 Akşamlıs xəli olsun, təyələk kanalını çizləcək, mən zahraçbəl və həmkârım Rüfət Səfalov müdabı xətli bir işində yenilək sizlələ. Yüzək bu gün Azərbaycan qalq üçün, Azərbaycan dövlək üçün çox əlamətdə bir gündir. Dövlət müçtəqiliyimizin 30-irliyidir. Amma təssiflər olsun ki, bu gün dövlət səbiyasında yüksət səbiyyədə qeyd olunmur. Təbii ki, biz bunlara qarşıdaçın müzakçilərdə toxunacıyıq. Ancaq yeri gəlmiş yəni, mən bunun əsbətlə müçtəqiliyimizin məmarı olan Azərbaycan qalqını, istiqlalçı dekliklətləri və bu dövlət müçtəqiliyimizin məlifi olan mənaqımız, dəyəli hüqşuna ısləçilə, kalecəsüzlək, vaxtbək, təbii çələmək istəyirəm. Arzəliyirəm ki, Azərbaycan müçtəqiliyə əldə eləsə də, yaxın evlərdə hüququ və demokratik bir dövlətlə çəvilsin. Faktır ki, Azərbaycan öz dövlət müçtəqiliyini 30-lə bunların əvvəl əldə etsə də, Azərbaycan qalqı hələdə müçtəqiliyin ən böyük nəymət olduğunu hissədə biləcək bir dövlət vurab bilmiyir. Kəbii ki, burada da hüququ və demokratik çardaş bir dövlətlətlə söhbət edir. Biz bununla da bağlı cəniş müzəkələ edicək, konarımız da Fuat Bəydir. Fuat Bəy, salamlı iran sizi. Akşamınız xeyr, mən Tamaşaçılar da salamlı iran və hamonu Azərbaycan öz dövlət müçtəqiliyini 30-lə keçməsimi nasibətlə təbrik edirəm və onu istəyirəm vurgulayım ki, Həmin kəinstuşa aktının, əricə də Azərbaycan öz kəsinin dövlət müçtəqiliyin onun bərbalsının müəllifi Azərbaycanı xalırıdır. Qalan, üquqi çəhniki məsələlər və dəyi bundan tövələmə məsələlələrdir. Təşəkürəyəm Fuat Bəy, dəyirli xanımlara bəylər kanala abone olmağı, və ilə işimizi like etməyi unutmayın. Bu gün daha başqa bir üzücü hatıra baş verir. Dostumuz Baxdiyar Haciyev, istimai fəyal, tanımış istimai fəyal, aylardır ölkədə baş verən hüquqsuzluğa, hüquq marzı organlarına etdiyi dəfələlə mürajət-ı baxmaira onun verdiyi şayətən ədərdə araşdırılmamasında əritaz olaraq, bu gün prezident administrasiyası tarixində özünə yandırmaqa qəxt etmişdir, özünə qəxt etməyə qəxt etmişdir. Şuralar olsun ki, bunun qarşısı alınmışdır, bu baş verməmişdir. Bəhkləyəlbəy, bizimlə bir arada sağlamdır, həyatdadır, təbii ki, bundan bağlı da fikirlərimiz olacaq. Mən sözü uzatmadan dəhəli qardaşın Rüfət Səfaraba ötürmək istəyirən, bu Rüfət. Akşamınız xeyr olsun, Hürmətli Zaor, dəli qonamız Fuat Agayev. Mən də şüphəsiz ki, təbiiçlərə qoşuluram, bu gün Azərbaycan resubuqasının xalqımızın dövlətimizin əlamətdər günlərindən sayılır və bu təqrim bütün 3 növbədə xaldımıza və xaldın həmin dövürdə fəyal çəsimini Fuat bəhənin timsalında keşəkərimi ifadə edirən və hesab edirəm ki, Fuat bəhiz sizlər bir əz məsələni şəxsı planda sadələşdiririniz, sizlər tarxı şəxsəsləsləsiniz təbriçə indiçi halda bir yox, bir niti dəfə laiksiniz, dövlət müstəqliyi haqqında kansusiya aqdının qəbul edilməsində müstesnə xidmətlərə səhəbsiniz, ona görə də bugün məssizi kanal 13 üzərindən yayımlanan müdafəq hətli və ilişində görməkdən məmlunuq ama təhsür ki, təhsür ki, yayım zamanı biz təbii ki, bu qusatları varacaq və bəlli olacaq ki, azərbaycan dövlətinin və hökumətinin zirvəsi, hazır ki, bayrama ehtinansız yanaşır, ignor edir, bunun səvələtlərinin vativlərinin təbii ki, vaxtımız var, ən azıb bir saat hərzində, biz müzakirləzəcdir. İçun öbədə, mən dömmə istəyirəm, istimaha fəyal, azərbaycan cənsilinin işlikli siyiması dostumuz bəxtdir Hacibin, bugün prezidin administrasyasının qarşısında realizə etdiyi aksiyaya, əziz dostlar, məsələ, bundan ibarəktir ki, həs kiməsir deyil? Susilə də hüquq cəmiyyətinə, həs bir bunun belədiyətdə, sirri şübəsi yoxdur ki, azərbaycanda qanun, hüquq və onun normaları başta prezidinad administrasyasının qapsının çandarındakı, o zibil kutularından tutmuş, ta məhkəmələrin, prakırologun, polisin və s. inzibati binasının qapsının çandarındakı, zibil kutularında qədər bir belədiyətdə, həmin o məsafədə tulazanıq bir buzara, kutular insində deyil, həs bir real mekanizma maalik deyil. Bəxtiyar Hacivdə uzun müddəttir ki, hazırki hüququmətin mənəvi terroru ilə qabaq qənşərdir. Adam sivil qayda da, dinz qayda da, kanunsus ya da ondan irəli cələn normatib hüququ aqların imkan verdiyi hətta, hüquq muhafizə organlarına, məhkəmələrə dəfərlərlə muraziyyət edilməsinə baxməyərək kuad ələskərobun əlin də bir hüququ vasitə ələt olan hüquq muhafizə organlarını, sələri sahibləri, hakimlər, hakim qorqusu, sadəcə olaraq qanunu və onun müddəlarını göz ardı edir, baxmır. Sırf siyasi üçlüdür bu. Bu da ondan irəli cəlir ki, Bəxtiyar Haciv, hər gün sistemli, ratiyanal, düşünülmüş, ağlılı, planlı, sistemli şəkildə, hazırki hüququməti, onun rəhbəri ilhaməliyə bir, təngid edir, təngid edir. Nisi hüququmət həzək etmir? Bununla nəsəndir və əfədir ki, Bəxtiyar Haciv-i gözdən salmaq üçün, e-ikibardan salmaq üçün, ən müxtələt mənfur və iğrenç böftələri mərzqəllər. Bir deyil, iki deyil, üç deyil, dört deyil. Nəhayət hücün Bəxtiyar Haciv bütün bu muraziyyətlərin, şikayətlərin, heç bir əhəmiyəti olmadığını görüyün, bir başa sosial şəbəkələr üzərindən ilham verdi ki, əgər ilhaməliyi bunu istəyirsə, bucun prizident administrasyasının qarşısında bəli, mən artıq özmə benzin töküb alov qaldıracaq. Bakın, şəhid ailəsi qazilərimiz, adi vətəndaşlarımız çaresiz şəkildə dövlət idarətmə organlarının yartmaz fariyətindən şikayətçi olduğu vəziyyətdə özlərin yandırılırlar. Gövlət taşmət organların qarşısında sadəcə olaraq son çıxış yolu olaraq alovlu bir aksiyaya imzatılırlar. Bunun sayı həsabı yoxdur, hansını bir sadalıya, bir nəhcə ilə öncə, həmkələr, həmkələr, həmkələr, həmkələr əsasının qarşısında, ələsənubun qudası, mehbəliyəmin binasının qarşısında, xatılırsınız da qazimiz yeçün ətibariyilə, yeçün ətibariyilə haqlı əmlaç iddiyası məhkəmələrdə təhəmin olmadıq məcələ əsasının qarşısında özünü yandırdı, rəsmən yandırdı. Fuat bəy, hökumət nəyinədi, bundan sonra onun ailəsini, mən açıq deyəcəm, pulundan, para ilə, maddiyət ilə qanpulu ilə susturdu, adam bitti, qətti, özünü yandırdın, mehbətdir və qanpulu ilə hökumət susturdu bunu. Ölümünə qədər isə hökumət heç bir qanunu attım, atmırdı. Yalnız insan ölməlidir daha sonra. Adi piştaxtaların qarşısında sadəcə ailəsini dolandırmaq üçün, biz sahisi təsapsız bilə numaraları görmüşü, qazilər və şahid ailələrinin polisin özbaşınalığını ehtiraz rəmzu olaraq özünə o durması. Zarqa hatırlayırsanız, sizin yaşadığınız evin yaxlıqında ailər öncə. Polisin qanusuz müdaqlasında ehtirazı olaraq nəy nəsin bu qazi? Hökumət bunun arxasında deyil, yanında deyil, bir çula alma