 Vijfde hoofdstuk van de Negerhut. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Konders. Negerhut door Harriet Bietjastow in de vertaaling van C&Mensing. Vijfde hoofdstuk. Wat levende koopwaar gevoeld bij verwisseling van eigenaar. Shelby en zijn vrouw hadden zich naar een slaapvertrek begeven. Hij zat nog in een grote leulingsdoel enige brieven door te zien welke de naamiddagpost had mede gebracht. Terwijl zij voor haar een spiegel stond en de kunstige vlecht losmaakte waarin Elisa haar haar had gestrengeld. Want op de bleke wangen en de holle ogen haar kamernieer lettende had zij deze van die taak ontslagen en naar bed gezonden. Haar bezigheid bracht haar natuurlijk genoeg. Haar gesprek met Elisa in de gedachten. En zich, naar haar echtgenoot kerende, zijden ze los weg. Apropos, wie was toch die ongemaneerde kerel die Gey vandaar bij ons aan tafel had gebracht? Hij heet Haley, antwoordde Shelby. Zeg onrustig op zijn stoelverschuivende en de ogen strak op een brief gevestigd houden. Haley, wie is dat? En wat kan hij hier te doen hebben? Oh, hij is iemand met wie ik enige zaken heb gedaan toen ik laatst naar Natje was. En dat maakte hem zo vrij postig om hier te komen eten en te doen als of hij thuis was. Wel, ik had hem gevraagd. Ik had een rekening met hem te sluiten, zei de Shelby. Is hij een slaavehandelaar? Zijde mevrouw Shelby. Nu op zekere verlegenheid in het voorkomen van haar man lettende. Maar lieve, wat heeft dat in uw hoofd gebracht? Antwoorden Shelby opziende. Niets. Behalve dat Elisa, na het diner, zeer ontsteld en schrijnende hier kwam. En zijde dat gij met een handelaar aan het spreken waard. En dat zij hem een bot had horen doen naar haar kind. Dat onnozeligansje. Zo, zijde zij dat, zei de Shelby. De brief wederopnemende. Waarop hij een poos, al zijn aandacht schenkt te vestigen. Niet bemerkende dat hij die het onderste boven hield. Het moet nu maar uitkomen, zeiden hij bij zichzelf. Nu zo goed als ooit. Ik zei de Elisa, hervatte mevrouw Shelby, dat zij een zottinnetje was. En dat hij nooit iets met zulke mensen te doen had. Ik wist natuurlijk wel, dat gij nooit een van onze lieden zou willen verkopen. Vooral niet aan zulk een kerel. Ja, Emily, dat heb ik altijd gedacht en gezegd. Antwoorden haar echt genoot. Maar de waarheid is, dat mijn zaken zo gesteld zijn, dat ik het niet laten kan. Ik zal enige van mijn lieden moeten verkopen. Aan dat schepsel, onmogelijk. Dat kunt gij niet ernstig menen. Het spijt me, het moeten zeggen. Ik heb toegestemd om Tom te verkopen. Wat onze Tom, die goede trouwe man, die van kind af uw trouwe dinaar is geweest? Oh Shelby. En gij hebt hem nog zijn vrijheid beloofd. Gij en ik hebben hem er honderd malend van gesproken. Wel. Nu kan ik alles geloven. Nu kan ik zelfs geloven dat gij de kleine Harry zou verkopen. Arme Elisas enig kind, zeiden me vrouw Shelby, op een toon tussen smart en frontwaardiging. Wel nu. Dat gij alles weten moet. Het is zo. Ik heb toegestemd om Tom en Harry beiden te verkopen. En ik weet niet waarom ik aangezien moet worden als of ik een monster was. Omdat ik doe wat iedereen alle dagen doet. Maar waarom die te kiezen met al de anderen zijn me vrouw Shelby? Waarom die te verkopen van allen op het goed als gij dan verkopen moet. Omdat zij van allen de hoogste prijzeren opbrengen. Dat is het waarom. Ik zou nog wel anders kunnen kiezen als gij wilt. De kerel heeft mij een hoogbod voor Elisa gedaan. Als dat u beter zou bevallen. Die uillendeling riep een vrouw Shelby met heftigheid uit. Wel nu. Daar luisterde ik geen ogenblik naar. Om uw gevoel te sparen wilde ik niet. Dank mij tenminste daarvoor. Vergeef mij, lieve, zijn me vrouw Shelby, zich bedenkende. Ik ben haastig geweest. Ik werd verrast. En was geheel niet hierop voorbereid. Maar gij wilt mij toch wel voor die arme schepsels laten spreken. Tom is edelachtig een trouw. Even ontwijfelbaar als hij zwart is. Ik geloof waarlijk dat hij zijn leven voor u laten zou als het van hem gevergd werd. Dat weet ik. Dat zeg ik ook. Maar wat baat dat alles? Ik kan mij anders niet helpen. Waarom of het gij niet iets anders op? Ik ben gewillig om mijn deel van ontbeering te dragen. Oh Shelby, ik heb getracht. Zo getrouw getracht als een christelijke vrouw behoort te doen om mijn plicht aan die arme invoudigen afhankelijke schepsels te vervullen. Ik heb mij hun er aan getrokken en onderwezen over hen gewaakt en jarenlang al hun kleine zorgen en genoegens gekend. En hoe kan ik ooit mijn hoofd weder onder hen ophouden? Als wij om een niet te gewinst zul ik een trouw en vertrouwelijk dinaar als die goede Tom verkopen en hem in een ogenblik losgekken van alles wat wij hem hebben leren liefhebben. En waarder hem. Ik heb hem de plichten tussen de leden in ene familie tussen ouders en kinderen tussen man en vrouw leren kennen. En hoe kan ik het nu aanzien zo openlijk te tonen dat wij ons om geen band, geen plicht, geen betrekking bekommeren als het om geld te doen is. Ik heb met Elisa over haar kind gesproken over haar plicht jegens hem als een christelijke moeder om over hem te waken voor hem te bidden en hem christelijk op te voeden. En wat kan ik nu zeggen als Cheyem weggerukt en hem verkoopt met lichaam en ziel aan een slecht godeloos man alleen om wat geld te besparen. Ik heb haar gezegd dat ene ziel meer waard is dan al het geld op de wereld. En hoe zal zij mij geloven als zij ons ziet omkeren en haar kind verkopen verkopen misschien tot zekerverderf voor lichaam en ziel. Het spijt me dat jij het zo voelt Emily waardelijk het spijt me zij shall be hierop. Ik heb u gevoel ook hoewel ik niet zeggen kan dat ik het er volle in deel maar ik zeg u nu plechter het baat niet ik kan mij anders niet helpen. Ik had u dit niet willen zeggen Emily maar met ronde woorden ik heb geen andere keus dan tussen deze twee te verkopen en alles te verkopen. Zij moeten gaan of alles moet. Haley is in het bezit van een hypotheek gekomen die als ik ze niet ter stond afdoe alles zal weg nemen. Ik heb samen geschrapt en geleend bijna gebedeld en de prijs van deze twee was nog nodig voor het tekort. Ik moest hen afstaan. Haley had zin in het kind hij wilde de zaak zo schikken en anders niet. Ik was in zijn macht. Ik moest het doen als het u zo verdriet dat zij verkocht worden zou het dan beter zijn alles te verkopen. Mevrouw Shelby stond in poos als versteemd eindelijk zich omkerende naar haar toilettafel. Verborgen zij haar gezicht in haar handen en slaakten hun kerminde zucht. Dat is godsvloek op de slavernij. Een bitter diep vervloekt ding. Een vloek voor de meester en een vloek voor de slaaf. Het was dwaas van mij te denken dat ik iets goed kon maken uit zulk een dodelijk kwaad. Het is een zonde een slaaf te hebben onder wetten gelijk de onzin. Ik heb altijd gevoeld dat het zo was. Ik voelde het reeds als een kind en nog meer toen ik in de kerk was gekomen maar ik dacht dat ik het zou kunnen verbloemen en vergulden. Ik dacht dat ik door goedheid zorg en onderwijs de toestand van mijn slaven en slavinnen beter zou kunnen maken dan de vrijheid. Oh, hoe dwaas. Maar vrouw jij wordt geheel een abolitionist. Abolitionist als zij alles van de slavernij wisten wat ik weet dan zouden zij kunnen spreken. Zij behoeven er ons niets van te zeggen. Gij weet wel dat ik nooit de slavernij voor rechtvaardig aan goed heb gehouden. Nooit genegen was om slaven in eigendom te hebben. Daarin verschild jij dan van vele wijze en godvruchtig gelieden zei de Shelby. Gij herinnerd u de prik van meneer B nog wel. Verleden zondag. Ik wil zulke priken niet horen. Ik hoop die meneer B nooit weder in onze kerk te horen. Breede kurs kunnen misschien het kwaad niet stuiten. Kunnen het even minder genezen als wij. Maar het verdedigen dat streedt altijd tegen mijn gezond verstand. En ik denk dat Gij ook niet veelwaarde aan die prik hebt gehaagd. Wel, ik moet zeggen, antwoordde Shelby dat die domineers de zaak somtijds verder drijven dan wij armen zondaren eigenlijk zouden doven doen. Wij mannen van de wereld moeten voor sommige dingen echt knijpen en gewennen ons aan veel wat eigenlijk niet naar behoren is. Maar het bevalt ons toch niet als vrouwen en domineers zoveel mondig spreken en in zaken van zederleer of bescheidenheid nog verder gaan dan wij. Maar nu lieve vertrouw ik dat Gij de noodzakelijkheid inziet en begrijpt dat ik het beste gedaan heb wat de omstandigheden veroorloofden. Oh ja ja antwoordde me vrouw Shelby haastig en vudselde verstrooit met haar gouden horloge. Ik heb geen juwelend van enige waarden vervolgde zij pijnzend. Maar zou die horloge niet iets kunnen doen. Het