 27ste hoofdstuk van deel 2 van Kleine Dorrit van Charles Dickens, vertaald door A.G. van Tricht. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten, opname door Marcel Koemders. 8 uur kleinem verkeerde in deze periode van zijn leven telkens in onrust over het feit dat Pengs zo stuk was op het verzamelen van inlichtingen over de familie Dorrit. En vroeg zich telkens af of dit ook in verband kon staan met de vagen, vermoedens, die hij na terugkomst uit zijn langdurige ballingschap gekoesterd en aan zijn moeder mede gedeeld had. Wat Pengs al van de familie wist, wat hij eigenlijk nog meer wilde weten en waarom hij, die hij toch al zo druk had, zich daarover het hoofd brak, waren vragen die hem voortdurend bezighilden en waarop hij maar geen antwoord vinden kon. Pengs was geen man die uit lauter nieuwsgierigheid zijn tijd aan dergelijke naasporingen zou besteden. Er was dus geen twijfel aan of Pengs had er een bepaalde bedoeling mee en kon het niet aan ernstige bedenking onderhever zijn in Dienpengs Eiver ontijdig een geheimen aanleiding aan het licht bracht van zijn moeders gemegenheid voor Kleine Dorrit. Niet dat hij ooit wankelde in zijn verlangen, in zijn vastbesluit om in Diener gedurende het leven van zijn vader een onrecht gepleegd was dat tans aan het licht kon komen het zo mogelijk te herstellen. Sinds de dood van zijn vader was hem het denkbeeld van enige pleeg de onrechtvaardigheid altijd bijgebleven. Echter zo vaag dat het misschien alleen maar bestond in zijn verbeelding. Mocht zijn een vrees echter gegrond zijn, dan was hij ieder ogenblik bereid alles af te staan wat hij bezat en opnieuw te beginnen om zich een bestaan te veroveren. Arthur had niets overgehouden van de steilen sombere denkbeelden waarmede zijn kindsheid vergiftigd was. Het eerste en hoofdartikel van zijn zederlijk wetboek was ziet in Nederregheid naar uw eigen voetstappen op aarde. Met teksten en mooie woorden bereikt hij de hemel niet. Op dit ondermaanse zijn plichtsvervulling ter rugave van het ging onrechtmatig verkregen is en werkzaamheid de eerste treden op weg naar boven. Eng is de poort, smal de weg, veel smaller dan de grote heerweg, geplaatheid met eidelenwoorden, met splinters uit Andermans ogen en lichtvaardige oordelen, goedkopermaterialen die bijna niets kosten. Nee, hij was geen zelfzuchtige angst of areseling die hem ongerust maakte maar de vrees dat Panks, indien hij iets ontdekte, verder zou gaan dan tussen hem afgesproken was, zonder hem er deelgenoot van te maken. Bovendien, wanneer hij zich het gesprokenen met Panks herinnerde en zichzelf de vraag voorlegde welke aanleiding hij had te onderstellen dat die zonder Lingermann werkelijk iets op het spoor zou kunnen zijn dan verpaasde het hem dat hij er nog zoveel vaarden aan hechte. Hij had een gevoel als de zeeman die zonder compas rondzwakt op de eindeloze zee en bij geen haven kan vinden. Dat hij kleine doort, bijna nooit meer ontmoeten, maakte de zaak niet beter. Zij was zo vaak uit en zoveel op haar eigen kamertje dat hij haar slechts heel zelden aantrof en haar bepaald begon te missen. Hij had haar een briefje geschreven en daarin verzocht hem te melden of zij weer beter was en zij had hem geantwoord hoe dankbaar zij was voor zijn belangstelling maar dat hij zich over haar niet ongerust behoefte te maken, want zij was heel wel. Ontmoet had hij haar echter in lange tijd niet. Op zekere avond keerde hij van een langdurig bezoek aan haar vader die altijd vertelde dat zij op visite was naar huis terug en vond meneer Meegels in een vrij zenuwachtige toestand op zijn kamer. Toen hij de deur opende, maakte zijn bezoeker een wandeling door het vertrek en zij niets dan klennem, taticorum. Wat is er aan de hand? Weg! Goede hemel, wat bedoelt u? Zij wilde niet tot 25 tellen meneer. Kon er maar niet toegebracht worden. Bleef bij acht steken en ging aan de haal. Uw huisuit om er niet meer in terug te keren meneer. U kent het hartstochterlijk hoogmoedig karakter van dat meisje niet. Zij zou er met geen vierspan in terug te trekken zijn. De grendels en sloten van de oude bastien zouden haar niet meer kunnen terughouden. Hoe is dat zo plotseling gekomen? Ga toch zitten en vertel er mij eens wat van. Hoe dat zo plotseling gekomen is, is niet gemakkelijk te vertellen. Want men zou het onstuimige karakter van het meisje zelf vermoeten hebben om het volkomen te begrijpen. Het is ongeveer zo toegegaan. Pet, moeder en ik hebben in de laatste tijd nog al eens wat te bespreken gehad. Ik zal het voor jou niet bemanteren, klennem, dat die gesprekken niet altijd zo aangenaam geweest zijn als ik wel zou wensen. Ze betroffen hoofdzakelijk ons plan om weer op reis te gaan. Ik heb met dat op reis gaan een bepaald oogmerk. Dat wil ik niet ontkennen. Niemand's hart begon hevig te kloppen. Een oogmerk hernam meneer Miekels na enige ogenblikken gezwegen te hebben dat ik voor jou niet geheim wens te houden, klennem. Mijn lieve kind heeft voor zeker iemand genegenheid opgevat en ik ben daarmee niet ingenomen. Vermoederlijk kunt u wel raden wie die persoon is. Het is meneer Henry Gowan. Ik was op die naam voorbereid. De hemelgave dat je er niet op voorbereid was. Maar het is zo. Moeder en ik hebben ons uiterste best gedaan om het haar uit het hoofd te praten, klennem. Wij hebben haar goede raad gegeven. Gehoopt dat de tijd en afwezigheid van huis haar tot andere gedachten zouden brengen. Niets van dat alles. Ons plan om nog eens voor een jaar op reis te gaan heeft haar ongelukken gemaakt. En dus moeder en mij ook. Klennem kon zich dit best begrijpen. Nu hernam meneer Migels op een toon als of hij zich moest veronschuldigen. Ik geef als praktisch man toe en moeder als praktische vrouw doet dit ook dat wij in zulke familiezaken misschien wel een vergroot glas voor de ogen zetten om onze zorgen te bekijken en bergen van onze molshopen maken. Zodat wij voor hen die er buiten staan vervelend worden. Begrijp je, klennem? Evenwel, bezig geluk of ongeluk is voor ons een zaak van leven of dood. En daarom is het te verschonen, hoop ik, dat wij er ons ongerust over maken. In elk geval had hij korum het wel kunnen dragen. Ben je dit niet met mij eens? Dat zou ik ook denken, antwoorden klennem, deze rechtmatige verwachting zo nadrukkelijk mogelijk erkennende. Wel nu, zij kon het niet uitstaan, zijn meneer Miegelz, opbedroefde toon. Zij kon het niet verdragen. Zij was zo boos, zo kwaadaardig, dat zij er van binnen van sleet. Zodat, ik telkens moest zeggen, meisje meisje 25, taad die korum 25. Had zij maar dag en nacht tot 25 het telt, dan zou het niet gebeurd zijn. Met een bedrukt gezicht waarop zijn goedhartigheid nog beter uitkwam dan in dagen van onbezorgdheid en vrolijkheid ging hij voort. Ik zei tegenmoeder, niet dat het nodig was, want zij zou dat zelf ook wel bedacht hebben. Wij zijn een paar praktische mensen, beste en kennen haar geschiedenis. Wij zien in dit ongelukkige meisje de afspiegeling van het geen er moet zijn omgegaan in het hart. Haar haar moeder, voor zij zo'n ongelukkig schepseltje ter wereld bracht. Wij zullen haar boos humeur door de vingers zien. Moeder, wij nemen er op dit ogenblik geen notitie van. Wij zullen een gunstiger ogenblik afwachten. Dan is zij misschien wat calmer. En dus zeiden wij niets. Maar wij mochten doen wat wij wilden. Het schener toch toe te moeten komen, want op zekere avond barsten zij plotseling hevig los. Hoe dan en waarom? Ja, waarom zijn meneer Miedels? Wien deze vraag een weinig in de war bracht? Want hij was veel meer geneigd haar optreden te vergoedelijken dan dat van zijn eigen familie en zichzelf hem. Ik kan er niets meer van zeggen dan het ging ik erover