satır, beş çula arma satır, bunu da ona çox görür, bu ahırda özünü yandırır piştaxtasından bərabər. Sözümün cəni başqadır. Təsəlvir edin ki, bu hökumət, bu dövlət və onun rəhbərliyi insanlarımızı o çoxa qoyıptı ki, dünyanın bir saylı universitetinin mevzunu, harvardın mevzunu, azar-baycanlı bəxtiyar hajiyib, bu gün prezident administrasiyasının qarşısında özünə od vurur. Utanın sadəc olaraq, belə gənsilərə siz sahib durma qəbəzini, dövlət hakiməti organlarında, onların istədadından qabriyyətin ilə imkanından yararlanma qəbəzinə, hər gün mənfur və iğrenç hücumlara məruz qoyusunur və onu ətibardan salmaq istəyirsiniz, gözlən salmaq istəyirsiniz. Mən dədi qəminəm, əcər bəxtiyar kimi insan ilhaməliyə və onun hökumətinin qarşısında, reverans etsəkdir, başa isəkdir, hiz bunlara və ehtiyazı yoxudur, hiz reveransı və ehtiyazı yoxdur, sadəcə bu cünki sistemli bir təngiddən tanarda dəyensəkdir, bəki də nazir vəsfəsindədir. Bunlara bəxtiyar kimi dicələrə kimi gənslər lazım deyir. Bunlara amcaq yaltaq, maydiyatqulu, çox simalı, ləyəqətdən, şərəfdən yoxsun gənslər lazımdır. Ona görə də, baxın, insanları o çəkə qoyurlar ki, bəxtiyar hazif kimi yenə deyirəm, harvardın məzunu olan görün biz nə gündəyir? Harvardın məzunu olan gəns bugün üzərində bəizin töküb özün yandırmaq istəyir. Bə buna prezident administrasiyasının yaxılında keşiş səkən, süsus-dövlət, muhafzı idarasının əmələsizlərini də reaksibirir, bəxtiyar yıxınlar yerə, imkan vermirlər özünə aul aul olursun, qolunu buralar, təqqir elirlər və orada həmini muhafzəsələrdən biri deyir ki, sən prezentit həngid eləyir, sən səni biz öldürəlzik, hətta sözlə qoğurçu, səni azaxılıqa buraqan beləbəl olsun. Mən müdafəq yətdi insanıqları təşilatının, həm təsilərinə biri olaraq, həm öz adımdan, həm də təmsil eddiyim təşilatının adından, hökumətdən, onun rəhbəliyindən tələv edirik, xayrş edirik ki, insanlara, cəmiyyətə xüsusi ilə də bu istimasiya siyasi xadimlərə, ziyallara, tənqisi kəsimə normal adam münasibəti göstərisinlər. Soluna dədər bəxtdər bənyanda yək, həm hüquqı, həm siyasi, həm də digər vasitələrinə və biləsiniz ki, az öncə zaur mən və digər dostlarından bəqdər, həziblə bərabər biz çay süfərisində ələşdiyi, söhbətləşdiyi, təbii ki, bəxtdə yarın belə bir şəkildə sert formada özünək qəst şəkilində intiharət zəhət etməsi, bizdə nötrük bir soğuk, belə deyək ki, pis və əndişə doğuran bir haldır. Biz istəmər hət belə bir hal başlayırsın. Amma adam hansı hətlə gəlip çatır və özünün canına qəst eləyir. Hansısa kərbiyəsizləri atırsınız belə ziyalı insanların üzündə, məhkəmələri da orada burada təqqir elətirirsiniz, ucuz bir vəzət yaradırsınız, bütün istimai siyasi-hüquq prosesləri laf belə primsün dibini atmısınız. Azərbaycan da civil-hüquq prosesləri istimindən əsər əlamət yoxdur. Bazardığınız və istədiyiniz bu idi belə azərbaycan cəmiyyətini əxlaqsızlaşdırdınız, nəil olumsuz buna. Və bu, yəkün, mən uzatmaq istəmirəm, özümdən asılı olmayaraq mən belə qətlərin vəzətini gördüm, yenə deyirəm. Səradan bir insan deyil, vətəndaş deyil, dünyanın bir sali təhsil ocağı harvard universitetinin məvzununu gör, hansı çökəs aradılar ki, adam benzin döküb özünü öldürmək istəyir. Əgər bəxtdiyərin dəməsinə görə narmal surettə istimtaq organları, təhqat organları, bəxtdiyərin şəhətlərinə, murazətlərinə bakmazsa, çox təhsüq ki, bəxtdiyərin hədif analoji aksiyaları davam etdirməkdir istarlıdır. Hoy bundan narahat olsun, üçün övbədə hüquq muhabizi organları, hökumət və şəxsən onun rəhbəri ilhaməliyi, bu qədər. Təşəkürəyirəm Lüfət, çox sağol, eləməndə sən dediklər və qatılıram, həqiqatında bir insanın istəndən bir bəxtin başını, suç elə də tanımış iştimaif fəyalon özünü yandırmaqa cəhd etməsi bu odimətdir ki, bütün əlacılar çağrələr tükanir və insan özünü qəsl etməkdir görür. Bu bir humanitar faciyadır və əlbəxtdəsi bəxtdiyər faciyabin başına hansısa xoşəcəlməs, faciyacələcəyə halda, buna birinci oradan məsuliyyəti dövlət başıdır ilhamələyib, işin də yüqüq muabza organları yarırtmaz və sərşisləsiz işinin ətcəsini çəçmələr onlar məsuliyyət başıdır. İndi isə biz çiçək bu güncü dövlət müstəqiliyi günlə Qatbəyə çox çözdə kimi yə, Qatbəyə. Sualım bundan ibarətdir ki, 30 evdir bir müstəqiliyik, əlbəxtdəsi müstəqiliyik böyük bir nimətdir. Amma Azərbaycan 30 sildə bir çox susətlər düştüsü daha çox qabaqəc etsin, sibil dünyanın bir parçası olsun. Siz də nələr çatmadı, nələr edə bilməliyik, həm bit cəmiyyət olaraq, həm bit dövlət olaraq? Bilirsiniz, 1991-ci il də mənim 30 yaşım vardı, həm daha artıq 60 yaşım var. Və mən deyə biləməm ki, bu ömürümün ikinci yarısını, əvvəlki yarısından müqassirəndə mən bu nəçəyə gələ biləm ki, əlbət ki, çox itirilmiş şanslar imkanlar gördüm. Və Azərbaycan dövlət olaraq da, müstəqil dövlət olaraq da bir çox şansları itiridi. Və mən insan hüquqları, cəmaqraciya sahəsindəki vəziyyəti müqassirə etdikdə, bu nəçəyə gələləm ki, hət da, hət da, 80-ci illərdə, saviyyət dönəmində belə 2000-ci illərdəki pozuntular qədər və həm kəmiyyəti, həm keyfiyyəti itibari ilə cikdi pozuntular müşahidə edilmirdi. Və əlbət də ki, yəni, bununla bağlı ilk növbədə biz iktidarı günahlandırabilərik, amma siyasi sistemin digər təlki pisələrinin də müvafiq, elə deyik, suçu var. Və onu mən vurgulamalayam ki, bir sıra hallarda müxalifət daxilində, istər belə deyik əsil müxalifət, istər feyq müxalifət, müxalifət olsun, onlar daxilindəki qarşılığı ithamlar iktidara imkan yaradıb ki, hazır ki, vəziyyət ortalığa çıxsın. Və o cümlədən, o cümlədən, mənim tanıdığım baxciyar, hacif, savadlı, mən tüki düşüncə qabiləti, rəsanal düşüncə qabilətinə malik olan bir insan, yüksək savada malik bir insanın uyunları, dəvlət müxtəqirliyinin bərpası adlandıraq, dəvlət müxtəqirliyi günü adlandıraq, 30 illiyində özünü intihara cəhd etməsi, əlbət ki, çox tərşüb edici bir haldı. İstələn halda mən, baxciyar, hacıya və tövəsiəyələrdim ki, bir daha belə racikal üsullara əl atmasın. Yəni, onun sağlamlığına ziyanlayan, onu həyatını itirilməsindən cümahqətik iştimaiyə belə deyik, iktidardan fərqli düşünənlər hansısa fayda əldə edə bit bilməyicəklər və onun biri iləri, onun qaqniçif qabiliyəti Azərbaycan qalqına, Azərbaycan gençlərlə, tövbəliyi də Azərbaycan millətinə çox zəhirli bir amirlərdəndir. Və mən yani bir mənalı olaraq, onu deyə bilərəm ki, əlbətdə ki, əlbətdə ki, nəyin ki, 90. illəllə müqayisə etdikdə, hətta saviyyət dönəmi ilə müqayisə etdikdə belə Azərbaycan'da insan hüquq və azadlıqlarının bozulması