het anders dan ik maar dat zou nog niet het ergste zijn dus hij zich maar niet zo druk met haar bemoeide maar het dukt dat gaat haar waardelijk niet of moet gezelf niet erkennen dat zij zeer tot haar advantage veranderd is en dat men haar nu overal kan presenteren dat spreek ik niet tegen alleen ik zou dan in uw geval verlangen dat hij het zijne deed om haar als zijn future te presenteren dan zou hij zijn plicht doen Sir John begon hard op te lachen wel hee Major hoe haalt u zo iets in het hoofd wil je mis mijn schoolkameraat en maar een jaar of drie mijn jongeren en Francis moet nog 17 worden hij heeft het voorkomen van even in de 30 en daarbij, wat doet de leeftijd er toe Francis is op hem verliefd smoorlijk verliefd dat zeg ik u en dat verwondert mij dat hij zelf dit niet al lang hebben werkt en de onvoorzichtigheid begraat die vertrouwelijke omgang met uw dochter te dulden zonder dat hij zich deklareert plasmie daar zou hij zich werkelijk wel verwachten hij is getrouwd en daarom steekt er ook niets in dat hij zo wat de mentor speelt over Francis ik heb er geen slag van en zij heeft het hoog nodig hoog nodig dat hij het hoofd doet draaien sprak mijn grootvader met stijgende ergenis dat heeft geen nood het haar is veel te tegelijk om zo licht duizelig te worden dus is daar een boven een mordaan en niet zo wekelijk opgevoed om zich met jonge meisjes grillen in te laten gezegd want al te naïef Sir John de stem van de major klonk streng en bitter of van een gerustheid die mij onverklaarbaar is dat zou zij niet langer zijn enig hij zou deze gerustheid delen meneer zorg hij Lord William Kennedy als ik Every inch a gentleman Sir en zo hij op maar vermoeden dat zulke argwaan in ons kon opkomen ben ik zeker dat hij geen uur langer hier in huis zou vertoeven ik begrijp wel wat u enig sinds tegen hem inneemt hij speelt niet aan zijn gezelschap en hij heeft u hier verdrongen dat spijt mijzelf dan ik kon niet weten dat hij zo spoedig uit den Haag zou terugkeren en om de waarheid te zeggen maar lord is generous most generous en ik ben hem zeker egal schuldig dat geloof ik garen maar moet Francis daarom worden opgeofferd Francis wordt niet opgeofferd dat verzeker ik u en tegen deel het is voor haar van het grootste belang dat wij als vrienden scheiden hij zal niet langer bij ons blijven hij is tot president verkozen van ik weet niet welk archeologisch genootschap en moet de zittingen bij wonen in Londen ook kreeg hij deze ochtend de tijding dat de onaangename zaak die hem naar het continent de wijk deed nemen zo goed als geschikt is hij vreest een lastig proces dat hem verdriet en ergenis zou geven het blijkt dat de mediateur zit in zijn geworden zijn vrouw die met haar familie in het zuiden reist heeft hem een ootmoedige brief geschreven en wens het vergiffenis en verzoening hij deelde mij mee dat hij nog niet besloten is maar dat hij toch tegen een scheiding opzag en vermoedelijk Sir John zweeg plotseling de heren wandelde op ik zag de kamerdiener van Lord William aankomen en met hen spreken had een herner opgekeken hij zou mij hebben gezien in ademloze spanning tegen het bakon geleund als een stenenbeeld de verpersoonlijking van stommer verslagenheid toen zij er iets lang weg waren bleef ik nog zo staan die plek ik had de kracht de moed gehad om ten einde toe te luisteren de zelfbeheersing om door geen kreet of uitroep een gesprek te sturen dat mij zulke verpletterende ophelderingen gaf toen ik eindelijk uit die onbeweegelijkheid oprees was het met een kreet van smart en bitterheid die ik niet kon weerhouden ik was aan mijzelf ontdekt ja, mijn grootvader had goed gezien die aanhankelijkheid die vrijwillige overgaven van al mijn willen en denken aan zijn wil en wens die gewaarwoording van onuitsprekelijke blijdschap in zijn tegenwoordigheid als hij mij toesprak zich met mij bezig hield bovenal als hij met zijn sprekende blik met zijn betoverende glimlach mij zijn een goedkeuring uitdrukte dat was liefde liefde, die gloed van eiver die ik in mij voelde voor alles waarin hij belang stelde liefde, die zucht voor poesie en letteren waarmee hij mij apprezielt welis waren liefde die niets had van de zottelijke tederheid waarmee ik andere jonge lieden okanders zag omgeven en die niet dan mijn afkeer wekte maar toch liefde en die nu opeens tot een verboden een schuldige hartstocht werd misvormd want het licht dat mij opging over de man die ik lief had was als een vakkel waar door alles in mij tot vuur een vlam werd vlammen van hat en verontwaardiging die je laatste liefde gloed niet verteerde maar te verder brandendeed ik me zelf op het drogen en onbewust toegegeven aan de aantrekkingskracht die van die vreemdeling uit ging hij zelf, hij