aan moeder heb gezegd. En dat vertelde ik u zo even. En hoe? Wel, wij hadden pet in haar bijzijn goede nacht gezegd. Heel teder, dat moet ik bekennen. En zij was met pet naar boven gegaan. U herinnert u zeker dat zij haar kamernieuw was? Misschien zou pet niet heel monter een weinig bedachtzamer hebben kunnen zijn bij het geen zij van haar verlangde. Maar ik weet niet of ik wel enig recht heb dit te zeggen. Want zij is altijd zo bedachtzaam en zo vriendelijk. Geen vriendelijker, meesteres in de gehele wereld. Dank u voor dit woord. Kleinem, zijn meneer Miedels hem de hand schuddende. Je hebt zijn meermalen samengezien. Nu eerst hoorden wij die ongelukkige Tati Korum hard en toornig praten. En nog eer, wij hadden kunnen vragen wat er aan de hand was, kwam pet bevend beneden, zeggende dat zij bang voor haar was. En vlak achter haar aan Tati Korum, half razend van woede. Ik haat jullie alle drie, ze hoeden zij en stampte op de grond. Ik vervoei dit hele huis. Waarop u, ik, vroeg meneer Miedels met zo'n inbetrouwbaar gezicht dat zelfs mevrouw Gohann er doorbekeerd zou zijn. Ik, wel ik, zei Tati Korum meid, tel tot 25. Meneer Miedels, streek nog eens met de hand lang zijn voorhoofd en schudde verdrietig het hoofd. Zij was dit zo gewoond klemm dat zij in weerweel van haar drift een ogenblik zweeg. Mij vlak in het gezicht keek en begon te tellen Ik meen tot acht. Verder, kon zij echter niet komen. Zij hield op, het arme kind en de zeventien anderen bleven haar in de keel steken en toen barsten zij nieuw uit. Zij vervoerde ons, zij voelde zich diep ongelukkig bij ons. Zij kon het niet dragen en was vastbesloten heen te gaan. Ze was jonger dan haar meesteres. Hoe kon zij het dulden haar altijd te horen afschilderen als het enige wezen dat jong en aantrekkelijk was en verdiende bemind en gelief te worden. Nee, dat wilde zij niet. Dat wilde zij niet. Als zij Tati Corum van haar prille jeugd af geliefkoost en verzorgd was zo als haar jongenmeesteres zou zij even goed zijn als zij. Misschien veel beter, vijftigmaal beter. Als wij bewerden zoveel van alkander te houden dan juigden wij maar altijd over pet en stelden haar Tati Corum op de kaak. En dat deden ze allemaal in ons huis. Ze praten over vaders en moeders en broeders en zusters en hielden haar die voor de neus. Daar had je mevrouw Ticket die de vorige dag met haar klein kind bij ons was en een plezier in had dat het kind die voor vloekten naam die jullie mij gegeven hebben niet kon uitspreken. Wat hadden ze gelachen omdat Tati Corum en wie deed dat niet en wie waren wij dat wij ons het recht aangematigd hadden haar zo'n honden en kattenaam te geven. Maar zij zou er zich niet meer aanstoren. Zij bedankte verder voor onze weldaden. Meneer Meegels herinnerde zich dat alles zo duidelijk en vertelde het met zulke drukke gebaren dat hij zo rood zag al staat in de buitenkant en hij zei dat hij er niet meer was en hij zei dat hij er niet meer was en hij zei dat hij er niet meer was en hij zo rood zag al staat die Corum volgend zijn eigen beschrijving geweest was. Nu ging hij voort. Telkens zijn gezicht afvegende. Het zou niets gebaat hebben of wij al getracht hadden het hartstochterlijk opgewonden schepsel door redenering tot kam te brengen. De hemel weet wat wel de geschiedenis haar moeder geweest mag zijn en daarom vertelde ik haar kort en bondig dat zij in dit laat uur niet mocht heen gaan. Nam haar bij de hand en bracht haar naar haar eigen kamertje. Daarna sloot ik de huisdeur maar smorgens was hij verdwenen en niet meer van haar gehoord. Niets meer. Ik heb de gehele dag moeite gedaan om haar op te sporen maar met niets wijze geworden. Het schijnt dat zij heel vroeg en heel stil is heen gegaan. Wachtens, zij klennen u wilt haar nog aan zien, begrijp ik dat goed. Ja zeker wil ik haar nog eenmaal in de gelegenheid stellen. Alles weer goed te maken evenals moeder en pet en ochkom jij zou het net eender doen jij zou zo'n hartstochtelijk schepzotje ook nog een kansje geven klennen. Het zou heel zondeling dit zei klennen waar u allen zo vergevens gezinszijd maar wat ik zeggen wilde heb u al aan misweed gedacht Ja zeker maar niet voor ik de gehele buurt had afgezocht en moeder en pet mij in rendering brachten wat zij die avond toen jij voor de eerste mal bij ons waard aan gaande misweed vertelde en kunt u gissen waar misweed woont om je de waarheid te zeggen ik heb slechts een vagen notie van haar woonplaats iedereen in huis heeft niet maar niemand weet hoe wij er aan gekomen zijn het moet ongeveer hier wezen hij overhandigde een stuk papier waarop de naam geschreven stond van een der sombere zijstraten in de buurt van cross for the square bij Park Lane ik zie geen nummer zij artuur het adres aandachtig bekijkende geen nummer best de klennen nee niets van dat alles zelfs de naam van de straat kan wel uit de lucht gegrepen zijn want zoals ik vertelde niemand kan zeggen hoe wij er aangekomen zijn het is echter wel een onderzoek waard en aangezien ik dit liever doe in gezelschap dan alleen en jij ook de reis met die stijve dame gemaakt hebt Lennem voldoorde de zin door te zeggen dat hij garne bereid was mede te gaan het was een warme grijze stoffige zomeravond zijn reden naar het eind van Oxford Street stapten daaruit en begaven zich in een doelhof van melancholiek deftige straten en van straatjes die op deftig wilden doen maar alleen melancholiek konden zijn hoekhuizen met barbaars oude partieken en aanhangsels afschuwelijke steenklompen ontstaan in een onzinnig brein in een onzinnige tijd maar nog steeds de blinde bewondering vragen van alle opvolgende geslachten en vast besloten dit te blijven doen tot ze in elkaar vallen staar en dreigend in de schemering parasietachtig kleine woningjes krampachtig in één gekrompen van de dwergachtige huisdeur naar het model van die in het paleis van de aardsbischop op Grosvenor Square af tot het in één gedrukte venster van het boudoir met het uitzicht op de mesthopen in de stallen toe maakten de avond nog somberder wachelende huizen ongetwijfeld heel fatsoenlijk maar met zo weinig ruimte dat niets er zich op zijn gemak voelde dan een funzige lucht zagen er uit als nakomers uit de huwelijke van grote herenhuizen ondrokander en waar hun kleine boogjes en balkonnetjes gedragen werden door dunne ijzere kolommetjes moest men onwille keurig aan klierachtige kinderen op krukken denken hier en daar een oud wapenbord met de gehele heraldische wetenschap voor overhangende als een aardsbischop die een preek houdt over de eidelheid de weinige winkels hadden niets uitgestald want het oordeel van de voorbijgangers liet hen koud de pastijbakker wist wie er in zijn boeken stonden en kon dus gerust zijn als stonden er niets dan enige flesjes met verschraalde peppermint en een paar potjes verzuurde bestes julei voor zijn venster de fruithandelaar mengde met een paar sinaasappelen de volksmaak voldoende te prikkelen terwijl een mantje kievitz eieren in mos alles was wat de polier tot de peupel te zeggen had alle bewoners van deze straten schenen als gewoondelijk op dit uur en in dit jargetijden uit eten te zijn maar geen hunner scheen ooit zelf een diner te geven lakkeien in schitterend gekleurd liefrij en met witte pruiken gelijkende op een uitgestorven monstervogelsoort stonden of zaten zich op sommige stoepen te vervelen in gezelschap van botteliers die hun leven in afzondering doorbrachten en elke andere bottelier wantrouden het rollen van rijtuigen in het park was voorheden geëindigd de straatlantaarns werden aangestoken ondeugende grooms met eventueel kronkels in hun benen als in hun zinnen liepen twee aan twee rond op een strootje kouend en elkaar