səviyyəsi qaqqa tüksə idi. Və onların müdafiəsi imkanları isə getdiyicə tükənməyi dədir və getdiyicə səmələsizləşdəməyi dədir. Fatma, təşəkül elə, mən xüsus olaraq, sualar biraz da xüsusləşdirəm. Baxın, bu 91. illəm, bu yana 30-sil müddətində ölçəmzə 100 milyardlarla doldur, nefdən gəlir gəlir. Nefdə qars, yəni, karboidracın resulandı. Yəni, 30-sil ildə bu qədər pula elə bir Azərbaycan qurmaqlar ki, Azərbaycan hətta ismək çirə səviyyələ bir ölçolardır. Həm təhükəsulardır, həm feyraban olardır, həm dədən daşlarımız bucunçu, sosial iqtisar çətinliklərdən əziə çəhməz. Hələ bə Azərbaycan əhasının xeyli hissəsi, işsizliklə, pusuzduxtan, dövlət tərəfindən ağrılaca dövlət qayıqısından məhrumlu demirlər. İnsandan sosial iqtisar çətinliklərdən çabalıyor. Yəni, biz buna layıq girmək, həyi qətərmək, layıq deyil yaxır, bəsim biz də ticəri ölçələrin vətəndaşları çimi. Olsun küncüsüdən, olsun elmənisindən mən iş Azərbaycan Avropinə müqasə etmək istəmənəm. Küsuslədə, küncümdə müətəndə Azərbaycanın bəcətindən bağlı, sərbət soqbaşma qazadılığı, medya azadılığı, biriləşməyə azadılığı, insanların sərbət sələkəti, qeyhətlərin müxtəgül fəliyyəti, o cümlələrinə məhçirlərə yaradılan şəqayt. Yəni, bunları məhdüd üzərlə, məhdüdə qolmaq aqı Azərbaycanı daha çeris aldı. Azərbaycanın bundan sonra şansı varmı bu əylə şişləri ardan qaldırsın? Yünki biz artıq sivil dünya, artıq yirmi milyə əsiz dünya texiloloji üzərlə qoruldu. Azərbaycan da istərisənəz, bu təbih prosesi bundan uzlaşmalıq. Amma biz görürük ki, bu günki Riyallı xonunda, son optiyabra əndə reqriəsiya dalgasının genişlənməsi, artması xonunda biz görürük ki, Azərbaycan qabaca çitməyə vəznə bu sarıdan kəricidir. Siz yə, çıxış yolu nədir? Nə itmək lazımdır? Biz bir cəmiyyət olaraq, bir bəsəndaşlar olaraq, nə itməkdir? Bilirsiniz, 90-cı illərdə Azərbaycan da seçkilər keçirilər kən, bir sıra belə deyik qeyri hüquqı, kütləbi qeyri hüquqı faqlarla rəstaşırdı. O cümlədən seçkilər nəsrələr nəsrələr nəsaqdalaşdırılması və s. Bununla bağlı Türkəli qardaşlarımız, bizə bələ fikir söyləyirdirək ki, Türkəni özündə də ilk seçkilər keçirilən zaman, kütləvi saxtakarlıxalları baş verir, amma vaxt öttüycə seçki prosesi nəramallaşıb və saxtakarlıxın belə deyik, saxtakarlıq kemiyyətkə azalır. Biz o zaman düşündük, məyə müddət keçər, yaqın ki, Azərbaycan da da vəziyyət stabilləşər, tapitləşər bu baxmının. Amma biz bunu görmürük. Biz bunun əksini görürük. Yəni, indi biz parlamentdə Azərbaycanı təmsil edən şəxsərin demirəm hamısını, xeydi isəsini gördükdə, oların hərəkətlərini, çıxışlarını müşahidə etdikdə, yəni, bu nəcəyi gələ bilərək ki, bu Azərbaycan qalqı nədərəcə də sabatsızmışdı ki, belə adamları sekin. Amma facçiki vəziyyət səxı fərqlədi, yəni, səşkilər hansı şəkildə həyata keçildi, bu, bizə yaxşı bəldirdik. Və Azərbaycan da qanun vericili organı, ümumiyyətə Azərbaycan da səşkilər ister, parlament səşkilər olsun, belə diye səşkilər olsun, prizen səşkilər olsun, normal şəkildə həyata keçirilmirsə, olara haram qatılırsa, elbət ki, yaxın gələcəyi də hansısa ilə ilə işləri nəyəl olmaq, çox problemli məsələdi. Belkə də böyük eğitmalı deyə bilərəm, mümkünsüz məsələdi. Yəni, mən həli 90-cı ilərin əvvələrində mərkəli şəşikan misiyasının üzvü dolmuşdum və ətiraf etməliyim ki, Azərbaycan da keçirilmiş normal, yeganə normal şəşkilər, 1990-cı illə hələ eseri dönəmində Azərbaycan səsəyir, o zaman səsəyir, aili səvətini keçirilmiş şəşkilərdir. Ondan sonra keçirilmiş şəşkiləri mən azad ədalətli, bərabə hüquql şəşkilər adlandıra bilmərəm. Mərkək ki, misal, başqa fərqli fikirləri varsa çoxsunu ortalada. Və mən onu da dəməliyəm ki, Azərbaycan isqasının dövlət müstəqiri haqqını konstitusya axtında bəyan olmuş, əyan edilmiş bir sıra müddalar da həyatə keçirilməyim. İlk növbədə hakimətlərin bölgüsünün nəzəri və sonuncu mübayesəli qamun ki var bu yaxın günlərdə belə deyik milli meclis onu qəbul etdi bayramların azlarının deyiştirilməsindən bağlı. Əgər, hərə 91.-92. ildə 28 may resbulüqə günlə azlandırılmışdı sadəb belə səbəbindən, mativindən asılı olmayaraq həmin adın indi deyiştirilməsi ictimaiyyətdə başqa fikirlər oyadır. Yəni, 28 may 1918-ci ildə Azərbaycan ərarisində Azərbaycan Qalq Cumhuriyyatı eyaland edilməyilə Azərbaycan cəmakratik resbulüqəsə eyaland edilməyilə şərigin islam dünyasının ilk qeyri manarkya idare üsulu belqarar olmuşdur. İlk cəmakratik hüyüqi rejimi siyasi rejimi belqarar olmuşdur və indi 30 il öddiydən sonra bu adın deyiştirilməsi ədbətdəki yumşa adı şey çox hərisif edici bir hal. Fuat bəyi, mən sizin ilə təbii ki, bu qususta tamami ilə razıyam amma qeyr səşdən mən düşündürən bəzi mativlər var. Nədir o mativlər? Əzi dostlar, kanal 13 üzərindən müdafəqləti insanıqları təşkilatı zanlıyı əmdədə, qonağımız hürmətli vəkili quşunası Fuat Agaibdi dostum zaurulə bərabər müzakirlərə başlamışı xaş edirəm, hazırcıyı yəni bəyənəsiniz yayasınız. Sövbət ondan gedir ki, hazırcıyı iktidar hakimiyyə zorun, dəyənəyin, gücün, saxta çalıqın, haram səslərin hesabını bugün hakimiyyətdədir, nəyin ki, bugün 1990-1990-cu dündürləm bəri sürdürcərir və atını deyə ki, və razılaşaq ki, hüquq müdafət təşkilatları demək olar ki, sıradan çıxarlıqdır, mən hər dəfə səbə səbə o sözü söyləyirəm dırnavarası, yenidə təşkilarlı yirəm, birilərin ünvanınaq. Ək səriyyəti o hüquq müdafət təşkilatları bu hakimiyyətin bu zibişdalığında mövcudur ya da ki, əlin də peydolur. Dətəndaş zəmiyyətinin təmsidətirləri, eyni zamanda sıradan çıxarlıq, yoxdur, əvvər ki, ilərinə möqasədə, azad midənin ümumiyyətlə bəhs eləmək gülüncudur. Bir zamanlar əlihəsənovun tutalım ki, nə bilim qarustuqundan zibindən sağlanırdılar. İndi də onun yerin tutan ədalət vəliyyətdir, yaq obisirlərdir. Adlar dəyişib, amma bedənin uqtəlif əzaları var, paltarın uqtəlif yerlər, onlar dəyişməyibdir. Eyni elə yerlərdir, zibdir, qarustuqdur və s. Dolayısıyla hazır ki, uqtumiyyət soqq yüzlədir. Etraf eləyə ki, hükümetin, dövlətin rəhvəri də ilham eləyək zorun, rəkrihsanın hesabına güzüləcə olunur. Əcaba, mən də bir sual yaranır? Nə ya görə Azərbaycan xalqını bu qədər alçatmalısınız? Nə ya görə haqqı və hüququ üçün, bu gün, müqamət göstərməyən, əyəxtə olmayan bu yazıxalqımızın gəlsiz alçaldırısınız? 