had zich niet al dus kunnen vergissen en hij had mij op het drogen hij had mij al dan zin ontwetendheid gelaten over het geen mij eerst nodig was te weten en toch in later tijd over deze eerst te grote smart nadenkenen begreep ik dat het gevaar voor mij nauwelijks minder zou zijn geweest al had ik die kennis gehad want het was zijn persoon die zulke oefende, niet zijn positie onnadenkend had ik mij overgegeven aan mijn gevoel zonder te berekenen waarop mij kon heen voeren zonder er iets van te wachten voor de toekomst maar toch wekte de zekerheid dat ik die man lief had en dat hij niets voor mij zou kunnen zijn dan een mentor, zoals mijn vader zich uitdrukte bij mij een onbeschrijflijke gewaarwoording van teleurstelling en toren hoekkoel bloedig en onbarm hardig had hij dan mij gespeeld hij de man van leeftijd en ervaring die zo scherp zinnig was en zoveel mensenkennis bezat had hij, hij er dan niet omgedacht dat deze omgang voor mij zijn gevaar had had hij zijn niet geteld omdat hij zelf niet vreesde en zijn mij alleen raakte zelf wist hij zich immers om kretswaar mogelijk had hij die vrouw die nu verre was, zo lief dat hij gepanzerd was tegen iedere andere liefde waar het is dat hij nooit het toon van een hartstocht aan mij had aangeslagen een blik van welgevallen een glimlach van goedkeuring een handdruk van vriendschap was alles wat hij mij geschonken had en het was mij ook genoeg geweest één slecht ik herinnerp mij maar al te goed had hij met zeker een hartstochtelijkheid mijn hand gekust toen ik, ik weet niet meer welke zijn er wensen geraden en vervuld had die nacht sleep ik niet van trots en wilde mij als zichzelf dat ogenblik voor goed wilde doen vergeten en scheen er niet op te letten hoe zeer ik onder die stugge luim leed nu wilde ik hem dat alles verwijten alles opeens uitstorten wat in mij omging en hem daarna doen zien hoe diep hij in mijn achtering was gedaald want te verbergen wat in mijn omging dat voor hem te verbergen als ik eens tot spreken kwam dat was voor mij een onmogelijkheid maar de gelegenheid om hem ter ston bij zijn thuiskomst te spreken post zich niet aan wel ging ik in zijn studeerkamer in de hoop hem wel draad te zien binnenkomen maar ik vond er slechts zijn kamerdiner die mij mededeelde dat mijn lord een bezoek had te brengen bij zekere bankier en niet voorden eten thuis zou zijn ik moest me dus inhouden en zoveel mogelijk mijn aplomb hernemen om aan tafel niet te laten blijken maar dat ging boven mijn macht en ook waartoe hoe eerder hij het nu begreep dat ik hem hater en min achter ik wist waarmee ik hem kon ergen en ik besloot hem geen ergenis te sparen ik last de bevreemding op zijn gelaad afkeuring in zijn blikken maar de betovering die hij op mijn oefende was gebroken dat moest hij weten en ik ging voort hem te tergen en te quellen einde van opname deel 16 van mayor frans deze opname behoort het publieke domein opname deel 17 van mayor frans dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoort tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Anna Simon toen hij begreep dat er opzet in lag deed hij of hij niets bemerkte en ik hield voelt tot aan het deser waarna het mij niet als gewoonlijk verwijderde om de heren aan hun sigaren te laten ik herinnerde mij dat ik ook rook kon zocht een lichte sigaar uit en stak die aan toen zag ik Lord William het voorhoofd fronzen en de zijne wegwerpen hij stond op, nam me bij de hand en voerde mij zonder een woord te spreken naar zijn boek vertrek ik liep mijn weg leiden, want dat was juist wat ik wilde wat schild eraan Miss Frances sprak hij, nadat hij mij een easy chair had doen plaatsnemen en tegenover mij staan bleef ik begrijp wel dat gezeer onstemptijd en dat het mij geldt maar hij kan niet nagaan uit welke oorzaak dat is mijn schuld niet met een weinig nadenken zou maar Lord toch licht die reden kunnen uitvinden hij weet hoe zeer ik aan open hartigheid hecht dat is prijselijk, en nu verder en nu vraag ik van mezelf af wat ik van de uwe denken moet als ik van andere hoor dat gegetrouwd zijn ik wacht eerst de laatste woorden met te veel gedwongen kanten uit om hem niet enig sinds verwonderd te doen opzien ik zag zelfs dat hij verbleekte maar hij vroeg cool heeft Sir John u dat eerst nu mede gedeeld en waarom juist heden Sir John heeft het mij niet mede gedeeld ik heb het bij toeval vernomen bij toeval verstaat hij mij maar Lord en daarom geloof ik enig richt te hebben om van u zelf iets meer te horen van uw gamma-lin ik had het er wel op toegelegd om hem te prikkelen en te schokken maar dat deze vraag zulke uitwerkingen op hem zou hebben had ik niet kunnen berekenen hij trapt driftig 3 schreden achteruit een donkere bloos van