gemene streken lerende hier en daar was nog een bescheide herberg open die door het volk niet in stand gehouden behoeven te worden en waarheren niet in levrij dat er al gemist konden worden tot deze laatste ontdekking kwamen de twee vrienden terwijl zij overal navraag deden en moesten vernemen dat niemand in deze straat ooit de naam van Miss White had gehoord het was één van de parasietachtige straten lang, eentonig nauw en somber een begrafenis toet van kalk en steen zij klopten aan onderhuizen aan liepende straat eerst aan de ene kant af en toen aan de andere kant op vergezeld door een paar nieuwsventers die nieuwstijdingen uitgilden waarvan het nieuwe al lang afwas en met hun schorre stemmen die tot in de meest geheime kamertjes doordrommen allerlei voorvallend vermelden die nooit hadden plaatsgehaald en waarschijnlijk niemand zou de plaats hebben maar toen zij aan het beginpunt terugkwamen waren zij nog evenwijs in één straat die zij verschillende malen op en neer gelopen hadden stond een zwart beroekt huisje scheinbaar onbewoont met een huurbordje achter één der fensters misschien omdat dit huisje bijzonder hun aandacht had getrokken of omdat zij tweemaal tegenelkanden gezegd hadden daar kan zij onmogelijk wonen stelde Klenem eindelijk voor nog eens terug te gaan en ook daar eens aan te kloppen meneer Meegels stemde toe en zo gingen zij erheen zij klopten éénmaal schelden éénmaal geen antwoord leeg zijn meneer Meegels luisterend ik probeer het nog eens zei Klenem en bracht de kloppen in beweging en waarlijk daar hoorden zij enige schuifel in de benedenverdieping er kwam de ingang was zo donker dat het niet mogelijk was juist uit te maken wie de deur opende maar die persoon schemen oude vrouw te zijn neem ons niet kwalijk dat wij lastig vallen zij Klenem kunt u ons misschien de woning van zekere miswet aanwijzen de stem in de donkere gang gaf het meest onverwachte antwoord miswet woont hier is zij thuis geen antwoord waarop meneer Meegels de vraag herhaalde na een ogenblik gewachten hebben sprak de stem ik denk het wel kom maar binnen dan zal ik het vragen zonder verder commentaar werd de deur van de griezelige woning achter hem gesloten de vrouwelijke gedaande verdween en een ogenblik later vernamen zij van een hoge standpunt in de stem kom boven alsjeblieft u kunt nergens overvallen zij liepen op de tast de trap op afgaande op een flauw schijnsel dat later opkomstig bleek van een straatlantaar en toen zij boven waren sloot de gedaante hen op in een vertrek waarin nooit frisse lucht scheen door te dringen gekke boel, klenm verluisterde meneer Meegels ja, gek genoeg stemde klenm toe op dezelfde toon maar wij zijn waar wij wezen moeten dat is de hoofdstaak daar komt een licht aan het licht was een lamp gedragen door een oude vrouw die er heel vel heel gerimpelt en heel stram uitzag zij is thuis, vertelden zij en zal dadelijk bijkomen na de lamp op tafel gezetten hebben veegde de oude vrouw aan haar boezelaar af dat zij wel haar leven lang had kunnen doen zonder ze schoon te krijgen keek de bezoekers met haar flatse ogen aan en verliet achteruitlopende het vertrek indien de dame die zij zochten de tegenwoordige bewoonster was dan had zij zich ingericht als zelfzij in een caravansera haar intrijk genomen had een vierkantstuk karpet midden in de kamer enige stukken huisraad die er blijkbaar niet thuis behoorden een chaos van koffers en andere reisbenodigheden vormde te samen het milieu waarin zij leefde door een der vroegere vaste bewoners het kamertje versierd met een penanspiegel en een verguld tafeltje maar het verguldsel was zo verbleekt als bloemen van de vorige zomer en het spiegelglas zo beslagen dat het scheen als of een of andere tovenaar al de mist en al het slechte weer dat het ooit weer kaatst had met de vaste kleven voor het maken van deze opmerkingen hadden de vrienden ongeveer 2 minuten toen werd de deur geopend en Miss Weed trot binnen zij was niets veranderd na hun laatste ontmoeting even mooi even cool even trots zij legte niet de minste verbazing aan de dag de bezoek nog enige andere aandoening verzocht hun plaats te nemen en zelfstaan blijvende sneed zij hun onmiddelijk de gelegenheid af om de aanleiding van hun komst op te helderen ik vermoed sprak zij te begrijpen wat mij die eerverschapt van uw bezoek nadelijk overspreken de aanleiding zijn meneer Miegel is Tati Koram zoals ik vermoedde wilt u wel zo goed zijn Miss Weed ons mede te delen of u iets omtrend haar verblijf bekend is zeker Tati Koram is hier in dit huis sta mij dan toe Miss Weed u mede te delen dat ik haar gaarne terug zou hebben en dat mijn vrouw en mijn dochter haar gaarne terug zouden hebben zij is vele jaren bij ons geweest wij zijn ons bewust van de rechten die zij op ons kan doen gelden en ik hoop dat wij ons inschikkelijk zullen tonen inschikkelijk volg zij koel en afgemeten in hoeverre ik vermoed dat mijn vriend bedoelt ten opzichte van de driftbuin waaraan het ongelukkige meisje onderhever is veel klen hem in zien de dat zijn vriend een weinig inverlegenheid dan dat men haar niet goed behandelt en schijnt zich dan al het goede dat zij geniet niet meer te herinneren de dame wenden zich glimlachend tot klen hem is het waarelijk was alles wat zij antwoorden na dit antwoord op klenems opmerking bleef zij zoveel komen bedaard en stil bij de tafel staan dat meneer Miigals haar aanstaarde als of zij hem segureerde en zelfs klen hem niet kon aankijken na een ogenblik van pijnlijke stilte en dan artuur het zou wel licht goed zijn als meneer Miigals haar een spreken kon mis weet antwoorden zij kom hier mijn kind terwijl zij sprak had zij de deur geopend en nu leiden zij Tati Koram aan de hand binnen zij vormden een zondeling tweetal Tati Koram met de hand die zij vrij had de plooien op haar borst gladstrijkende nog boos nog ook besluitenloos mis weet met haar koud gezicht haar oplettend aankijkende en juist door haar uiterlijke kalmte de oplettende opmerker verradend hoe hardstochtelijk het er in haar binnenste uitzag even als een sluier de vormen doed raden van het ging zij omwuld zie hier sprak zij even bedaard als zo even hier is je beschermer je meester als je die groter gunst kunt waarderen en het verkist wil hij je wel terug nemen beste dan kun je weer dienen om die mooie dochter van hem beter te doen uitkomen dan kun je weer de slavin worden met haar vriendelijke grillen een stuk speelgoed in huis dat men aan iedereen laat kijken om de goedheid der familie aan het licht te brengen je kunt die mooie naam terugkrijgen waardoor men je zo speelswijzen afgezonderd houdt en aanwijst zoals ook behoorlijk is je begrijpt die mag je niet vergeten je kunt weer aan meneers dochter voorgehouden worden Harriet om haar, haar eigen meerderheid en genadige minzaamheid goed te doen inzien al deze voordelen kun je terugkrijgen Harriet en nog veel meer zullen er je te binnen schieten terwijl ik spreek al de gunsten waarvan je afstand gedaan hebt door bij mij een wijkplaats te zoeken kun je weer deelachtig worden als je maar aan deze heer vertellen wilt hoe nederig en berouvel je bent en met hem terug gaat om vergiffenis te vragen wat wil je nu Harriet ga je mee onder de invloed van deze woorden was het meisje al toorniger geworden zij was vuurood toen zij een ogenblik haar schitterend zwarte ogen op sloeg en een vuistmakende van de hand die de plooien had glad gestreken antwoorden zij liever dood miswet en nog altijd naast haar stond met haar hand in de haren keek kalm rond en zij glimlachend wel heren wat zult u naar deze verklaring nog verder doen de arme meegels was zo ontsteld toen hij zijn bedoelingen en handelingen de handelijke wijze