988-inizi ildə, hashtag 90-90-91-də sainsiz hesapsız qurbanlar verən, şəhitlər verən, üzr-üstirən, 90-un yan varında yüzdən soqq şəhit verən, müstəqilliy üçün insanların ruhunu nə siz təqdir edirsiniz? Və siz deyirsiniz ki, şəxsən dövlət başı ilham eləyəbin timsalında deyirsiniz ki, bu təqvim, dövlət müstəqilliyi gönlün bir elədə əhəmiyyəti almaq lazım deyil. Hərdən onda bu yarandı, heçdən biz müstəqilliyi qazandı, süveriliyi qazandı, bəs o şəhitlərin ruhu, bəs o müqəttət insanların ruhu, 1990-un yılın yan varında, Fuat bəy, biz o zaman soqq çozu bilikdə, zarun ən mən, siz təbii ki, gənzidinizdə 90-un yan varı nəyə görə gərsəhləşmişdir? Rus qoşunları, Bakiya, Azərbaycana, nəyə görə gürüşələmişdir, Fuat bəy? Fuat bəy? İndi, mən bugün, məs bu belə diyətdə əhə, rəsmi retorkanı qəst ediyib, sosa şəhbəkin üzərindən, ətxıq deyim ki, bir post paylaşdım, elə mən təkələrin bu postu burada, mən bölüşmək istəyirəm. Sövbət nədəncədir? Dinliyim, 28 May gününü, böyük təmtərakla qeyd etmək, buna görə kimi əsə minnət dalıq etmək, tam yersiz və əhəmiyyəsizdir. 26 May 1918-ci ildə, zə qafqazə səyminin tiflisdə son izlası kəsirildi, gürcülər və ermənlər qurumu tərkəkdilər, azərbaycanlı həyətdə məzbur qalıq milli şura yarattı, azərbaycan xaq cümriyyətini elənəkdir. Bir dəfəlik bilməliyik, azərbaycan resubrikası və onun bütün atributları, tariximizə qızıl həriflərdə yazılmış, 15 iyun milli qurtuluş cümrindən baş tutupdur. Ondan sonra baş tutur. Əziz dostlar, bu cümlələr var aqa. İnanın mənə. Gelən ilin mayayında birinci oncunlikdə dövləb başısı ilham elif tərəfindən səsləndirilməsə mən adımı dəyişərim. Məlum olacaq ki, azərbaycanın bütün bu təqvimi, bütün siyasi, iktisadi, mədəni və s. tarixi 1993-ci iyun 15-indən bəri hesapanır. Bayaq kardeş, yaxşı bəs buna qədər azərbaycan mövzud olma yıbdur. Buna qədər bizim tariximiz, bizim səlnaməmiz, bizim şəxsətlərimiz mövzud olma yıbdur. Yoxsa ümumiyyətlə, biz təqvimi başlamalıyı quad bəri, nezə bilirsiniz? 15 iyun 1990-un süzüldən bəri bundan başlıyor yaq da belə çıxırda. Yəni, mənim sözümün canı bundan ibarətli ki, əşi onsuz da bu insanların süsilə də siyasi haqlarını görməzdən aqzını atan insanı taqda liirsiniz. Yenə deyirəm, ələ bu sade adamlar qalsın bir tərəfə özlərini müdafiə eləməkdə çətinlik çəkən insanlar qalsın bir tərəfə. Bu güncü təzürbə göstərdik ki, açı, harvardın məzunu, durub, yetunda, çıxış yolu, özlünək qəstə, aloğlu intada görmək. Yaxşı bütün bunlar elir sizdə. Bizim dəhirlərimizin yalçaldırsınız. Bir insafımız olsun da. Yaxşı, mənmədəmir rəsuzada, fətəli xan qoyski, topçu vaşu, əbifəz, əlsi, bəl, dicələri bunların bu xalga, bu dövlətə, bu müstəqiliyə, bu istəqilaliyyətə həs bir adiyyəti yoxdur. Onda elə bu dövlətin adını bir dəfəli dəyişdirir. Biz yetimlərdə bilək ki, ümumiyyətli hansı ölçədə, hansı ad altında olan resubu qıda yaşayır da. Dəyişdirin də bölçən adını. Səftəyirəm, fətəliyət. Dəyişdirin. Siz dosanın üçüncü ildən danışırsınız. Mənməməsə yadma düşüyüm 1969-cu ild, mən o zaman ikinci simfə keçdiyim, sonra ikinci simfə gəttim senisə bu rəyində. Yəni, o siz dediniz tariq 1969-dan da həsablanabilər və həsablayanlar var. İkinövbədə hakim partya daxilində hesablayanlar var. Mən sizin fikirlərinizin mütləq əksəriyyətindən tam şəkirləri azıyan və onu dümələdiyəm ki, əh bu şəkildə hakimiyyətin çox az sayılda şəxsin əlin də cəmləşməsi həm hakimiyyətin həm belədiyik iqtisadi validatın cəmləşməsi həşkəs düşünməm əlidiki bu ona getirib çıxardacaq ki, azərbaycan av günə çıxacaq. Azərbaycan dünya səviyyəsində hansısa lycirliyyə yabrədiyi orta pillələrə üşələcək. Qətiyyən bu belə deyir. Azərbaycan hansısa ciddi naliyyətlərə o zaman naliyyətlərə o zaman əldə edə bilər ki, ilk növbədə əlim çehnika və təhsilə işləsin. Səvadlı dəyərli, qəbilətli, istidadlı insanlara o cümlədən Bakhtiyar Haciyev kimi hava hazırda çox az sayda olan yüksək təhsil görmüş insanlara dəyər versin. Biz bunu görmürük. Biz bunu müşahidə etmirik. Yəni, biz bu saatları baxsa bir sıra dövlətlər əharisinin sayı o dərəcədə önəmli deyir. İlk növbədə nəyin üzəmdə işləyirlər? Yüksək çehnologiyalar üzəmdə işləyirlər. Azərbaycan azərbaycan dövlət olaraq həmin o yüksək çehnologiyalardan qanarda qalır. Həmin o yüksək çehnologiyaların istəyilakçısına çeviridim və bu belə deyik proses, bu tendensiyar davam edəcəyi təqdirdə azərbaycan ümumiyyətlə istək siyasi dünya olsun istək iqsadi dünya olsun onun outside elinə çeviriləcək. Və bu əlbətdəki azərbaycan qalqının gələcək kifahına müsbət təsir göstərə çox üzür istəyirəm mən sadəcə olaraq bizim insanların dostlarımızın şərh bölüməsində qətlərinə də baxıram demək fikirlərin doğru olup olmamasına dair muhaqimə yürütməyə vəznə tamamilə başqa istiqlamiyyətdə belə də dostlarımız burada fikir söylüyor. 5 sənin atan da biridir. Bu birincisi nə barışevik sayıqı bir münasibətdir. 1. birincisi mənim atanam ziyalı insandı bütün dəmiyyət tanıyı, mövqıyı budu iraq olsun, iraq olsun şərtu olaraq hesab eləyək ki, mənim atanam bir nə dirəm, iraq olsun, çınarçardır. Bu nə düşüncədir? Belə çıxır çim bəndə onacır məsud etdəşir, hansı əsridə, hansı hüquq ənənlərinin formlaşması uğrunda biz çalışırı şimdi paşa düşürükdə elə də sabir oğlu heydər əliyəpsi deyisi laxtaşıdır. İlham əliyəmin tərəxtaşı. Ümumətlə də yaqın quruzularından biridir. Yələ buna görədə, bu çıxşılara görədə asıq diyəzəm ki, atam xəsdə düşüktür. Qəyabul eləmirəməyən bu fikirlərimi bunun üstündə nə qədər tanıyr, əsəbləşir? İndi bu o deməkdir ki, durub mən oturmalıyəm yerimdə siz də məyətləyəm əliyəsiz ki, sen atan də belə düşünmürsən də elə belə düşünmərsən tanışma, nəyə yondan yaqşı? Dilimizi oturak, soxak qarnımıza tanışma yaa. Bu nə buna asıbətdir dostlar? Nəyə nə məliyik biz? Hıya anlaşamadır. Hıya anlaşamadır, əsəbətdir ki, burda baxıran məyəyə, buna reaksə verməməyə olmurəyə, əzizim. İndi dostlar, deyə bilər ki, biraz emaksiyonu al. Bunun da səhəbı olur ki, o sağlıq durumunu biz gördü elə deyik dostumuzdur, ilə silaqtaşımızdır, məyəm məndə deyə ortağımızdır. Adamın sinirlərini, emoçyalarına toxunur və cəridə bir görürük burada imunlu bilmirlətin buxaldın dədini, soxlarının deyir. Bəzlərinin zürəti dipdilə gətirə bildiyini, biz burada səsləndiririk. Yalnız ki, anşır ki, sənin atanda, sənin valdeynin də yapsızdır bu təmin buraları, nəyə yindir? Gözü müəyyətdir? Mən onu dümələyəm ki, əzlar məlimin mən yaxşıdan iram, yəni, əgər hakim parçanın üzlərinin, tələftarlarının əksəriyyəti əzlar məlim kimi olsaydı, biz hazır ki, çox belə deyik ağır bəziyyətə gəlip çıxmazdır. Bununla belə elbət ki, əzlar məlimin baxşıları ilə aydın çeydi, nəyə ki, mən doğumaca oğlu belə razı deyil və elbət dəki əllar məlimin siyasi baxşıları onun oğlunu