toren of schaamte kleurde zijn hoog voorhoofd zijn ogen gloeiden van verontwaardiging maar zijn de trekken namen zulke uitdrukking van lijden aan dat ik zelf schrikte van de ontroering die ik had teweeg gebracht hij is weg, keerde zich van mij af wandelde een paar malen de kamer op benier kwam eindelijk weer bij mij terug bleef vlak voor me staan zag me aan met de mengeling van weenmoed en misnoegen en sprak eindelijk me misfrances dat juist gij me dit aandoet de tijd voor zulke vertrouwen voor u acht ik nog niet gekomen daar is te veel pitterheid in uw vraag dan dat zij op belangstelling kan voortkomen en belangstelling alleen heeft hij recht op een antwoord belangstelling mijn loord dat ze wel het zwakste woord dat het tussen u en mij kan gesproken worden gewet wel, gij moest het te minste weten al feinschappen vreemding dat het hier voor mij een levensvraag geldt nee op mijn woord heb ik niet hij nam mij ijskoud, bijna met ironie ik begrijp niet welk belang gij meen te hebben bij de beslissing die ik hij zucht er diep die ik nog niet heb kunnen nemen en daarom heeft men, wie dan ook een grote onvoorzichtigheid begraan met u van deze dingen te spreken voor ik zelf daartoe de vrijheid had gegeven het geldt hier een type wonen waarvan ik voor mijzelf als voor anderen de pijn heb traagte te verbergen een toestand even smartelijk voor wie er in betrokken zijn waarom zou ik u, een jong meisje dat minder dan andere van haar leeftijd met het gewone leven bekend is inwijden in de treurige geheimen van een ongelukkig huwelijk waarom u gesproken hebben van een vrouw die haar naast de plichten heeft verzaakt en van welke ik op het punt stond mij voor het leven te scheiden toch wend zij de hereniging waar toen ik nog niet heb kunnen besluiten uw vader weet iets van mijn strijd waar toen zou ik u in betrokken hebben die voor mijzelf was opgelost en is het u dan niet ingevallen mijn lord, voeg ik met een bitterheid waaronder ik mijn ontroering traagte te verbergen dat er gevaar kon liggen voor mij in die ontwetendheid voor waar nee, dat is niet in mij opgekomen en ik zie zelfs niet hoe dat had kunnen zijn de toon van verbittering die jij nu tegen mij voert twinkt mij u te herinneren wat voor u heb traagte te zijn ik kwam herwaard heen om in studie die altijd mijn lust waren afleiding te zoeken voor vee leeds dat andere mij hadden berokkend uw vader bood mij zijn huis tot verblijf aan het gezellig leven gewoon nam ik het met dankbaarheid aan ik zag u, en ik meende in u te zien een stug en verwilderd kind dat door Sir John met onverantwoordelijke naalatigheid was verwaarloosd ik leerde u nader kennen en ontdekte in u gaven en krachten die mij verrasten en verblijden en die ik getracht heb te ontwikkelen u haalt maar enige vorming nodig om het goed gevolgende wereld op te treden mijn hand gaf u die vorming mijn hand voerde u in die nieuwe kring en gezet alles geworden wat ik van u kon mensen of wachten je hebt mij een volgensumheid een aanhankelijkheid betoond die ik gemeente heb u te vergelden, want ik heb met betere zorg en trouw over u gewaakt dan uw vader zelf maar daaruit volgt immers nog niet dat ik u had moeten spreken over alles wat mij persoonlijk betrof die het niet aan u was met mij te dragen van die smaad en die schannen die mij uit Engeland wegdreven om het onbescheiden medeleide mijn hervrienden de spot en het leedvermaak mijn hervijanden te ontgaan hoe ik bedreigd werd door een opzienbare proces waarvan mijn naam geen naam zonder betekenis in mijn land Francis maar die u vader hier alleen kent en kennen zal voor het grote publiek dat naar schandalen hunkerd die kanten zou hebben verhoogd houdt ik u van dat alles moeten inlichten mijn kind u die ik in alles heb willen sparen had ik de quellingen het hart zeer dat mij alleen gold en dat ik zorgvuldig voor de ganze wereld verborgen aan u, juist aan u moeten bloot leggen om de gul de dromen u erlente te verduisteren door de droever nevelen van mijn herfst wil ticht en droever moeten die nevelen zijn maar lord ribek uit even zeer verbaasd als geergerd over de toon van hoog harte gerust die je aanaan bij zijn toespraak wel ticht en droever want ze hebben uw scherpe blik verhinderd te zien wat voor ogen lag dat ik in de onwetendheid waarin mij mij hield uit gebrek en ervaring mij al heel licht eluzie zou schepen weer verwezenlijking een onmogelijkheid zou zijn wel nu, weet al mijn lord gij die met zoveel trouwen zorgen over mij hebt gewaakt dat ik aan dit gevaar niet ben ontkomen en dat juist nu de gulde dromen mijn erlente op het vreedse zijn verstoord een gebaar van schrik en verwondering ontsnapte hem maar hij schuddes weigend het hoofd dat ongeloof deed de vlam van mijn