was duur toen het gekocht werd. Als ik de minste in Lisa's kind kon redden zou ik alles willen wat ik heb. Het spijt me. Het spijt me zeer Emily, zei de Shelby, dat Gij u dit zo aantrekt. Maar het kan niet waten. Om de waarheid te zeggen Emily het is gedaan. De koopbrief is reeds getekend en in helishanden en Gij moet dankbaar zijn dat het niet erger is. De man had het in zijn macht om ons geheel te ruineren en nu is hij voor goed heen. Als Gij de man zo goed had gekend als ik zou het gedenken dat wij er nog gelukkig van zijn afgekomen. Is hij dan zo hard vochtig? Wel, hij is eigenlijk niet barbaars maar een man zonder gevoel. Een man die om niets dan handel en voordeel denkt. Zo koud en onbarmartig als de dood en het gaf. Hij zou zijn eigen moeder verkopen voor een goede winst en dat zonder de oude vrouw eigenlijk kwaad te willen doen. En die ellendeling is nu eigenaar van onze goede Trouwen, Tom en van Elisa's kind. Wel lieve, ik moet zeggen dat het mij zelf hard valt en ik kan niet graag aan denk. Hele wil haast maken en morgen bezit van hen nemen. Ik zal vroeg mijn paard later voorbrengen en uitrijden. Ik kan Tom niet meer zien. Het is niet anders. En geen moest liefst een toertje gaan doen en Elisa meden nemen. Laat het gedaan worden terwijl zij buiten het zicht is. Nee, nee, antwoorden me vrouw Shelby. Ik wil in het geenderlij op zicht medeplichtigen of helps er bij deze vreedheid zijn. Ik zal de arme Tom God helpen hem gaan bezoeken in zijn droevijt en zullen in alle gevallen zien dat hun een meesteres met hen en voor hem kan gevoelen. En Elisa daar aan durf ik niet te denken de heer vergeven ons. Wat hebben wij gedaan? Dat deze vreden noodzakelijkheid ons overkomen moet. Dit gesprek werd door iemand beluisterd. Zonder dat de sprekers iets daarvan konden vermoeden. De Kamer had een grote kast die met een andere deur in de gang uitkwam. Toen me vrouw Shelby Elisa wegzond had deze in haar recordsachtige angst om die kast gedacht daar verborgen en met haar oor dicht voor een reed in de deur had zij geen woord voor het gesprokenen gemist. Toen de stemmeswegen stond zij op en sloopstil hing. Bleek huiverend met strakke trekken en dichtgeknepen lippen. Scheen zij een geheel ander wezen te zijn dan de zachtaardige vreesachtige vrouw die zij tot nu toe geweest was. Zij ging voorzichtig de gang langs bleef een oogelijk staand voor de deur haar meester Es hief in de stilgebed haar handen ten hemel op en sloop toen even zacht naar haar eigen Kamer. Deze was een stil net vertrek je op dezelfde verdieping waar haar meester Es liep. Het had een zonder fenster met een vrij uitzicht waarvoor zij dik was zingende zattenaien er stond een kastje met boeken en enige kleine snuisternijen dat tussen gerang schikt. Geschenken op kerstdagen daar had zij haar eenvoudige klederen in de kast en de laadtafel. Daar wordt om was het thuis en daar was zij over het geheel gelukkig geweest. Maar daar op het bed lag haar sluimerend kind met de lange krullen achterloos over de gesloten oogjes uit de rode moontje half geopend de moldige handjes op het dek en een glimlach als een zonnestraal over het gehele gezichtje. Arme jongen arm kind, zei de Elisa zij hebben u verkocht maar uw moeder zal u nog redden. Geen traan viel op de pelu. In zulke benauwdheid heeft het hart geen traanen. Het laat alleen bloed droppelen en bloed instil te ledig. Zij nam een stukje papier en schreef daarop haastig met potloot. Olme vrouw lieve meesterist houdt mij niet voor ondangbaar denk toch niet hard over mij. Ik heb alles gehoord wat jij in de meester vanavond gezegd hebt ik ga beproven of ik mijn kind kan redden. Gij zult mij daarom niet veroordelen God segene en belonen u voor al uw goedheid. Haastig dit briefje gevouwen en geadresseerd hebbende ging zij naar de laadtafel en maakte een pakje klederen voor haar kind dat zij met een zakdoek stevig om haar middelvastbond. En zo teder is het geheuren enermoeder dat zij zelfs in de angst van dat uur niet vergat een paar geliefkoos de stukje speelgoed in te pakken en een bond geschilderd papageitje te bewaren om hem te vermaken al zij hem zo moeten wekken. Het was enigszins moeilijk de kleine slapenwakker te krijgen maar ten laatste zat hij toch overeind en speelde met zijn vogeltje terwijl zijn moeder haar roed opzette en haar doek omsloeg. Waar gaat hij naartoe moeder? zei hij. Toen zij met zijn rokje en mudje naar het bed kwam. Zijn moeder kwam nog nader en zag hem zo ernstig in de ogen dat de kleine terstond begreep dat het om iets buiten gewoonst te doen was. Stil zeiden zij Harry moet niet hard spreken of zij zullen ons horen. Er zal een boos man komen om de kleine Harry van zijn moeder af te nemen en ver weg te brengen. Maar moeder wil hem dat niet laten doen. Zij zal haar keentje aankleden en met hem weg lopen zodat de lelijke man hem niet krijgend kan. Met deze woorden had zij haar knapje zijn invoudig kleedje reeds aangetokken. Ze nam hem op de arm verluisterde hem nog eens toe dat hij heel stil moest wezen. Opende de deur van haar kamer die op de veranda uit kwam en sloop zonder enige druist te maken naar buiten. Het was een helderen, vriezende nacht met sterrelicht en de moeder wikkelde haar doek om het kind. Dat zich ston van onbestemde angst om haar hals vastklemde. De oude Bruno een grote, nieuwvolendse hond die aan het eind van de veranda sliep stond brommend op toen zij naderde. Zij sprak zacht zijn naam uit en het dier dat een ouder lieveling en speelmakker van haar was begon te kwispels taarten en volgde haar. Hoewel hij met zijn invouderon de kop zeer ernstig scheen te overleggen wat zulke ongewone nachtwandeling moest me duiden. Enige onbepaalde denkbeelden van het onvoorzichtige of onvoegzame daarvan schenen hem tamelijk te verbijsteren. Want dik was bleef hij stillstaan en keek terwijl Elisa voortsloop twijfelend eerst naar haar en dan naar het huis. Totdat hij als of hij zich door nadenken had gerustgesteld haar weder naattrippelde. Enige minuten bracht de beiden aan de woning van Omtom. Waar Elisa bleef stillstaan en zag je steeg in het fenster tikte. De bijeenkomst bij Omtom had vooral door het liderenzingen tot zeer laat geduurd. En daarom Omtom na de hand nog enige solos had gezongen was het gevolg dat hij en zijn vrouw hoewel het nu tussen 12 en 1 uur was wel te bed maar nog niet in slaap waren. Lieve deugd wat is dat zei Tante Cloé over eind komende en haastig het gordijn opschuifende al mijn tijd als het lisieniet is kleed u aan oude man spoedig en daar is de oude Bruno ook en krabpt aan de deur wat op de wereld ik zal de deur maar gaan open doen toen zij deed wat zij zeiden beschenen het licht der kaars die Tom haastig had aangestoken het bleke angstige gelaat en de verwilderde ogen der vluchteling heren zegen ons ik schrik als ik u aanzie lesie zijt geen ziek of wat is u overkomen ik loop weg om Tom en Tante Cloé en ik neem mijn kind mede meester heeft het verkocht uit verkocht herhaalde beiden van ontzetting de handen opstekende ja, het verkocht antwoorde Elisa op vaste toon ik sloop vanavond in de kast naast de deur van mevrouw en toen hoorde ik meester haar vertellen dat hij mijn Harry en u om Tom beide aan een handelaar had verkocht en dat hij vanmorgen te paard uitreed en dat die man vandaag bezit van u zou nemen Tom was onder deze gezegden met opgeheven handen en wijtstaarende ogen blijven staan langzamerhand toen hij begreep wat zij betekenden zakte hij op zijn stoel neer en zonk zijn hoofd op zijn knieën onze lieve heer zei ontschenadig zijde Tante Cloé maar oh het klinkt als of het niet waar was wat heeft hij gedaan dat meester hem verkopen zou hij heeft niets gedaan daar is het niet om meester wilde niet verkopen en mevrouw zij is altijd goed ik hoorde haar voor ontspreken en bidden maar hij zei de haar dat het niet baten kon dat hij bij die man in schuld was en dat die man macht over hem had en dat hij als hij hem niet geheel afbetaalde eindelijk de gehele plaats en al de lieden zou moeten verkopen ja ik hoorde hem zeggen dat hij geen andere keuze had dan tussen deze twee te verkopen of allen zo hard drog hem die man meester zijde dat het hem speelt maar mevrouw oh hij had haar moeten horen als zij geen christen is dan is haar nooit één geweest ik ben slecht dat ik haar zo verlaat maar ik kan toch niet anders zij heeft zelf gezegd dat één ziel meer waard is dan de wereld en dit kind heeft één ziel en als ik hem laat wegbrengen wie weet wat er dan van woorden zal het moet goed wezen als het niet goed is mogen de heer mij vergeven want ik kan het niet laten wel oude man zijde Tante Clové