qınamağa həşkəsə əsas vermir. Oğlunu, diğəl yaxınlarını qınamağa həşkəsə əsas vermir, düzgün olmayan növq edir. Və buna mən belə əhəmiyyət verməzdim. Yəni, yarın ki, birinci dəfə deyil də, yəni bu cür. Bu, baxır acər üzr istəyirəm, tural olsaydı əhəmiyyət verməzdim. Baxırım ki, real insanlardır. Və bu, bir deliçin deyil. Əzizdir mü, yenə deyirəm. Bu kimi belişlərə baxırıqsa, demək ki, biz nə istəyirik? Əsas burada, təbii ki, hükmətin siyasətinin təngidi üzərində qurulan, kicillər, muhaçmirlər, muzaikirlər aparılırdı. İndi biz əcər hüquq dövlət tütsün, və s. əmək tütsün, ümumiyyətlə demokratik dövlət qurulzunu çalışırıqsa, bu nə deməkdir? Validinin görə uşaq uşaq görə validinin məsulət taşınmalıdır. Yenə dədə deyirəm. Mən hər zaman və bu cün də fadr eləyirəm ki, mən eləyirlər sabr olun, övladi ya. İndi onun başqa bir kicili düşüncəsi var, hətti var. Mən imsəd başqa. Bunun da belədiyətlə üzərində daim bizim aramızda siyasi kontrast olurdur. Vəlgi nə deyirəm? Asıqın deyirəm sizə ki, Tuat bəyi, Zahur da bilir. Bakmələk ki, səhəti sağlamlıqı çox fəyanadır. Biz neyiniyə ki? Biz də bu xaldın, bu cəmiyyətin problemlərində sadec olaraq laqiyyət qalab bilmiricəm. Mən durum, adamı mən nezəkini yə bilərəm ki, sən neyə görə heydər əlebi deyələrinə bağlı olmusan ilham eləyəbə və s. Belə yazılara, belə şəhətlərə əhmiyyət verirmiyət. Koş bura. Mən şəhət görəliyəm. Əgətən Rüfət, Tuat bəli razıya, düz mən səhəndə başaq. Çünəb bu, bir niçilə bə bu cəmi ittama alır, amma əslində əl demokratikallərdən bir sisini alır. Çünki, atanın mevqeyi başqa, bunun özü də göstərək ki, Azərbaycanda bu qətər rəfriyesiyə əzazil əh, zalım ilgətdə rejim olduqa haldə, hələdən insanlarda tişik pürrazimi var, insanlarda demokratiya çarçısına çevirlə bilən hisslər var. İnsanlar ayaqdadır. Bizlərin bircə ictimai fəyalların temsiləlidir. Mən elə yeri gəlmişə Fuat bəyi çox maraqlı izahələdə bu, mən geləsidim. Bu, resmub qədürünün adını dəyişilməsi nə bağlı. Mən də düşürəm ki, dövlət başlı ilham əliyəvin bu tariq nə bağlı yanaşması çox yanmış səf və ziyanlıq çiçirləri var. Bizlərin bu, cumhuriyyət Azərbaycanın dövlət oralar təsbihti, resmub qola təsbihti bin 90-un sətçisindir yirmi sətçizma nə bağlıdır. Millik şura hıçmətin bəyan etdiyi dövlət nə bağlıdır. Ans ki, bizim cumhuriyyətçi babalarımız həm də bizim Azərbaycanlı olaraq milli çimliyimizi müəyyən elədə o bayrağı yarattılar, durdular. Ans ki, o bayrağın altında dövlət başlıda ahlı olmaq var. Dicəl məmurlar da o bayrağın altında oturuq öz vəcifələrinlə istifadəlirlər. Hətta diyərdim, suistifadəlirlər. Yə ki, ölkənin milyarlarla, milyonlarla taramaqla, ofsyorola, dubay müçləri bir ciniya adlıları, London müçləri, Pandora sənətləri, Landramaq, Montenegro, hətta bizim bilmədiyimiz nələ, nələ, nələ. Yəni, mən düşünönəm ki, bir dövlət başlısı ən azından mənəvi borcudu, onun üçüq, quruhisi. Quruhisi duymal üçün, 1998-ci ildə bizim cumhuriyyətçi babalarımız Azərbaycan adlı Şərqim İç Demokratik Resubu Kasımı. Məsir Resubu Kasımının özündə böyük mənənsət, təsəfi mənənsə var. Çağdaş dünyayla uzlaşan dünyayı, sekulyar, demokratik və liberal dəyərləri özündə əhtva edən bir dövlət. Acər bucun resubu qadrının ləh olunması mətələt başlısı ilham əliyəmin həmən o çıxşı bir daha onu bizdə deməyə əsas edəcək, bucunçı hakim, siyasi el-i ta, həmin o dövrün qurucularına, onların dəyərlərinə biz qıskansılı fisililə yamaşırlar. Bu qəgilt yüzdə-yüzdə. Nə qədə listəsərə də bu ölçəni öz adlar ilə əlaqəlinlərə sədə, amma tarifi sağda başlayabilməyəcəyədə. Olan, nə qədər resubu qadrını və onun silahtarşlarını qıskansalara da bu azərbaycan cəngəti, resubu qadiya və onun silahtarşlarını qəlbində, eynində, bütün hecirləyəndə heçolma, hətta dövrət aparatının məmurların bir çoxudan. Çünki, resuzada şəxsiyyəti elə bir fenomen ki, mən şəxsiyyəti resuzada şəxsiyyətini bənin o silahtarşlarını, məsəlifən Qoli skini, elmərdən bəyi topçuban çubu, camubay hacinskinini və ticərlərini, azərbaycanın ondan sonraki mərhəqəsində olan tarıq şəxsisləsləyilə müqahisə etməzdir. Bu insanlar bühadır, bu insanlar şəxsiyyət, bu insanlar bizim qayımağımızdır. Bu insanların əminin nəticəsidir ki, bu günki azərbaycan hələ də tam şimali qarəyiyyə dömmüyü, tühməni İslamə dömüyü, çaşşı, çaşşı, o dövlət yirmi üç ay yok, beş yılda amilərdir. Bizim azərbaycanın bu günçücünü tamam fərqli durumdalardır. O dəyərlənin oturuşması, baxımdan prisbənin təşəkçül tapması, baxımdan oturuşması, biz azərbaycanların damarlarında ahan cumhuriyyətçi babalarımızın qanları var. Biz onlara biz onlarının mirası yox, bu dövlət onların mirasıdır. Bizim də dövlət başlısı da, dahil olmaqla, ilhaməliyət dahil olmaqla, hər birimizin mənə bir borcuduşu, bu dövləti göz bəbəkimi qorya, bu dövləti idare edənlərin fəlsa borcuduşu, bu dövləti elə bir səhdiyyəcət etsin, cumhuriyyətçi babalarımızın ruhu şad olsun. Cumhuriyyətçi babalarımız qurmaq islədikləri sonunda görmək isləliləri azərbaycanı məs indiçi halda görərək duyarağın huzalı şad olsun. Mən düşünəm ki, azərbaycanın ən şərəfli tarifi cumhuriyyət tarifidır. Bundan bağlı çıtaqlar yazılıb, bələli dostumuz Prof. Cahil Həsəndi bu üyesini araşdırır, çimi Harbarkda, Londonda siyasi küc marxəzlərində bundan bağlı çifayaq qədər, cumunallar çıtaqlar çafalətdirib, bəl dünyaya ictimayətmə bunu çaxtırır. Bu rüfəm. Mən efid reisorundan təçil fəliyyəcəm ki, ötən cühün şəhid anasını bir nitqini təbiiçi bərabər izləyəc, şəhidin il dönümlə əsrolunmuş mərasimdə Fuatbə şəhid anası eftata ilə dolayısıyla hökumətə qıtabilir və mütlək bizim efirdə də o çıxış dinlənirsin və azərbaycan hökuməti elə utansın. Təqiq bilirləm ki, əllərində imkan olsa zaharnə bilirləm dən şəhid bu barədə şəhid anasındı həbsiliyələr. Efir reisoru zəhmət olmasa bunu efirə verirsin, dimyət, Fuatbəyəbəyəc də baxmamışsınız, görür nə deyir? İnanıram ki, efir reisoru bir cədəyə dimyət mən efir reisoru inanın bir cədəyə, bir cədəyə mən zahar, onu qrupa yerləşdirmişdim həmin çıxışıya. Bu arı var, mən gördün qrupta, mən qrupta gördün buradakı bir teqəli sətisaniyələr biliyodur. Bizim müqətlət şəhidimizin adını mən bu dəyəqə dəkiləşdirəcəm efir reisoru o zamana qədər efirə verirsə də yaxşorlar. Efirə verirsə dəkiləmişdir. Bilmirəm burada duyulsa, yox mən şəhid analarımın adından müracaq eləmək istəyətir dəkiləm bizə. Əgərimkən baksak, bizim səsimizi bizim ölçüm hətimizə çatırım. Sözüm nədir? Sürəsən, mən məlliməydim. Məlliməydim, istəyirdim. Amca, övlarımı çöp