toon en voor ontwaardiging in volle gloed uitslaan ik barste los in verwijten en klachten die mij eens ondanks mijn smartelijk geheim verieden uit geheel zijn houding bleek het mij dat mijn bekentenissen in de vorm van een scherpe aanklacht tegen hem geuit en hij vroeg dat ik het me schoffen als een ontzettende verrassing hij liet zich neervallen op de divaan tegenover mij en bedekte het gelaad met beide handen als van smart en schaamte overmeesterd maar de gloed die op zijn voorhoofd branden was op een doodspleek verschoten daar viel het mij plotseling in dat hij onschodig was dat hij het niet had geraden wat mij zelf nog zolang verborgen was gebleven tot een schrikwekkend licht in mij was opgegaan en juist dat was het en ik zetrof had hij mede gevoel betoond voor de smartiek hem klaagden had hij schuld beleiden en mijn vergiffen is gevraagd voor het geen hij mij onwinnens had toegebracht ik zou mij naar voldoening gehad hebben en al waren met een verscheurd hart hebben berust in het geen van nu aan eer en plicht aan ons voorschreef maar het tegenovergestelde van plaats hij liet me uitspreken ik zou moeten zeggen uitrazen tot ik in luide snikken uitbarsten zonder mij met een enkel woord in de reden te vallen in tussen had hij zich van de eerste verbazing hersteld en hij rees op uit zijn verslagen houding als een veranderd man weer liep hij met rasse schreden het vertrek op en neer zonder een blik van deernis op mij te werpen en eerst toen ik zweeg onder de tranen mijn stem verstikte kwam hij weer naar mij toe en sprak mij aan op kalmen zelfs wat strenger toon my child er is zondelingen over drijving of beelding is getroffen en gelaten door haar medeslepen om zelf te geloven wat jij beweert maar ik verzeker u dat jij u vergist gezijd van een natuur voor levendige indrukken en heftige opvattingen vatbaar maar gezijd nog veel te jong om de hartstocht te kennen en dat is heel gelukkig want ik weet niet wie van ons het gekste figuur zou maken als men zoiets van u kon vermoeden jij moet tegen die inbeelding strijden uit alle macht en ik wil u graag naar daarin behulpzaam zijn zit ge Francis op uw leeftijd hebben de meeste jonge meisjes redd iets als een amorette gehad met de een of andere aankomende jongman waarmee ze gedanst hebben gij gelukkig niet, want die eerste lentebloesums vallen in de regel af zonder dat ze ander spoor achterlaten dan zekere ervaring die voor de vruchten van het rijpersseizoen niet schaat gij daar aan tegen zijt door uw forse onvrouwelijke opvoeding beveiligd geweest tegen die gelijke aanvallen van sentimentaliteit waar het ge aan een andere dwaling bloot gesteld waarop ik niet verdacht was en die nu eigenlijk voor mijn rekening komt het is deze dat gij uw hecht te zout aan de eerste man de beste die zich met meer dan vluchtige belangstelling aan uw gelegenheid ligt het trof zo dat ik die man was en dat ik de onvoorzichtigheid begin want ik moet er dat nu wel inzien schoon op met de beste intentie geschieden om u in te wijden in de geheimenissen en hoe smaaktracht het te vormen voor de hogere genietingen die zij biedt we laten ze Shakespeare nu is het niet vreemd dat een jong meisje terwijlk men de schoonheden van zijn tragedie doet opmerking zichzelf voor een Juliet gaat houden maar daarom is hij die harde geliever van Verona leert verstaan zelf nog geen Romeo en ik vraag u Francis als jij ernstige over nadenkt of ik het voor u zou kunnen zijn zie mij aan en bedenk hoe slecht mij die pretentie zou afgaan mijn haren zijn reeds met silver vermengd en hij lichte zijn zware donkere lokken op om mij te tonen hoe zij aan de slapen reeds gereisten zo ik niet leed aan een kwaal die mij met gehele vermaging bedreigd zou ik de jaren hebben waarin men tot gezetheid komt dat is alles behalve poët is niet waar ik meende daarbij in uw ogen de achtbaarheid te hebben van een getrouwd man al zag ik er geen nut in hoe het dien is op te wekken voor mijn trug huwelijk slot laat uw verstand spreken Francis dat maar een ogenblik door de verbeelding is overstand en gezond te eerst te zijn om toe te stemmen dat ik ik niet te held kan zijn voor een lieftes roman hij is weeg en is geen een antwoord te wachten dat ik niet geven kon want ik had een gewaarwoording over ijsschot zo rondom mij opgestapelt werden waaronder ik verstikken zou toen kwam hij naar maar toe legde beide handen op mijn schouders zag mij diep in de ogen ik heb een herst en weemoed en sprak op zachter toon ik ben nog een jaar vroeger gehuwd dan uw vader ik kon een dochter hebben van uw leeftijd ik ben kinderloos ik heb mezelf wel eens betrapt op de wens in u een dochter te zien maar jij hebt mij de verwezeling van die exclusie nu onmogelijk gemaakt voor het