hoorde belasteren dat het hem niet mogelijk geweest was er een woord tegen in te brengen tans echter had hij de kracht om te spreken te ruggekregen taat die korum zei hij want ik noem je toch nog bij die naam dat ik alleen goede bedoelingen had toen ik je die gaf en dat weet jij ook wel dat weet ik niet riep zij nogmaals opkijkende nee op dit ogenblik misschien niet nu de ogen van deze dame je zodoordringend aankijken taat die korum zij keek even naar miswet mag op je uitoefenen nee op dit ogenblik misschien niet maar op een andere tijd ik zal deze dame niet vragen taat die korum of zij zelf gelooft wat zij zo even heeft gezegd zelfs in de toornige kwaad aardige stemming waarin zij mijn vriend en mij gesproken heeft al onderdrukt zij die met een beslistheid die men niet ligt kan vergeten ik zal je niet vragen of jij het gelooft de herinnering die je van mij en de mijne hebben moet is mij daarvoor borg ik zeg alleen dat je aan mij nog aan één der mijnen enige belofte hebt af te leggen of vergiffenis te vragen het enige dat ik je verzoek te doen taat die korum eerst tot 25 te tellen zij keek hem een ogenblik aan en antwoorden toen met een af wijzend gebaar dat wil ik niet de strijd die zij met zichzelf te voeren had kon niet leiden tot verzachting van haar gemoet hartnekkig hield zij vol ik wil niet haar hoge kleur haar snelle ademhaling haar kloppende polsen verrieden dat zij zich elke gelegenheid wilde afsnijden om op de ingeslagen weg terug te keren ik wil het niet herhaalden zij enige malen met half gesmoorde stem ik laat mij liever in stukken scheuren liever in stukken scheuren mis weet die haar even losgelaten had sloeg nu de arm beschermend om haar hals en zij met haar vorige glimlach rondkijkende en precies op dezelfde toon mijn heren wat zult u nu verder doen o, Tati Koran Tati Koran, riep meneer Miekels de hand opgeheven als wilde hij haar bezweren luister naar de stem van deze dame kijk haar in het gelaat bedenk wat er omgaat in haar hart en bedenk dan ook welke toekomst je tegemoet gaat mijn kind wat er op dit ogenblik ook in je ziel mogen omgaan ik zeg je dat de invloed die deze dame op je oefent een invloed die ons verbaasd die schrikkelijk is om aan te zien voortst bruit nog vuuriger hartstocht nog heftiger karakter dan van jezelf waartoe kan het samen zijn van jou met deze dame leiden waartoe kan het dienen ik ben hier alleen heren merkte mis weet aan zonder enige verandering in stemoffouding u kunt zeggen beleeftijd moet wijken voor dit arme misleide kind mevrouw antwoordde meneer Mingels of schoon ik hoop die niet al te veel uit het oog te zullen verliezen hoe groot het onrecht is dat u haar en mij aandoet vergeef mij als ik u in haar bijzijm in herinnering breng dat u als allen een raadsel waard dat u niets met ons gemeen had toen zij ongelukkig genoeg uw weg kruiste ik weet niet wie en wat u bent maar u verbergt niet voor mij u kunt voor mij niet verbergen dat er een boze geest in een vrouw bent die uit welke oorzaak ook er een boos aardig genoegen in schept één uur zusters even ongelukkig te maken als u zelf bent genoeg om zo iets wel eens gehoord te hebben dan waarschuw ik haar tegen u en waarschuw ik u tegen u zelfen mijn heren sprak misweet kalm als u gedaan hebt u wilt uw vriend misschien wel bewegen niet voor ik nog één poging gedaan heb zijn meneer Miegel's onverzaagd tatikoram beste arme meid tel tot 25 verwerp de hoop die deze edelman u bied voeg de klennem rezacht doog met nadruk bij keert terug naar de vrienden die je nog niet hebt kunnen vergeten bedenk je nog eens ik wil het niet misweet sprak het meisje met zijn voegende borst en de hand aan haar keel neem mij mee om te horen nog eenmaal het enige dat ik van je vraag is tot 25 te tellen mijn kind zij hield de handen stijf tegen haar oren waarbij zij zo woest te werking dat het rijke zwarte haar los ging en keerde haar gelaad naar de muur die haar bij deze laatste waarschuwing met diezelfde vreemde glimlach aandachtig had gade geslagen met de hand op haar eigen boezen als of zij daar iets moest onderdrukken zo had zij ook voor haar gestaan bij die uitbarsting in Marseille sloeg nu de arm om haar middel een zit van haar nam voor alle tijden en toen zij de heren uitliet lag er een zegervierende uitdrukking op haar stroef gelaad aangezien het de laatste maal is dat ik de eerst zal hebben zijde zij en u gezegd hebt niet te weten wat ik ben gesproken hebt uit mijn invloed op dit meisje voort spruit zo kan ik u tans mededelen dat ik in dezelfde omstandigheden heb verkeerd ik ben van gelijke geboorte als u gebroken stuk spilgoed zij heeft geen naam ik ook niet het onrecht dat haar is aangedaan heb ik zelf ook geleden meer heb ik te zeggen deze woorden waren tot meneer Migels gericht die diep bedroefd de woning verliet toen Klenem wilde volgen sprak zij met dezelfde uiterlijke kalmte en dezelfde intonige stem maar met een glimlach zo als men alleen ziet op een vreed gezicht zo'n vlouwe glimlach even de neus vleugels oplichtende even de lippen rakende en niet langzamerhand maar ineens verdwijnende zodra hij zijn werk heeft gedaan ik hoop dat de vrouw van uw beste vriend Gohen zich steeds zal mogelijk verheugen in het contrast van haar afkomst met die van dit meisje en van mij en in het onbeschrijvelijk geluk dat haar wacht einde van hoofdstuk 27 van deel 2 28. hoofdstuk van deel 2 van kleine Dorrit van Charles Dickens vertaald door AG van Trigt deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders niet tevreden met het geen hij gedaan had om het aan zijn zorgen toevertrouwde meisje terug te krijgen zond meneer Mieigels nog een innig goedmoedige brief om haar te vermanen en niet alleen aan haar maar ook een aan Miss Weed aangezien er op deze brieven geen antwoord kwam evenmin als op een van pet indien iets ter wereld daartoe in staat was geweest had deze brief haar zeker moeten vermurwen maar al de drie enige weken later terug bezorgd werden wel zij aan het opgegeven adres waren geweigerd zond meneer Mieigels zijn een vrouw om een persoonlijk onderhoud te vragen de toegang tot de woning werd haar echter geweigerd waarop meneer Mieigels klen hem verzocht nog een z'n poging te doen het enige dat artiel bereikte was dat hij tot de ontdekking kwam dat de woning door de oude vrouw werd bewaard en Miss Weed de tokken was en enige meubelen achtergelaten had die een nieuwe huurder kon overnemen voortsverklaarde de oude vrouw dat hoe bereid ook om zoveel halve kronen aan te nemen als men haar in de hand wilde stoppen zij hoe genaamd geen inlichtingen kon geven aan het gaande het verblijf meester S niet tegenstaande al deze teleurstellingen bleef Mieigels altijd nog hopen dat haar beter ik de overhand zou behouden op de zwarte plekken in haar karakter en plaatste hij zes achter in volgende dagen een zo kies mogelijk gestelde advertentie in de ochtenbladen behelzende ene uitnodiging aan zeker jeugdige persoon die in een uur van onbedachtzaamheid de woning haar pleegouders te twicken hem verlaten had om terug te keren alles zou weer zijn zoals vroeger en vrees voor enig verwijt behoefde haar niet te weerhouden en de verblijfdige ene uitnodiging had zulke onverwachtige volgen dat de brave Mieigels er bijna van hopig onder werd al eerst werd het hem tans voor de eerste maal duidelijk dat er dagelijks minstens 100 jeugdige personen uit onbedachtzaamheid wegliepen want hele troepen kwamen zich te twicken hem aanmelden zij niet met open armen ontvangen dan volgde er een verzoek om schade loostelling en vergoeding van de reiskosten heen en terug en deze waren niet de enige ongewenste bezoekers die de advertentie oplevende een hele zwerm wedelbrieverschrijvers