çətinlilər böğütmişdim. Çöp çətinlilər. Yəni, böğütəşin də var idi, məllim idi. Amma biz çox çəkdir, çəkdir idi. Amma ilə alələr var ki, orada analar işləmir. Orda atalar bəkə də bir xəstədir. Birinin nəsə bir trabiyanı var. Mən hajl edirəm, bir dəkimizizdən dövləkmizə müracaq eləyirəm ki, bizdən keçdir. Həç olmasa, bu cəbən analara şaqlı var yasız. Həç çox yox. Bir 30 manan, qıxmanan, 50 manan, 60 manan ki, o uşağın gedir, həç olmasa bürdür ki, bu qəsədün amma biz çox. Mən sizdən, dövləkmizdən haşəyirəm, gəncə alələr, gəncə elələrə dəsdə yolu. Çox kulu diri. Çünki o uşağlar, zülüm mən böyürmüş uşağlar. O əziklər mən çərişəm, mən böyürəm. Mən açıq deyəcəm, mən böyürəm, mən gizlətmirəm. Mən yorman döşəyəm, özünü bir səkmışam, aslanlı bir səkmışam, yununu bir səkmışam. Qolağına sırqasın, bir səhbi boyuqlar böyürmüşdün mən. Dövlət vahdında mənə dəsdə yolu xandır. Yerdə qalancava nəlilərə dəsdə yolsun. Bu qalzlərmizə dəsdə yolsun. Bunu istəyirəm. Çünki vətənin ən darı günündə, ən təkün günündə o kəsıq halama dələrlə qaldır. Çünki dəyələt yolu xandardır. Şəhid Ruslan Abbasovun şəhidliyinin il dönemində səsəndən fikirlərdir. Sadəcə, o olaraq, o təhsi, o defutat yox. Eyni zamanda, azərbaycan hükümetinin sosial iqtisadi səhəsində məsul olan subyeklər vəzvəli şəhslər baxsın və utansın. Aki, London-da, Dubai-da, nə bilim, Virginia-da, Malta-da, və s. Dəyəri milliyatlarla ölçülən mürkülər daşınmaz əmrılaşıları peydə olur. Şəhid anasının o sözünə qüvvət olaraq uşaqbulu verməkdə bunlar azizlik göstərir. Azizlik göstərmirəyi numakirə nəsurətdə vermir. Yoxmuş bunların bövlək bütçəsində, izmal bütçəsində imkan yoxmuş. Olmayacaq da 2000-ci ildən taubucuna qədər karbo-hydrogen ehtiyatların hasılatından bəsatışından milyatlarla bəsayetlər daxıl oldu, hanı han onlar yoxdur artı Fuat bək, yoxdur hər cün əvəzində nə baş verir infliyaçya, devalvaçya, qiymətlər cihran belində next ölçəsində bənzinin qiyməti qalqır, gizlə yanacağın qiyməti qalqır, elektrik enerjisinin qazın qiyməti qalqır, bilənə qaqmiyən nədir azərbaycan vətandaşını və insanın dəyəri? Bunu qaldırmır bu hüqumət. Buyurun Fuat bək. Yəni azərbaycanda konkret vahid respublikanın inkişafı proqramı olmalıdır. İsləri iki sağdı sağdı, isləri siyasi sağdı, insan hüquqları sayəsindir. Bütün bunlar elbətdə ki, hansı yol hər kəsə hazırlanabilər hansı sağa belə deyik konsepsiyə adlandırılan bir müddalar toplusu dəlc edilə bilər. Ancaq nə qədər ki azərbaycanda hakimətin kökündə qalqın iradesi bir mənalı olaraq təsbit edilməyəcək? Bu məsələlər öz düzgün köklü hərlində taqməyəcək. Və yəni siz dikkat etinizdə azərbaycanda məkəmə hakimətin nə dərəcədə qəressiz və müstəqildi. Yəni siz özünüz bilə vasitə şəxsi öz timsanızda bunun şahidi və qurbanı olmusunuz. Azərbaycanda mən bir şey deyim ki, bəz ilə fikirəşir ki, ancaq siyasi müxalifət hansı sağa məkəmələrə məruz qalır. Hansı sağa uların uquqları ciddi şəkirdə pozulur, məkəmələr sayıqısız yanaşır prasual normalara əmin şəxslərin işinə bakılan. İşte ancaq siyasi müxalifətə aid məsələ deyir. Bütövlüyü də azərbaycan əharisinin xeyri hissəsi, əhəmiyyətli hissəsi bu cür əşir. Yəni, bu iqsadi sahədə də baş verir. Bu adi vətəndaşlara münasibətdə də baş verir. Qarrupsa hansı səviyyədə bu gözəl bəllidir. Həmiyyət. Və bayaq mən söylədiyim kimi, nə qədər ki, azərbaycanda xalqın iradesi, dövləta hikmeti organlarının, təşkilinə seçilməsinə həlliyəci təsir göstəlmeyecək vəziyyətin ciddi dəyişməsinə mən inanmırım. Nə qədər ki, azərbaycanda milli məclis, qanun veciri organı azərbaycan qalqının iradesinin dəqiq ifadesi əsasında təşkil edilmeyecək, seçilərin təşkilərin aşqarlıqı ədalətliyi bərabər hüquququ gəlçə giləşməcik mən ansınsa ciddi dəyişiklərin həyatı keçilməsinə inanmırım. Və məhkimi hakimiyyətinin müstəqilliyinə inanmırım. Nə qədər ki, bu proseslər xalqın iradesini ətaslanmayıcək. Bərabərin aradan qaldırılmasına inanmırım. Yəni, isər insançılıqsa aradan qaldırılmırsa əzad əsasında iqsadiyyat inkişak etmirsə, hansısa çıxnağızı biz 21. əsridən danışıq. Biz çıxnağızı nəliyyətlər bütün dünyada yüksələn bir dövürdə yaşayırıq. Biz o dövürdə yaşayırıq ki Artificial Intelligence Üməri Azərbaycanca nəcə deyirlər buna sühünü ciharılar internet sühünü düşüncə nə qədər ki Azərbaycanda Azərbaycan çıxnologiyalarında müstəqil olaraq inkişap etdirilməcik biz yalnız digər dövlətlərdən ne isə əldə edə biləcək və bu isər istəməz Azərbaycanı əhəmiyyətli şəkildə geri atacaq. Yəni, sövbət ondan gedməm əhəri ki, Azərbaycan əharisi 10 milyon əharisi var, onda Azərbaycan ərarisində yetti ya dolar olmaz. Sövbət əhalələyə gedmir, sövbət ondan gedir ki, məsələn qardar Qazakhstan resbulqasında illər uzunu düzdə olan oranda rəhbəliyi əsdə istəngələrə məruz qalır bizim də olan daxil işlərinə qalışmayıcaq, amma Nur-Sultan Nazarbayevinin dövün də minlərlə istəyizallı genclər xarici aparıcı əli təhsil ocaqlarına dövrət hesabına gündəlir. Azərbaycanın nə qədər belə deyik? İstəri dadıl genç öz ailə üzvərinin siyasi baxışlarına əhəmiyyət qoyulmadan gündəlir. Bilirsiniz, Azərbaycan belə olduğu təqdirdə, hansısa dəyişiləcəyinə hazırda hansısa ciddi əlamətləri biz müşahidə etmirlik. Sözcün üzə kürbət dəyim deyim deyəcəm üzür isləm, elə bilim qutardağız şiirinizə sona yetirilmən deyəcəm əlavəm olacaqsın biz bunu müşahidə etmirlik, biz bunu müşahidə etmirlik, azərbaycan bir sıra sahələrdə bir sıra sahələrdə hamıdan qeriq alabilər, yaxud belə deyik qonçulardan qeriq alabilər belə olduğu təqdirdə nə demeydi, azərbaycan tənəzili demeydi və əlbətdə ki, ilk növbədə, ilk növbədə, iktidər özüm marağlı olmalıdır, siyasi iradəni ortalığı qoymalıdır ki, gecdolsa, azərbaycanda normal inksaf üçün siyasi iqtisadi inksaf üçün şarayət yaransın hələkimən bunun işartılarını görmürəm. Fatma, elə sözünüzə güvət bu, bizdə deyilər islahatlar davam edir, nə çindir islahatlar davam edir sözünüçdir, yama əməldə hiç bir ciddi proqress görmürüyü bunda, çünki siz bayağı qeyd eləris, ki, bu güvəti idarə etmək edən orqanlar haçim, siyasi eləyi tə bu işdə marağlı olmalıdır. Məsələn, islahat eləyən çimi idi, sağ kaşmili. İçmi üçüncül də, qızılcının qabili haçimi etməkə cəldi, bir lərzində, bir lərzində. Polis ədliyər, üquq muabzə sistemində təhra salınmaz islahatlar yata çeşit. Və birirdən sonra da bunun əticəsini nəyicə görürsün tam? Bütün dünya görürdür. Məsələn, bu məsələdə, üçüncül də bir mədəl, rol-madəl halınəcədir. Yəni, həbii ki, bu məsələdə də ölkə rəhbəldiyinin, ölkənin