waarom gaat hij ook niet wil het gewachten tot gedriveer wordt afgebracht waar zij de negers vermoorden met zwaarwerken en hongerleiden ik zou altijd veel liever willen sterven dan daarheen gaan jij hebt nog tijd ga met Lizzie mee jij hebt een vrijpas om overal heen te gaan kom, maak u klaar en ik zal uw goed bijeenpakken Tom beurde zijn hoofd op zag treurig maar bedaard in het rond en zijde nee, ik ga niet laat Eliza gaan voor haar is het goed ik wilde man niet wezen om nee daar tegen te zeggen het is niet natuurlijk voor haar dat zij blijven zou maar hij hoort wat zij zegt als ik verkocht moet worden of alles hier op de plaats laat ik dan verkocht worden ik denk dat ik het dragen kan zo goed als iemand anders vervolgde hij terwijl iets tussen een zucht en een snik een brede borst stuipartig deed zoegen meester heeft mij altijd gereed gevonden en dat zal hij altijd ik heb nooit vertrouwen geschonden of mijn vrijpas tegen mijn woord gebruikt en dat zal ik niet meer het is beter dat ik alleen ga dan dat de hele plaats opgebroken en alles verkocht wordt meester is niet te lakend en hij zal wel voor u zorgen en voor de armen hij zag naar het bed met de slapende kruiskoppen en nu bezeek hij over de rug van zijn stoeldeunende bedekte hij zijn gezicht met zijn grote grove handen snikken zwaar schorrend uit deden de stoelbeven en grote tranen vielen tussen zijn vingers op de grond zulke tranen meneer als jij hebt laten vallen op de doodskist waarin u eerst geboren zo'n dag zulke tranen m'n vrouw als jij geschrijd hebt bij het benouden krijten van uw sterven kind want meneer hij was een man en jij zei het ook aan man en m'n vrouw schoon in zijde hij zei het maar een vrouw en in de diepste leederslevens voelt hij maar dezelfde smart en nu zei de Elisa bij de deurstaande ik heb m'n man pas vanmiddag gezien en wist toen weinig wat er komen zou zij hebben hem tot het uiterste gedreven en hij zei de mij vandaag dat hij zou weglopen beproef toch als jij kunt hem een boodschap te bezorgen zeg hem hoe ik heen ging en waarom ik heen ging en zeg hem dat ik zal beproven om Canada te vinden jij moet mijn liefde rijke goed aan hem doen en hem zeggen als ik hem nooit weer zie zij keerde zich om bleef een ogenblik met de rug naar hem toestaan en vervolgde toen met een heese stem en zei hem dat hij zo goed moet zijn als hij kan en zijn best doen om mij in het koninkrijk ter hemelen weder te zien Robruno, je binnen zeiden zij nog en doe de deur dicht hij moet niet met mij meelopen het goede beest nog enige laatste woorden en tranen nog enige invoudige zegenbeden en haar verbaasd in haar arme sluitende sloopt zij stil heen einde hoofdstuk 5 zesde hoofdstuk van de negenhut deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders negenhut door Harriet Beecherstow in de vertaling van C.M. zesde hoofdstuk de ontsdekking Mr. Shelby en zijn vrouw konden na het langgerekte sprek van de vorige avond niet spoedig tot rust komen en het gevolg daarvan was dat zij de volgende morgen wat langer dan gewoonlijk bleven slapen het verwondert mij waarom Elisa niet komt zeiden mevrouw Shelby na dat zij verschijnde malen terug te loos aan haar schel had getrokken Shelby stond voor zijn spiegel bezig met zijn schermes aan te zetten en juist toen werd de deur geopend en kwam een zwarte jongen binnen om zijn meester Heetwater te brengen Andy zeiden zijn een meesteres ga eens naar Elisa's deur en zeg haar om haar gescheld heb Arme ziel vroegte zij er bij zichzelf zuchtend bij en die kwam spoedig terug met grote ogen van verbazing oh mevrouw Lizzie's laden staan alle open en al haar goed ligt overal in het rond en ik geloof dat zij de deur uit is op hetzelfde ogenblik begrepen Shelby en zijn mevrouw beide de waarheid dan heeft zij het vermoed en is weggelopen riep hij uit dat geloof ik ook godzij gedankt zijde mevrouw Shelby vrouw hij spreekt als ene zotin het zal er inderdaad lelen voor mij uitzien dat zij het gedaan heeft Hely zag dat ik het tegen had om dat kind te verkopen en zal nu denken dat ik ook luikend heb toegelaten hem uit de weg te helpen dat raakt mijn eer en daarmee snelde hij de kamer uit omtrende kwartier lang hoorde men heen en weer lopen en een menigte van uithopingen met het openen en toeslaan van deuren en zagment gezichten van allerlei tinten van de kleur hier en daar tevoorschijn komen één persoon echter de enige die enig ligt over de zakel te kunnen verspreiden hield zich geheel stil dan de cloëe namelijk de eerste keukenmijd wie er één zo vrolijk gezicht donker betrokken was bleef zweigend aan het gereed maken daarom bijtbeschuiten al zag of hoorde zijn niets van het gevoel om zich heen zeer spoedig zaten een half dozijn kleine zwarte jongens en meisjes al zoveel kraaien op het hek der veranda alle verlangde de eerste te zijn om de vreemde meester zijn ongeluk aan te kondigen hij zal razend worden dat geloof ik vast zei de Andy of hij ook vroeken zal zei de kleine Jake ja, want hij vroekt erg liet een meisje Mendy geheten hierop volgen ik heb het hem gisteren aan tafelhoeren doen ik heb er toen alles van gehoord omdat ik in de kast was gekropen waar me vrouw de grote kruiken bewaard en ik hoorde ieder woord en Mendy die nog nooit in haar leven over een woord dat zij hoorde had nagedacht dan nu een voorkomen van bijzonder gewicht aan en zijde niet dat zij hoewel zij werkelijk op de genoemde tijd tussen de kruiken had gelegen al die tijd vast had geslapen toen Hely eindelijk gelaarst en gespoord aankwam werd hij van alle kanten met de slechte tijdingbegoed de kleine kwelgeesten op het hek werden niet teleurgesteld in de hoop van hem te horen vloeken hij deed dit met een vlugheid en kracht die hen allen verbazend vermaakte terwijl zij herwaarts en derwaarts stofen om buiten bij rijk van zijn karwats te komen eindelijk liepen zij allen een eindweg rolden over het voordoorde gras en gilden met de hielen in de lucht schoppende hunne pret uit als ik die kleine duifels maar had privelde Hely tussen zijn tanden maar hij heb ze nog niet zijde NDC gevierend waar was en trokkend gehele reeks van onbeschrijflijke gezichten achter de rug van de ongelukkige handelaar zeg een Shelby dat is een vreemd geval hier zijde Hely toen hij vrij postig de voorkamer binnen trat het schijnt dat die meid weggelopen is met haar jong meneer Hely mevrouw Shelby is hier zijde Shelby mevrouw hervat de Hely even buigende maar nog met een donkere zicht maar ik zeg nog eens gelijk ik zijde dat is een vreemd gerucht hier is het waar meneer meneer antwoorden de Shelby als jij mij voorlang te spreken moet jij enigszins de manieren van een gentleman in acht nemen Andy ontlast meneer Hely en Caravans ga zitten meneer het spijt me te moeten zeggen dat die jonge vrouw iets van de zaak moet afgeluisterd of op een andere manier vernomen hebben en daardoor opgewonden in de nacht met haar kind is weggelopen ik had een eerlijke manier van handelen verwacht dat moet ik bekennen zijde Hely antwoorden de Shelby zich driftig naar een omkerende wat moet ik uit dat gezegde verstaan als imt meneer in twijfel trekt heb ik maar één antwoord voor hem de handelaar scheen hierdoor uit het veld geslagen en zijde op een wat lagere toon dat het toch verduifeld hard voor iemand was als hij een goede koop gedaan had dan zo gefopt te worden meneer Hely antwoorden Shelby hierop als ik niet dacht dat geen enige reden tot verdrietelijkheid had zou ik zulke een ruw en vrij postig binnenkomen in mijn kamer niet van uw verdragen hebben ik zeg u echter de wel uw behouding reden daar toch geeft dat ik mijn genen gezegd in zal laten wel gevallen als of het denkbaar was dat ik mij met enige onheerlijkheid in dit geval had ingelaten bovendien zal ik mij verplicht achten om u wat het gebruik van paarden bedienden enzovoort betreft alle hulp te verlenen om heigendom terug te bekomen dus kort om Hely vervolgde hij eens klaps van zijn koel deftige toon tot zijn gewone borstige vriendelijkheid overgaande het beste wat hij doen kunt is in een goed humeur te blijven en hier te ontbijten dan zullen wij daarna zien wat er te doen is mevrouw Shelby stond nu op en zijde dat haar bezigheden haar verhindelden die morgen bij het ontbijt te blijven en nadat zij ene zeer welke manier de mutalin had belast om van koffie te bedienen verlieed zij de kamer de oude vrouw schijkt niet machtig op uw onderdanige dina gesteld zijde Hely met een gedwongen poging om zeer familiaar te zijn ik ben niet gewoon op zulk een vrije toon van mijn vrouw te horen spreken antwoorden Shelby droogjes verschoning natuurlijk maar een aardigheid weetgen zijde Hely gemaakt