die altijd schenen te loeren voor een of andere gelegenheid om een brief kwijt te raken schreef hem dat het lezen van de advertentie hun aanleiding gaf met vertrouwen een beroep te doen op de weldadigheid zin van de stellar volgde een verzoek om zeker soms gelds van tientjillings af tot 50 pontoen en deden dit verzoek niet omdat zij enige inrichtingen konden geven aan gaande, bedoelde, jeugdige persoon maar omdat zij zich bewust waren dat het schenken van de gevraagde son het gemoet van stellar zeer zou verlichten een aantal ondernemende lieden namen de gelegenheid te baat om het meneer Miegels in correspondentie te treden zo onder andere om hem mede te delen dat hun aandacht op de advertentie gevestigd was door een vriend en zij hoopten dat meneer Miegels wel overtuigd zou zijn van hun medewerking indien zij oort een spoor van de verdwenen persoon mocht ontdekken Tevens zou hij en zeer verplichten door hun defonsen toe te zenden nodig voor het vervaardigen en in omloopbrengen van een nieuwe soort pomp waarvan de mensheid de heerlijkste resultaten zou genieten Miegels en de zijnen hadden dienst te gevolgen alle hoop moeten opgeven om Tatikorum tot andere gedachten en in hun woning terug te brengen in deze gemoetstoestand ontvingden zij op zekerzaterdagavond bezoek van de nieuwe firma Dois en Klennum die als privaatpersonen tot de volgende maandagmorgen de gastvrijheid van Twickenham's woners kwam een indroepen de oudste compagnon dan de dilijansen de jongste de wandelstok Het was een stille avond en toen de zon onderging naderde Arthur dwars door de wijden heen het doel van zijn tocht hij had dat gevoel van vrede in zich van verlosterd zijn van zorgen dat het buiten zijn doet opwellen in de borst van hem die in de stad wonen alles in het rond was liefelijk en vreedzaam de rijke bladere dos het wilderige gras met wilde bloemen als bezaaid de kleine groene eilandjes in de rivier de gepluimde biezen de waterleelien de stemmen die over het kabelende water in de avond lucht uit kleine schuitjes tot hem door het ronnen alle sprak van vrede en rust het opspringen van een visje het slaan van een rin het getilp van een vogel die nog laat op was het verwijderde geblaf van een hond het geloei van een koel al zulke geluiden verhoog de slechts de indruk van rust terwijl de lucht van balsamieke geuren was vervuld de lange strepen van rood en goud in de lucht en het schitterende spoor door de ondergaande zon achtergelaten gaven iets verhevens aan de kalmte de natuur ver weg over de purple gekleurde boomtoppen en over de groene heuvelen in de nabijheid waar tegen de schaduwen langzaam op kropen lag dezelfde rustige kalmte verbereid tussen het landschap zelf en zijn spiegelbeeld op het water was geen onderscheid te bespeuren maar de varen zo onbewogen en helder zo vol van het plechtige misterie van leven en dood zo hoopvol en geruststellend voor de aanschouwer omdat alles om hem heen zo vriendelijk en mooi was zo tot dankbaarheid stemde meer malen was klennen ten einde al het schone beter in zich op te nemen en toen hij na de laatste maal verder ging zag hij eens klaps op het pad dat hij volgen moest enige stalten voor zich uitgaan waaraan de avond en alle verkregen indrukken hem telkens hadden doen denken Minnie was daar alleen een paar grozen in de hand en scheen te zijn blijven staan om hem in te wachten hoewel zij van de tegenovergestelde kant moest zijn gekomen want zij stond met het gezicht naar hem toe er was iets wijvelends in haar manier van doen die klennen nog nooit bij haar had opgemerkt en toen hij dichterbij kwam meende hij aan haar gezicht te zien dat zij hem met opzet de gemoet was gegaan om hem over het een of ander te spreken zij bood hem haar hand aan en zij het verpaast u mij hier zo alleen te zien niet waar het is zo'n heerlijke avond dat ik wat verder gewandeld heb dan mijn plan was ik dacht wel dat ik u zou tegenkomen en dat gaf mij vertrouwen u komt altijd deze weg af niet waar toen Klenem verklaarde dat deze weg hem bijzonder lief was voelde hij haar handje dat op zijn arm lag beven en zag hij de rozen trillen mag ik er u een geven meneer Klenem ik plukte ze de tuin voor ik uit ging eigenlijk voor u zo zeker was ik ervan dat ik u zou tegenkomen meneer Dois is al een uur geleden aangekomen en vertelde dat u de voorkeur aan een wandeling gegeven had zijn eigen hand beefde ook toen hij een tweetel rozen van haar aandam haar bedankte zij waren nu in een laan met hoge bomen maar of zij of hij zelf die ingeslagen was doet weinig ter zaken Arthur zou het niet hebben kunnen zeggen wat is het hierplichtig zij Klenem maar wel heel aangenaam op dit uur van de dag ik geloof dat deze laan ons ook het spoeligst bij de overhaalsguit en de villa brengt in het lichte zomertwalletje en de invoudige tuinhoed op het wilderige blonden haar in natuurlijke krullen de prachtige ogen een ogenblik naar hem opgeslagen sprekenen van achting en vertrouwen aandoenlijke wijze vermenkt met een bescheiden besef van de spijt die hij moest gevoelen zag zij er zo mooi zo verrukkelijk uit dat het voor zijn gemoetsgust een zegen was of een marteling hij wist het zelf niet dat hij dat kranige besluit genomen had waarover hij zo vaak gedacht had zij verbrak het stilswijgen door te vragen of hij al wist dat papa erover gedacht had weer een buitenlandse reis te gaan maken hij antwoordde dat hij erover had hoeren spreken enig sinds aarselend vertelden zij verder dat hij het hoofd naar haar toe moest buigen om haar te verstaan ik zou u zo graag in vertrouwen iets vertellen als u zo goed zou willen zijn het vertrouwen dat ik zo ga dat u zo goed zou willen zijn dat u zo goed zou willen zijn het vertrouwen dat ik uw schink te aanvaarden ik wilde wel dat ik het u al lang geleden geschonken had want ik voelde dat u in alle opzichten een vriend voor ons bent hoe zou ik er niet te alle tijden trots op zijn ik smeken u om u er niet te schenken wist ik maar hoe dan had ik het al lang gedaan meneer Gohwan zij Arthur mag zich wel gelukkig prijzen de hemel zegene zijn vrouw en hem zij schrijden bij haar poging om hem te bedanken maar hij stelde haar gerust nam de hand die op zijn arm lag de trillende rozen erin en drukte die aan zijn lippen op dit ogenblik sching het hem toe dat hij voor goed afstand deed van het vleugje hoop dat nog even in niemand's hart was achtergebleven en dat hart veel pijn en onrust veroorzaakt had en van dit ogenblik af werd hij in zijn eigen ogen ten aanzien van dergelijke verwachtingen en voor uitzichten een oude man voor wie die periode van het leven was afgesloten hij stak de rozen in een knoopschat en gedurende enige tijd wandelde zij langzaam en zwijgend naast de kande voort vroeg hij haar met een stem waaruit zij nog goed hartigheid haar tegenklonk of zij hem als haar en haar vaders vriend zoveel ouder dan zij wel ligt nog iets had toe te vertrouwen of een dienst te vragen alles wat hij doen kon om haar geluk te verhogen hoe weinig ook zou hem zelf ook gelukkiger maken dit wilde zij immers wel geloven zij was op het punt om een antwoord te geven toen zij plotseling een opwilling kreeg van smart of mede gevoel wat zou het kunnen geweest zijn en een tranen uitbar stunde zij oh meneer klennen toe ik smeek u mij nog eens te zeggen dat u mij van niets beschuldigt ik u van iets beschuldigen maar liefste meisje ik, u, nee naar beide handen in elkaar op zijn arm gelegd en hem vertrouwelijk aangekeken te hebben met een enkel woord van dank dat werkelijk uit haar hart de bron van alle ernst voortkwam keerde haar rust terug en terwijl artu nu en dan een aanmoedigend woord verluisterde wandelde zij zwijgend onder het donkere geboom