belin şəxsinin siyasi iradesi, qətiyyətə ortaqdır olmalı. Bu, olmayınca orta da bunların hamımsı sədəcə dəylən sözlə olacaq, yəni, qəlaqatını cümlələ olacaq bu çıxışdan utaraqə cətməyəcəkdir. Süsilədə, üçüncü rətəm muharibəsindən sonra Azərbaycan bu məsələdən qalif çıxdır. Biz torpaqlarımızın bir çox sesli işxaldan azad ettik. Amma, yəni dönəm başlayı, yəni siyasi siyasi yaranıcə canımı qətləzdir. Azərbaycan bundan maksim səbəti istifadilə məldir. Üzü qərbə doqırıcaq məldir. Amma məsələn, məsələn, yəgin ki, bu nəsələ, Avropa itifadilə şəxtər çabasında bir strategik tərəf başlıq sağlı işin imzalanması gözləri düzdür. Bu dəkabırda bu baş verim yəcə. Bunu, bu da rəsmi başının səbətahsızlığı və siyasi iradəsinin olmaması üzündən başlayın. Məsələn, orada olan əsis maddələlərdən biləyə, Azərbaycan Dünya Ticara Təşinatı Üzülü məsələsi. Rəsmi başıq, buna razı deyil. Bun da bayaq qeydirlərdir, doğul qeydirlərdir. İnsağaçılıq əlamətləri var. Bu insağaçılıq əlamətləri kanruksya var, üşüvət maddəli su bardinəsə, yüxardan aşağılığı şəşirlər, zəndirbarib pramdiya olaraq dövləsin bir idare etməst strukturudur. Və onun ələvəzində mən Avropa İttifagın məhidələrləri dənəşirəm bürüsləyəldə. Azərbaycan Öjimətib buna məzələn yeni bir ticarat paçeti, alternativ olaraq hazır bir gönlər və Avropa İttifagın 30 neşi Avropa İttifagın onu övrənin hələ. Okuyucu ələhbular nə gönləriblə, nə təşlif eləyiləm. Amma istələrin ələ, dünya ticaret təşkilatının üzülünə bulağın gönlərdiyi paşetin əhəmiyyəti xeyd dərəcədə fərqilir. Dünya ticaretin %10ma qodumətcisi, manofonyanın aradan qaldırması deməkdir. Manofonyanın aradan qaldırması odumətcisi Azərbaycanda azad bazar iksadiyasının həsi prosesi başbirecək. Gönlürsünləri liberallasıya. İnsanların həyat seviyasının ədifahında qalxınma hissi olacaq. Bunu da bu hindi ki, siyasi sistem istəmin ona görə ki, insanların bilədə ələndə pulc eləndə, özlərinə komfort isələyəndə olar siyasada qarışabilərlər və hindi ki, haçın idare etmət sistemi haçimiyyətləm uzaqlaşdırılabilər. Bu, cəc və ya tez olacaq, bu, təbi prosesi bunun bu hissəsidirək. Ancaq yaxşolar ki, bunlar evoluasiya oluyun olsun. İslahatlar real əməldə olsun, təhcək sözlərdən, nağıllardan ibarət olmasın. Bizim də, Azərbaycan qalxınında ticər haqlar kimi normal, azad, təhlükəsiz bir cəmiyyətdə quruluşda yaşamacaq haqqı var. Daha çox haqqı var. Bizim şərəfli tariximiz var. Dəli, bu ölkəni əcər şimalı qarıyıya döndərmək istirsə, tühməristanı döndərmək istirsə, alınmayacaq bu, alınmayacaq. Çünki, bu cəmiyyət heç vax, köriyyəm tam olaraq meyil etmiyacaq. Olabilər ki, əninizdə olan kulların izibati resulların hesabına müəyyən bir çütnənin zərəsizləştə bilmirsək. Ancaq mübəqqəti qarabdə başır. Bu gün, kıymət artımı bayaq rüfət qardaşım dedik, və bunların hələfi özlərinir ki, mənişlərin mübəqətləri artıracaq. Mən ilandırırım sizi şey. O da bir effekt vermiyacaq. Tünki, insanlara verdiqləri bu müamilət artımı, pensiya artımını, əməyət artımını səvəlilən belib, solanına alacaq. Artıq, zətən, indi, son 6 ayda, giyimətlər xeyri bərəcədə bahalaşır. Yəni, insanlar marchettirəcində günlək karabat mallaranda bunu ilərimdə his edirlər. Məsələn, bir il bundan qabaq evinə 5 sulu alma alan ailə artıq evinə 5 sulu alabilmirlər. Mən bazarı alacaq denilə baxıram. Və ima orayı. Babalar, nənələr kəlirlər, nəvələrini görmək edirlər. Üç dənə, dört dənə alma olurlar. Siz təsəfləlisiniz. 40 dövlətə 10 qoydlar ya bulaq. Üç dənə almanı alabilmirlər. Yəni, bun, tüm bunların qarşıqı və mən çün əmcid. Bu sef bir iqtisadi, siyasi stratejis olmalı. Bu çoxdan olmalıydı. Anca reyala məldə hiç bir iş görülmüyü. Və bunlar görülmədikçə biz simil dünyadan təcid olmadır. Və bunun da altını çaçan cəmiyyət olacaq. Çası təbəq olacaq. Sadə və ətəndaşlar olacaq. Zahir. İdazənlə son olaraq biz efir rejisi sonundan bir xaç ediyəş, o xaç edən ibarətdir. Fuat Bəlbəcədən məlmatiriz yoxdur. Artıq biz biliric həgətən də burada bir siri yoxdur da Azərbaycanda əssas insan yoxba azətırqları kansüsücə də təsbət olulmuş normalar hücün his bir rəsmi eytinaya laif görülməyir. İş o hətlə gələt çatıbdı ki, kansüsya ən el birinci mahtəsində nəzədət olulmuş yaratıcılık azətlıqı dağı hücün ignor edilir. Söyhbət edilcə edilir. Təsəbirli dedin ki, bizim dəzət seçməmin məsələrin də aktiyorumuz da siyasi məhbu səhəti yaşayır. Mingəsevri dram tiyatrın aktiyoru İbrahim Tüksor o hansısa sosial şəbəcədə rəy bildirmişdir. Sonra bir nəcə ay bundan qobak səhləm rəmsə adı Elmir Bəyi idi. Hücünsə də performans edirdi. Qatılırsan da zaor. Polis nizə ona sədəcə yaratıcılığını maşalətdirirdi. Polis mudaqlı etdi. Polisə bu ilə də performans qərbə bir təsir bağışladı. Həmin dövbürüdə saxladılar, bir nəcə dəfə hətta deyənsən inzibatik adədə də cərim eləmişdilərdə. İndi isə əzilərim. Meyxanatı Meyxanatı Zabid Bəbaşoğu tədbirlərim birində fikirlərini meyxananın dililə cəmiyyətə çatdırıb. Adamı məs o şehrinə görə bir dəfə inzibatik adədə də həpsiləmişdilər bu azılı qədibdir. Yenindən ötəmcün Zabid Bəyi həpsiliyiblər. Üzerinə qoyuqlar narkotik madənin satışı iddamı. Əslində təbbiçəsizdə uzun illərdir ki, hüquq istim hayatının aparıcı simalarından birisindir. Xaşa edirəm, o meyxanatının bir simasına baxın. O adam narkamana ya və yaxud narkotazeri oxuşuru yoxu yoxu yoxu yoxu yoxu. Və bir də mubasa ilə bu fikirin daş edicisi bu ümumiyyətlə vətəndaş düşüncəsindən mahrıç olan bir şəxs azərbazan hüququmiyyətdir. Və onun cəzə apartı tərəfindən hücün narkotazir kimi cəmiyyətdə belədiyətdə sırını. Baxaq dostlar ekrodeksoru versin şiiri. Bu boydana dövlət koyub kişi sizə, kişi olun kişi sizə Müstəqilliy nə olduğunu anlamayan adam sus siz toz basmı şeycən subub deyir hər əməli haram sus siz toz dimişyən tozdan yüngül adam sus siz tapşırıblar dağdan ağır işi sizə kişi olun işi sizə Mənə ilahim elmişdir bu şehrimi əməl yazın mənə verib bu baş yazın bu əl yazın sizdən hələ əllirənə şehr yazın qəzəl yazın xeyri yoxdər kişi sizə kişi olun kişi sizə xırafaq dövrə insanlar haqqa imun yətirərmiş Allah da ruzu islərmiş Allah ruzu yətirərmiş din insanın qazancının 5-də birin götürərmiş indi bilimi də çürpəşi sizə kişi olun kişi sizə kişi olun kişi sizə Fuat bəd meyəxanatsının bu fikirinə bu şehrinə görə nörbəti dəfə qurama iktidamlı rəstasında həs elə bilər o insanın simasında baxanda o narka man və yaxud narku tazir oqşuyur bir şehriyyət nə insanlara qıtab eləyirdə təsər edirsiniz siyasi qadım deyir, istimaya qadım deyir