 We hebben ramperoefening georganiseerd, samen met de brandweantwerpen en campus Vesta. En tijdens die ramperoefening hebben we eigenlijk gezien dat als we social media een onderdeel maken en gaan kijken naar hoe social media wordt gebruikt tijdens rampen en incidenten, dat mensen zichzelf online gaan organiseren. Het is niet alleen maar dat mensen vragen stellen online, het is ook dat mensen elkaar hulp gaan bieden. Met elkaar in contactreden, informatie gaan delen, maar ook elkaar in helpen. Bijvoorbeeld door een lift aan te bieden, dekjes, huisvesting. Het is dus niet langer meer dat mensen wachten op hulpdiensten om hun te komen helpen. Mensen gaan zichzelf organiseren, gaan zelf vragen stellen, gaan zelf hulp aanbieden aan elkaar. En dat is niet alleen directe hulp als in EUBO, reddingshandelingen, het ligt eigenlijk veel meer op de secundaire dingen. Bijvoorbeeld een lift naar het station of een plek om te overnachten, dat soort aspecten. We zien me steeds meer voorgekomen. Kun je iets meer vertellen over de oefening? De oefening zelf was een examen voor politie brandweantwerpen en ambulance. Wij hebben daar een examen met mijn begeleide Bartel van der Waller, associate professor hier op de Tilburg Universiteit. Hebben wij daar een component aan toegevoegd, dat gaat over social media. We hebben eigenlijk 200 mensen online gevraagd om mee te doen. Die hebben van onze profiel toegewezen gekregen en dat profiel kan bijvoorbeeld zijn ik sta op een trainstation en ik wil mijn vlucht halen, maar het kan ook iemand zijn die in de buurt woont en een vreemde lucht draagt. Nou, al die mensen hebben wij de opdracht gegeven om mee te doen aan die oefening. Deels waren daar mensen ter plekken aanwezig, die bijvoorbeeld foto's namen van hulpdiensten die om hulp vroegen, maar het grootste deel zat gewoon thuis. En vanuit zijn profiel stuurden zij tweets de wereld in op basis van die profielen die we hebben gegeven. Zal dat ongevallen in de trending-topics op Twitter? Zullen we zeggen dat zeer grote Twitter-activiteiten worden tot de ongevallen? Zal ook heel veel informatie vanuit een train? Waarom doe je dit onderzoek? We doen dit onderzoek omdat we eigenlijk zien dat social media en breder gezegd steeds meer van dit soort ICT-communicatie en informatietechnologieën een belangrijke rol gaan spelen in de hulpverlening. We weten al bijvoorbeeld dat social media, communicatie in het algemeen, een belangrijke rol speelt. Dus hulpdiensten sturen informatie weg. Hulpdiensten, veiligheid, regio's, nationale overheden en zelfs internationaal gebeurt dat. Diezelfde organisaties maken ook steeds meer gebruik van social media om informatie over het incident te verzamelen. Bijvoorbeeld foto's van wat is er aan de hand? Of zelfs algemeen er nog om bijvoorbeeld stromen van mensen in kaart te brengen? Wat we eigenlijk zien is dat social media nog een derde component toevoegt. Mensen kunnen namelijk niet alleen met de overheid in contact reden of algemeen informatie stelen, maar ook informatie met elkaar. De grootste vraag op dit moment is eigenlijk nog voor ons en daar richten wij ons op in ons onderzoek is. Hoe gaan we hier invulling aan geven? Hoe gaan we ervoor zorgen dat al die innovaties of dat nou Twitter, Facebook, Instagram of zelfs straks misschien wel met Google Class of al dat soort technologieën hoe gaan we ervoor zorgen dat we daar in hulporganisaties, veiligheidsregio's, internationale, humanitair hulpverlening daar optimaal gebruik van gaan maken? Als je het praktisch ziet kun je bijvoorbeeld geven. Nou bijvoorbeeld stel je voor dat op Utrecht Centraal door het winter weer de treinen vastlopen. Daar stranden dan hondendens hun niet duizenden reizigers. Stel je voor dat je geen toegang had tot informatie en communicatie technologieën. Zouden we bijvoorbeeld gaan kijken naar de NS, het rode kruis, de veiligheidsregio Utrecht om ervoor te gaan zorgen dat die mensen worden opgevangen. Mensen kunnen echter wel via mobieltjes, via social media en contact treden met mensen die ze kennen, maar ook met onbekende mensen. Ze kunnen bijvoorbeeld een taxi delen, ze kunnen een lift aangeboden krijgen, een plek om te overnachten en dat zie je dus, dat is ook gebeurdend er terug. Dus je hoeft dan niet meer honderden veldbedden naar Utrecht Centraal te brengen of er sport al te regelen. Je kunt eigenlijk aan het zeggen, oh, wij zien dat mensen zichzelf wel helpen. Nou, voor die paar mensen die daar misschien niet in mee zijn kunnen wij ingrijpen. Dus kunt je hulpverlening veel gerichter en veel effectiever organiseren op die manier. Hoe gaat het nu verder met het onderzoek? Nou, we hebben nu één oefening gedaan waarin we eigenlijk die trend hebben gezien. We gaan nu verder kijken naar bijvoorbeeld andere oefeningen met anderen, met de veiligheidsregio's samenwerken, met hulpdiensten samenwerken, maar ook bij grote internationale rampen kijken we onder andere via disaster resilience lab dat we hebben naar hoe hier invulling aangegeven kan worden. Wat gebeurt er al online? Welke kansen liggen daar? En dat zouden we eerst goed in kaart moeten kunnen brengen voordat we kunnen zeggen hoe hierop ingespeeld kan worden. En dat verschilt natuurlijk of we dat over een lokale regio hebben, een veiligheidsregio, de nationale overheid of zelfs de VN-organisaties. Wat we wel weten is dat er kansen liggen voor ieder van die organisaties. En dat we die kans in kaart moeten brengen en dan moeten gaan kijken hoe we daarop ingespeeld. Kan het ook een bedreiging zijn voor organisaties? Nou, bedreiging is een groot woord, maar in die zin zijn er natuurlijk wel kansen die gemist kunnen worden. Je kunt bijvoorbeeld mensen organiseren, het gaat toch gebeuren. Social media, ICT en het algemeen, die trein gaat voort. Je kunt eigenlijk niet meer zeggen als hulporganisatie, ja, we doen er niet mee. Wij zitten in onze schulp en wij verlen hulp. Dat gebeurt gelukkig ook niet, maar er komen wel steeds meer kansen bij. En eigenlijk blijft dat verdurend aanpassen en op inspelen. Het is niet eenmalig, wij ontwikkelen iets en we spelen erop in. Er moet verdurend gekeken worden naar welke ontwikkelingen zijn er in de maatschappij. En hoe kunnen wij daar in onze hulporganisatie optimaal gebruik van maken?