te voort en wat hebt u mij nu nog te vragen minicoan zij klennen eindelijk oh, nog zoveel dat is goed ik hoopten het anders zou ik te leuggesteld zijn u weet hoe lief met mij thuis heeft en hoe lief ik mij te huis heb u zou dat misschien niet geloven beste meneer klennen nu ik het uit vrije wil ga verlaten sprak zij zenuwachtig maar toch heb ik mij te huis daarvan ben ik overtuigd u twijfelt daar toch niet aan nee nee maar het is zo zondeling zelfs voor mij dat ik er zo gemakkelijk van kan scheiden terwijl ik het toch zo lief heb en men er mij zo lief heeft het lijkt zo onverschillig zo ondankbaar liefste meisje zei klennen dat is zo de natuurlijke loop der dingen iedereen verlaat op zijn of haar beurt het ouderlijk huis ja dat weet ik wel maar niet overal blijft er zo'n ledige plaats achter als in het mijne niet dat er niet veel betere lieveren talentvollere meisjes zijn dan ik ben niet dat ik mijzelf zo hoog schat maar omdat met mij thuis altijd zo in de hoogte heeft gestoken pets gevoelig hard was tot best eens toe vol ik weet ging zij snickend voort wat papa in die eerste tijd zal voelen en juist in die eerste tijd kan ik niet voor hem zijn wat ik altijd geweest ben en daarom meneer klennen wilde ik u het verzoek doen hem juist in die eerste tijd veel te komen bezoeken en hem dan te vertellen dat u zeker weet dat ik hem toen ik weg ging nog meer lief had dan ooit er voor hem want er is niemand dat nog deze dagen niemand van wie hij zoveel houdt en die hij zo vertrouwt als u gelijkend sting in een put geworpen het water doet opspatten zo deden deze laatste woorden waaruit zo duidelijk bleek wat er tussen vader en dochter besproken was tranen opwellen op een toon die niet zo opgewekt klonk als hij wel gewild had beloofden hij haar het te zullen doen als ik mama niet noem hij dan pet veel meer bewogen en veel mooier in haar oprecht gemeende troefheid dan klennen op dit ogenblik meenden te kunnen verdragen die hen nog van het licht scheiden en langzaam in aantal verminderden dan is dit omdat mama mij in deze zaak beter begrijpt en mijn heen gaan op een andere manier zal voelen maar u weet wat een lieve trouwenmoeder zij altijd voor mij geweest is en zult dus ook wel eens aan haar denken niet waar mini kon voorkomen op hem vertrouwen hij zou al haar wensen nakomen en beste meneer klennen ging zij voor het nu papa en zeker iemand wiens naam ik maar niet zal noemen elkaar nog niet zo ten volle waarderen en begrijpen als langzamerhand welkomen zal en aangezien het mijn plicht mijn trots het doel van mijn leven zal zijn hen nader tot elkaar te brengen zodat zij elkaars levens geluk verhogen trots op elkaar zullen zijn van elkaar zullen gaan houden van beiden houden zo verrekkelijk van mij oh u bent zo'n beste trouwenman als ik weg ben ik ga de eerste tijd heel ver van huis doe dan toch u best om papa met hem meer en meer te verzoelen gebruik u grote invloed dat papa zijn vooroordelen op zij zet zoals hij werkelijk is wilt u dat voor mij doen zo waar als u de edelmoedigste vriend bent die ik bezit armer pet hoe misleid geu zelfe waar kwam er ooit zo'n verandering tot stand inder mensen natuurlijke betrekking tot de kander wanneer ooit een verzoening van twee zulke uiteenlopende karakters hoeveel dochters hebben dat al beproefd minnie zonder succes wat anders dan teleurstelling kan u ooit uitvoort spruiten zo dacht klennem maar hij sprak zijn gedachten niet uit het was te laat hij geloofde haar alles te zullen doen wat zij hem gevraagd had en zij wist dat hij woord zou houden zij hadden nu de laatste boom bereikt pet bleef staan en trok haar arm uit te zijn spreken de met haar gezichtje naar hem opgeheven en terwijl de hand op zijn arm gerust had bevend een der rozen op zijn de borst aanraakte alsof zij nogmaals een beroep op hem deed zeiden ze beste meneer klennem nu ik zo gelukkig ben want ik ben gelukkig al het u mij zien schrijven zou ik het willen indien er een wolk bleef hangen tussen u en mij indien u mij iets te vergeven hebt niet iets dat ik met opzet deed maar een verdriet dat ik u zonder het te willen of zonder in staat te zijn het te voorkomen heb aangedaan vergeven het mij uit de grond van uw edelmoedigard hij bleef staan en bukte zich naar het onschuldige gezichtje dat niet werd teruggetrokken kusten het en antwoorden dat de hemel wist dat hij niets te vergeven had toen hij nog eenmaal bukte naar het lieve gezichtje fluisterde zij verwel en hij herhaalde dit verwel al zijn hoop al niemand's overgebleven twijfel het volgende ogenblik kwamen zij arm in arm uit de laam en de bomen schenen zich achter hem te sluiten evenals het verleden de stemmen van meneer en dois die bij de tuinder stonden klonken onmiddelijk tot hem door en aangezien klennen de naam pet hoorde noemen riep hij hier is zij en hier ben ik ook de gezichten verrieden wel enige verbazing toen zij naderkwamen en hij werd zelfs gelachen en toen hij erna zij bij al kanden waren hield dit op en ging pet stilletjes heen zonder te spreken wandelden meneer migels dois en klennem bij het lichtdramaan langs de rivier op en neer maar dit duurde slechts een paar minuten toen bleef dois achter bleven nog een paar minuten zwijgend op en neerlopen en toen verprak eerst genoemde het stilzwijgen acht uur sprak hij voor de eerste maal hem bij zijn voornaam aansprekende herinner je je dat ik je op die morgen toen wij samen langs de havent van Marseille vertelde dat moeder en ik altijd het gevoel hadden als of pets tweelingzuster met haar en even als zij was opgegroeid en geworden zowel zij ja, heel goed herinner je je ook dat ik je vertelde hoe het ons nooit is gelukt de twee zusters in onze gedachten schrijden en dat in onze verbeelding de andere is wat pet is zeker Arthur hernam meneer Miigels met onderdruk de stem ik laat mij vanavond door mijn verbeelding nog verder meeslepen ik verbeeld mij vanavond dat jij beste kerel mijn overleden kind het lief gehad en haar verloren hebt toen zij zo was als pet nu is dank u mompelde Klenem dank u zij gaven al kander een hartelijke handdruk kom je binnen vroeg meneer Miigels zo dadelijk Miigels ging en Arthur bleef alleen toen hij een half uurtje op en neer gewandeld had in het vrede gelicht der maan stak hij de hand uit naar zijn borst en haalde de rozen te voorschijn zo voorzichtig als waren ze van glas misschien bracht hij ze aan zijn hart misschien drukte hij er de lippen op maar zeker is het dat hij ermeden naar de rivier ging en ze liet meevoeren door de stroom toen hij binnenkwam waren de lichten aangestoken en de gezichten die ze beschenen het zijn niet uitgezonderd stondend vrolijk er werd over allerlei gesproken zijn companion had nog zelden meegebracht en daarna gingen allen naar bed terwijl de rozen bleek en niets meer op rozen lijkende in het maan ligt meegevoerd werden naar de oneindige zee einde van hoofdstuk 28 van deel 2 29ste hoofdstuk van kleine dorret van Charles Dickens vertaald door AG van Tricht deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders het huis in de city had gedurende alle boven verhaalde voorvallen zijn naar geestig aanzien bewaard en de zieken die het bewoomde hetzelfde eentoonige leven geleid morgenmiddag en avond morgenmiddag en avond telkens weer in dezelfde eentoonige volgorde terugkerende altijd met dezelfde koppige regelmaat als de wijzers van een klok wat er al in de ziel van die ernstige vrouw die daarvan het ene jaren tijden de andere in haar rolstoel zat omging wist niemand dan zijzelf Flintwinch zou wel moeite hebben willen doen om het uit haar te krijgen maar al had hij haar de duim schroeven aangelegd het zou hem niet gelukt zijn zij was hem te sterk en te glad en