lachende sommige aardigheden zijn minder aangenaamd dan anderen zijde Shelby hierop duifels licht geraakt nu ik die papier om getekend heb mompelde Hely vervloekt groots geworden zijde het gisteren nooit maakte de val van een eerste minister meer algemene indruk aan een hof dan het gerucht van het lot dat Tom te wachten stond op het landgoed iedereen had er overal de mond vol van en in het huis en op het veld deed men niets anders dan over de waarschijnlijke gevolgen van dat voorval spreken Eliza's vlucht een voorbeeldloze gebeurtenis op het goed bracht er ook niet weinig toe bij om de algemeen spanning te vergroten zwarte Sam gelijk hij gewoonlijk genoemd werd omdat hij een zweempje zwarte was dan iemand anders op de plaats overwoog de zaak in al haar omstandigheden en gevolgen met een scherp zinnigheid en eens tipte aandacht voor zijn eigen belang die een blank patriot de Washington tot eer zouden zijn geweest het is een slechte wind die nergens heen waait zo is het zijde hij spreekmatig en trok zijn boek op om voor een afwezige brutelknop een lange spijker in de plaats te steken een vinding waarmee hij zeer in zijn schik schijnt te zijn ja het is een slechte wind die nergens heen waait herhaalde hij daar is nu Tom daarom laag natuurlijk geeft dat ruimte voor een andere neger om omhoog te komen en waarom deze neger niet dat is de vraag Tom het land doorrijden met gepoetste laarzen pas in zijn zak waarom Sam nu niet dat zou ik willen weten hallo Sam ho Sam de meester zegt dat gebil in Jerry moet vangen riep Andy Sam's alleen spraak afbrekende oh wat is er nu te doen jongen oh, hij zult nog niet weten dat Lizzie met haar jongen is weggelopen loop uw agroopmoeder een lesje geven antwoorden Sam met diepe minachting deze neger is zo Tom niet wel nu meester wil Bill en Jerry dadelijk opgetoomd hebben en Gij en ik moeten met meneer Heli mee om haar te zoeken zo, goed zo laat is het nu zei de Sam het is nu Sam die groepen wordt hij is nu de neger ik zie maar of ik haar niet vang meester zal zien wat Sam doen kan ja, maar Sam zei de Andy daar mogen u nog wel eens op bedenken want mevrouw wil niet hebben dat zij gevangen wordt en zij zal het u betaald zetten ho zei de Sam met wijtstaarende ogen hoe weet je dat dat heb ik haar vanmorgen zelf horen zeggen en meester scheerwater bracht zij liet mij gaan zien waarom Lizzie haar niet kwam kleden en toen ik haar kwam zeggen dat deze weg was stond zij op en zijden godzij gedankt en meester gelijk half dol te worden en zij vrouw, hij spreekt als een zotin maar zij zal hem wel ompraten het is altijd best het met mevrouw te houden dat zeg ik u zwarte Sam krapte zijn kroeskop die al zijn genuzeerd die bewijshijk bevatten toch genoeg van die bijzondere soort inhield welke onderstaatskundigen van alle kleurende landen zeer intrek is en gemelen genoemd wordt te weten aan welke kant het brood geboterd is Sam dacht dus ernstig na en trok daarbij zijn broek nog eens op zijne gewone manier om zich in diepsinnige over pijn zingen te helpen men kan toch nooit iets zeggen nooit van iets op deze wereld zijde hij eindelijk hij legde zulke nadruk op het woord deze als of hij in verschillende werelden ondervinding had opgedaan en zo naar Rijperraat tot zijn besluit gekomen was ik zou zeker gedacht hebben dat mevrouw de gehele wereld door naar Lizzie zou laten zoeken vroegte hij er vervolgens bij dat zou ze ook zijde Andy hierop maar door een ladder heen zien grij zwarte neger mevrouw wil niet dat die meneer Hely Lizzie jongen krijgt dat is het ouw zijde Sam met die onbeschrijflijke uitdrukking in de toon welke alleen zij zich kunnen voorstellen die deze uitroep van negers gehoord hebben ik zal u nog meer zeggen vervolgde Andy ik geloof dat je best zou doen naar de paarden te gaan zoeken en wat gauw ook want ik heb mevrouw naar u horen vragen grij het al lang genoeg staan talmen Sam maakte nu ernst van de zaak en kwam wel draa in zegenpraal naar huis met Bill en Jerry zich behendig afwerpende terwijl de paarden nog in voller en waren liet hij ze als een wervelwind voor beide paalstuiven die daar geplaatst was om paarden aan te binden Hely spaart een schichtig jong veulen sprong op zijde en trok hard aan zijn halster aha, schichtig zijt jij dat zijde Sam en een zonderlinge glans van boos aardig spottend vermaak verlichte zijn zwart gezicht o, ik zal u wel mak maken een grote beukenboom overschaduwde de plek en de scherpe driehoekige beukenootjes lagen in menigde op de grond met één van deze tussen zijn vingers naden de Sam het veulen strelen en schijnbaar tot bedaren te brengen fijnzende bezadel te willen rechtleggen stak hij het scherp beukenootje behendig daaronder zodanig dat het minste gewicht op den zadel het gevoelige dier onverdragelijk moest prikken zonder ene zichtbare wonden of schram te veroorzaken daar zijn de Sam en niet met een grijns van genoegen zijn ogen rollen nu heb ik hem klaar op dit ogenblik verscheen me vrouw Shelby op het balcon en wenkte hem Sam naderde met zulke een goed voornemen om zijn hoofd te maken als ooit enige sollicitant naar een ledige plaats te London of Washington waarom hebt gezogen talmd Sam ik heb Andi laten zeggen dat hij u haasten moest God zegen u me vrouw antwoorden Sam de paarden wilden zich zo gauw niet laten vangen ze waren heel naar de zuidwijde gelopen en de heer weet waar Sam hoe dikwijls moet ik u zeggen om niet zo lichtzinnig zulke uitdrukkingen te gebruiken is God zegenen u en de heer weet en dergelijke dat is goddeloos oh God zegenen me me vrouw ik vergat het ik zal nooit zoiets meer zeggen wel Sam daar heb je het al weer gedaan heb ik oh heere ik wilde het niet eens doen jij moet attend wezen Sam laat mij maar even op adem komen mevrouw dan zal ik wel beter oppassen ik zal heel attent zijn nu Sam jij moet met meneer Heli meerijden om hem de weg te wijzen en hem te helpen maar pas op de paarden Sam jij weet wel dat Jerry verleden week wat kreupel ging laat hem niet te hard lopen mevrouw Shelby deze laatste woorden zacht maar met bijzondere nadruk laat dit kind naar voor maar zorgen antwoorden Sam en liet zijn ogen rollen op een manier die genoeg schijden de heere weet dat meende ik daar niet riep hij uit naar adem snackende met een koddige beweging van schrik die zijn de meeste res tegen wilde en dank deed lachen mevrouw ik zal wel op de paarden passen nu Andy zijde Sam na de beukenboom teruggerende het zou me even strikt niet verwonderen dat het paard van die heer schopte of stijgende als hij wil opstijgen gewet wel Andy die dieren doen dat soms tijds en daarmee gaf hij Andy een veel betekenende rib bestoot oooooh die met een ogenblikkelijk begrip ja, ziet ge Andy mevrouw wil tijd winnen dat kan de domsten wel zien ik zal ergens een beetje voor haar winnen gewet wel Andy als die paarden een zdol rond liepen om het huis heen en naar het bos dan geloof ik niet dat die meneer zo gauw onderweg zou zijn Andy gin ik te geziet wel Andy geziet wel als het gebeuren mocht dat meneer Helispaard baloorig mocht worden en ging stijgeren zou Gij en ik de onze moeten loslaten om hem te helpen en wij zouden hem helpen zekerlijk Sam en Andy staken de hoofden bijeen en lachten zacht maar alles makkelijkst de grond trappelden op dit ogenblik kwam Heli onder de veranda enig sinds verzacht door enige koppen zeer goede koffie kwam hij lachende en praten naar buiten en scheen weder in een tamelijk goed humeur te zijn Sam en Andy tasten naar zekere bossen pallenbladeren die zij gewoon waren voor hoeden te houden om meneer te helpen Sam's zogenaamde hoed was zodanig versleten dat de rand geheel was losgeraakt en de stroken pallenblad waarvan hij eens gevlochten was geweest als een krans van pluimen naar alle kanten opstaken van Andy's hoed was de gehele rand af maar hij duurde toch met een handiger stomp de bol op zijn hoofd met een gezicht als of hij vragen wilde wie zegt dat ik geen hoed op heb kom dan jongens zei de Heli nu wat vlug wij moeten geen tijd verliezen geen korreltje ervan meneer antwoorde Sam gaf Heli de teugels in de hand en hield zijn stijgbeugel voor hem terwijl Andy de andere paarden losmaakte op het ogenblik toen Heli zich in de zadel zette deed zijn paard zulke onverwachten en geweldige sprong dat het zijn ruiter enige voeten ver op het zachte droge gras neersmet Sam deed met een dolle uitroep van schrik een greep naar de teugels maar deed eigenlijk niets anders dan met zijn boven gemeld hoofdzieraat van palmbladeren het paard langs de ogenschrapen het geen geen sinds bevoerderlijk was om het dier te bedaren het deed nog een sprong die Sam omversmeed briste een paar