ogenblik althans want ik ben er zeker van gezult eenmaal terugkomen van de waan waarin jij nu verkeerd laat u niet langer door een hersenschim in de war brengen en als jij dat verstaat is er buiten geloof me daarin mij die de verwoestende macht er hardstocht heb leren kennen hij zucht er diep tot mijn schade en die weet tot welke diepe val zij de vrouw niet inrukken die de kracht mist om haar tegen te strijden jij behoeft mij daarom niet de genegenheid te onttrekken waarop ik geloof recht te hebben van uw zijde en die ik zelf de eerste ben geweest u te betonen had ik een zoongaat geloof mij en ik zou niet tot nu toe gewacht hebben om voor hem uw hand te vragen maar ik heb niets aan een neef een neef van uw leeftijd en die mijn erf genaan moet zijn zo ga je het wilt zal ik Sir John over die verwittenis spreken ga je kunditie raad zijn van iedere kring waarin jij optreed als jij maar wilt op den duur zei het ga je hier toch niet op uw plaats denk er eens rijpelijk en met kalm te over na en als jij besloten bent laat wij Master William uit Engeland overkomen en wees gedangt my lord ik heb volstrekt niet uw toestkomst verzocht om mij een echtgenoot te bezorgen en ik zal nooit kunnen besluiten om in u mijn om te zien en ik paste uit in een smadelijke lach de reactie van een onuitsprekelijke verbittering en liep in eilende vaart zijn kamer uit naar de mijne toevallig lag daar op tafel een deel van Shakespeare's pracht editie die jij mij eens in het geschenke had gegeven zodra het dat mij in het oog viel moest ik mijn woede koelen aan het onschuldige boek dat in vlardige reten en op de grond werd geworpen na die vraakoefening weep ik mijzelf als een radeloze daarnevens ik weet niet hoe lang ik in die toestand was gebleven toen de stem van mijn kamer nieig die aan de kamer deur had getikt zonder antwoord te bekomen mijn gehoortrof ik sprong op in onbeschrijflijke verwarring de vreule moest toch schellen als zij onwel was knoerden zij goed hardtig ik ben geloof ik vlogen vallen aan het de vreule moest zich krass houden ik kom met het nieuwe baltoilet het is tijd om de vreule te kleden het was waar ik moest die avond nog een partij bij wonen met lord william ik deed het mogelijk om de sporen van de doorgestane smart te verbergen maar eens onder de wapens dan maak ik het klokker besluit om een houding aan te nemen die niemand zelfs hem niet het recht zou geven mij te beklagen of een onbeschrijdende vraag te doen als gewoonlijk reden wij gezamenlijk naar de partij en ik was vast besloten dit maal zijn arm te weigeren en mij door grootvader te laten binnenleiden ik kreeg hardtklopping reedst bij de gedachte aan die vraagneeming en aan de indruk die zij op hem zou maken dan de wijze voorsienige heer gaat er anders over besloten we reden aan bij de engelse konzul maar lord stapt er daar af en zou wat later komen surgeon onderheelt zich daarop met mayor von zwänke die denk wel met zekere opzet over mijn gast het blijkt dat hij tot een besluit is gekomen en dat er haast is bij die uitvoering hij neemt afscheid van de konzul hij heeft postpaarden besteld voor morgen om hem naar de havenstad te brengen waar morgenavond een stoomboot afvaart die rechtstreeks naar londen gaat dit alles vernam ik zonder dat het eigenlijk tot mij werd gericht het ziel mij als brandend lood op het hart en toch was ik dankbaar dat ik het zo vernam en dat niemand bij machten was in de duisternis van het rijtuig de gemoedse beweging op mijn gelaad gaat het te slaan voor het eerst had ik in de wereld op zonder hem het was of alles rondom mij ledig was en of al die opgeschikte mannen en vrouwen die daarom mij heen woelden niets voor mij waren dan was ze beelden in wie er midden ik mij bevond zonder iets met hun gemeente hebben toch moest ik dansen en ik wilde dat liever dan praten met wie zou ik spreken en waarover daarbij als hij kwam moest hij mij zien in opgewekte stemming moest hij mij niet zien als een treurende verlatene niets had hij voor mij gevoeld niets dan mededoog dat hij hem toegebracht had mij zijn steun en bescherming te bieden hij moest het nog weten dat ik het eerst er niet behoefde en de laatste omberen kon we waren ten huizen van een voornaam bankier een daar cross-bonnet van de provincie wiens vrouw meer dan enig andere dame uit de kring zich met zeker een moedelijke goed hartigheid mijnig had aangetrokken zat maar één kind een zoon op wie ik juist niet veel had gelet en wie mijn zijde dat hij het gantse seizoen rondom mij heen gelopen had als smekeling om de kruimpjes mij naar gunst op te vangen dit maar als zoon van de huizen had hij in recht mij het eerst een dans te vragen en ik had mij naar redenen om zijn voorkomendheid niet af te stoten