Evry die had genoeg te doen alleen hier en haar verlandermeester res met een verbouwereerd gezicht aan te kijken na het invallen van de duisternis met de boeselaar over het hoofd door het huis te lopen altijd te luisteren naar vreemde geluiden en ze soms ook te horen en nooit te verrijzen uit haar akelige half slapende wakende droomstaat er was dat merkte Evry heel goed op in de laatste tijd veel te doen want haar man had de hele dag druk werk in zijn kantoortje en kreeg meer mensen bij zich dan in de laatste jaren het geval geweest was bovendien ontving hij veel brieven en boodschappen hield boeken aan en voerde correspondentie ook ging hij er herhaaldelijk op uit naar andere kantooren naar werven en docken naar duwanekantoor en de beurs naar het garawe en het Jerusalem koffiehuis enzovoorts wanneer mevrouw Klenem niet bepaald ging hij avonds ook wel eens naar een herberg in de buurt om in de avondbladen naar de scheepstijdingen en de marktprijzen te kijken en betrekkingen aan te knopen met koopvaardijkapiteins die deze herberg veel bezochten elke dag op een bepaald uur hield hij met mevrouw Klenem een bespreking over zaken en het kwam effrie die altijd doerden en luisterving speelden zo voor dat de twee gladden flink geld verdienden de gemoedstoestand waarin de versufte gade van de heer Flintwinsch verkeerde begon zich langzamerhand in al haar doen en laten en zelfs op haar gelaad af te spiegelen zodat de twee gladden haar begonnen te beschouwen als iemand die langzamerhand rijp werd voor het gekkenhuis of haar voorkomen niet overeen kwam met de eisen die hij aan een koopmansvrouw stelde of dat hij zich tegenover zijn klanten schaamde haar tot zijn mevrouw uitverkoren te hebben hoe het zij Flintwinsch beval haar tegen niemand enige aanduiding te maken over de innige betrekking waarin zij totelkander stonden en hem wanneer er vreemde bij waren niet meer Jeremia's te noemen haar vergetenachtigheid deed haar dit bevel telkens over het hoofd zien zodat zij hoe langer, hoe angstiger werd want Flintwinsch was gewoon zich over deze achterloosheid te verreken door haar op de trap te bespringen en haar dan door elkaar te schudden zodat zij haar belager steeds achter zich meenden te horen op zekere avond was kleine Dorret na een lange werkdag in mevrouw Klenem's kamer bezig haar werkmantje in te pakken al voor ons huiswaarts te gaan Panks door Evry enige ogenblikken geleden binnengelaten stond bij mevrouw Klenem's toel en informeerde naar de staat van haar gezondheid en voegde erbij dat hij juist deze kant uitkomende zo brutaal was geweest aan te schellen ten einde namen zijn eigenaar te vragen hoe zij zich in de laatste tijd voelden mevrouw Klenem keek hem onder haar samengetrokke wenkbrouwen door scherp aan meneer Kessbie antwoorden zij weet dat ik aan geen veranderingen ondergever ben de verandering die ik verwacht is de grote verandering zo waarlijk mevrouw zij Panks met een zijdelinkse blik naar het naaristertje dat op haar knieën lag om de draadjes en pluizen van het karpet op te rapen u ziet er heel goed uit ik draag wat mij opgelegd wordt doe u wat u doen moet dank u wel mevrouw ik tracht dat ook te doen u komt deze kant nog eens uit is het niet ja nog al in de laatste tijd vooral door het een en het ander moest ik nog alleen in deze buurt zijn verzoek meneer Kessbie en zijn dochter zich de moeite te besparen om naar mij te laten informeren als zij mij een bezoek wil ze te brengen dan weten zij waar zij mij vinden kunnen zij behoeven niet de moeite te doen iemand te sturen en u kunt de moeite sparen om hier te komen het is voor mij volstrekt geen moeite mevrouw u ziet er werkelijk uitstekend uit dank u wel goede avond dit afscheid de vinger die recht naar de deur wees was zo duidelijk en wel sprekend dat Panks geen kans zag zijn bezoek nog wat te rekken vrolijker kijkende dan ooit streek hij zijn harem recht overeind sloeg nog even een blik op het naaistertje en zij goede avond mevrouw blijf maar boven ik kende weg daarna ging hij onder stoom met de hand onder de kin volgde mevrouw Klenem hem vol aandacht met haar wantrouwende blik en Evry stond haar aan te kijken alsof zij betoverd en insteem veranderd was langzaam en pijnzend wende zich mevrouw Klenems ogen van de deur waardoor Panks verdwenen was naar kleine dorret die van de grond was opgestaan de kin nog vaster in de hand met een dreigende harde uitdrukking in haar ogen bleef de zieke naar haar kijken tot zij haar aandacht had getrokken kleine dorret kregen kleur ten gevolgen van dit aanstaren en keek voor zich mevrouw Klenem bleef vaakzaam kleine dorret sprak zij eindelijk wat weet je van die man ik weet niets van hem mevrouw behalve dat ik hem buiten wel eens gezien heb en dat hij met mij gesproken heeft wat heeft hij toen gezegd ik begreep niet wat hij zei het is zo'n vreemde man maar niet ruw of on aangenaam waarom kwam hij hier naar je kijken dat weet ik niet mevrouw antwoorden kleine dorret volkomen oprecht je weet dat hij hier kwam om jou ik verbeelde mij dat ook maar waarom hij dat zou doen mevrouw keek u onmogelijk zeggen mevrouw Klenem bleef met de ogen naar de grond gericht enige tijd zitten pijnzen zo vervuld van iets waarmee de haar geest zich bezig hield dat zij enige minuten nodig had om zichzelf tot de werkelijkheid terug te roepen waarna zij weer even kalm en streng voor zich uitkeek als altijd in tussend had kleine dorret gewacht uit vrees van haar te storen zij waagde het nu de plek waar zij gestaan had sinds zij van het karpet was opgestaan te verlaten en zacht om de rolstoel heen te dopen goede avond mevrouw mevrouw Klenem haar hand uit legde die op emis arm en deze verlegen onder die aanraking stond te beven zou zij zich plotseling iets herinnerd hebben van het geen Maggie verteld had vertel mij eens kleine dorret vroeg mevrouw Klenem heb je tegenwoordig veel vrienden heel weinig mevrouw behalve u alleen je vrouw Flora en nog iemand zeker die man vroeg mevrouw Klenem met haar uitgestoken vinger naar de deurwijzende oh nee mevrouw een vriend van hem dan neem mevrouw kleine dorret schudden met de grootste ernstaghoofje oh nee, niet iemand zoals hij, nog één die bij hem hoort zo nu, het is mijn zaak niet ik vroeg het omdat ik belang in je stel en omdat ik meen een vriendin voor je geweest te zijn toen je nog niemand had die je helpend kon is dat niet zo ja mevrouw zeker is dat zo en hier meer dan eens geweest toen wij aan alles gebrek zouden gehad hebben als u mij geen werk gegeven had wij herhaalde mevrouw Klenem naar het roloosje kijkende dat aan haar man had toegehoord en altijd voor haar op tafel lag ben jullie met feden tegenwoordig alleen vader en ik ik bedoel alleen vader en ik om geregeld te onderhouden van het geen wij verdienen heb je veel gebrek geleden jij en je vader en wie nog meer vroeg me vrouw Klenem sprekende als of zij iets overlegden en voor het duren met de hand aan het roloosje dat zij om en om keerde het was soms heel moeilijk om rond te komen antwoordde kleine dorret met haar gezachte stem en op haar bescheiden manier maar ik denk wel dat wij het niet harder hebben gehad dan zomeniging dat is braaf gezegd antwoordde mevrouw Klenem opgewekt dat is de waarheid je bent een goed bedachtzaam meisje en als ik mij niet bedrieg ook een dankbaar meisje het is niet meer dan natuurlijk dat ik zo ben er is niet de minste verdienste in met een hartelijkheid waartoe de dromen ruggen Evry haar in haar dromen zelfs niet in staat zou geacht hebben trok me vrouw Klenem het gezicht van haar naester naar zich toe en drukte een kus op haar voorhoofd ga nu maar heen kleine dorret anders kom je zo laat thuis arm kind in al de dromen die