malen met tornige minachtingen rende toen hing gevolgd door Bill & Jerry die Andy volgens afspraak op dit ogenblik losliet en enige jammerkreeten achterna zond daarop volgde een toneel van koddige verwarring Sam en Andy sreden honden blafden hier en daar en een hele troep zwarte en bruine jongens en meisjes klapten in de handen en gilden en julden met luidruchtige dienstvaardigheid en onvermoeibare ijver Heli spaart dat vlug en vuurig was geen weldraasmaak in het gevoel te krijgen en daar het tot rendaan een uitgestrekt rasperk had dat naar alle zijde naar een bosrand afelden geen het vermaak te hebben om te beproeven hoe nabij het zijn vervolgens kon laten komen om al zijn nog maar een hand breed van hem af waren met een gehinnik wedervoort te stuiven en een laan van het wasage in terrennen niets was verder uit sams gedachtend verwijderd dan om één der paarden te laten opvangen voordat hij dit goed vond en heldhaftig waren de inspanningen die hij daartoe van zich vergde gelijk het zwaart van Richard Leewenhard altijd in het dichtste van de strijd flickerde zo zag men ook de pluim van pallenbladeren van Sam overal waar het minste gevaar was dat een paard zou gevangen worden daarheen kwam hij dan in vollevaart aan lopen schreewende nu rop aan pak hem, pak hem op een manier die allen in een ogenblik uitl-kander deed stuiven heli diep vloekend en stamvoetende op en neer Shelby poogde zich van het balkon vruchteloos te doen horen om bevelend te geven en mevrouw Shelby zat voor het venster, haar kamer beurtelings te lachen en zich te verwonderen niet zonder enig vermoeden wat de grond van de verwaring was eindelijk tegen twaalf uren kwam Sam seegepralend aan op Jerry gezeten en met het paard van heli aan de teugel dampende van zweet maar nog met flickerende ogen en opgespalten neuschatten die aankondigden dat zijn wildheid nog niet geheel bedaard was hij is gevangen reep Sam segenvierend als ik er niet geweest was hadden zij zich allemaal te barsten kunnen lopen maar ik heb hem gevangen gij brom de heli in geen zachtzinnige luim als gij er niet geweest waard zou het nooit gebeurd zijn God zegen ons meneer antwoorden Sam op een doon van diepe spijt en ik heb gelopen en gedraafd dat het zweet van mijn nea druipt zo hervat de heli gij hebt me 3 uur een doon verliezen met uwe vervloekte gekheid laten we nu voor het maken zonder meer zot en ei wel meneer zijde Sam zeer nederig ik geloof dat gij ons allen om hals wilt helpen paarden en al meneer zal er nu toch niet aan denken voor de eten af te rijden meneer spaart moet afgevreven worden zie maar hoe het zich bespad heeft en jerry loopt ook kruppel ik geloof nooit dat mevrouw van ons zal vergen om zo heen te rijden wij zullen de meid toch wel vangen al wachten wij wat Lizzie is nooit in een grote loopste geweest mevrouw Shelby die met groot genoegen dit gesprek beluisterd had besloot niet insgelijks haar rol te spelen ze kwam naar buiten gaf met beleefdheid haar leedwezen over heli's ongeluk te kennen en drong hem om termaal tijd te blijven zeggende dat de keukenmeid alle mogelijke haast zou maken alles overlegd hebben de ging heli hoewel niet zeer goed scheks naar de voorkamer terwijl Sam hem in een onuitsprekelijke betekenis in zijn rollende ogen nakeken en vervolgens zeer stil de paarden naar de stalwerf bracht hebt gij hem gezien zei de Sam toen zij veilig achter de schuur gekomen waren en de paarden hadden vastgebonden oh, was het niet zo plezierig als palm zingen om hem daar te zien rondspringen en op ons vloeken hebt gij hem niet gehoord vloek maar oude knap zijde ik bij mijzelf hem wild gij uw paard nu ter stond hebben of wachten tot ik het gevangen heb oh, mij dunkt ik zie hem nog zo het gesprek werd gestaakt totdat beide op hun gemak hadden uitgelachen gij had eens moeten zien hoedol hij keek toen ik met het paard aan kwam hij vat de Sam hij had mij wel wil het dood slaan als hij gedurfd had en daar stond ik zo onschuldig en zo nederig oh, ik zag het wel zijde Andy zijt gij niet een oude schnaak Sam dat denk ik wel haast was het antwoord heb je mevrouw boven voor het vent zou zien staan ik heb haar zien lachen ik liep zo hard dat ik niemand al zag zijde Andy wel, ziet gij hervat de Sam terwijl hij het paard van heen die ging poetsen ik heb gekregen wat men de gewoonte had en dat is een heel voordelige gewoonte Andy en ik raad u om ze aan te leren nu gij nog zo jongzijd til de achterpotens op Andy ziet gij wel Andy het is de bobservatie die al het verschil maakt tussen de ene neger en de andere zag ik niet wat mevrouw hebben wilde al zijden ze het niet dat is bobservatie Andy het is een talent zoals men dat noemt en alle mensen hebben verschimmende talenten maar aan wennen kan veel doen ik geloof als ik uur bobservatie vanmorgen niet geholpen had zou het gij niet zoveel gezien hebben zijde Andy Andy, zijde Sam hierop gij zijt een veelbelovende jongen daar is niet aan te twijfelen ik houd veel van u en schaam mij geheel niet om een idee van u over te nemen wij moeten op niemand laag neerzien Andy omdat de knapste van ons wel een struikel kan en dus Andy laten wij nu in huis gaan mevrouw zal ons zeker deze keer ons buiten gewoon goed laten om te halen einde van hoofdstuk 6 zevende hoofdstuk van de negen hut deze LibriVox opname is vrij van hauteursrechten opname door Marcel Koenders negen hut door Harriet Beecherstool in de vertaling van zehemensing zevende hoofdstuk moederangst en moederkracht het is onmogelijk zich menselijk wezen voor te stellen meer hulpeloos en verlaten dan Elisa toen zij de hut van o. Tom verdied het leiden en gevaar van haar echtgenoot en de nood van haar kind vermengden zich in haar gedachten met een verbijsterend bedwelmend gevoel van het geen zijn zelfe waagde door het enige te huis te verlaten dat zij ooit gekend had en zich te onttrekken aan de bescherming ene vriendin die zij lief had en erbiedigde daarbij kwam het scheiden van alles waraan zij gewoon was van de plaats waar zij was opgegroeid de bomen waaronder zij gespeeld had de bossages waar zij in gelukkiger tijd menige avond aan de zijde van haar jeugdige echtgenoot had gewandeld alles wat daar in het helderes terrelicht voor haar lag scheen haar verwijten toe te spreken en haar te vragen waarheen zij gaan kon en gelijk dit toch sterker dan alles was de moederliefde door een vreselijk dreigend gevaar tot ene aan het waanzinnige grenzen de overspalling gedreven haar knapje was oud genoeg om naast haar te lopen en in een gewoon geval zou zij het slechts bij de hand hebben gelijkt maar nu deed de gedachte om hem uit haar armen te laten haar huiveren en drukte zij hem terwijl zij snel voortstapte met stuipachtige kracht aan haar borst de bevroren grond kraakte onder haar voeten en zij beefde bij dat geluid elk trillendblaadje elke wuivende schaduw dreef het bloed naar haar hart terug en versnelde haar eens reden zij verbaasde zichzelf over de kracht die haar scheng gegeven te worden want het gewicht van haar kind was voor haar gevoel slechts een veertje en elke vlaag van angst scheende bovennatuurlijke machten versterken die haar als het ware droeg terwijl een harenbleke lippen telkend zijn uitroep ontsnapte die een gebed was tot de vriend daarboven heren help mij heren behoud mij indien het uw harry was moeder of uw willy die u morgenochtend door een barbaars en slavenhandelaar zou ontdrukt worden indien ge de man had gezien dat de papieren getekend en overgegeven waren en geen niet meer tijd had om te vluchten dan van middennacht tot aan de ochtend hoe snel zou het gij dan kunnen gaan hoeveel meilen zou het gij dan kunnen afleggen in die weinige uren met de lieveling aan uw borst met het slapende hoofdje op uw schouder met de zachte armpjes vertrouwelijk om uw hals want het kind schliep in het eerst hadden onrust en verwondering het wakker gehouden maar zijn moeder stuite zo haastig ieder woord of geluid en verzekerde hem zo dat zij hem zeker zou redden als hij zich maar stil hield dat hij zich ook stil om haar hals klemde en toen hij gevoelde dat hij in slaap zou vallen alleen maar vroeg moeder ik behoef niet wakker te blijven niet waar? nee mijn lieveling slaap maar als je moet maar moeder, als ik ga slapen zult gij hem mij niet laten krijgen nee zo helpen mij god antwoordde de moeder met bleke wangen en een helderlicht in haar ogen gij weet dat zeker niet waar moeder? ja zeker antwoordde de moeder met een stem waarvan zij zelf verschikte want zij scheen van een geest in haar binnenste te komen die haar niet toe behoorde en het knapje liet zijn vermoeid hoofd op haar schouderzakken en veel in slaap