hakimət üçün bir iddiya ortaya qoğum yüklü sərbət sürəttə fikirlərini meyəxananın deli ilə ifadə eləyir buların qurdulu üstün idara artıq aftaritalizmləndə səsləşmirəyir bunun adı başqa da artıq Fuat bəd buyurun, yeçin ulaşdırdın aftaritalizm iddəndə daha ciddi siyasi rejim tataritalizm deyir və azərbaycanda yumşak aftaritalizmdən söhbət gelmir tataritalizməyi yaxınlaşan bir siyasi rejim mövcuddu sözsüz ərbətik yaradılcılıq azadılığının bu şəkildə məhdudlaşdırılması yol verilməz bir haldır indi bilirsiniz yəni biz çox müşahidə etmişik sözsən son 15 iliyyə götürsik azərbaycanda istintak organlarının fayləti və məkəmələri təhşi cinayet işləri də yox ümumiyyətə, həm cinayet işləri həm mürki işləri kəmiyyəsə mübasələri inzibati işləri üzrə qabul ettikləri qarallarda həç də həmişə yumşal deyirəm həç də həmişə biz qələsizlik, ədalətlilik və müstəqillik görmürük xüsusən söhbət kiminsə tərqli baxışlarından iktidardakilerin baxışlarından fərqli yanaşmasından söhbət getdiyi harlarda yəni, birisi nəcədi mən son 15, bək de 20 il götürsək mənim belə harlara münasbətiyim fikir vermişsizsə belə çox sada deyir sada olduğu çada elə bil ki, mənə çox ciddi toqumur nə barədi də mən artıq və ərdiş edmişəm belə halların bir sistəmi çevirilməsində və mən sizə tam məsrət nə deyirəm hətta sabit dönəmində bu dələcədə, hindi ki kankret işlərdim, həmə övmü şəkirdə götürdüm indikik edər özbaşınalıqlar insan hüquqa azadıqlarının qorunması, müdafiəsi, təmin oğluması nə, yoxu deyir yəni, düzdə orda başqa məhdidiyyətlər mövcudu deyir orda elə hüquqlar var idi ki, ümumiyyətlə tamami ilə tinkar edilirdi amma o hüquqlar ki, mövcudu deyir hindi ki, hindi ki, dələcədə pozulmurdu və bu saatləri Azərbaycanda ki, biz baxsaq rüfət beyi özdə gözəl bilir üquq muavzu organlarında ki insan talilərin həll edən vəesfəli şəxslərin orta səviyyəsində bu dəhşətdir mənim yol verilməz bir haldır və yen edim ən demək istirəm ki, yəni iktidardakilar onu düşünməyilə ki, Azərbaycan xaldı Azərbaycan dövləti inksaf etməlidir bu insançılıq aradan qaldırılmalıdır mələkəmələrin sərbəsriki müstəqilliyi təmin edilməlidir onlar bilavahistə qanu rəhbər tutmalıdırlar şəxkilər ədalədi keçirməlidir iktidardakilar düşünməm əlidlər ki bu nəticə etibarından keçdir onların belə diyik hakiməti əllərindən verməyilən verməyilərindən nəçələnəcəyik onlar düşünməlidlər ki, Azərbaycan dövlətinin Azərbaycan millətinin nəticə etibarından taliyi nə olacaq niye? Ona gör ki, Azərbaycan dövlətinin Azərbaycan millətinin taliyi taliyinə bilavahistə oların taliyi də köklənir maraqlı bir tariqə faxdə çaxtırımsək əməli, bu Stalin dövlətinin Azərbaycan aydınlanın, ziyalların bir çoxu sürcün olmuqlar küllələməyəməri səxalıqlar hansıcə hiç bir məhçəmə qəlar olmayımsək səz cəmi müstəntiklərinin təqidimətəsəsində tariqın irorenisindən baxanıcı udaqlar açılır və günahsız ziyallarımıza, aydınlarımıza ölüm höçmü çəsən müstəntiklərin çoxsu özləli külləlilə yəni, tariq ədalət deyilən bir şey var tariqın ədaləti çox azıdır çox amansızdır və düşünürəm ki, bu bir gün yenidən çardaş Azərbaycanıda da baş verəcək mən düşünürəm ki, yaxsulaq şey dövləti idar elələnlər çox yax-yax şey, düşünsünlər həqi qətən bizim bu cədişlə dövlət olaraq, cəngət olaraq inşafa doğru yolumuz yoxdur ah, ciddi düşünənlərkə təbii ki, şanslarımız hələdə qalır mən sağ olasın amm, sizdə eləyə qətən çox rüfaqda uyun təbii ki, mən dənə fuadaqı və öz adımdan təmsidəsi olduğum hətin insanqları təşkilatından, kanal adından kanal olmuşu adından təşəkür etmək ifadə edirəm ki, vaxtaqdınız bizimlər 1 saatdan artıq müddətə bu və edicəri problemin ətirafında muzaçilərdə qoşurdunuz əziz dostlar müdafəq hətdinlə mən demirəm ki, inanın hərhalda bizim fəaliyyətimiz zari və perspektif fəaliyyətimiz bunu ortaya qoyacaq, inanın murazət edin yoxsa yox amma mən kanal 13 üzərindən yayımlanan ilə diyətdir, müdafəq hətli belişin aparıcısı olaraq səsəhür şədərəm ki, mütulək kanal 13 inanın rənca rənc informasiyaların əfirlərin daşıcısı olan kanal 13 inanın və abunə olun, təşkisə özünüzdən bu yekunlaşmasının ətirafla da bu əhatə olunsun, sünki məsələşləndə dəyər şüphəsiz ki azərbaycanında və onun xaricində ümumətlədə fəaliyyət göstərən az saylı hakimiyyətin nəzarətində olmayan medya resursularından birikimi kanal 13 ə abunə olmalı, təbii səsliyirəm mazaraçı efir də bəyəndinizsə təbii, bəyəndinizsə yaymaqa və dostlara çatırmağı etibari ilə efir rejursorundan xaş edirəm ki, bir fotonu efirə bərisin həmin, o fotonun çimliyi barəsində biz danışaq dədəc, yəlin ki, rejursorunu gençləndirəcək ləv olunmuş millikər çəsilik nazirliyinəyin çesmiş isimdə qədərəsin rəyəsi möğvulanış xalif Dostlar, bu adam nazarı olmayıbdür, hücumət rəhbara olmayıbdür yəni, hər haldı, məsəliyyəndə dövlətin ya iqtisadi, ya hüquqi və s. qanadının rəhbərləni ne olmayıbdür, nəzirliyin idarələ edəsidir. Bu cinsə mühaçma olunur məhkəmədə məlum olubdur ki xuat bəyəkəsiz xəbərdasınız bu möğvulanış xalif yəvin azərbaycan ərasisində özünə və ailə üzülərinə məhkan 800 milyon manat 800 milyon 700 milyon yanda, 800 milyon sohkisi göründür amma 8 milyon manata yaxın olan əmlaçin üzərinə həpsik olur. Bir nazirliyin idarələ edəsinin hələ məndə bir şüphə var ki xuat bəyəkində vaxtımız yoxdur həmin o əmlaçların növlərinə burada sadalıyım və onların real ilə deyətdə bazar deyəri barəsində burada biz müzakır açalım. Baxtım əslərə düşündüm ki, xeyir bura da real suretdə qeymət bu ölmüyor. Buna rəğmə populam 800 milyon yaxın və saətdən sökmək edir. Daha doğrusu əmlaçdın. Bu bir informasiyyədə sadəcə uğraq düşünmək üçün azərbaycan xalqına cəmiyyətinə bu əfərə baxan insanlara xitəbedirəm ki, bir düşünək. Çünbün biz hansı ağır vəzətdə ki, nazirliyin bir idarəl rəyisi azərbaycan xalqının və saətini belə ağırın arxan suretdə mənimsiyyibdir, yağmalıyibdir və bu cünisə bu məhcəmədə bəl olur. Məhcəmə də əslində mən səsə söylüyüm ha bu məhcəmə də abjektiv, ədalətli, hər tərəfli muhaçmələ nəticəsi olaraq bu qəniyyətə gəlməyir. Əcər siyasi qərar verilməsəkdir əcər bir zamanlar sözün gerçəh mənasında milli təhlükəli milli təhlükəli nazibdə rəhbəli yeliyən əllər həsanova, onun bandası mütəşəkkirli cınatçər dəstəsi siyasi qərar üzərindən, hüququ deyilə, siyasi qərar üzərindən muhaçmə olunməsəkdir, bugün ism bu məhcəmədə belə olubdur ki, idarəl rəhisi nin 800 milyon manad dəyərində əmlaçı var. Təksizə taşınmaz. İndi taşınar əmlaçı nə qədəri də Allah bilir? Fəad bəzələt, minnət tələt Tələt. Tələt.