zit geleopeld ik wil mijzelf niet beter voorstellen dan ik ben ik liep mij niet slechts zijn hulder wel gevallen ik moedigde die aan als lord william binnenkwam een wilde, vrolijke galop zo viel het werkelijk uit maar toen hij eens daar was ondanks de tuimeling van de dans moest mijn oogman toch volgen als of een magnetische attractie er mij toe dwong hij zelf calme en waardig als altijd ging enkele dames van leeftijd toespreken en nam daarop plaats aan de speeltafel waar hij, zoals ik later hoorde een belangrijke som verloren aan de major van zwänken des andere dages hij had nog veel te regelen voor zijn afreis hoewel zijn kamerdinaar met de koffers later zou volgen ik begreep dat de gelegenheid om een vertrouwelijk woord met hem te wisselen mij met opzet zou benomen worden en in waarheid we hadden elkaar niets meer te zeggen als ik het tegendeel meende en nog eenmaal zijn boekvertrek wilde binnengaan waar ik toch wist alles in verwarring en hem niet meer alleen te vinden bleef ik als aan de grond genageld staan nee, het was zo beter hij kon zelfs geen afscheid nemen Sir John nam mijn naad om buitenzijden en kondigde mij aan dat ik bezoek had te wachten in diezelfde voormiddag de bankier had access gevraagd voor zijn zoon Sir John liet een goede partij achter had ik toegestaan begrijpt hoe ik dat opnaam van een Lord William neer te dalen tot een Carol Velters Carol Velters, herhaald ik onwillig rug ja, weet je daar ook al van? voeg ze met zekere bitterheid denk ik niet te drichten ik weet u, Francis, ga voort spark met een gejaagdheid die ik niet wist te verbergen het is niet heel mooi wat er volgt dat moet ik zelf zeggen ik verweed Sir John dat hij zulk een beslissing had genomen zonder er mij in te kennen ik meen het niet anders of de pretendent zond u wel aan en de oude heer was dringend gehaapt u vergist ik wil hem niet hebben en ik wil hem zelfs niet ontvangen wat dat laatste betreft Francis dat moet zijn, spakt Sir John met gezag en enkele maal dat hij die toont tegenover mij aandam, wist ik dat hij onderwerping eiste gezaub me een gek figuur laten maken je hebt die jongman aangemoedigd zie nu zelf hoe hij hem zijn unilusie ontneemt maar ik waarschuw u dat de wijze waarop men zulk een eerste aanzoek af slaat, ligt voor het vervolg decideerd als je goed geëtabliceerd wil worden, zorgt dan dat uw aanwijzing in behoorlijker vorm geschieden ik wens niets dan mijn onafhankelijkheid te bewaren op het leven, antwoorde ik terwijl ik juist Lord Williamsag binnen treed ik heb nog die jongman nog iemand anders nodig voor mijn geluk en ieder die zich over mijn toekomst mee te moeten bekommelen kan zich daarna regelen gebegrijpt hoe ik die arme karelvelders ontving alles liep samen om mij als een furiet te doen verschijnen voor de ogen van de overbluffte sukkel die je maar niet begrijpen kon dat zijn koketten dans de rest van de vorige avond plotseling een zulke woestemannenhaatster over het want ik zorgde wel hem te zeggen dat hij zijn insect niet voor zichzelf alleen behoeft te nemen hoe het kwam weet ik niet maar hij bleef toch ongelooflijk aarzelend en kon maar niet besluiten heen te gaan dat prikkelde mijn reed zo geschokt zenuwgestel op het heftigst ik wist niet hoe hem weg te krijgen en hij moest toch weg want ieder ogenblik kon Lord William binnenkomen om afscheid te nemen en die beide daar samen, dat was te veel het toeval wilde hij had moeten ontvangen in de kamer van Sir John die als c-officier nog prongte met trofeeën van wapenen in de overspanning van het ogenblik woest van gejaagdheid nam ik een paar schermdeges van een rek boten sidderende en verbaasde jongmannen reen aan nam de andere zette mij een pastuur en vielp hem uit de ongelukkige blodaard die in zijn angst niet eens scheen te merken dat het onschadelijke wapens waren weerp het zijneweg en vloot in aller eil terwijl ik hem toeriep ik heb van die helden feit gehoord zei ik lachend de arme karofvelders loopt nog naar mijn mijhef verteld zet een ziek connectielist waar hernaam Francis nu met de kalme glimlach van ene die er reeds boven stond ik heb ook gehoord dat hij een reis rondom de wereld zou ondernemen om mij niet weer tegen te komen maar de waarheid is dat het witte broodskind waar een uitstapje naar de Rijnprovincie heeft gemaakt waar hij zich een tijdlang schuil gehouden heeft voor zijn vrienden en bekenden en een allerliefste varrersdochter die hem tot een gelukkig echtgenoot een huisvader heeft gemaakt het geen niet heeft beled dat de gehele familie en al haar atterrente sinds een vrok behouden heeft tegen Major Frans en niet hebben voorzuimd deze door allerlei klein geestige riprezailles te koelen en toch al waar er nooit een lord william