Evry nadat zij ermeden begonnen was op elkaar gestapelt had was er geen die haar zo verbaasd zou hebben als deze haar hoofd begon hever te kloppen en de gedachte dat zij de andere gladden ook bezig zou vinden kleine dorret te kussen en daarna zou zien dat de twee gladden elkander omhelsten en in tranen weg smolten van hartelijkheid voor het gehele mensdom deze droom benam haar bijna de adem terwijl zij letten stappen op de trap ten einde de huisdeur secuurt te sluiten toen zij die opende om kleine dorret uit te laten zag zij meneer Pengs op en neer lopen voor het huis in plaats van zijn weg te gaan zoals zij zeker gedaan zou hebben als alles in en om dat huis niet zo wonderlijk geweest was toen hij kleine dorret zag liep hij driftig op haar toe zij met zijn vinger aan de neus Evry verstond het heel duidelijk Pengs de heiden aan het waarzigen en ging heen de hemel bewaar ons nu komt er nog een heiden en een waarzegger erbij riep Evry wat zal er nu nog volgen het was een regenachtige avond met onweer aan de lucht toen Evry daar aan de open deur stond verstond over dat raadsel de wolken dreven snel voort de windstak hevig op en rukte aan de luiken deed de gekken op de schoorstemen en de verroesde windwijzers knaksen en blies over het aangrenzende kerkhof als of hij de doden uit hun graven wilde jagen het rommelen van de donder in alwe hemel streken scheen en vraakhopping te zijn over deze heilig schennis laatste rusten laatste rusten jevrouw Evry wie er angst voor donder en bliksem alleen geevenaard werd door die voor het spookhuis waarin het opeens zo onnatuurlijk donker was geworden stond besluitloos wat te doen binnen gaan of buiten blijven toen deze kwestie plotseling werd opgelost door een windvlaag die de huisdeur dicht smeekt en haar buitensloot wat nu te doen wat nu te doen riep zij handen vringend in deze laatste benouden droom en zij zit daarboven alleen en kan even min naar beneden komen als de doden uit hun graven Evry liep in haar verlegenheid met de boezelaar over het hoofd ten einde zich tegen de regen te dekken enige malen het voetpad op en neer dat na de huisdeur leiden bleef eindelijk voor de deur staan en deed wat veel mensen in haar geval gedaan zouden hebben zij bukte en keek door het sleutelgat naar binnen plotseling sprong zij uit deze houding met een geel overeind want zij voelden een druk op haar schouder het was een hand en wel de hand van een man de man zag er uit als een reiziger had een soort soldatemuts met bonte rand op het hoofd ontel om lang haar en een grote knevel gidswart behalve aan de ruige punten die een tintje rood lieten doorschemeren en een lange hafiksneus hij lachte om de ontsteltenis en de gil van Evry en toen hij dat deed kwam zij neus over de bovenlip heen zodat de knevel bijna verdwing wat is er vroeg hij in duidelijk Engels waarvan bent u geschikt van u stotterde Evry van mij je vrouw en van het aakelige weer en van alles en de wind heeft de deur dichtgesmeten en nu kan ik niet naar binnen zo sprak de vreemdeling die dit alles nogal onverschillig opnam zozo en heb je hier in de buurt de naam Klenem wel eens gehoord grote goedheid dat zou ik denken dat zou ik denken Reap Evry zo getroffen door deze vraag dat zij de handen ten hemelsloeg waar dan waar Reap Evry terwijl zij het sleutel had aan een tweede onderzoek onderwerp waar anders dan hier in dit huis zij is alleen boven op haar kamer en kan zich niet bewegen omdat zij aan beide benen verlamd is en de andere geladen is uit en de hemel mogen het mij vergeven voegde zij erbij als een razende in het rond springende maar ik ben mijn tramontane helemaal kwijt nu de kwestie hemzelf ook aanging begon de vreemdeling in Evrys wanhoop hij deed een paar passen achteruit bekeek het huis van boven tot onder en als poeder bleef zijn blik rusten op het hoge, smalle venster van het kamertje naast de voordeur waar huist die dame die het gebruik van haar benen mist vroeg hij met een eigenaardige glimlach die Evry noodzaakte hem strak te blijven aankijken boven die twee vensters daar aha ja ik ben vrij lang maar zal toch zonder ladder moeilijk mijn opwachting bij haar kunnen maken nu je vrouw eerlijk opgebicht eerlijkheid is één van mijn karakter trekken zal ik de deur voor u openmaken ja god zegen u beste meneer doe het dan maar dadelijk want zij moest mij eens roepen of in brand raken wat zou haar al niet kunnen overkomen en ik zal nog gek worden als ik aan denk geduld goed schepsel hij tracht de haar met zijn zachte blanke hand tot kalmte te brengen ik vermoed dat er vandaag geen zaken meer gedaan zullen worden nee vandaag niet meer die zijn al lang afgedaan nu dan heb ik een billijk voorstel billijkheid is een karakter trek voor mij zo even met de pakketboot aangekomen en doornat dat helse weer heeft mij opgehouden ten gevolge daarvan heb ik nog een zaak te regelen die anders op een vroeger uur afgedaan zou zijn een geldzaak begrijpt u als u nu een vertrouwpersoon uit de buurt voor mij zou het willen ophalen om een boodschap voor mij te doen dan zal ik de deur voor u openmaken maar anders met dezelfde glimlach om de lippen maakte hij een beweging als of hij wilde heen gaan ervrij haasten zich te verklaren dat zij zijn voorstel aannam waarop de vreemdeling haar verzocht zijn mantel even vast te houden op het kozijn van het kantoorvenstersprong en het raam op schoof toen hij een been binnen de kamer had lachen zo'n kwaad aardige uitdrukking in zijn ogen dat Evry een rilling voer bij de plotseling opkomende gedachten dat hij wel eens regelrecht naar boven kon lopen om de zieken te vermoorden en wat zou zij daar tegen kunnen doen gelukkig bleek hij zulke plannen niet te hebben want in het volgende ogenblik op de drempel van de huisdeur zie zo waar de jevrouw zei de hij zijn mantel weer omhangende als u maar zo goed wilt zijn wat duivel is dat vreemd zortige geluiden schijnbaar vlakbij ten gevolgen van de eigenaardige trilling in de lucht en toch gedrukt als of deze ver af waren trillingen grommel en het vallen van een of andere lichte droge zelfstandigheid wat duivel is dat ik weet niet wat dat is maar ik hoor het telkens en telkens weer antwoorden Evry die intussen zijn arm genomen had hij kon bezwaarlijk een dapperman zijn in haar angst want zijn bevende lippen waren geheel bloedeloos geworden na nog een ogenblik geluisterd te hebben deed hij als of hij er niets om gaf oh wat het is niets waar de juffrouw ik meende dat u sprak van een vertrouw persoon wilt u nu zo goed zijn die goede genies eens bij mij te brengen hij had de klopper in de hand gereed om de deur weer dicht te trekken indien zij haar woord niet hield zult u niets vertellen van die deur en van mij fluisterde Evry geen woord en zult u hier niet vandaan gaan en niet zeggen als zij roept terwijl ik even om de hoek ga ik blijf hier staan als een standbeeld Evry was zo bang dat hij de trap zou opgaan terwijl zij weg was dat zij na haastig weggelopen te zijn nog eens naar de poort terugkeerde om hem te bespieden zingde dat hij nog steeds op de drempel stond meer buiten dan binnen als of hij niet van de duisteren is hield en ook de geheimen van het huis niet wilde leren kennen zij de eerste straat de beste in en zond een boodschap naar de Herberg waar Flintwinch was die ogenblikkelijk buiten kwam samen keerden zij terug de dame voor en Flintwinch met een vlugge pas achter haar aan hopende maar nog voorzij binnen waarom eens ter degene door elkaar te schudden toen hij plotseling de vreemdeling op de drempel zag staan en de harde stem van mevrouw Klenem hoorde die riep wie is het? wat is er? waarom krijg ik geen antwoord wie is er beneden einde van de 20e hoofdstuk van deel 2