 daar zijn jullie weer. Net zoals bij Sinterklaas gehoord ook bij Kerst de Controversen of dat nou een woedende wilders is die boos is omdat de Liddelfolder de kerststol tegenwoordig een feeststol noemt of een school waar het tegenwoordig ineens geen kerstboom meer staat. We hebben de vorige keer al over gehad toen we het over de Zwarte Pieterdiscursie hadden dat het veranderingen bij volksfeesten bedreigend kunnen voelen, bedreigend omdat ze traditie aantasten, bedreigend omdat ze een gevoel van stabiliteit en rust onder mijn voor sommige mensen. Maar uiteraard speelt hier ook identiteit een rol bij en in het geval van kerst zou het dan een christelijk identiteit zijn. Het is natuurlijk ook heel beledigend naar christinnen toe als een kerststol ineens een feeststol heet, weten die mensen dan niet dat de kerststol een van de geschenken van de wijze was. Laat ik geen grapje zo vermaken, maar wat natuurlijk eigenlijk het steek is, wat eigenlijk van belang hier is, is een gevoel van een verlies van identiteit, van jezelf mogen zijn. Of misschien als we iets eerlijker zijn het gevoel van een verlies van een meerderheidsgevoel. Christen Nommers ooit centraler in een land als Nederland dan dat het nu is. Je ziet dit ook heel erg met de controverse die je elk jaar in de VS in staat rondom de kerst, War on Christmas wat dat dan genoemd. Vaak wordt dat dan een soort van excuse voor het basje van Atheisten, als een soort van ondermijning van de samenleving. Peilig genoeg zagen we dat met die discussie hier rond de liddelfolden, hier ook, maar dan werd het gebruikt om negatief over moslims te zijn, de suggestie te wekken dat die folder was aangepast alleen maar voor de moslims. Een beetje een vreemd verhaal, want diezelfde folder stond vol met varkensvlees, dus als het de passing daarvoor was dan was het niet helemaal gelukt. Kijk wat er echt speelt is dat samenlevingen veranderen, samenleving hebben altijd, zijn altijd veranderlijk geweest. Rituelen veranderen mee, tradities veranderen mee. Als een traditie die mee verandert met zijn tijd, dan blijft die op een gegeven moment achter. Wat misschien een grote probleem is voor veel mensen, is dat dit soort veranderingen zijn tegenwoordig, met onze nadruk op verandering en progress en innovatie, zijn die veranderingen veel zichtbare. Ze zijn minder achter de schermen dan wat ze vroeger waren, dus ze vallen veel meer op en misschien is juist die opvallendheid wat mensen dan tegen het zeer bein stoot. Wat voor mij vooral belangrijk is, is dat we in een hele diverse samenleving worden, met allerlei soorten mensen. En dan is voor mij belangrijk dat de feestdagen, vooral nu, inclusief zijn, voor ons allemaal zijn. Ja en als dan een kerststol een keer een feeststol heet, ik weet niet of dat het grootste probleem is.