voor mij geweest zo'n flauwertap die mijn consort kunnen zijn maar, je moet nog horen hoe het verder met mij afliep op die onvergetelijke dag terwijl ik met een gelaad gloeiend van ergenis en ogen fonkelend van toren en de fleuret nog in de hand karel zag vlieden zond daar plotseling lord william in de geopende deur en staarder mij aan ik behoef u niet te beschrijven leo met welk een blik van afkeuring miss frances, sprak hij als ser john mijn raad had ingeroepen zou mij nu van dit aanzoek ter kwader uren hebben verschoond en u een onvoorzichtigheid bespaard hebben nu is het geschiet en ik begrijp heel goed dat er iets in u is wat zich lucht moet geven ook dat het u invallen kon dat op deze wijze te zoeken maar het is zeer verkeerd van u juist op zulke onschuldig offerlost te trekken for shame frances op een stumper die mogelijk nooit een fleuret in de hand heeft gehad maar dunkt, jij hebt degelijker oefening nodig en een tegenstander die iets meer te beteken heeft om er voldoening van te hebben ik meende wel u een en ander te hebben geleerd maar ik verzuimde nog uw talent in het scherm op de proef te stellen sta mij toe u de revanche te geven die de ongelukkige vluchteling in steek liet en zonder mijn antwoord af te wachten nam hij mij de fleuret uit de hand en boop mij met een buiging een deeg aan die hij van het wapenrek had genomen hij zelf nam het wapen op dat carol velders had weggeworpen ik wilde iets antwoorden de stem stokte mij in de keel ik aarzelde ik wilde tegenstribbele het bleek hem ernst hij wierp zijn rijschas uit zag mij aan met een blik welks betekenis niet te bezkennen was en riep angaard ik was gedwongen het zondelingen duwel werkelijk aan te nemen allerlei gedachten en gewaarwoordingen kruiste zich bij mij in hoofd en hart ik wilde nu niet terugtreden ik wilde niet dat hij met mijn spotten zou ik wilde hem tonen dat hij niet te doen had met een onhandige ik verbeelde mij dat hij, een man van studie en letteren niet veel werk zou gemaakt hebben van een kunst zo weinig in harmonie met zijn liefste oefeningen maar ik bemerkte ras dat ik mijn zondeling had vergist hij voerde de degen als spelende toch met even vaste als lichte hand hij liep mij aanvallen en pareerde slechts, maar zo vlug en firm dat hij mij geen kans niet hem te treffen zelfs viel hij niet uit dan om mij aan te voeren en af te matten door al die vergeefse schermutselingen dat laatste gelukte hem dan ook zo goed dat ik machteloos en bijna verland van vermoeienis wel graad ze had willen vragen maar toch het nu zo tegen hem op te geven dat wilde ik niet het is een mannelijke oefening mis er behoort meer dan vrouwelijke kracht toe sprak hij met tergende koelbloedigheid terwijl hij één mijner aanvallen ontweek die door mijn hardtochtelijkheid telkens wilder en onhandiger werden want de wens om er een einde aan te maken brug mij buiten mijzelfen geef acht mijn lord geef er acht uur partij wat al te veel voegt ik hem toe en mikt op zijn borst alleen beschermd door het plastron van een batist over hem in plaats van mij af te weeren schud hij glimlachend het hoofd en gaf zich geheel bloot het menselijk hart is arg listig leeuw maar toch met de hand op het mijner mag ik betuigen dat de zucht om hem leed te doen mij niet tref in die noogblik dat ik er zelfs niet aan dacht dat ik een gevaarlijker wapen voerde dan een gewone schermdegen maar getergd door dit bewijs dat hij mij niet telde vervuld door de zucht om hem de strijd te zien opgeven daar ik het oogblik voelde naderen waarop ik van vermoeienis te degelijk zou moeten neerwerpen dron ik snel en fors op hem aan hij schee niet op te letten hij parierde niet ik trof hem een dunne straal bloed schoot door het witte linnen heen meer was hij niet nodig hij schrik en barouw aan zijn voeten te doen zinken op hetzelfde oogblik trad Sir John binnen gevolgde mijn grootvader de eerste ziet een verwenzing uit die mij gold, want hij schreef alles toe aan mijn onbeteugelde drift de laatste wilde de gewonde hulp bieden die hem afwezen het is niets mijn heren, volstrekt niets sprak mijn lord, terwijl hij mij met de ene hand oprichten en met de andere zijn zaktoek tegen de borst hield het is maar een schram die niets te beteken heeft een kleine satisfactie die ik Miss Frances schuldig was en die jaar mogelijk voorgoed zal genezen van de zucht om onvrouwelijke wapens te hanteren nooit, nooit weer pacht ik uit in de heftigste ontroering, zien de hoe de fijne witte zaktoek in een oogblink van bloed was door trokken en Leo, zo hij bedoeld heeft mij zo'n afschrik in te boezemen is het uitgevallen zoals hij voorzag ik heb later nooit weer naar een mape gegeven nooit weer van hem duwel ik zou kunnen horen zelfs of