hoe scheen de aanraking van die armpjes hoe scheen de zachte ademhaling die haar in de halsblies vuur en kracht aan haar bewegingen te geven het was met elke zachte aanraking en beweging van het slapend kind als of elektrische stromen van kracht, haar werden ingestort verheven is de heerschappij van de geest over het lichaam die voor een tijd het vlees onoverwinnelijk aanmaken en de spieren spannen al staal zodat de zwakken zo sterk worden de zomen van hoeven bos en plantzoen zweefden haar schemerend voorbij en steeds ging zij voort het ene gemeensame voorwerp na het andere achter zich laatende en toefde niet en rustte niet totdat het aanbrekende dag ligt haar verf van elke gemeensame voorwerp op de open weg vond zij was dikwels met haar meesteres op een bezoek bij de trekkingen in het dorpje T aan de Ohio geweest en kende de weg wel daarheen te gaan en over de Ohio te komen waren de eerste haast te getrekken van het plan haar vlucht geweest verder kon zij alleen op God vertrouwen toen zich paarden en rijtuigen op de weg begonnen te vertonen begreep zij met die levendigheid van bevatting die aan het staat van buitengemene opgewondenheid eigen is en naar een soort van ingeving gelijkt dat haar haast te getreden en verwilderd voorkomen op merkzaamheid en achterdocht konden wekken zij zette dus haar kind op de grond bracht haar kleding wat in orde en stapte toen wedervoort zo snel als zij menen te kunnen doen zonder aandacht te trekken in haar pakje had zij een kleine voorraad van kokjes en appelen welke zij gebruikte om haar kind meer spoed te doen maken dickwels liet zij een eind vooruitholen en dan liep de kleine uit alle macht om hem te krijgen deze list dickwels herhaald bracht een menige halve mil ver na een poos kwamen zij aan een dicht bosje waardoor een heldere beek murmelde daar het kind over honger en dors te klaagde klom zij ermeden over het stakketsel en zich achter een grote rots neerzettende die hen voor voorbijgangers op de weg verborgen gaf ze hem een ontbijt uit haar pakje het knapje was verwonderd en bedroefd dat zij niet etend kon en toen hij zoveel armpjes om haar haltslaande haar een stuk van zijn koekje in de mond pogde te stoppen was het haar als een verkeelkramp haar zou doen sticken nee Harry moeder kan niet eten tot geveiligheid wij moeten voort voort tot wij aan de rivier komen en zij snelde met hem naar de weg en dwong zich daar wederom bedaard en geregeld voor te stappen zij was mij le ver elke plaats voorbij waar zij persoonlijk bekend was als zij nog bij toeval iemand mocht ontmoeten die haar kende dacht zij dat de algemeen bekende goedheid haar familie strekken zou om alle achterdocht van haar af te wenden daar het iedereen onwaarschijnlijk moest voorkomen dat zij gaan vlucht zou zijn daar zij ook zo blank was dat men haar niet zonder haar opmerksam aan te zien voor ene kleurlingen kon herkennen en haar kind insgelijks was het destig makkelijker voor haar om onopgemerkt te blijven hier op vertrouwende ging zij tegen de middag een en nette boerenwoning binnen om te rusten en eten voor zichzelf en haar kind te bekomen want daar het gevaar met de afstand kleiner werd nam ook de overmatige spanning haar zenuwen af en voelde zij zowel van moeienis als honger de vrouw die vriendelijk en spraks aan was scheen wel in haar schik te zijn dat er iemand wat met haar kwam praten en geloofde zonder enige navraag Eliza's opgaaf dat zij in eind verging om ene week bij vrienden door te brengen het geen zij in haar hart wensen dat waarheid mocht zijn een uur voor het ondergaande zon kwam zij aan het dorp T bij de Ohio vermoeid en met pijnlijke voeten maar nog krachtig van hart haar eerste blik was de rivier die gelijkde Jordaan aander vrijheid aan de overkant stroomde het was in het begin der lente en de rivier was gezollen en ontstuibig grote brokken ijs dreven heen en weder op het troublewater door de bijzondere vorm van de oever aan de zijde van Kentucky waar het land met ene bocht ver in het wateruitstak was het ijs daar in grote hoeveelheid opgehouden en vastgezet en het nauwe kanaal dat om die bocht heen liep was insgelijks vol ijs zodat de opalkander gestapelde schotzen een slagboom vormden wat tegen het afdrijvende ijs tuiten dat als een groot golvend vlot de hele rivier vulden en zich bijna van de ene over uitstrekten Elisa stond voor een ogenblik deze ongrundstige staat van zaken aan te zien welke, zoals hij ter stond begreep een gewone veerboot het oversteken moest meletten en keerde zich toen naar een kleine herberg op de oever om enige navraag te doen de waardin die bij het vuur bezig was met koken en bakken keerde zich met een vork in de hand om toen Elisa zachte klagende stem haar in haar werk stoorde wat is er, zeiden zij eerst op tegenwoordig geen veerschuid of boot om iemand naar F over te zetten vroeg Elisa wel nee antwoorden de vrouw al de boten hebben opgehouden Elisa's blik van strik en teleurstelling trof de vrouw en zij zei de vraagend misschien moest hij zelf over iemand ziek gescheint zo angstig te zijn ik heb een kind dat heel gevaarlijk is antwoorden Elisa ik wist er niets van vorige avond en ben vandaag een heel eind gegaan in de hoop om nog aan het veert te komen wel dat is ongelukkig, zeiden de vrouw weer moederlijk gevoel ter stond ontwaakte ik heb waardelijk met u te doen Salomon riep zij uit het venster na een achtergebouwtje een man met een ledere schootsvel en zeer morse gehanden kwam aan de deur zegend Sam, hervatte de vrouw gaat die man vanavond die vaten niet overbrengen hij zei de dat hij het beproeven zou als het maar enig sinds de wagen las antwoorden de man er is een man hier die vanavond met enig goed over zou gaan als hij het durfde doen dat is een lieve kleine jongen vroeg de vrouw erbij en boter m'n koekje aan waar het kind geheel afgemat schrijven van vermoeienis arme kleine hij is het lopen niet gewend en ik heb hem zo gehaast zei de Elisa wel, breng hem in deze kamer zeiden de vrouw een kamertje openende waarin een goedbed stond Elisa legde het vermoeide kind daarop neer hij hield zijn handjes in de haren totdat hij in slaap was voor haar was er geen rust de gedachte aan de vervolger Juwgaard Voort en met verlangende ogen staarden zij op de gezwollestroom die tussen haar en de vrijheid golfde hier moeten wij voor een ogenblik afscheid van haar nemen om naar haar vervolgers terug te keren hoewel mevrouw Shelby beloofd had dat er haast met de maaltijd zou gemaakt worden bleek het echter wel dra gelijk meermalen is gebleken dat haast niet altijd spoed is hoewel het gebotten aan hoeren van heli werd gegeven en door tenminste een half dozijn kleine boden naar de keuken overgebracht scheen tante Cloe toch niet gezind om haar spoed te maken zij bromde slechts wat weerpaar hoofd in de nek en ging met buiten gewone omslachtigheid en langzaamheid haar gang een of andere bijzondere reden scheen tot een algemene verbeelding onder de bediende aanleiding te hebben gegeven dat mevrouw zich niet meer boos zou maken over enige tallem en het was verbazend een tal van kleine ongelukken er samen liep om de maaltijd te vertragen een lompert stied de sauspan om en toen moest er met zorgvuldigheid wedernieuwe saus gemaakt worden die tante Cloe werd raar te nickige oplertendheid mengde en roerder terwijl zij ieder die van haast prakt een antwoord gaf dat zij geen klontrug zou zetten om wie het ook wezen mocht te helpen vangen een helper deed een val met het water en moest naar de bron gaan om meer te halen een anders meter boter als een hindepaal in de loop der gebeurtenissen om en van tijd tot tijd werd er grennen kunt bericht in de keuken gebracht dat meneer Hely onrustig was en onmogelijk op zijn stoel kon blijven zitten maar telkens naar de fensters en de veranda wandelde dat heeft hij ervoor zij de tante Cloe met verontwaardiging hij zal wel eens nog onrustiger worden als hij zijn leven niet beter zijn meester zal hem laten halen en dan zullen wij zien hoe het hem gaan zal hij zal naar de plaats ter pijniging gaan zonder missen zij de kleine Jake dat verdient hij zij de tante Cloe strak hij heeft menig hard gebroken ik zeg u allen vervolgden zij zich omkerende met een opgeheven vork in de hand het is zo als de jonge her George in de open baring las Zielen roepende onder het altar roepende tot de heer om vraag over de zulken en een zal de heer en horen dat zal hij Tante Cloe die in de keuken in groot aanzien stond werd met open monden aangehoord en daar de maaltijd nu eindelijk was opgedist had iedereen tijd om haar te luisteren en met haar te praten zulke kerels zullen voor Ewa branden