dat verschrikkelijk schouwspel van die bloede zaktoek komt mij voor de geest en mij, mij major frans is het meermalen gebeurd te cidderen en te verbleken onder gesprekken waarbij andere vrouwen om haar beminnelijke schuchtrijd geëerd geredig bleven toeluisteren in haar ontwetendheid nieuwsgierig en hunkerend naar emoties waarvan ik meer dan verzadigd was en toch, zoals vanzelfsprekt als mijn reputatie als onversrokken duwelisten van toen afgevestigd carol velders en de zijnen zwegen niet en de kamerdiener van my lord zwegen ook niet, ondanks het verbod van zijn meester het was of onze bediende door het sleutelgat hadden getuurd en of ze door de reeten der deuren het licht hadden opgevangen over het gebeurden tussen my lord en mij ze afluisterden het ook aan datoe wat ze geraden hadden of menen te begrijpen andere die niet wisten vonden uit en zo kwam het gerucht vermeerd en verbeterd onder de mensen ik bemerkte aan de houding die men tegenover mij aandam dat men mij vreesde en schuwde toen ik weer in het gewone leven optrad toen, ik bekend het heb ik het mijne gedaan om de zonderlijke reputatie te handhaven ik zag dat de mensen laag en laf waren en de zakheid niet ontzagen ik achter het wijsheid hen te trotseren en schrik in te boezemen sinds ze mij toch geen vrouwelijk hard toe kenden en ik voor mij geen reden vond om naar hun een liefde te dingen lord william had mij voor iedere deugd kunnen vormen met alle mensen kunnen verzoenen als hij mij gewild had hij had mij terug gestoten hij had mij alleen zijn deernis geschonken die ik niet had gevraagd van nu aan was ik voor alle en voor alles onverschillig geworden en luisterde voortaan slechts naar mijn eigen invallen maar de reis van mijn lord kon toch niet doorgaan hij zelf dacht er anders over hij wilde alles vermijden wat optie kon baren hij verkoos niet wat de meester zou laten roepen zijn kamer die naar was handig genoeg om die lichte wonden te verbinden hij zou maar een uurtje rust nemen en daarmee zou alles in noorden zijn toch moest hij de arm van sir John nemen om het vertrek te verlaten en zeg een laat was faal bleek toen hij mij toeknikte ik week naar mijn kamer met een gevoel van kaan schuld om de verwijtende en nu scherige blikken van de omringende te ontgaan ik was vast besloten hem nog maar de heftige schokken die ik had doorgestaan en de vreselijke overspanning waar toen ik mij had opgewonden vreekte zich nu over meester door een zondeling en loomheid viel ik op een kanapé neer en sliep in een onrustige, koortsachtige slaap die door mijn kamernieer met bezorgd het werd gade geslagen toen ik ontwaakte was Lord William vertrokken en daarna daarna werd ik ziek wat niet te verwonderen was en mijn grootvader die ondanks alles van mij hield voerde mij naar de werven om in de buitenlucht beter te worden toen ik hersteld naar huiskeerde zei de surgeon tot mij dat ik een krasse deeg moest voelen of dat Lord William een zondeling en goedwilligheid optoont om zich door mij te laten treffen want er is teieten was hij bekend door zijn vaardigheid in het schermen en zijn vertrek uit Engeland zond in verband met een duel waarin hij het ongeluk had gehad zijn tegenpartij een kapitein van de horsecarts doodelijk te wonden ik had nooit gedacht dat mijn lord een dualist was antwoordde ik dat was hij ook niet maar zijn eer was ermeden gemoet dat hij de beleding van die kapitein niet ongestraf liet het was een vriend van zijn vrouw en die vriendschap ging wel wat ver William zou eigenlijk beter gedaan hebben zodat hij de leden dood had gegeven zij had het verdiend en geen Engelse rechtpang zou hem veroordeeld hebben nu zijn ze verzoend en verenigd voor het uiterlijk al dans maar hij heeft mij geschreven dat hij reizen gaat altijd reizen en hij heeft de wereld delen door ik dank de god en mijn hart voor deze mededeling mijn geweten was van een bloedskoot verlost maar dat de ernstest levens toch in volle vaart op mij bleef drukken zult gewel van mijn geloven Leo ja Francis dat begrijp ik en jij hebt zelf nooit meer bericht gehad van die ene man nooit meer daarbij ik kende zijn familie naam niet zoals ik u gezegd heb anders hadden de nieuwspapieren mij een of ander kunnen mededelen wel haast volgde allerlei veranderingen en gebeurtenissen ook aan erop mijn vader stierf bijna plotseling grootvader werd in rang verhoogd en werd trokken naar zet maar ik mijn voornam in zijn geheel ander leven te beginnen toch mijn kam met zijn antecedent te bereken ze zijn daarom niet uitgewist maar niet meer hiervan nu wij zo dicht bij huis zijn werkelijk waren we de brug over en tot het voorplein genaderd einde van opname deel zeventien van mayor frans deze opname behoort tot het publieke domein