zullen ze niet zij de Andie of ik blij zal zijn als ik het zie liet kleine Jake hier opvolgen kinderen riep een stem die allen deed schrikken het was om Tom die binnen was gekomen kinderen herhaalde hij ik weet dat hij niet weet wat hij zegt voor Ewa is een schrikkend woord kinderen het is ontzettend om eraan te denken geen moet dat nooit een menselijk wezen toe wensen wij zouden het niemand dan de Zielendrijfers zij de Andie hun toe te wensen zij zijn zo ontsagelijk goddeloos roept de natuur zelf geen vraag over hem zij de Tante Clové rukken zij niet de zuigeling van de moederborst en verkopen hem en de kleine kinderen die zich schrijjend aan haar kleren vasthouden rukken zij ze niet los en verkopen ze rukken zij niet man en vrouw van Alcander vervolgden zij en begon te schrijden al moest het hun ook het leven kosten en voelen zij iets van dat alles drinken en roken zij niet en nemen zij het niet heel licht op oh als de duivel hem niet krijgt waar is hij dan goed voor en Tante Clové bedekte haar gezicht met haar geruiden voorschot en begon in goede ernst te snikken bit voor de genen die u geweld aandoen zegt het boek zij de omtom voor hen bidden zij de Tante Clové oh, dat is al te hard ik kan niet voor hen bidden dat is de natuur Clové en de natuur is sterk antwoord het om maar de genade des heren is sterker bovendien jij moest bedenken in welke ontzettende staat de ziel van een armschepsel is dat zulke dingen doet jij moest hotdanken dat jij niet aan hem gelijksheid Cloé ik ben zeker dat ik mij liever 10.000 maal zou laten verkopen dan dat alles te verantwoorden te hebben wat dat armschepsel heeft ik ook veel liever zei dus Jake ga je ook niet, Andy? Andy haalde zijn schouders op ik ben blij dat de meester vanmorgen niet is heen gegaan zoals zij voornemens was zei de tom dat zou mij meer verdriet gedaan hebben dan het verkopen misschien zou het natuurlijk voor hem zijn geweest maar het zou bitter hard voor mij geweest zijn die hem van kind af gekend heb maar ik heb meester gezien en nu begin ik enigszins met de wildes heren verzoemd te worden meester kon zich niet anders helpen hij heeft wel gedaan maar ik vrees dat de zaken in de warzelen lopen als ik wegga men kan niet verwachten dat meester overal zal rondkijken zoals ik deed om alles in orde te houden de jongens willen wel maar zij zijn machtig zorgeloos dat kwelt mij hier liet de schel zich horen en werd tom in de voorkamer geroepen tom, zei de meester vriendelijk ik wilde u kennis geven dat ik deze heer een schriftelijke belofte heb gegeven om duizend dollars te verburen als jij niet gereedzijdt wanneer hij u hebben wil hij gaat vandaag naar zijn andere zaken zien en jij kunt deze dag voor u zelf hebben ga nu waar jij wilt mijn jongen dank u meester, zei de tom en pas op, zei de handelaar nu en vop u meester niet met uw negerstreken want ik zal elke cent van hem halen als hij je niet zijdt als hij naar mij luisterde zou hij u niet vertrouwen gezijd zo glad als alen meester, zei de tom en richtte zich recht op ik was juist acht jaren oud toen de oude mevrouw u in mijn armen legde en jij waart toen nog geen jaar oud daar zei de zee tom dat moet uw jongen meester zijn pas goed op hem zei de zee en nu vraag ik u meester heb ik ooit mijn woord gebroken of iets tot uw nadeel gedaan vooral zei dat ik met Christen bent geworden meester Shelby was diep getroffen en de tranen kwamen hem in de ogen mijn goede jongen antwoordde hij de heer weet dat hij niets anders dan de waarheid zegt en als ik in staat was om anders te doen zou de gehele wereld u niet van mij kopen en zo zeker als ik ene christine ben zei de mevrouw Shelby zult hij losgemaakt worden zodra ik op ene lij wijs de middelen kan bijeenbrengen meneer vervolgde ze tot heli let wel op aan wie jij hem verkoopt en laat het mij weten oh wel ja wat dat aangaat antwoordde de handelaar misschien breng ik hem over een jaar terug niet eens veel versleten en verhandel hem weer dan zal ik met u handelen en tot uw voordeel maken zei de mevrouw Shelby het is mij natuurlijk hetzelfde let de handelaar hierop volgen ik breng ze even liefde rivier op als de rivier af als ik maar goede zaken maak al wat ik zoek is bestaan weetgen mevrouw en dat is wat wij allen zoeken denk ik meester Shelby en zijn vrouw voelden zich beide gekrenkt en vernederd door de onbeschaamde gemeenschamheid van de handelaar maar beide begrepen ook de volstrekte noodzakelijkheid om hun gevoel te bedwingen hoe lang geestiger en gevoeloser hij zich toonde des te groter werd mevrouw Shelby's angst dat het hem gelukkend zou Eliza en haar kind te achterhalen en des te groter natuurlijk haar verlangen om hem door allerlei vrouwelijke kunstgrepen op te houden zei glimlachten dus vriendelijk gaf hem zoveel mogelijk gelijk praten gemeenzaar met hem en deed al wat zij kon de tijd ongemerkt te doen omgaan tegen twee uren bracht Sam en Andy de paarden voor naar het scheen slechts verfrist en versterkt door het hollen van die ochtend Sam had door een goedmaal insgelijks nieuwe krachtend gekregen en was geheel hever en gedienstigheid toen Hely naderde pochten hij tegen Andy in een bloemrijke stijl op de ontwijfelbaar goede uitslag der onderneming nu zij er maar in stoek kwamen uw meeste geloof ik houdt geen honden zei de Hely toen hij gereed was om op te stijgen bij troepen antwoordde Sam zeegepralende daar is Bruno dat is een bullebak en bovendien houdt bijna elke negen van onze hond van de ene of andere soort Pooh zei de Hely en hij zei er nog iets anders van die honden waarop Sam mompelde ik zie niet in waar het toe dient om ze zo te vervloeken maar uw meester houdt geen honden ik weet haast wel zeker van neem om negers op te sporen Sam wist zeer wel wat hij meende maar bleef zeer ernstig en dom onnozel kijken onze honden hebben allemaal een fijne reuk ik denk dat ze wel van de soort zele zijn al zijn ze nooit gedresseerd ze lopen haast naar alles waar men ze op afstuurt hier Bruno riep hij de gelijk die met plompen sprongen naar hem toekwam laat ze hangen zei de Hely opstijgende kom aan te paard maar Sam sprong te paard en terwijl hij dit deed trok hij een gezicht tegen Andy waarop deze in een luiden lag uitbarsten tot grote frontwaardiging van Hely die een slag zijn krawat naar hem deed ik ben verbaasd over u Andy zei de Sam het strakke ernst het is een ernstig werk Andy geen moeder de gek niet mee steken dit is de manier niet om meneer te helpen ik zal de rechte weg naar de rivier nemen zei de Hely beslissend toen zij op de grenzen van het land goed waren gekomen ik ken de manier van die weglopers wel zij willen allen maar naar de overkant zeker zei de Sam dat is het idee meneer Hely heeft de spijker vlak op de kop geslagen maar er zijn twee wegen naar de rivier de landweg en de tolweg welk van die twee denk meneer te nemen Andy keek Sam onnoozel aan zeer verwondeld over deze nieuwe ontdekking maar bevesterde tochtdadelijk het gezegde door een nadrukkelijke herhaling omdat zei de Sam ik haast zou denken dat Lizzie de landweg genomen heeft die het minst begaan en bereden wordt Hely, hoewel slim genoeg om altijd streken te vermoeden liet zich toch door deze reddenering enigszins tot hetzelfde gevoel bewegen als gij maar zulke vervloekte leugenaars niet waard zeiden hij twijfelende naar een oog omlekt hebben nagedacht de pijnsende toon waarop dit gezegd werd is geen Andy bijzonder te vermaken hij bleef wat achter en schudde zo dat hij gevaarlief om van zijn paar te vallen terwijl Sam's gezicht onvoorzettelijk ernstig bleef natuurlijk zei de Sam meneer kan doen wat hij het liefst wil en de tolweg nemen als hij dat het beste vindt het is onszelfde als ik er beter over denk vind ik ook de tolweg het beste zij moest natuurlijk de eenzame wegkiezen zei de Hely, hartopdenkende zonder op het gezichten van Sam te letten daar is geen zeggen van liet Sam hierop volgen die meiden zijn zo wonderlijk ze doen nooit iets dat men denkt dat zij zullen doen maar meestal flak contrari meiden zijn natuurlijk contrari en dus als gij denkt dat zij de ene weggegaan zijn is het beter de andere te nemen en dan kunt gij er vast op aan dat gij ze vindt nu is mij een gedachte dat Lizzie de landweg heeft genomen en dus houd ik het voor beter de tolweg te nemen deze diepsinnige bespiegeling over de aarde vrouwelijke seksen is geen Hely niet bijzonder voor de tolweg in te nemen hij gaf zijn stellar besluit te kennen om de andere weg te kiezen en vroeg Sam wanneer zij daaraan kwamen een beetje verder antwoorden Sam en gaf Tevens en Dienwenk met het oog dat niet aan Helys kant was maar ik heb nu over de zaak gedacht vervolgde hij zeer ernstig en ben vast van mening dat wij die weg niet moeten gaan ik ben die weg nooit geweest het is er schrikkelijk eenzaam en wij zouden wel kunnen verdwaalden onze lieve heer Alleen weet waar wij zouden terechtkomen ik zal toch die weg nemen zei de Hely nu ik eraan denk geloof ik dat ik heb horen zeggen dat die weg bij de beek en verderop afgeheimd en gesloten is is het zo niet en die en die was er niet zeker van hij had maar alleen van die weg horen spreken maar was er nooit over geweest kortom hij wilde zich niet compromiteren Hely gewoon om de waarschijnlijkheid te berekenen tussen logens van meerdere en minder grote meende dat de landweg toch de voorker verdiende het was onwillekeurig gelijk hij meende opgemerkt te hebben dat Sam er het eerst van had gesproken en zijn de verwarde poging tot afrading schrijf hij aan hem van hopig liggen toe toen de negen zich bedacht had en ongenegen was om Eliza te helpen vatten toen Sam dus de bedoeldenweg aanwees sloeg Hely die driftig in door de twee negers gevolgd de weg nu was inderdaad een oude weg die vroeger tot aan de rivier had doorgelopen maar zeer dat het aanleggen van de nieuwe tolweg verlaten was ontrent een uurrijdend sfer was hij open maar dan werd hij door de schuttingen van verschrijdende hoeven door Sneden Sam wist dit zeer wel en de weg was er eet zo lang gesloten geweest dat Andy er nooit van had hoor gespreken hij reed dus met een gezicht vollootmoedige onderdanigheid mede en bromde slechts tussen beiden dat de weg mag toch ongelijk was en heel slecht voor Jerry Spoot ik zal u eens wat zeggen zei de Hely ik weet wel wat gewild met al wat geklaag niet van deze weg afbrengen zwijg dus maar stil om zijn eiver te tonen hield Sam zich alsof hij steeds scherp uitkeek nu riep hij dat hij op een hoogte in de verte een vrouwenhoed zag dan vroeg hij Andy of dat Lizzie niet was daar beneden in de diepte en telkens deed hij die dure troppingen op ene ruwe en rotzige plek van de weg waar het versnellen van de draf gevaarlijk en vermoeiend moest wezen zodat Hely in gedurende ondruis bleef nadat zij ontrend een uur lang al dus hadden gereden draafde de troep eens klaps in een diepte afdalende de werf ene grote boerderij op er was niemand te zien daar al de arbeiders op het veld waren maar een schuur die dwars over de weg stond deed duidelijk blijken dat de tocht in deze richting hiervoor goed gestuid werd heb ik dat meneer niet gezegd zei de Sam op een toon als of hij zeer verongelijkt was hoe kan een vreemd herdenken dat hij meer van het land zal weten dan iemand die er geboren is gij Schelm zei de Hely dat heeft gij wel geweten heb ik u niet gezegd dat ik het wist toen gij mij niet woudt geloven ik heb meneer gezegd dat de weg afgezet en gesloten was en dat ik niet dacht dat wij het door zouden kunnen en die heeft het gehoord dit was al te waar om het tegen te spreken en de ongelukkige Hely moest zijn gramschap verkroppen zo goed hij kon zei keerden terug en sloegen de gewonen grote weg in ten gevolgen van al dat oponthoud was het bijna een uur nadat Elisa haar kind in de dorpsherberg te slapen had gelegd toen de troepen dorp kwam inrijden Elisa stond voor het venster naar een andere kant uit te zien toen Sam met zijn scherpe ogen haar ontdekte Hely en Andy waren enige schreden achter op dit ogenblik wist Sam zijn hoed te laten afwaaien en deed daarbij een luide eigenaardige uithrop die haar deed schrikken zij trat achteruit en de gehele troep reed het venster voorbij naar de voordeur duizendvoudige kracht scheen Elisa in dat ene ogenblik er worden ingestort haar kamer kwam meteen de zijdeur op de rivier uit ze greep haar kind en vloog de trap af naar de waterkant de handelaar zag juist een zweemt van haar toen zij achter de hoge kant verdween ogenblikkelijk weer bij zich van zijn paard en Sam en Andy de hulproepende zette hij haar na gelijk een hond een stuk wild in dat bedwelmende ogenblik scheenaren voeten de grond nauwelijks te raken in een ogenblik was zij aan de waterkant vlak achter haar kwamen zij aan en meteen de kracht begraafd welke God alleen aan Van Hopen geeft deed zij met een wilde sreeuw een geweldige sprong de jaar over de opene strookwater langs de oever op het ijsslot bracht het was een Van Hopen gesprong niet mogelijk dan alleen voor de razenij der Van Hop Hely, Sam en Andy gaf een onwillekeurig een sreeuw en de hulproepen onwillekeurig een sreeuw en staken de handen op toen zij het waagstuk zagen de grote groene ijsgoods kantelde en kraakte toen zij erop neerkwam maar zij toefde geen ogenblik met nog een wilde gesreeuw sprong zij op een andere al verder en verder struikelende springende uitgeleidende opvliegende haar schoenen bleven steken haar kousen werden haar van de voeten gereten haar bloed tekenen elke voetstap maar zij zag niets vervoelde niets totdat zij flauw als in een droom de grond van Ohio onderscheiden en een man zag die haar de hand rijkte om haar op de oever te helpen gezeid en knapper meid wieg ook wezenmoogt zijde de man met een vloek Elisa herkende de stem en het gezicht van de eigenaar in de hoever niet ver van haar oude woning o meneer sims red mij red mij toch verberg mij riep zij uit wat is dat waarachtig als dat geen meid van Shelby is mijn kind dit jongetje hij heeft hem verkocht daar is hij meester zijde zij naar de overkantwijzenden o meneer sims jij hebt ook een jongetje dat heb ik zijde de man terwijl haar ruw maar vriendelijk tegen de steile kant op trok bovendien gezeid in een meid die hart heeft ik houdt van courage waar ik die ook zie toen zij boven op de kant gekomen waren bleef de man staan ik zou graag iets voor u doen zijde hij maar ik kan u nergens brengen het beste wat ik doen kan is u te zeggen dat geen daarheen gaat vervolgde hij naar een groot withuizenden een eind van het dorp op zichzelf stond ga daar dat zijn goede lieden er is geen soort van gevaar of zij zullen nu helpen zij zijn aan dat alles gewoon de heren zegen u zijde Eliza ernstig toch niet antwoorden de man wat ik gedaan heb heeft niets te beduiden en oh meneer gij zulte toch zeker niemand zeggen loop naar de donder meid waar houdt gij iemand voor wel natuurlijk niet antwoorden de man kom ga nu heen als een knappe verstandige meid die gij zeid gij hebt u een vrijheid verdiend en wat mij betreft zult gij ze hebben zij sloot haar kind in haar armen ging snel en met vaste schreden heen de man bleef haar staan nakijken Shelby zal dit misschien niet heel buurman achter gedaan vinden maar wat zal iemand doen als hij ene van mijne meiden in dezelfde nood vindt laat hij het dan vrij ook zo maken ik ben nooit in staat geweest om wat voor schepsel het ook wezen mocht te zien vluchten voor zijn leven heigende en zwoegende met de honden achteraan en het dan tegen te houden buitendien ik zie geen enkele verplichting voor mij om voor andere jager een vang te wezen zo sprak de armen heidense kentekier die niet toen de burgerplichten onderwezen was en zich dus liet verlocken om enigszins op ene christelijke manier te handelen het geen hij als hij beter opgevoed en meer verlicht was geweest niet had mogen doen heeli had met stomme verbazing naar dit toneelstand staren totdat Eliza achter de hoge kant verdween toen keerde hij zich naar Sam en Andy met een verwonderend vragende blik dat was tamelijk knap gedaan zei de Sam de meid heeft 7 duivels in haar lijf geloof ik zei de heeli zij sprong als een wilde kat wel hervat de Sam zijn hoofdkrabbende ik hoop dat meneer het ons niet kwalijk nemen zal niet proberen ik geloof niet dat ik er courage genoeg toe heb en Sam liet een schorgen lach horen lacht hij nog, snoude de handelaar god zegen u meester ik kon het niet laten antwoorden Sam en gaf zijn lang gesmoorde opgetogenheid lucht zij maakte zulk een wonderlijke vertoning wippende en springende over dat kraakende ijs en het horen ervan plomp, krik, krak plis, plas hee, wat ging dat en Sam en Andy lachten dat hun betranen over de wangen rolden ik zal u wel anders leren lachen zijde de handelaar en sloeg naar hun hoofden met zijn karwats bij de bukten liepen schreewende en julende de oever op en waarom te paard eer, heigen en bereikte goedenavond meester zijde Sam zeer ernstig ik geloof vast dat mevrouw ongerust over Jerry zal wezen meneer Haley zal ons nu wel niet langer willen ophouden mevrouw zou het toch niet van willen horen dat wij de paarden vanavond over Lizzie's brug brachten en Andy een scherzende ribbestoot gevende reed hij voor het door zijn makker in volle rem gevolgd terwijl de wind nog lang hun schaterend gelach overwoei einde van de hoofdstuk 7